Pierwszenstwo: Opublikowano: 31.VII.1968 55625 KI. 28 a, 1 MKP C 14 c 4/ UKD Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Stanislaw Wasilewski, inz. Tadeusz Blauth Wlasciciel patentu: Zjednoczone Zespoly Gospodarcze Sp. z o.o. (Zespól Chemii Budowlanej), Warszawa (Polska) Srodek pomocniczy do wyprawiania skór Wynalazek dctyczy srodka pomocniczego do wy¬ prawiania skór, o wlasciwosciach zwilzajacych, dyspergujacych i emulgujacych, majacego równo¬ czesnie wlasciwosci bakteriobójcze i grzybobójcze.Jak wiadomo, skóry surowe sa poddawane pro¬ cesom konserwacji w celu zapobiezenia psuciu sie ich podczas transportu i przechowywania. Bezpo¬ srednie przed przeróbka nalezy skóry te rozmo¬ czyc. W zaleznosci od sposobu konserwacji, roz- maczanie trwa 2 do 7 dni i w tym czasie procesy mikrobiologiczne, zahamowane przez konserwacje, w miare wyplukiwania srodków konserwujacych zaczynaja sie rozwijac z szybkoscia zalezna od temperatury kapieli. W porze letniej burzliwy rcz- wój bakterii gnilnych w kapielach moczacych o temperaturze wynoszacej przewaznie 18 do 20°C, nastepuje juz po uplywie kilkunastu godzin, a wiec jeszcze przed dostatecznym rozmoczeniem skór. Rozwijajace sie bakterie gnilne rozpuszczaja bialko, powodujac duze straty substancji skórnej i obnizajac uzytecznosc skór.Znane preparaty pomocnicze, stosowane w pro¬ cesach rozmaczania i wapniowania skór, sa oparte na anionowych srodkach zwilzajacych, a jako srodek bakteriobójczy zawieraja chloramine lub nisko chlorowane krezole. Jednakze preparaty te sa skuteczne dopiero przy stezeniu ich w kapieli wynoszacym okolo 1% w stosunku wagowym, przy czym dla zapewnienia dostatecznych wlasciwosci 10 20 25 30 bakteriobójczych preparaty te zawieraja okolo 30% substancji biologicznie czynnej.Poniewaz zas, jak wiadomo, srodki bakteriobój¬ cze sa podczas procesu moczenia czesciowo wiaza¬ ne trwale w meczonej skórze i ilosc tych srod¬ ków ulegajacych wiazaniu wzrasta w miare wzro¬ stu ich stezenie w kapieli, przeto stosunkowo duza czesc srodków bakteriobójczych ze znanych preparatów zostaje zwiazana w moczonej skórze, wywierajac ujemny wplyw na dalsze operacje i nadajac czesto skórze niepozadane cechy. Szcze¬ gólnie wyraznie to ujemne zjawisko wystepuje w przypadku skór. futerkowych, gdyz znane pre¬ paraty, oparte glównie na chlorominie lub chloro¬ wanych krezolach, powoduja pewne zmatowienie wlosa i czynia go kruchym.Srodek wedlug wynalazku nie posiada opisa¬ nych wad i umozliwia z jednej strony przyspie¬ szenie przebiegu procesu rczmaczania róznego ro¬ dzaju skór konserwacji suchej lub sucho-solonej, a z drugiej strony pozwala na bezpieczne mocze¬ nie skór w porze letniej przez okres kilku dni, zas w przypadku moczenia skór suchych, umozliwia nawet podwyzszanie temperatury kapieli do 35°C.Srodek ten ulatwia zwilzanie skór i dziala bakte¬ riobójczo i grzybobójcze, hamujac równiez procesy mikrobiologiczne nawet w odniesieniu do skór, wykazujacych przed moczeniem poczatki procesu gnilnego. Poniewaz zas srodek wedlug wynalazku zawiera tylko okolo 10% substancji biologicznie 5562555625 3 czynnej i poniewaz jest on skuteczny juz przy ste¬ zeniu w kapieli wynoszacym 0,2%, przeto unika sie tu w duzej mierze niepozadanego wiazania srodka bakteriobójczego przez skóre i opisanego wyzej ujemnego wplywu na skóry futerkowe.Zgoclnie z wynalazkiem osiaga sie to, wykorzy¬ stujac stwierdzone obecnie synergetyczne dzialanie niektórych srodków powierzchniowo czynnych, zwlaszcza niejonowych, na substancje bakterio¬ bójcze i grzybobójcze, w szczególnosci na piecio- chlorofenolan sodowy lub mieszanine cztero- i pieciochlorofenolanu sodu. Jako niejonowe srod¬ ki powierzchniowo czynne wedlug wynalazku sto¬ suje sie prcdukt kondensacji tlenku etylenu z mie¬ szanina butylofenolu, pentylofenolu i heksylofe- nolu. Synergetyczne dzialanie wymienionego srod¬ ka powierzchniowo czynnego na cztero- i piecio¬ chlorofenolanu scdu jest bardzo silne, przy czym osiaga sie trzykrotny wzrost wlasciwosci bakterio- statycznych.Stwierdzono, ze bardzo dobre wyniki osiaga sie stosujac preparat, otrzymany przez zmieszanie 20 czesci wagowych opisanego wyzej srodka po¬ wierzchniowo czynnego z 1 — 2 czesciami wago¬ wymi srodka biologicznie czynnego z podanej wy¬ zej grupy. Mieszanie obu tych skladników mozna przeprowadzic w srodowisku wodnym, ewentual¬ nie z dodatkiem rozpuszczalników organicznych typu alkoholi alifatycznych. Otrzymany produkt stosuje sie do -rozmaczania lub wapniowania wszelkiego rodzaju skór podczas ich wyprawiania, przy czym zaleznie od warunków procesu stosuje sie rózne stezenie tego preparatu w kapieli, prze¬ waznie 0,2 — 0,5% w stosunku wagowym, — a w wyjatkowych przypadkach do 1%. 10 15 20 25 35 Niezaleznie cd opisanych wyzej zalet, srodek wedlug wynalazku ma te dodatnia ceche, ze jako oparty na niejonowych srodkach powierzchniowo czynnych jest wygodniejszy w uzyciu w techno¬ logii garbarskiej, gdyz mozna równoczesnie z nim stosowac dodatkowe srodki zarównc o charakte¬ rze kwasnym, jak i zasadowym. Poniewaz zas srodek ten stosuje sie w stezeniach znacznie mniejszych niz w przypadku znanych preparatów, przeto jest on od nich tanszy w uzyciu.Sposób otrzymywania srodka wedlug wynalazku jest opisany w ponizszym przykladzie.Przyklad I. Do 100 g srodka powierzchnio¬ wo czynnego, znanego na rynku pod nazwa „Alfe- nol 710" i bedacego produktem kondensacji tlenku etylenu z mieszanina butylofenolu, pentylofenolu i heksylofenolu, dodaje sie 100 g 18%-owego roz¬ tworu wodnego pieciochlorofenolanu sodowego.Otrzymany produkt wykazuje dobre wlasciwosci bakteriobójcze i zwilzajace juz przy stezeniu w kapieli wynoszacym 0,2% w stosunku wagowym. PL PL