Pierwszenstwo: Opublikowano: 02.VI.1969 (P 133 965) 15.Y.1971 62582 KI. 21 e, 31/02 MKP G 01 r, 31/02 UKD 621.317.733 Wspóltwórcy wynalazku: Bogdan Kolodziejski, Alfons Tomik, Janusz Ciok, An¬ drzej Gisman Wlasciciel patentu: Glówny Instytut Górnictwa, Katowice (Polska) Przyrzad do sprawdzania ciaglosci obwodów elektrycznych Przedmiotem wynalazku jest przyrzad do sprawdzania ciaglosci obwodów elektrycznych urzadzen znajdujacych sie w pomieszczeniach zagrozonych wybuchem par i ga¬ zów wybuchowych.Uklady znanych przyrzadów do sprawdzania ciag¬ losci obwodów elektrycznych jak na przyklad przyrza¬ dów wskaznikowych lub omomierzy nie zezwalaja na stosowanie ich w atmosferze zawierajacej gazy wybu¬ chowe ze wzgledu na to, ze nie spelniaja one warunków iskrobezpieczenstwa, zwlaszcza dla obwodów elektrycz¬ nych zawierajacych indukcyjnosc.Znane sa co prawda w górnictwie iskrobezpieczne neonowe wskazniki, opracowane glównie dla pomiesz¬ czen zawierajacych mieszanine powietrza z metanem, w których sprawdzany obwód elektryczny jest polaczony szeregowo ze zródlem zasilania, wylacznikiem oraz cew¬ ka indukcyjna, przy czym do cewki jest przylaczona równolegle neonówka. Zamkniecie obwodu za pomoca wylacznika powoduje przeplyw pradu przez cewke in¬ dukcyjna, natomiast przy otwieraniu obwodu wystepuje wyladowanie energii zmagazynowanej w cewce i chwilo¬ we jarzenie neonówki, jezeli obwód badany nie ma przerwy. Zakres tych wskazników jest ograniczony do obwodów, których rezystancja nie przekracza 500 omów, przy czym przyrzady te cechuje iskrobezpieczenstwo tyl¬ ko do pewnej, ograniczonej indukcyjnosci kontrolowa¬ nego obwodu.Celem wynalazku jest opracowanie przyrzadu pozwa¬ lajacego na sprawdzenie ciaglosci obwodów elektrycz- 10 15 20 25 30 nych o dowolnej indukcyjnosci, w pomieszczeniach za¬ grozonych wszelkimi wybuchowymi parami i gazami.Cel ten zrealizowano wedlug wynalazku w ten spo¬ sób, ze optyczny wskaznik przyrzadu jest przylaczony do tranzystorowego wzmacniacza pradu stalego w ukla¬ dzie wspólnego kolektora, natomiast do wejscia wzmac¬ niacza jest przylaczony rezystor o tak dobranej wartosci rezystanqji, azeby prad pomiarowy w kontrolowanym obwodzie o dowolnej indukcyjnosci byl pradem iskro- bezpiecznym dla wszystkich mieszanin par i gazów wy¬ buchowych. Rezystor i wejsciowy zacisk, sa zalane syntetyczna zywica w jedolity blok.Przyrzad wedlug wynalazku pozwala na sprawdzenie ciaglosci prawie kazdego elektrycznego obwodu o do¬ wolnej indukcyjnosci. Iskrobezpieczenstwo przyrzadu uzyskano poprzez szeregowe wlaczenie z wejsciem wzmacniacza rezystora ograniczajacego prad zwarcia w linii pomiarowej.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykla¬ dowym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 przed¬ stawia przyrzad w widoku ogólnym, fig. 2 — przyrzad w przekroju podluznym, a fig. 3 — elektryczny schemat przyrzadu.Przyrzad jest zaopatrzony w optyczny wskaznik 1, ty¬ pu teletechnicznego, który jest wlaczony w obwód tran¬ zystorowego wzmacniacza w ukladzie wspólnego kolek¬ tora. W obwód baza — emiter tranzystora 2 sa wlaczo¬ ne szeregowo dwa rezystory 3 i 4, przy czym rezystor 4 jest zbocznikowany przyciskowym zwieraczem 5. Do ko¬ lektora oraz bazy tranzystora 2 sa przylaczone wejscio- 6258262582 we zaciski 6 i 7 z tym, ze zacisk 7 jest polaczony z baza poprzez ograniczajacy rezystor 8.Przyrzad jest zasilany z dwóch suchych baterii 9, przy czym calosc jest umieszczona w obudowie 10 wykona¬ nej z tworzywa syntetycznego. W górnej czesci obudo¬ wy 10 znajduje sie okienjko wskaznika 1, pokrywa 11 zasobnika na baterie 9 oraz przycisk 12 zwieracza 5.Pokrywa 11 jest zamykana za pomoca sruby 13. Rezy¬ stor 8 wraz z wejsciowym zaciskiem 7 sa zalane zywica syntetyczna w jeden nierozlaczny blok 14.Do zacisku 7 jest przylaczona za pomoca bananowe¬ go wtyku oraz przewodu 15 pomiarowa koncówka 16.Druga pomiarowa koncówka 17 jest zamocowana prze¬ suwnie w metalowej rurce 18, polaczonej galwanicznie z wejsciowym zaciskiem 6 tranzystorowego wzmacnia¬ cza. Skrajne polozenie koncówki 17 ustala zatrzask 19, stanowiacy równoczesnie elektryczne polaczenie kon¬ cówki 17 z metalowa rurka 18. Opornosc rezystora 8 jest tak dobrana, aby prad zwarcia wejsciowych zacis¬ ków 6 i 7 byl pradem iskrobezpiecznym dla wszystkich mieszanin wybuchowych. Zwieracz 5 zwierajac rezystor 4 rozszerza zakres przyrzadu dziesieciokrotnie, pozwala¬ jac na sprawdzanie obwodów elektrycznych o duzej re¬ zystancji.W trakcie dokonywania pomiaru koncówka 17 jest wysunieta z przyrzadu, natomiast druga koncówka 16 polaczona z przyrzadem gietkim przewodem 15 umozli¬ wia swobodny wybór punktu pomiarowego. Sprawdzenie ciaglosci obwodu elektrycznego polega na przylozeniu koncówek 16 i 17 do badanego obwodu 20, przy czym 5 w przypadku gdy obwód ten jest ciagly, nastepuje spo¬ laryzowanie bazy tranzystora 2 powodujace przeplyw pradu w obwodzie emiter-kolektor tranzystora 2. Po¬ bór pradu z baterii 9 jest sygnalizowany obrotem op¬ tycznej tarczy wskaznika 1. W razie przerwy w elek- 10 trycznym obwodzie 20 obrót tarczy nie wystapi. PL PL PL