Opis wzoru Przedmiotem wzoru u zytkowego jest urz adzenie do wywracania powietrzem i utwardzania par a wy lozenia impregnowanego zywic a. Ogólnie jest wiadome, ze istniej ace przewody i rury, zw laszcza rury podziemne, takie jak ruro- ciagi kanalizacji sanitarnej, rury kanalizacji burzowej, rury wodne i przewody gazowe, które s a stoso- wane do przeprowadzania p lynów, cz esto wymagaj a naprawy z powodu przecieków p lynów lub uszkodze n. Przeciek mo ze by c wewn etrzny ze srodowiska do wn etrza cz esci przenosz acej ruroci agu. Alternatywnie, przeciek mo ze by c zewn etrzny z cz esci przewodz acej ruroci agu do otaczaj acego sro- dowiska. W obu przypadkach po zadane jest unikanie tego typu przecieków. Przeciek w istniej acym przewodzie mo ze by c spowodowany nieprawid low a instalacj a pierwot- nego ruroci agu lub pogorszeniem jako sci samej rury z powodu zwyk lego starzenia, lub efektem prze- noszenia materia lu korozyjnego lub sciernego. P ekni ecia w /lub w pobli zu z laczy rur mog a by c spowo- dowane warunkami srodowiska takimi, jak wstrz asy ziemi lub ruch du zych pojazdów na powierzchni lub podobnymi naturalnymi lub spowodowanymi przez cz lowieka wibracjami, albo innymi takimi przypadkami. Bez wzgl edu na przypadek, takie przecieki s a niepo zadane i mog a powodowa c straty p lynu przeno- szonego w ruroci agu lub powodowa c zniszczenie otaczaj acego srodowiska i stwarza c gro zne niebez- piecze nstwa dla zdrowia publicznego. Je zeli przeciek trwa, mo ze on prowadzi c do uszkodzenia kon- strukcyjnego istniej acego przewodu z powodu utraty podparcia przewodu z boku lub od spodu. Ze wzgl edu na zwi ekszaj ace si e koszty pracy i koszty energii i maszyn, wzrasta trudno sc i jest coraz mniej ekonomiczne naprawianie podziemnych rur lub cz esci, które mog a przecieka c, poprzez odkopywanie i wymian e rur. Wskutek tego przewidziano ró zne sposoby naprawiania lub usprawniania na miejscu istniej acych przewodów rurowych. Te nowe sposoby pozwalaj a na unikni ecie wydatków i strat zwi azanych z odkopywaniem i wymian a rur lub odcinków rur, jak równie z znacznej niedogodno- sci dla spo lecze nstwa podczas budowy. Jedn a z najbardziej korzystnych procesów naprawy lub usprawniania przewodów rurowych bez kopania rowów jest obecnie szeroko stosowany proces nazy- wany Insituform Process. Insituform Process® jest opisany szczegó lowo w patentach US nr 4,009,063, nr 4,064,211 i nr 4,135,958. W standardowej praktyce w procesie Insituform, wewn atrz istniej acych przewodów rurowych jest instalowane pod lu zne gi etkie wy lozenie rurowe z tkaniny filcowej, pianki lub podobnego materia lu daj acego si e impregnowa c zywic a z zewn etrzn a nieprzepuszczaln a pow lok a, która jest zaimpregno- wana zywic a utwardzan a termicznie. Ogólnie, wy lo zenie jest zamontowane przy wykorzystaniu proce- su wywracania, jak opisano we wskazanych jako dwa ostatnie patentach dla Insituform. W procesie wywracania, ci snienie promieniowe wywierane na wn etrze wywróconego wy lo zenia dociska je do styku z powierzchni a wewn etrzn a przewodu rurowego. Jednak, proces Insituform jest tak ze realizo- wany poprzez wci aganie wy lozenia impregnowanego zywic a do przewodu za pomoc a liny lub kabla i stosowanie oddzielnego nieprzepuszczalnego dla p lynu p echerza nadmuchiwanego lub rury, która jest wywracana wewn atrz wy lozenia powoduj ac utwardzanie wy lo zenia przy wewn etrznej scianie ist- niej acego przewodu rurowego. Takie impregnowane zywic a wy lo zenia s a ogólnie nazywane jako „rury utwardzane na miejscu” lub „wy lozenia CIPP” („cured-in-place-pipes”), a instalacja jest nazywana instalacj a CIPP. Gi etkie wy lo zenia rurowe CIPP maj a zewn etrzn a g ladk a warstw e ze stosunkowo gi etkiej, za- sadniczo nieprzepuszczalnej pow loki polimerowej na zewn atrz wy lo zenia w jego stanie wyj sciowym. Po wywróceniu wy lo zenia w czasie instalacji, ta nieprzepuszczalna warstwa znajduje si e od wewn atrz wy lozenia. Gdy gi etkie wy lo zenie jest zainstalowane na miejscu wewn atrz przewodu rurowego, prze- wód rurowy jest poddany dzia laniu ci snienia od wewn atrz, korzystnie przy wykorzystaniu p lynu wy- wracaj acego, takiego jak woda lub powietrze, w celu wymuszenia doci sni ecia wy lo zenia promieniowo na zewn atrz do styku i dopasowania do wewn etrznej powierzchni istniej acego przewodu rurowego. Zwykle wie za wywracaj aca jest wzniesiona w miejscu instalacji dla zapewnienia wymaganej wysoko sci ci snienia do wywracania wy lozenia lub p echerza. Alternatywnie, zespó