Opublikowano: 5.IX.1970 60520 KI. 49 m, 3/00 MKP B 23 q, 3/00 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Andrzej Ankiewicz, Roman Kacprzycki Wlasciciel patentu: Biuro Projektów Konstrukcji i Technologii Obrabia¬ rek i Narzedzi .„Koprotech" Przedsiebiorstwo Pan¬ stwowe, Warszawa (Polska) Oprawka narzedzi do obróbki skrawaniem z regulacja osiowa Przedmiotem wynalazku jest oprawka narzedzi do obróbki skrawaniem z regulacja osiowa wysu¬ niecia narzedzia, skladajaca sie z korpusiu z chwy¬ tem stozkowym i umieszczonego w jego wnetrzu zespolu mocujacego narzedzie, stosowana w obra¬ biarkach sterowanych programowo, a szczególnie z automatyczna wymiana narzedzi w zalozonym cyklu technologicznym.Oprawki tego typu, winny odpowiadac pewnym specjalnym warunkom, a mianowicie: mocowanie narzedzia w oprawce musi byc realizowane od strony czolowej oprawki, wielkosc wysuniecia na- irzejdzia z oprawki mierzona od stalej bazy, która jest czolowa plaszczyzna wrzeciona obrabiarki, jest wartoscia tolerowana w waskich granicach, przy czym ustawienie tego wymiaru odbywa sie poza obrabiarka za pomoca specjalnych ustawiaków, za¬ mocowane narzedzie nie powinno wykazywac bicia obwodowego.Znane sa oprawki narzedzi, których istota polega na mocowaniu narzedzia za pomoca dwóch wspól- srodkowych tulei z których wewnetrzna, sprezynu¬ jaca, polaczona jest gwintem z narzedziem znajdu¬ jacym sie w jej otworze, a zewnetrzna — takze za posrednictwem gwintu — zlaczona jest z wewnetrz¬ nym gniazdem wykonanym w dolnej czesci korpu¬ su oprawki. Tuleje zabezpieczone sa przed wza¬ jemnym obrotem wpustem. Narzedzie, które jak wspomniano wkrecone jest czescia cylindryczna — chwytem — w tuleje wewnetrzna, w czesci giórnej 10 15 20 25 chwytu podparte jest klem osadzonym na stale w korpusie oprawki, zas w czesci dolnej chwytu, mo¬ cowane jest przez zacisniecie tulei wewnetrznej tuleja zewnetrzna za pomoca znajdujacych sie na tulejach, a wspóllpraeujacych ze soba stozków.Czynnosc osadzania narzedzia w oprawce jest do¬ konywana w ten sposób, ze zestaw tulei wkrecany jest w gniazdo korpusu az do zetkniecia sie czola korpusu oprawki z pierscieniem oporowym tulei zewnetrznej, a nastepnie w tuleje wewnetrzna wkreca sie narzedzie do oporu z klem stal^n.Nastepnie silnie nalezy dokrecac tuleje zewnetrzna.Opisane rozwiazanie posiada caly szereg wad polegajacych na: braku mozliwosci wstepnego a nastepnie dokladnego usitawienia wysiegu narze¬ dzia, co powodowalo dotychczas koniecznosc ucie¬ kania sie do narzedzi specjalnych, wykonanych na scisle okreslony wymiar — dlugosc, duzym odchy¬ leniem osi narzedzia od dlugiej osi oprawki — tak zwane bicie obwodowe narzedzia, oraz braku moz¬ liwosci zakladania narzedzia, do tej samej oprawki, o chwycie stozkowym bez gwintu. iZadandem postawionym do rozwiazania bylo opracowanie oprawki nie wykazujacej powyzszych wad, które to zamierzenie zostalo osiagniete w ten sposób, ze korpus oprawki ma centralnie usytuowa¬ ne gniazdo cylindryczne, laczace sie z mimosrodo- wym wybraniem, przechodzace dalej w przelotowy — umieszczony w osi korpusu — nagwintowany ot¬ wór. W gniazdo to wsuniety jest zespól mocujacy 605203 narzedzie [polaczony z korpusem oprawki sruba zes¬ polu regulacji osiowego wysuniecia narzedzia, a za¬ bezpieczony przed obrotem przez wspólprace mimo- srodowego zabieraka zespolu z mimosrodowym wy¬ braniem gniazda. Wspomniany zespól mocujacy ustalony jest w korpusie oprawki za pomoca spre¬ zynujacych stozkowych pierscieni, zaciskanych na¬ kretka polaczona gwintem z korpusem oprawki.v Przedstawione rozwiazanie oprawki wedlug wy¬ nalazku spelnia calkowicie warunki jakie stawiane sa przed oprawkami narzedzi stosowanymi na ob¬ rabiarkach sterowanych programowo, to znaczy wysuniecie narzedzia, ustawionego wstepnie poza obrabiarka i zacisnietego w zespole mocujacym który nastepnie zalozony jest do oprawki, moze byc dokladnie ustalony za pomoca zespolu regulacyjne¬ go. Równoczesnie uzyskano znaczne zmniejszenie wielkosci bicia osiowego narzedzia w wyniku za¬ stosowania zacisku zespolu mocujacego, dwoma pierscieniami stozkowymi i nakretka, oraz dodat¬ kowo — mozliwosc mocowania narzedzi o róznych uchwytach w tej samej oprawce, jedynie przez zmiane gotowych zespolów mocujacych o odlpo- wiednio uksztaltowanym gniezdzie lub wykonaniu uchwytu narzedzia jako zespolu mocujacego.Przykladowe