Przedmiotem niniejszego wynalazku jest elek¬ troda do lukowego spawania miedzi na zimno, zlozona z rdzenia wykonanego z miedzi oraz z ota¬ czajacej ten rdzen podwójnej otuliny, której pierwsza warstwa zawiera skladniki odtleniajace, stabilizujace luk oraz tworzace reakcje egzoter¬ miczne, natomiast druga warstwa zawiera sklad¬ niki wiazace wodór, oraz tworzace reakcje egzoter¬ miczne. Otuliny elektrody sa przy tym zaopatrzone w zbrojenie wzmacniajace wykonane z drutu mie¬ dzianego i umieszczone najkorzystniej miedzy obydwiema warstwami.Stosowanie elektrod z otulinami zawierajacymi skladniki odtleniajace, zmniejszajace pochlanianie wodoru i polepszajace wlasnosci luku elektryczne¬ go oraz tworzacymi reakcje egzotermiczne pozwoli¬ lo po raz pierwszy w technice spawania miedzi na spawanie miedzi bez podgrzewania wstepnego, w sposób bardzo latwy, podobny do spawania stali elektrodami glebokowtapiajacymi. Dotychczasowe technologie spawania miedzi wymagaly bowiem wstepnego jej podgrzewania.Opracowana elektroda do lukowego spawania miedzi wedlug wynalazku, sklada sie z rdzenia wykonanego z miedzi lub jej stopu ze srebrem oraz z dwóch rózniacych sie zasadniczo warstw otuliny. Warstwa wewnetrzna zawiera przy tym skladniki polepszajace wlasnosci luku, stabilizujace go i tworzace reakcje egzotermiczne, np. tlenki, kwasne weglany sodu lub potasu, grafit lub sadze, 10 2 skladniki odtleniajace na przyklad karborund i aluminium oraz skladniki polepszajace wlasnosc spoiny na przyklad proszki miedzi, jej stopów i niklu, przy czym warstwa ta jest sprasowana na rdzeniu.Druga warstwa otuliny zawiera skladniki wia¬ zace wodór, glównie fluorokrzemian sodu lub po¬ tasu, skladniki tworzace reakcje egzotermiczne jak aluminium, krzem, oraz spoiwo najkorzystniej szklo wodne z dodatkami organicznymi. Okazalo sie przy tym, ze ze wzgledu na wlasnosci mecha¬ niczne i wspólczynnik rozszerzalnosci termicznej tych otulin korzystnie jest umiescic wewnatrz warstw lub na powierzchni ich zetkniecia zbroje¬ nie z cienkiego drutu miedzianego, które wplywa równiez korzystnie na zawartosc luku elektrycz¬ nego.Doswiadczenie wykazalo, ze elektroda wedlug wynalazku umozliwia przy lukowym spawaniu miedzi uzyskanie wlasnosci mechanicznych spoiny, zblizonych do wlasnosci miedzi.Elektroda wedlug wynalazku ma równiez dobre wlasnosci spawalnicze, umozliwia bowiem uzyska¬ nie spoin miedzianych o ukladzie i wygladzie lica podobnym do spoin stalowych, charakteryzujacych sie ponadto stosunkowo latwym oddzielaniem sie zuzla od metalu i to zarówno w stanie nagrzanym, jak i po ostygnieciu spoiny. Jak wykazalo doswiad¬ czenie elektroda wedlug wynalazku umozliwia spawanie przedmiotów miedzianych zarówno cien- 5461254612 ko jak i grubosciennych (od 2—50 mm), przy czym ma wlasnosci glebokowtapiajace, umozliwiajace spawanie przedmiotów grubych mala iloscia warstw.Wynalazek jest blizej wyjasniony na rysunku przedstawiajacym przykladowo elektrode do luko¬ wego spawania miedzi. Sklada sie ona z rdzenia 1 majacego postac preta z miedzi lub jej stopu ze srebrem o zawartosci ponizej 3% srebra oraz z otaczajacej go dwuwarstwowej otuliny. Wew¬ netrzna warstwa 2 otuliny zawiera skladniki po¬ lepszajace wlasnosci spawalnicze luku, na przyklad kwasny weglan sodu lub potasu w ilosci od 10 do 40ID/o, grafit lub sadze w ilosci 5 do 20%, sklad¬ niki odtleniajace i egzotermiczne na przyklad krzem lub weglik krzemu (karborund) w ilosci od 5 do 15'Vo, magnez w ilosci 5 do 35%, i aluminium w ilosci od 10 do 30% oraz skladniki polepszajace wlasnosci spoiny, na przyklad proszki miedzi lub jej stopów oraz nikiel w ilosci od 10 do 50'Vo.Warstwa ta jest nanoszona na rdzen pod cisnie¬ niem, na przyklad za pomoca prasowania. Zew¬ netrzna warstwa 3 otuliny zawiera skladniki wia¬ zace wodór, na przyklad fluorokrzemian sodu lub potasu w ilosci od 15 do 45Vo, skladniki wytwa¬ rzajace reakcje egzotermiczne na przyklad alu¬ minium w ilosci 5 do 30% i magnez w ilosci 5 do 35ID/o, oraz spoiwo, najkorzystniej szklo wodne, sta¬ nowiace pozostala zawartosc. Warstwe 3 nanosi sie na warstwe wewnetrzna 2 przez zanurzenie.W celu polepszenia wlasnosci mechanicznych elektrody warstwy 2 i 3 otuliny sa korzystnie zaopatrzone w zbrojenie 4, w postaci zwojnicy srubowej z cienkiego drutu miedzianego. Najlepsze w7yniki daje umieszczenie zbrojenia miedzy war¬ stwami 2 i 3 lub wewnatrz zewnetrznej warstwy 3 otuliny.Technologia spawania lukowego miedzi za pomo¬ ca elektrody wedlug wynalazku jest zblizona do technologii spawania stalowymi elektrodami gle- boko-wtapiajaeymi, przy czym blachy o grubosci do 25 mm mozna spawac dwustronnie, bez ukoso- wania, zas grubsze z ukosowaniem jedno lub obu¬ stronnym.Krawedzie spawanych przedmiotów nie wyma¬ gaja podgrzania. Do spawania nalezy stosowac 10 15 20 25 30 35 40 prad staly, którego natezenie zalezne od grubosci spawanych blach i srednicy elektrody wynosi 90 do 120 A/l mm srednicy drutu rdzeniowego elek¬ trody, przy czym biegun dodatni powinien byc podlaczony do elektrody.Polepszenie wlasnosci spawalniczych elektrody uzyskane dzieki zastosowaniu odpowiednich sklad¬ ników otulin umozliwia uzyskanie napiecia luku przekraczajacego 45 V. Pozwala to na zwiekszenie glebokosci wtopienia czyli grubosci jednorazowo otrzymywanej warstwy spoiny. Spawanie nalezy przeprowadzac tylko w pozycji poziomej.Elektroda wedlug wynalazku umozliwia wykony- ^ wanie spoin nie tylko czolowych ale i pachwino¬ wych, przy czym spoiny te nie wymagaja kucia ani obróbki cieplnej. Wydajnosc spawania miedzi za pomoca elektrod wedlug wynalazku jest okolo 10 do 30 razy wieksza od wydajnosci spawania gazo¬ wego. Szczególnie wysoki wzrost wydajnosci uzys¬ kuje sie w przypadku spawania blach grubych.Elektroda do lukowego spawania miedzi wedlug wynalazku moze znalezc zastosowanie równiez do spawania i napawania stopów miedzi. PL PL