l wywracaj acy, jak pokazano i opisano w patentach US nr 5,154,936, nr 5,167,901 (RE 35,944), i nr 5,597,353. Utwar- dzenie zywicy jest zainicjowane przez wprowadzenie gor acej wody do wywróconego wy lo zenia przez w az recyrkulacyjny do laczony do ko nca wywracaj acego si e wy lo zenia. Wywracaj aca woda jest recyr- kulowana przez zród lo ciep la, takie jak bojler lub wymiennik ciep la do rury wywracaj acej dopóki utwar- dzanie nie zostanie zako nczone. Zywica wprowadzona w daj acym si e impregnowa c materiale nast ep- nie utwardza si e tworz ac twarde rurowe wy lo zenie ciasno dopasowane do istniej acego przewoduPL 64 333 Y1 3 rurowego. Nowe wy lozenie efektywnie uszczelnia jakiekolwiek p ekni ecia i naprawia uszkodzone od- cinki rury lub z lacza rur w celu zapobiegania dalszym wyciekom do lub z istniej acych przewodów rurowych. Utwardzona zywica tak ze s lu zy do wzmocnienia scian istniej acych przewodów rurowych tak, ze zapewnia dodatkowe konstrukcyjne podparcie dla otaczaj acego srodowiska. Wie za wywracaj aca, która jest pracoch lonna do wzniesienia, powoduje, ze pracownicy znajduj a sie cz esto 30 stóp nad ziemi a, cz esto w pobli zu drzew i przewodów elektrycznych. Ten sposób zosta l ulepszony poprzez urz adzenie, które umo zliwia Instituform stworzenie s lupa ci snienia hydraulicznego za pomoc a zaworu zwieraj acego. R ekaw by l dostarczany do góry urz adzenia i wci agany przez zawór zwieraj acy wskutek ci snienia wody wyst epuj acego poni zej zaworu. Woda pod ci snieniem wywiera la sile na nosek rury powoduj ac wywracanie jej do naprawianego przewodu rurowego. Te urz adzenia do naprawiania przewodów rurowych o ma lych srednicach stosuje si e od oko lo czternastu lat. Glówna wada zastosowania tych urz adze n jest ilo sc i dost epno sc wody do wywracania. Woda musi by c ogrzewana zwykle do temperatury od 12,78°C do 82,22°C, w celu przeprowadzenia utwar- dzania, a nast epnie powinna by c ch lodzona poprzez dodanie wi ekszej ilo sci wody do 37,78°C, zanim zostanie odprowadzona do uk ladu sciekowego. Ta wada mo ze zosta c wyeliminowana poprzez zastosowanie powietrza zamiast wody do wy- tworzenia si ly wywracaj acej. Gdy zaimpregnowany r ekaw jest ca lkowicie wywrócony, mo ze by c na- st epnie utwardzony za pomoc a pary wodnej. Chocia z woda jest konieczna do wytworzenia pary wod- nej, ilo sc wody w postaci stanowi tylko 5-10% wody wymaganej do wywracania, utwardzania i ch lo- dzenia. To oznacza, ze para mo ze by c stosowana nawet, je zeli woda nie jest latwo dost epna na miej- scu. To drastyczne zmniejszenie ilo sci wody jest wynikiem uzyskiwania wy zszej energii z jednego funta wody w postaci pary wobec jednego funta ogrzanej wody. Jeden funt pary kondensowany do jednego funta wody wydziela oko lo 1000BTU, za s jeden funt wody wydziela tylko jeden BTU na ka zdy stopie n spadku temperatury. To zmniejsza zapotrzebowanie wody oraz, wobec eliminacji cyklu pod- grzewania, znacznie skraca czas cyklu utwardzania i instalacji. Gdy u zywa si e wody do wywracania zaimpregnowanego zywic a r ekawa, nie wywrócona cz esc r ekawa od wywracaj acego noska do urz adzenia do wywracania jest podtrzymywana przez si le równ a ilo sci wody przemieszczanej w r ekawie. W przypadku r ekawów CIPP to oznacza, ze efektywny ci ezar r ekawa jest zasadniczo zmniejszony, jako ze si la jest konieczna do wyci agni ecia nie wywróconego r ekawa do przodu do wywracajacego noska. Gdy stosuje si e powietrze do wytworzenia si ly wywraca- jacej, nie wywrócony rekaw jest u lo zony na dnie przewodu rurowego, a ci snienie powietrza dzia laj ace na wywijaj acy nosek r ekawa musi poci agnac ca ly ci ezar r ekawa do przodu. Trzy si ly musz a by c zrównowa zone do wywrócenia r ekawa CIPP bez wzgl edu na to, co jest u zywane do wytworzenia energii wywracaj acej. Te si ly to: si la wymagana do wywrócenia r ekawa (wywracaj aca r ekaw wn etrzem na zewn atrz). Ta si la zmienia si e z grubo scia r ekawa, typem materia lu i zale zno scia grubo sci r ekawa i srednicy. Dalsze si ly to: si la konieczna do ci agni ecia r ekawa od urz a- dzenia do wywracania do noska wywracaj acego oraz si la konieczna do ci agni ecia r ekawa przez urz a- dzenie do wywracania. Si la wymagana do wywrócenia r ekawa jest ogólnie ta sama dla wywracania zarówno powie- trzem jak i wod a, si la konieczna do ci agnienia r ekawem ró zni si e znacznie pomi edzy powietrzem i wod a i mo ze ogranicza c d lugo sc wywracania. Wyst epuje ograniczenie zale zne od wielko sci ci snienia u zytego do