wykonanie oprawki wedlug wyna¬ lazku,, pokazane jest na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój oprawki z zespolem mocu¬ jacym przystosowanym do narzedzi z chwytem cy¬ lindrycznym gwintowanym, fig. 2 — przekrój oprawki z zespolem mocujacym przystosowanym do narzedzi z chwytem stozkowym, fig. 3 przekrój oprawki z zespolem do gwintowania, fig. 4 prze¬ krój oprawki z zespolem mocujacym wykonanym jako chwyt wytaczadla.Korpus 1 oprawki wedlug wynalazku (fig. 1) po¬ siada cylóndiryczme gniazdo w którego wnetrzu osa¬ dzony jest przesuwnie korpus 2 zespolu mocujace¬ go, z zabierakiem mimosrodowym 3. Górna czesc korpusu 2 zaopatrzona jest w gwintowTanym otwór wspólpracujacy ze sruba 4 nastawiania wstepnego, zespolu regulacji wysuniecia narzedzia, która z kolei jest umieszczona obrotowo na kulkach 5 we wnetrzu sruby 6 nastawiania dokladnego. Skoki gwintów sruto 4 i 5 sa tak dobrane, aby pokrecenie sruba 4 dawalo w efekcie duze przesuniecie kor¬ pusu 2, a pokrecenie dwoma srubami 4 i 5 równo¬ czesnie, przesuw bardzo maly. Dolina czesc korpu¬ su 2 zaopatrzona jest w gniazdo cylindryczne w którym znajduje sie kiel staly 7 mocowany sruba 8 i tuleja gwintowana 10 do której Wkrecone jest narzedzie 11 z chwytem walcowym gwintowanym, a która zabezpieczona jest przed obrotem za po¬ moca zabieraka 9 w postaci sciecia plaskiego wyko¬ nanego na kle 7 i tulei gwintowanej 10. Zakoncze¬ nie korpusu 2 stanowi zewnetrzna nakretka docis¬ kowa 12 zaciskajaca narzedzie 11 za posrednictwem pierscieni stozkowych 13 i 14. Zacisk zespolu mo¬ cujacego mozliwy jest dzieki zewnetrznej nakretce dociskowej 15 wspólpracujacej z korpusem 1 i pier¬ scieniami stozkowymi 16 i 17, tuleja dystansowa 18 oraz górna para pierscieni stozkowych 19 i 20, któ¬ ry, to zestaw umieszczony jest w wybraniu cylin¬ drycznym korpusu 1.Odmiana zespolu mocujacego przystosowanego do narzedzi z chwytem stozkowym (fig. 2) oprawki 60520 4 wedlug wynalazku, posiada w korpusie 2 gniazdo 21, przy czym nakretka zewnetrzna 22 jest zwia¬ zana z korpusem 2 za pomoca kulek 23 i równo¬ czesnie polaczona gwintem z pierscieniem 24 wspól- 5 pracujacym swoim gniazdem z plaskami 25 narze¬ dzia 11.Odmiana zespolu mocujacego przystosowanego do oprawek plywajacych z kompensacja osiowa do gwintowania (fig. 3) posiada w korpusie 2 gniazdo io cylindryczne z którym wspólpracuje cylindryczny chwyt 26 oprawki plywajacej, zabezpieczony przed obrotem — wpustem klinowym 27 i przed wysu¬ waniem — kolkiem 23, i bedacy pod stalym dzia¬ laniem sprezyny spiralnej 29, której jeden koniec 15 osadzony jest w otworze 30 chwytu 26, a drugi oparty o wybranie 31 korpusu 2. Zacisk korpusu 2, zespolu mocujacego, realizowany jest przez zew¬ netrzna nakretke dociskowa 15 wspólpracujaca z korpusem 1 i pierscieniami stozkowymi 16 i 17, tuleje dystansowa 18 oraz górna pare pierscieni stozkowych 19 i 20, który to zestaw umieszczony jest w wytoraniu korpiusu 1.Odmiana zespolu mocujacego oprawki (fig. 4) wedlug wynalazku, wykonana jest jako chwyt na¬ rzedzia i ustalona jest bezposrednio w wybraniu 25 cylindrycznym korpusu 1 za pomoca zestawu za¬ ciskowego skladajacego sie z górnej pary pierscieni stozkowych 19 i 20, tulei dystansowej 18, dolnej pary pierscieni stozkowych 16 i 17, oraz zewnetrz¬ nej nakretki dociskowej 15. 30 Sposób mocowania narzedzia w oprawce wedlug wynalazku jak i ustawienie jego wymiaru — wy¬ suniecia z oprawki na okreslona dlugosc — jest na¬ stepujace: w gwintowana tuleje 10 wkreca sie na¬ rzedzie 11, przy czym pierscienie stozkowe 13 i 14 35 znajduja sie w stanie wolnym, az do oparcia sie naklejka narzedzia 11 o kiel staly 7. W tej pozycji nalezy zacisnac pierscienie 13 i 14 za pomoca na¬ kretki 12. Nastepnie zespól mocujacy wprowadza¬ my do gniazda korpusu 1 i laczymy z nim korpus 40 2 przez wkrecenie sruby 4. Pierscienie 16 i 17 oraz 19 i 20 sa w stanie wolnym. Po ustawieniu przy¬ blizonego wymiaru wysuniecia narzedzia, co doko¬ nujemy pokrecajac srube 4 zaciskamy wstepnie pierscienie 16 i 17 oraz 19 i 20 nakretka 15 i przy- 45 stepujemy do ustawienia wymiaru dokladnego za pomoca pokrecanych równoczesnie srub 4 i 6.Ostatecznego zacisku zeopolu mocujacego w korpu¬ sie 1 dokonujemy przez silne dokrecanie nakretki 15. Nastawienie zgrubne jak i dokladne realizowa¬ ne jest w znanym ustawiaku bedacym wyposaze- 50 niem obrabiarki. PL PL PL