Opublikowano: 18.III.19J67 52992 Sh 25/06 KI. «¦ 5 b, 30 ¦ MKP E 21 c £SYcJg Twórca wynalazku: mgr inz. Bohdan Smyla Wlasciciel patentu: Zaklady Konstrukcyjno Mechanizacyjne Przemyslu Weglowego, Gliwice (Polska) Organ urabiajacy kombajnu weglowego Przedmiotem wynalazku jest organ urabiajacy kombajnu weglowego nalezacy do typu organów bebnowych nadajacych sie zwlaszcza do pracy dwukierunkowej przy scianowej eksploatacji zlóz wegla.Najbardziej rozpowszechnione bebnowe organy urabiajace maja ksztalt walca. Ich powierzchnia walcowa, a czesto równiez i powierzchnia czolowa sa zaopatrzone w noze urabiajace. Beben obraca sie dookola osi, lezacej w plaszczyznie prostopad¬ lej do ociosu, a czesto w plaszczyznie prostopadlej do przenosnika. Os obrotu jest skierowana mniej wiecej równolegle do stropu i spagu. Urabianie calizny weglowej nastepuje przede wszystkim w plaszczyznie prostopadlej do spagu, a przeto z re¬ guly w kierunku poprzecznym do uwarstwienia mineralów w pokladzie. Wobec tego naturalna sklonnosc do rozwarstwienia jest calkowicie nie wykorzystana.Znane sa równiez organy urabiajace stozkowe.Maja one specjalne zadanie urabiania laty przy- stropowej. Do tego celu jest dostosowane nachy¬ lenie osi obrotu organu urabiajacego. W wyniku tego nachylenia tworzaca stozka w polozeniu gór¬ nym lezy w plaszczyznie stropu. Stozek jest zwró¬ cony podstawa w kierunku przenosnika, a wierz¬ cholkiem w kierunku ociosu. Wada tego rodzaju organu urabiajacego jest zmniejszajaca sie pred¬ kosc skrawania wglab calizny. Poniewaz wegiel jest latwiej urabialny w bliskosci ociosu, a trud- 25 30 niej w glebi calizny, predkosc skrawania powinna sie w kierunku ociosu zwiekszac, a nie zmniej¬ szac. Aby choc czesciowo zmniejszyc te wade stoz¬ kowego organu urabiajacego, zastosowano w pewnym znanym rozwiazaniu stozek dwudzielny, którego czesc wierzcholkowa jest obracana z wiek¬ sza predkoscia niz czesc podstawowa, a obie wi¬ ruja dookola wspólnej osi.Organ urabiajacy wedlug wynalazku, opisany nizej wykorzystuje naturalne wlasciwosci ociosu, sprzyjajace urabianiu, w znacznie wiekszym sto¬ pniu niz organy znane. Daje on wieksza powierzch¬ nie odslaniania, a tym samym ilosc wegla w war¬ stwie przy ociosowej, latwiej urabialnej jest zwiekszona. Swa czescia stozkowa urabia wegiel z wieksza predkoscia skrawania w kierunku wglab calizny. Jego glówna powierzchnia urabia¬ jaca, a mianowicie powierzchnia walcowa usta¬ wiona pochylo, dziala zgodnie z silami, które z re¬ guly panuja w czesciowo urobionej caliznie weglo¬ wej, pod naciskiem górotworu. Organ wedlug wy¬ nalazku podcina wegiel, aby lata przystropowa o znacznej grubosci odpadala sama, dajac wegiel w grubych sortymentach. Równoczesnie spelnia on zadanie wyrównywania spagu do nastepnego przesuwu przenosnika, dzialajac tuz przy spagu.Ponadto przyjety ksztalt oraz pochylenie organu urabiajacego wedlug wynalazku powoduja, ze znaczna wiekszosc urobku jest ladowana tym or¬ ganem wprost na przenosnik bez potrzeby stoso- 52 99252 992 wania ladowarki. Dzieki tym zaletom organu ura¬ biajacego, kombajn z tym organem wymaga mniejszej mocy.Organ urabiajacy wedlug wynalazku ma postac bryly obrotowej zlozonej ze stozka scietego i wal¬ ca przylegajacego podstawa do wiekszej podstawy stozka scietego. Bryla ta ma w kierunku od prze¬ nosnika do ociosu w nastepujacej kolejnosci mniej¬ sza podstawe stozka scietego, powierzchnie stoz¬ kowa, wieksza podstawe stozka scietego oraz wa¬ lec o srednicy mniejszej, niz wieksza podstawa stozka scietego. Wszystkie powierzchnie oprócz mniejszej podstawy stozka scietego sa zaopatrzone w noze urabiajace. Os obrotu jest pochyla wzgle¬ dem plaszczyzny spagu o ostry kat a, a kat wierz¬ cholkowy stozka wynosi 2 a. Szczególnie ko¬ rzystna wartosc kata a wynosi okolo 45°.Nie istotne odmiany opisanej postaci organu urabiajacego, na przyklad, zastapienie walca stoz¬ kiem scietym o malym kacie wierzcholkowym lub zastapienie plaskiej podstawy walca zwróconej do ociosu powierzchnia wypukla pozostaja praktycz¬ nie bez wplywu na dzialanie organu. Natomiast komplikuja one jego wykonanie.Organ urabiajacy wedlug wynalazku jest przed¬ stawiony na rysunku w widoku bocznym, na któ¬ rym zaznaczono równiez przekrój przenosnika i ociosu, plaszczyzna pionowa prostopadla do przenosnika.Organ urabiajacy stanowi element kombajnu 1 przesuwajacego sie po przenosniku 2. Ma on po¬ stac bryly obrotowej zlozonej ze stozka scietego 3 i walca 4. Mniejsza podstawa 5 stozka scietego 3 5 znajduje sie po stronie przenosnika, a wieksza 6 po stronie ociosu. Os obrotu lezaca w plaszczyznie prostopadlej do przenosnika w danym przykladzie tworzy ze spagiem kat a = 45°, zas kat wierzchol¬ kowy stozka wynosi 90°. Tworzaca stozka w dol- io nym polozeniu lezy mniej wiecej w plaszczyznie spagu. Na rysunku uwidoczniony jest protil ocio¬ su 7, pozostajacy po przejsciu maszyny. Stanowi on linie lamana zlozona z 3-ch odcinków, dluzsza od odleglosci miedzy stropem a spagiem blisko ]5 o polowe. PL PL