wywracania r ekawa bez szkodliwego wp lywu na jakosc zainstalowanego r ekawa CIPP i/lub zniszczenia istniej acego przewodu rurowego. Mo ze by c zastosowany smar zarówno przy wywra- caniu za pomoc a wody jak i powietrza w celu zmniejszenia wymaganej si ly ci agni ecia. Si la konieczna do wywracania urz adzeniem zale zy od konstrukcji urz adzenia. W wi ekszo sci urz adze n obecnie stosowanych, si la wymagana do ci agni ecia r ekawa przez urz adzenie wzrasta, gdy jedna lub obie si ly wzrastaj a. W celu zwi ekszenia dost epnej energii wywracania, typowe urz adzenia stosowane obecnie ograniczaj a straty p lynu pod ci snieniem z komory ci snieniowej poni zej punktu wej scia r ekawa do urz adzenia i mankietu oraz owini etego ko nca wywracanego r ekawa. To ogranicze- nie jest zwykle realizowane poprzez zwi ekszenie ci snienia powietrza w pneumatycznym chwycie (zespó l CHIP dla Insituform) lub poprzez stosowanie chwyta, który jest uruchamiany przez p lyn wy- wracaj acy (to jest ko lpakow a uszczelk e The Shooter). Ruch do wewn atrz w obu przypadkach powodu- je zwi ekszenie tarcia pomi edzy wywracanym r ekawem CIPP i chwytem. Ze wzgl edu na te oczywiste korzy sci utwardzania par e w porównaniu z utwardzaniem gor aca wod a, zaproponowano zastosowanie pary ze wzgl edu na energi e, któr a ona przenosi.PL 64 333 Y1 4 Wywracanie powietrzem nadmuchiwanego p echerza i utwardzania przep lywaj ac a par a s a ujaw- nione w patentach dotycz acych Insituform US nr 6,708,728 i nr 6,679,293. Procesy ujawnione w tych ostatnio udzielonych pa- tentach wykorzystuj a technologi e wci agania i nadmuchiwania i s a u zywane dla wy lo ze n o ma lych srednicach. Zapewniaj a one korzy sci wobec wywracania woda przy ma lych srednicach. Ponadto, zastosowanie nak luwaj acej kasety ujawnionej w tych patentach nie jest odpowiednie dla wy lo ze n o srednich i du zych srednicach. Wy lo zeniami o srednich rozmiarach s a te o srednicach od oko lo 45.70 cm do 114.30 cm. Wi eksze srednice stanowi a te przewy zszaj ace oko lo 114.30 cm i wi eksze. Z opisu zg loszeniowego WO 01/98061 znany jest sztywny zbiornik o wymiarach do przechodzenie przez niego impregnowanego wy lo zenia utwardzanego na miejscu, maj acy szczelinowy otwór wlotowy uformowany na jednym ko ncu i nasadk e wywracaj ac a na drugim ko ncu. Otwór szczelinowy jest zdefi- niowany poprzez wyst epy rozci agaj ace si e do zbiornika w celu wywierania nacisku na wy lo zenie gdy b edzie wzrasta lo ci snienie wywracania w zbiorniku. Urz adzenie do wywracania powietrzem i utwardzania par a wy lo zenia impregnowanego zywic a i utwardzanego na miejscu podczas instalowania, wed lug wzoru u zytkowego, maj ace sztywny zbiornik o wymiarach do przechodzenie przez niego impregnowanego wy lo zenia utwardzanego na miejscu, przy czym zbiornik po laczony z nasadk a wywracaj ac a tworzy komor e wywracania ze szczelinowym otworem wlotowym uformowanym na jednej powierzchni komory wywracania i otworem wylotowym nasadki wywracaj acej usytuowanym na przeciwleg lej powierzchni komory wywracania oraz maj ace otwór wlotowy powietrza i pary usytuowany na komorze wywracania, charakteryzuje si e tym, ze sci- sliwy materia l jest usytuowany po obu stronach szczelinowego otworu wlotowego na jednej po- wierzchni komory wywracania, za s elementy nastawialne szczeliny w postaci kszta ltowych bloków i palców s a usytuowane równie z na tej powierzchni komory wywracania, na zewn atrz sztywnego zbior- nika. Wzd lu zny szczelinowy otwór ma dwie zwrócone do siebie kraw edzie, z co najmniej jedn a kraw e- dzi a ruchom a w szczelinowym otworze. Co najmniej na ruchomej kraw edzi szczelinowego otworu jest usytuowany ruchomy kszta ltowy blok po jednej stronie szczelinowego otworu. Kszta ltowy blok ma wi ecej ni z jedn a nastawialn a cz esc. Elementy nastawialne maj ace posta c wielu ruchomych palców s a usytuowane po jednej stronie szczelinowego otworu. Kszta ltowy blok sk lada si e z trzech cz esci srod- kowej i ko ncowych, a ka zda cz es c ko ncowa zawiera zakrzywiony otwór stykaj acy si e z prost a czesci a srodkow a. Zbiornik ma kszta lt cylindryczny, a po laczona z nim nasadka wywracaj aca ma kszta lt sto z- ka scietego. Urz adzenie zawiera srub e regulacyjn a bloku usytuowan a od ty lu kszta ltowego bloku. Wiele ruchomych palców usytuowanych na jednej kraw edzi szczelinowego otworu jest umieszczonych za scisliwym materia lem. Na obu kraw edziach szczelinowego otworu s a usytuowane przeciwleg le ruchome palce. Ka zdy palec ma pneumatyczny t