Opublikowano: 5.1.1967 52518 6olTf|CK KI. Sd, 1».MKP E21f yoa UKD /bibliotek;.[Urzedu Patentowego! Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Emil Wyrobek, mgr inz. Zbigniew GCjjj^St^^ lff^ bicki " Wlasciciel patentu: Zaklady Konstrukcyjno-Mechanizacyjne Przemyslu Weglowego, Gliwice (Polska) Zgarniak Przedmiotem wynalazku jest zgarniak stanowiacy istotny element urzadzenia zgarniakowego, które sluzy do usuwania urobionej skaly z przodka dra¬ zonego chodnika górniczego.Znane urzadzenia zgarniakowe skladaja sie ze zgarniaka przesuwanego za posrednictwem liny przechodzacej przez krazki zawieszone w przodku, kolowrotu do napedu liny w obu kierunkach i po¬ mostu wyladowczego stanowiacego pochylnie, na która wgarnia sie urobek za pomoca zgarniaka i z której przesypuje sie ten urobek na dalszy sro¬ dek odstawy bezposrednio badz za posrednictwem podawarki wchodzacej w sklad danego urzadzenia.Znane zgarniaki maja postac krótkiego odcinka koryta. Ich dzialanie polega na spadaniu z pewnej wysokosci na nagromadzony urobek, przy czym jed¬ na z bocznych scian koryta uksztaltowana jako ostrze wbija sie w urobek, oraz na przesuwaniu tego urobku wewnatrz zgarniaka i przed zgarnia- kiem po spagu na pomost wyladowczy.Trudnosc w poslugiwaniu sie znanym zgarniakiem zwiazana jest z róznorodnoscia materialu zgarnia¬ nego. W zaleznosci od tego przez jakiego rodzaju skale przebija sie drazony chodnik, material nagro¬ madzony na spagu ma rozmaite wlasciwosci mecha¬ niczne, które pozwalaja na wieksze lub mniejsze za¬ glebianie sie ostrza spadajacego zgarniaka. W celu osiagniecia maksymalnej wydajnosci pracy urzadze¬ nia bez jego przeciazania, wymagana jest okreslona glebokosc zaglebiania sie ostrza uzalezniona od cie- 10 15 20 25 80 zaru usypowego urobku, jego ziarnistosci itp. Zna¬ ny zgarniak moze byc dostosowany jedynie do pew¬ nego typu materialu zgarnianego. Przy innych ma¬ terialach jego praca odbiega od warunków optymal¬ nych i moze powodowac albo przeciazenie urza¬ dzenia na skutek zbyt glebokiego zaglebienia ostrza i prowadzenia zbyt wielkiej masy urobku, albo mo¬ ze powodowac mala wydajnosc urzadzenia zgarnia¬ kowego. W pewnych przypadkach byla by wskazana wymiana zgarniaka na inny bardziej odpowiedni do danego materialu zgarnianego. Jednakze w warun¬ kach pracy górniczej wymiana jest utrudniona i rzadko bywa dokonywana.Zgarniak wedlug wynalazku dzieki opisanym po¬ nizej cechom konstrukcyjnym ma zastosowanie uni¬ wersalne, gdyz mozna go latwo dostosowac do ma¬ terialu zgarnianego o rozmaitych wlasciwosciach.Przy przejsciu drazonego chodnika z jednego ro¬ dzaju skaly w inny, wystarczy jedynie nie wielka stosunkowo latwa zmiana sposobu zamocowania zgarniaka wedlug wynalazku, aby poprawic jego prace.Zgarniak wedlug wynalazku jest zbudowany nie¬ symetrycznie: po jednej stronie ma wezsze ostrze ustawione w stosunku do dna pod wiekszym katem, a z drugiej strony ostrze szersze lecz ustawione w stosunku do dna pod mniejszym katem. Szersze ostrze sluzy do glebszego wbijania w nagromadzony urobek, a wezsze sluzy do pracy z urobkiem, do którego ostrze wbija sie latwo i przy którym za- 5251852518 chodzi niebezpieczenstwo zbyt glebokiego wbicia i zabrania za jednym razem zbyt wielkiej ilosci urobku. Ponadto sciany szczytowe zgarniaka sa inaczej uksztaltowane po stronie szerszego ostrza, a mianowicie sa one wciete, aby nie przeszkadzaly zaglebianiu sie, a inaczej po stronie wezszego ostrza, gdzie ich krawedzie tworza plozy utrudniajace nad¬ mierne zaglebianie. Dzieki tym cechom odwrócenie zgarniaka innym ostrzem w kierunku zgarniania powoduje radykalna zmiane wlasciwosci zgarniaka w pracy. Tak radykalna zmiana nie zawsze jest wskazana i dlatego zgarniak wedlug wynalazku za¬ opatrzony jest w dalsze srodki do bardziej subtelnej regulacji jego dzialania. Srodki te umozliwiaja usta¬ wienie zgarniaka pod róznym katem w .stosunku do lin ciagnacych go w jednym badz w drugim kie¬ runku, a przez to pod róznym katem do nagroma¬ dzonego urobku, na który zgarniak spada. Polegaja one na zaopatrzeniu zgiarniaka w wieksza liczbe otworów sluzacych do zamocowania w nich uchwytu lin. Jako uchwyt liny w zgarniaku we¬ dlug wynalazku sluzy sruba gwintowana na obu koncach zaopatrzona w nakretki, wygieta w ksztal¬ cie litery C. Sruby te stanowia znormalizowany ele¬ ment obudowy górniczej i dlatego znajduja sie w rezerwie w przodku górniczym. W razie po¬ trzeby mozna je wymieniac w zgarniaku. Po stronie liny ciagnacej w kierunku roboczym przewidziane sa dwie mozliwosci zamocowania wymienionego uchwytu liny. Po stronie liny ciagnacej w kierunku powrotnym i podnoszacej zgarniak ponad nagro¬ madzony urobek przewidziana jest mozliwosc za¬ kladania uchwytu w wiekszej liczbie miejsc, gdyz otwory wykonane sa w plozach pod dnem zgar¬ niaka, a w kazdej plozie istnieja rózne mozliwosci zamocowania uchwytu liny.Zgarniak wedlug wynalazku przedstawiony jest schamatycznie na rysunku, którego fig. 1 jest wi¬ dokiem frontowym zgarniaka od strony wezszego 10 15 20 25 35 ostrza, a fig. 2 jest poprzecznym przekrojem zgar¬ niaka.Zgarniak stanowi odcinek asymetrycznego koryta, którego boczne sciany stanowia szersze ostrze 1 i wezsze ostrze 2 o róznym katowym ustawieniu wzgledem dna 3. Lina 4 ciagnaca w kierunku robo¬ czym jest zamocowana do palaka 5 obejmujacego zgarniak, a lina 6 ciagnaca ku przodkowi jest zamo¬ cowana do jednej z trzech plóz 7. Zamocowanie lin polega na zalozeniu sruby 8 o ksztalcie litery C do pary otworów. Dla liny 4 przewidziane sa dwie pary otworów wykonane w pionowej plycie 9 zwiazanej z palakiem 5. W kazdej plozie 7 wykonanych jest piec otworów w takich odleglosciach, aby tworzyly trzy pary otworów do zakladania sruby 8. Szczy¬ towe sciany 10 zgarniaka po stronie wezszego ostrza 2 maja krawedzie 11 stanowiace plozy do slizgania sie zgarniaka po urobku, a po przeciwnej stronie sa gleboko wyciete. PL PL