Pierwszenstwo: Opublikowano: 30. X. 1969 58419 KI. 40 o, 12/02 MKP B 23 djMjoO UKD Twórca wynalazku: inz. Jerzy Sosnowski Wlasciciel patentu: Centralne Biuro Konstrukcji Lozysk Tocznych, War¬ szawa (Polska) Urzadzenie do bezodpadowego ciecia rur Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do bezodpadowego ciecia rur metalowych grubo- sciennych, przystosowane do pracy na prasach, mlotach lub innych maszynach o ruchu posuwi¬ sto-zwrotnym.Znane urzadzenia do bezodpadowego ciecia rur, z dwiema parami narzedzi tnacych, z których jed¬ na para tych narzedzi odzwierciedla ksztalt wew¬ netrzny przecinanego przedmiotu, a druga obej¬ muje ksztalt zewnetrzny, maja te wade, ze nadaja sie jedynie do ciecia rur wykonanych w bardzo waskim zakresie tolerancji srednic wewnetrznej i zewnetrznej, gdyz wymiary narzedzi tnacych winny byc dokladnie dopasowane do ksztaltów cietego przedmiotu.Poniewaz rury handlowe posiadaja szeroki za¬ kres tolerancji wykonania obu srednic — ciecie przy pomocy opisanego urzadzenia polaczone jest ze znacznym znieksztalceniem cietego profilu.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wymie¬ nionych wad przez uniezaleznienie procesu ciecia od tolerancji wymiarów przecinanych rur. Stalo sie to mozliwe przez zastosowanie takich czterech narzedzi tnacych, z których narzedzia ruchome, a mianowicie tuleja tnaca i czop sa polaczone ze soba tak, ze jedno narzedzie moze sie przesuwac w stosunku do drugiego na nieznacznej ograni¬ czonej drodze zas jako narzedzie nieruchome za¬ stosowano tuleje tnaca i rozprezny, dwuczesciowy trzpien. 2 Przedmiot wynalazku pokazany jest na rysun¬ ku, na którym fig. 1 przedstawia zespól tnacy w przekroju wzdluznym po osi przecinanej rury, a fig. 2 urzadzenie w przekroju poprzecznym 5 w plaszczyznie A-A z fig. 1.Urzadzenie sklada sie z korpusu 1, w którym osadzona jest sztywno tnaca tuleja 2. Miedzy pro¬ wadnicami 3 korpusu 1 znajduja sie dwa suwaki 4 i 5 mogace przesuwac sie równolegle do plasz- io czyzny ciecia C-C, prostopadlej do osi przecinanej rury 11. Suwak 4 spelnia zadanie narzedzia zew¬ netrznego, zas suwak 5 zaopatrzony w czop 6 stanowi narzedzie wewnetrzne. Oba suwaki 4 i 5 moga wykonywac nieznaczne ograniczone ruchy is wzgledem siebie, równolegle do plaszczyzny ciecia, poniewaz polaczone sa wahliwa dzwignia 7, two¬ rzac jeden zespól „plywajacy". Wewnatrz przeci¬ nanej rury 11 znajduje sie dwuczesciowy trzpien skladajacy sie z czesci 8 i 10. 20 Obie czesci tego trzpienia posiadaja zgrubie¬ nia 8a i lOa, które w przekroju poprzecznym A-A stanowia lacznie ksztalt kola. Zgrubienia te w przekroju wzdluznym (fig. 1) posiadaja skosne, plaskie sciecia wzdluz plaszczyzny 9, przylegajace 25 do siebie.Czesc 10 trzpienia jest przesuwna i moze nie¬ znacznie przesuwac sie w kierunku strzalki B.Dzialanie urzadzenia *jest nastepujace: wprowa¬ dza sie do otworu tulei 2 i suwaka 4 rure 11 30 przeznaczona do ciecia. Nastepnie do otworu rury 5841958419 3 wprowadza sie czesci 8 i 10 trzpienia. Z kolei czesc 10 zostaje wysunieta nieznacznie na zew¬ natrz przy pomocy dowolnego mechanizmu (nie- pokazanego na rysunku). Spowoduje to zaklesz¬ czenie zgrubien 8a i 10a w otworze rury 11.W nastepnej kolejnosci element 12, którym jest np suwak prasy mimosrodowej oddzialywuje na dzwignie 7, która z kolei naciska na oba suwaki 4 i 5. Gdy jedno z narzedzi tnacych (4 lub 6) na¬ potka na opór przy zetknieciu sie z cieta rura — zatrzyma sie i wówczas przesuwa sie tylko-dru¬ gie narzedzie. Gdy drugie narzedzie równiez zet¬ knie sie z cieta rura i opory obu narzedzi wy¬ równaja sie - nastepuje dalszy zgodny ruch obu narzedzi 4 i 6 i przeciecie rury. Proces ciecia przebiega pomiedzy narzedziem 4 i zgrubieniem 8a oraz pomiedzy czopem 6 i tuleja 2. Przesunie¬ cie suwaków 4 i 5 na* odleglosc równa co naj¬ mniej wielkosci zewnetrznej srednicy rury 11 po¬ woduje calkowite przeciecie rury w plaszczyznie C-C. 10 15 2. 20 PL PL