lok lub t loczysko usytuowane w cylindrze w przewo- dzie rozgaleznym umieszczonym w zag lebieniu. Urz adzenie ponadto zawiera warstw e materia lu ab- sorpcyjnego na powierzchni scisliwego materia lu. Zbiornik jest pod lu zn a skrzyni a ze szczelinowym otworem zawieraj ac a od 16 do 64 palców po ka zdej stronie szczelinowego otworu. Ka zdy palec jest pr etem zamontowanym w cylindrze pneumatycznym z ko ncówk a na nakr etk e na ods loni etym ko ncu. Zbiornik ma posta c prostopad lo sciennej skrzyni, a nasadka wywracaj aca ma zbie zny kszta lt. Zalet a proponowanego rozwi azania jest to, ze urz adzenie wed lug wzoru ma uszczelnienie o ma lym tarciu pomi edzy przemieszczaj acym si e wy lo zeniem CIPP i nieruchomym, wywracaj acym chwytem. W przeciwie nstwie do innych urz adze n stosowanych obecnie, ten wst epnie ukszta ltowany, regulowany chwyt, po wyregulowaniu nie powoduje zwi ekszania tarcia na r ekaw, gdy zwi eksza si e cisnienie p lynu wywracaj acego. Wzornik i rura ko ncowa maj ace rur e wylotow a z uchwytem m przej- mujacym narz edzie ko ncowe s a umieszczane w dalszym punkcie dost epu. Po zako nczeniu wywraca- nia, narz edzie ko ncowe jest wsuwane do nadmuchanego wy lo zenia i jest pod laczany w az wylotowy. Chwyt zawiera szczelin e z regulowanym odst epem przynajmniej w zakresie szeroko sci. Regu- lacja odst epu w chwycie jest wykonywana poprzez przemieszczanie sztywnych cz lonów prostopadle do wy lo zenia przemieszczaj acego si e przez chwyt. Chwyt mo ze miec jeden bok nieruchomy i jeden bok regulowany. Kszta ltowy blok ma wymiar i kszta lt dostosowany szczególnie do wymiaru i grubo sci r ekawa CIPP, który ma by c wywracany. Kszta ltowy blok mo ze by c cz lonem jednocz esciowym lub sk lada c si e z czesci, trzech lub czterech, zale znie od wymiaru roz lo zonego p lasko instalowanego wy lozenia CIPP. W innej postaci wzoru, chwyt jest ukszta ltowany z wielu przeciwleg lych palców poprzecznych do otworu urz adzenia.PL 64 333 Y1 5 Przedmiot wzoru u zytkowego jest przedstawiony na rysunku na którym fig. 1(a) i 1(b) s a wido- kiem z boku urz adzenia do wywracania powietrzem i rzutem chwytu do uszczelniania utwardzanego na miejscu wy lo zenia, fig. 2 jest powi ekszonym rzutem z góry chwytu zespo lu do wywracania powie- trzem z fig. 1, fig. 3 jest powi ekszonym rzutem z góry chwytu maj acego segmentowo ukszta ltowany blok, fig. 4 jest widokiem z boku urz adzenia do wywracania powietrzem i utwardzania par e wodn a z wy lozeniem CIPP gotowym do wywrócenia, fig. 5(a) i 5(b) s a rzutami schematycznie ukazuj acymi zestaw palców chwyta urz adzenia z fig. 1, odpowiednio w po lo zeniu otwartym i roboczym, fig. 6 jest widokiem z boku w przekroju poprzecznym urz adzenia do wywracania powietrzem i utwardzania para wodn a z fig. 4, fig. 7(a) i 7(b) s a schematycznymi widokami wywracanego, utwardzonego na miejscu wy lozenia. Jak to przedstawiono na fig. 1, urz adzenie 11 do wywracania powietrzem i utwardzania par a, jest zbudowany ze sztywnego materia lu, zwykle metalu takiego, jak stal lub aluminium, i tym podob- nego. Kompozyty lub tworzywa sztuczne s a tak ze odpowiednie, o ile mog a one wytrzyma c wewn etrz- ne ci snienie i temperatury wytwarzane podczas u zywania. Urz adzenie 11 zawiera cylindryczny, wydrazony sztywny zbiornik 12, maj acy górny ko lnierz 13 i dolny ko lnierz 14. Do dolnego ko lnierza 14 jest zamontowane wydrazona nasadka wywracaj aca 16. Nasadka wywracaj aca 16 zawiera górn a cz esc 17 w kszta lcie sto zka sci etego z wi ekszym otworem i mniejszym otworem (nie oznaczone) i ma pier scieniowy ko lnierz 18 do mocowania nasadki wywraca- jacej 16 do dolnego ko lnierza 14. To pozwala na latwe zamontowanie nasadek o ró znych srednicach do urz adzenia 11. Mniejszy otwór cz esci sto zkowej 17 obejmuje cylindryczn a nasadk e 19 z zewn etrz- nymi zebrami 21 do mocowania za lo zonej do ty lu cz esci utwardzanego na miejscu wy lo zenia 27. Na- sadka wywracaj aca 16 poprzez górn a cz es c 17 jest tak ze polaczona z rurowym otworem wlotowym 20 powietrza/pary. Na górze sztywny zbiornik 12 jest zamkni ety pokryw a górn a 22 ukszta ltowan a z pierwszej pó l- okr ag lej czesci 23 i drugiej pó lokr ag lej czesci 24. Obie pó lokr ag le cz esci 23 i 24 s a zamocowane do górnego ko lnierza 13 i s a zwrócone do siebie wyci etymi obszarami 23a i 24a z utworzeniem pomi edzy nimi szczeliny wlotowej stanowi acej szczelinowy otwór 26 umo zliwiaj acy przechodzenie wy lo zenia 27 do urz adzenia 11. Szczegó ly konstrukcji szczelinowego otworu 26 tworz acego chwyt 28 taki, ze mo ze by c wytworzone wystarczajace ci snienie wywracania w sztywnym zbiorniku 12, zostan a opisane poni zej. Pó lokr ag le cz esci 23 i 24 z wyci eciami 23a, 24a s a zamocowane do górnego ko lnierza 13 two- rz ac szczelinowy otwór 26 wzd lu z linii srodkowej pomi edzy nimi. Pó lokr ag la cz esc 23 ma poziom a cz esc 37 stanowi ac a cz esc nieruchomego wspornika 31 i tworzy chwyt z poziom a cz escia monta zow a 32, stanowi ac a pionow a czesc 33 poprzeczn a do srednicy sztywnego zbiornika 12 ci snieniowego i cz es c ko lnierzow a 34. Pó lokr ag la cze sc 23 ma wyci ety obszar skierowany do pó lokr ag lej cz esci 24 (nie pokazano). Dla zapewnienia dopasowania regulowana, pó lokr ag la czes c 24, tak ze zawiera reguluj acy wspornik 36 z poziom a cz escia monta zow a 37, pionow a czescia 38 i sp laszczon a czesci a 39. Wspor- nik 36 tak ze posiada wyci ety obszar 24a. Ruchomy reguluj acy wspornik 36 ma wyci ecie lub obszar szufladowy do montowania przynajmniej jednego sztywnego kszta ltowego bloku 42. Blok 42 ma wy- ciecie wlotowe 43 r ekawa zwrócone do cz esci pionowej 33 nieruchomego wspornika 31. Wyci ecie 43 majace r ekaw, jest ukszta ltowane poprzez wglebienie w kszta ltowym bloku 42. Trzy sruby 44 do regu- lacji szczeliny s a zamontowane z ty lu za kszta ltowym blokiem 42 i s a przeznaczone do regulowania po lo zenia bloku 42 w celu zmiany wielko sci szczelinowego otworu 26 tak, aby styka l si e on z wy loze- niem 27 podczas u zycia. Jak to przedstawiono na fig.2 dwa arkusze sci sliwego materia lu 46 s a usytuowane pomi edzy dwiema cz esciami górnej pokrywy 22 i górnego ko lnierza 13. Scisliwy materia l 46 jest rozci agni ety wzd lu z powierzchni czo lowych wsporników 31 i 36 chwytu 28 i jest zamocowany do sp laszczonych cz esci 34 i 39 wspornika (patrz fig.1a). To zapewnia gladki, sci sliwy i spr ezysty tor dla wy lo zenia 27, z którym si e ono styka w chwycie 28 podczas przez niego przechodzenia. Dodatkowo do scisliwego materia lu 46, na zewn atrz sci sliwego materia lu 46 jest umieszczona absorpcyjna warstwa 47, zwróco- na do chwytu 28. Materia lem tym mo ze by c materia l absorbentu takim, jak warstwa filcu 47, która mo ze by c naoliwiona w celu zapewnienia smarowania dla wywracanego wy lo zenia 27. Alternatywnie, mo ze by c zastosowana warstwa materia lu o ma lym tarciu, takiego jak FEP, PFA lub PTFE do u latwie- nia przej scia wy lo zenia 27 przez chwyt 28. Zastosowanie sci sliwego materia lu 46 pomaga dostosowaniu si e chwytu 28 do przekroju poprzecznego i zarysu wy lo zenia 27. Sruby 44 do regulacji szczeliny s a zamonto-PL 64 333 Y1 6 wane na regulowanych wspornikach 36 w celu przemieszczenia kszta ltowego bloku 42 w kierunku przeciwleg lej pionowej cz esci 33 do ustawienia otworu chwytu 28. Jak to przedstawiono na fig. 1a, urz adzenie 11 zawiera trzy ramiona monta zowe 56, przyspa- wane do scian bocznych sztywnego zbiornika 12, do przytwierdzenia nóg 57 podpieraj acych zespó l nad otworem dost epu do instalacji. Urz adzenie 11 jest skonstruowane ze sztywnego metalu, takiego jak stal lub aluminium. Po zmontowaniu, pó lokr ag le cz esci 31 i 36 z kszta ltowym blokiem 42 i scisli- wym materia lem 46 tworz a regulowany chwyt 28 umo zliwiaj acy przechodzenie przez niego wy lo zenia 27 po wprowadzeniu powietrza pod ci snieniem do otworu wlotowego 20 pary i powietrza. Przedstawiony na fig. 2 kszta ltowy blok 42 mo ze by c pojedynczym cz lonem, lub mo ze zawiera c trzy cz esci 52, 53 i 54, jak pokazano na fig. 3 stanowi ac blok kszta ltowy blok 51. Mog a tak ze by c ukszta ltowane dodatkowe cz esci, które zapewniaj a wieksz a podatnosc w regulacji szczeliny 26 w celu radzenia sobie z miejscami zagiec i ró znymi wymiarami przekroju poprzecznego wy lo zenia 27 prze- chodz acego przez szczelin e 26. Materia l scisliwy 46 jest odporn a na temperatur e, spr ezysta warstw a materia lu o grubo sci (3 mm do 20 mm) takiego jak guma silikonowa. Cienka warstwa absorbentu (2 do 8 mm) filcu polie- strowego do nak ladania smaru na powierzchni e wy lo zenia 27 CIPP jest umieszczona na zewn etrznej powierzchni warstwy materia lu sci sliwego 46. Jak odnotowano powy zej, materia l o niskim tarciu, taki jak tkanina maskuj aca PTFE, mo ze by c u zyta zamiast filcu z olejem. Chwyt 28, ukszta ltowany przez szczelinowy otwór 26 w górnych cz esciach 23 i 24, mo ze by c dowolnie zmieniany poprzez zastoso- wanie wielu hydraulicznych palców 133 jak to pokazano na fig. 5a i 5b. Urz adzenie 11 jest szczególnie odpowiednie do instalowania wy lo ze n CIPP o ma lych sredni- cach w istniej acych przewodach rurowych, przy wykorzystaniu powietrza do wywracania wy lo zenia i utwardzania par a. Wy lo zeniami o ma lych srednicach s a te, które maja srednic e od oko lo 15 mm do 30 mm. Urz adzenie 110 do wywracania powietrzem, pokazane na fig. 4 zawiera zbiornik 111 w postaci prostopad lo sciennego koryta lub skrzyni zamontowanej na ramie 112 przeznaczonej do ustawienia zbiornika nad dost epem do wyk ladanych przewodów. Na górze ramy 112 nad skrzyni a jest umiesz- czona rolka 113 do u latwienia dostarczania impregnowanego zywica wy lo zenia 116 do skrzyni. Góra skrzyni jest cz esciowo zamkni eta dwiema przeciwleg lymi p lytami 121 i 122 (fig.5a) tworz acymi otwór 123 pomi edzy bocznymi scianami skrzyni. Dno skrzyni jest uszczelnione i ma ko ncówk e lub nasadk e 131 do wywracania, wokó l której mocuje si e wywracane wy lo zenie 116. Wlot 132 powietrza i pary (fig. 6) jest usytuowany na bocznej scianie skrzyni wtryskiwania powietrza/pary z lini a 126 dostarczaj acej powie- trze i linii 127 dostarczaj acej par e. Wielko sc skrzyni jest dobrana tak, ze sp laszczone wy lo zenie 116 nie zajmuje ca lej szeroko sci szczelinowego otworu 123. To zapewnia, ze powietrze i para mog a swo- bodnie przep lywa c wokó l obwodu wy lo zenia wymuszaj ac przej scie wy lo zenia przez wywracaj ac a na- sadk e 131. Poprzecznie do górnego otworu jest usytuowany zagi ety arkusz elastomerowy 136, a wiele pal- ców 133 jest usytuowanych za i w zagi etym arkuszu elastomerowym 136 zamykaj ac szczelinowy otwór 123 cz esciowo, jak pokazano schematycznie na fig. 5(a) i 5(b). To umo zliwia przechodzenie sp laszczonego wy lo zenia 116 przez szczelinowy otwór 123 i zamykanie otworu 123 za pomoc a pal- ców 133 na kraw edzi wy lo zenia, jak pokazano schematycznie na fig. 5(b). Palce 133 s a sztywnymi pr etami zagnie zd zonymi w poszczególnych cylindrach 138, po laczo- nych z przewodem rozga leznym 139 powietrza, jak pokazano w przekroju na fig. 6. Przewód rozga- lezny 139 ma zawór spustowy i licznik 141 oraz zawór nadmiarowy 142. Sztywna ko ncówka 146, o srednicy oko lo 1 do 3 cm, jest zamontowana na ko ncu ka zdego pr eta i styka si e z tyln a powierzch- ni a zagi etego arkusza elastomerowego 136. Ka zdy palec 133 jest usytuowany tak, ze ko nce komory 146 tworz a ci ag ly zmienny zarys wokó l wy lozenia 116 i zamykaj a niezaj eta cz es c otworu 123 w zbior- niku 111. Elastomerowy arkusz 136 jest odporny na temperatur e, zawiera cienka warstw e sci sliw a (o grubo sci 3 mm do 20 mm) z materia lu takiego, jak filc poliestrowy do nak ladania smaru na po- wierzchni e wy lozenia 116 CIPP. Wystaj ace palce 133 usytuowane po obu stronach arkusza elastome- rowego 136 dociskaj ac elastomerowy arkusz 136 i filc do przeciwleg lych boków wy lo zenia 116 CIPP. Zwykle, wy lo zenia CIPP przeznaczone do wywracania s a wytwarzane z warstw o wymiarach ko nco- wych. To oznacza, ze przed wywróceniem, warstwa o najwi ekszym obwodzie jest wewn atrz, a war- stwa pokrywowa o najmniejszym obwodzie jest na zewn atrz. To powoduje, ze wewn etrzna warstwa ma zagi ete obszary lub pogrubione czesci w przekroju poprzecznym. Ró znorodne palce 133 po ka z- dej stronie otworu 123 chwytu niweluj a to i jakiekolwiek nieregularno sci wy lo zenia 116. Zagi ete obsza-PL 64 333 Y1 7 ry mog a tak ze przemieszcza c si e do ty lu i do przodu poprzecznie do powierzchni wy lo zenia 116 CIPP, a ró znie wystaj ace palce 133 niweluj a te zmiany miejscowej grubo sci. W przedstawionym przyk ladzie wykonania, urz adzenie 110 zawiera 64 palce 133, po 32 po ka zdej stronie otworu 123 chwytu. Nale zy zauwa zy c, ze mo ze by c zastosowana dowolna liczba pal- ców, na przyk lad od 32 do 128, z ko ncówkami, które maj a srednic e od 1 do 5 cm. Oczywi scie, im mniejsza jest srednica ko ncówek, tym wi ecej palców mo zna umie scic i dok ladniejsze zmiany kszta ltu lub profilu otworu s a mo zliwe. Jednak, nale zy zwróci c uwag e, aby ko ncówki nie dziurawi ly nieprzepuszczalnej pow loki wy lozenia. Ko ncówki nie powinny by c zbyt du ze tak, aby tworzy c szczeliny na kraw edziach sp laszczonego wy lozenia lub w obszarach zmian grubo sci. Nasadka 131 lub ko ncówka do wywracania jest wyd lu zona do pomieszczenia sp laszczonego wy lozenia 116 przechodz acego przez skrzyni e i ma zebra lub zgrubienia do umieszczania stalowych ta sm do mocowania wy lozenia 116. P lyty zaciskowe s a zastosowane do mocowania wy lo zenia 116 do wyd lu zonych boków nasadki 131 do wywracania. Procedura instalacji przy wykorzystaniu zespo lu 110 do wywracania jest identyczna do tej opi- sanej we wcze sniej przedstawionym przyk ladzie z zastosowaniem urz adzenia 11 do wywracania po- wietrzem. Jak pokazano na fig. 7(a) i 7(b), w dalszym przewodzie rozga leznym jest zastosowany wzornik 62 w postaci sztywnej rury z PVC lub metalowej z rurowym zespo lem wylotowym 61 i stalow a rur a 63, który jest ustawiony w osi przejmuj ac wywracany r ekaw. Gdy wywracany nosek zbli za si e do dalszego przewodu rozgaleznego wywracanie jest spowalniane umo zliwiaj ac wy lo zeniu wejsc do wzorca 62 i stalowej rury 63. Wywracanie jest zatrzymane, gdy nosek wywracanego wy lo zenia jest oko lo jedn a srednic e za ko ncem wzornika 62. Lina podtrzymuj aca jest od laczana i wywrócone wy lo zenie jest utwierdzone poprzez wsuni ecie stalowej rury ustalaj acej 64 z nak luwaj acym szpikulcem 66 w dolnym ko ncu i zaworem 67 w górnym ko ncu. Ko lnierz lub o-ring 68 jest zapewniony na rurze ustalaj acej 64 w celu zapobiegania przek luciu przeciwleg lego boku wy lo zenia. Urz adzenie wed lug wzoru u zytkowego u zywa si e w nast epuj acy sposób: sruby regulacyjne 44 na regulowanym wsporniku 36 chwytu s a otwarte, a nawil zone wy lo zenie 27 CIPP przeci aga si e przez chwyt 28 do komory ci snieniowej sztywnego zbiornika 12 i nasadki wywracaj acej 16. Wy lo zenie 27 jest wywijane do ty lu na ko ncu nasadki 16 i mocowane za pomoc a dwu opasek ze stali nierdzewnej. Podtrzymuj aca zwrotna lina lub przewód jest przymocowany do drugiego ko nca wy lo zenia 27 CIPP. Odpowiedni smar jest umieszczony na absorpcyjnych warstwach filcu 47 we wlocie powietrza wywracaj acego urz adzenia 11. Chwyt 28 jest regulowany za pomoc a srub reguluj acych 44 w celu równomiernego zamkni ecia chwytu 28 wokó l wy lo zenia 27 CIPP. Drugi koniec przewodu pary i powietrza jest po laczony z przewodem rozga leznym pary i powie- trza. Wszystkie pod laczenia powietrza i pary s a sprawdzane. Po zamkni eciu zaworu powietrza na przewodzie rozga leznym i od laczeniu regulatora powietrza w celu zabezpieczenia przed przep lywem powietrza, linia dostarczaj aca powietrze jest pod laczana do kompresora. Linia odprowadzaj aca powie- trze w kompresorze jest zamykana i kompresor jest uruchamiany. Gdy operator powietrza/pary upewni si e, ze wszystko jest bezpieczne i gotowe, wysy la powie- trze do przewodu rozgaleznego powietrza/pary. Operator przewodu rozga leznego powietrza/pary na- st epnie otwiera przewód zasilaj acy powietrza/pary do zespo lu do wywracania powietrzem i wolno dokr eca sruby reguluj ace w regulatorze powietrza zwi ekszaj ac dostarczanie powietrza do ci snienia wymaganego do wywracania powietrzem. Operator zespo lu do wywracania powietrzem jednocze snie wyci aga wy lo zenie CIPP z ciezarówki ch lodniczej lub z pojemnika i dostarcza do urz adzenia 11 do wywracania powietrzem. Wywracanie jest kontynuowane dopóki tylny koniec wy lo zenia nie znajdzie si e w pobli zu urz a- dzenia 11 do wywracania powietrzem. W tym czasie, lina podtrzymuj aca od ty lu jest nawini eta na rolki powy zej zespo lu do wywracania powietrzem. Tu z przed ko ncem wy lo zenia wchodz acego do urz adze- nia do wywracania powietrzem, lina podtrzymuj aca od ty lu jest nawijana wokó l wyci agarki tak, ze wy- st epuje napr ezenie liny prowadz acej do zespo lu do wywracania powietrzem. Gdy tylko koniec wy lo zenia przejdzie przez chwyt na górze zespo lu do wywracania powietrzem, jest on dostosowywany do zmniejszania uchodzenia powietrza. Lina utrzymuj aca od ty lu i zespó l do wywracania powietrzem s a regulowane w celu utrzymania tej samej pr edko sci wywracania i ci snienia stosowanego w pierwszej po lowie wywracania.PL 64 333 Y1 8 Cz lonek za logi odpowiedzialny za ustalenie wy lo zenia odnotowuje, czy wywrócony koniec wy lozenia, który on przygotowa l do ustalenia, zosta l przygotowany tak, ze mo zna dostarczy c powie- trze do utrzymania ci snienia w wywróconym wy lo zeniu. Gdy wy lozenie jest skutecznie ustalone, zawór 67 rury ustalaj acej jest zamykany i wylotowy w az z zaworem na dalszym ko ncu jest do laczany do zaworu 67 rury ustalaj acej. Regulacja wylotu odbywa sie teraz na dalszym ko ncu w eza wylotowego. Regulator zaworu wylotowego i wlotu powietrza jest dostosowany do utrzymywania w la sciwego przep lywu i korzystnie podgrzewanego i pod ci snieniem utwardzania. Przedmuchuje si e bojler, a w az dostarczaj acy par e jest dolaczany do przewodu rozga leznego powietrza/pary. Operator przewodu rozgaleznego odnotowuje, czy para zosta la dostarczona do przewodu rozga leznego powietrza/pary wodnej. Operator przewodu rozgaleznego odnotowuje, czy rozpocz eto podgrzewanie dalszego ko nca. Zostaje zarejestrowana temperatura powierzchni w dalszym przewodzie rozga leznym w po lo zeniu wskazówek zegara odpowiadaj acym szóstej godzinie. Mieszanina podgrzanej pary wodnej i powietrza powinna mie c oko lo 82°C. Podgrzewanie jest kontynuowane dopóki wyst epuje wzrost -16°C na we- wn etrznej czo lowej powierzchni dalszego przewodu rozga leznego. Po zako nczeniu podgrzewania, redukuje si e wolno przep lyw powietrza i stosuje si e ca lkowicie par e wodn a do utrzymywania zaleco- nego ci snienia utwardzania. Utwardzanie ca lkowicie par a wodn a kontynuuje si e przez oko lo 1 godzin e rejestruj ac temperatury wewn etrznych powierzchni w przedzia lach co 15 minut. Gdy na wewn etrznej powierzchni wyst epuje temperatura 54°C przez przynajmniej 30 minut przy 1 godzinnym utwardzaniu, utwardzanie zaka ncza si e. Je zeli nie, utwardzanie przed lu za si e dopóki nie wyst api temperatura 54°C przez przynajmniej 30 minut. Gdy cykl utwardzania jest zako nczony, par e wodna stopniowo odcina si e jednocze snie dodaj ac powietrze. Ci snienie utwardzania nie jest przekraczane podczas sch ladzania. Wy lo zenie jest sch la- dzane przez minimum 15 minut lub dopóki powierzchnia ma temperatur e 54° C na dalszym ko ncu, zale znie od tego, co trwa d luzej. Dostarczanie pary do bojlera jest odcinane. Gdy ci snienie w w ezu zasilaj acym bojler osi agnie zero, waz zasilaj acy jest od laczany od przewodu rozga leznego. Gdy sch lodzenie jest zako nczone, kompresor powietrza jest odcinany i ci snienie w w ezu powietrznym jest zmniejszane przed odlaczeniem w eza zasilaj acego od przewodu rozgaleznego. Zale znie od danej grubo sci zywicy i r ekawa, po zako nczeniu utwardzania, przep lyw pary wod- nej od lacza si e przy jednoczesnym regulowaniu przep lywu powietrza do utrzymania ci snienia utwar- dzania. Zawór wylotowy reguluje si e, jednocze snie ch lodz ac do temperatury oko lo 54°C w po lo zeniu wskazówki na godz. 6 przez przynajmniej jedn a godzin e. Gdy temperatura jest obni zona do wymaganego poziomu, zmniejsza si e ci snienie przep lywu powietrza do zera, a zawór wylotowy ca lkowicie otwiera si e. Kondensat, który mo ze by c zgromadzony, usuwa si e poprzez odprowadzenie kondensatu w zespole wylotowym. W tym czasie, nast epuj a operacje w ograniczonej przestrzeni wej scia w celu usuni ecia ko nców z wy lo zonego przewodu rurowego i wznowienia dzia lania przy u zyciu procedur standardowych. Gi etkie, utwardzone na miejscu wy lo zenie jest typu ogólnie dobrze znanego w stanie techniki. Jest ono ukszta ltowane z przynajmniej jednej warstwy gi etkiego, impregnowanego zywic a materia lu takiego, jak warstwa filcu maj ac a zewn etrzn a nieprzepuszczaln a foli e polimerow a. Warstwa filcu i folia s a zespolone wzd lu z linii szwu tworz ac wy lo zenie w postaci r ekawa. Kompatybilna, termoplastyczna folia w postaci ta smy lub wyt loczonego materia lu jest umieszczona lub wyt loczona na linii szwu w celu zapewnienia nieprzepuszczalno sci wy lo zenia. Przy wy lozeniach o wi ekszych srednicach, mo ze by c zastosowanych wi ecej warstw materia lu filcowego. Warstwy filcowe mog a by c naturalnymi lub syntetycznymi gi etkimi materia lami absorbuj a- cymi zywic e, takimi jak poliester lub w lókna akrylowe. Folia nieprzepuszczalna w zewn etrznej war- stwie mo ze by c poliolefinowa, taka, jak znana w stanie techniki warstwa poliuretanowa. W pocz atko- wym etapie we wszystkich renowacjach instalacji bez kopania rowów, istniej ace przewody rurowe s a przygotowywane poprzez czyszczenie i ogl adanie kamer a. Przed rozpocz eciem instalacji, utwardzalna termicznie zywica jest wprowadzana do filcu wy lo- zenia za pomoc a procesu namaczania. Proces namaczania ogólnie obejmuje wtryskiwanie zywicy do warstwy filcu przez koniec lub przez otwór ukszta ltowany w nieprzepuszczalnej folii, wytwarzanie pró zni i przeprowadzanie impregnowanego wy lo zenia przez rolki chwytu, co jest znane w stanie tech- niki wy loze n. Mo ze by c zastosowana szeroka ró znorodno sc zywic, takich jak zywice poliestrowe, estry winylowe, zywice epoksydowe, i tym podobne, które mog a by c modyfikowane, jak opisano. JestPL 64 333 Y1 9 korzystne, aby wykorzystywa c zywic e, która jest stosunkowo stabilna w temperaturze pokojowej, ale która utwardza si e latwo podczas ogrzewania. PL