Opublikowano: 15.Y.1972 I 64576 KI. 5 d, 5/08 MKP E 21 f, 5/08 Twórca wynalazku: Karol Szulc Wlasciciel patentu: Glówny Instytut Górnictwa, Katowice (Polska) Zapora pylowa do gaszenia plomienia spowodowanego wybuchem gazów Przedmiotem wynalazku jest zapora pylowa sklada¬ jaca sie z pojemnika, w którym jest umieszczony pyl kamienny przeznaczony do gaszenia plomienia spowo¬ dowanego wybuchem latwopalnych gazów.Dotychczas stosowane zapory pylowe w postaci pó¬ lek drewnianych, na których znajduje sie pyl kamienny, nastreczaja wiele trudnosci i niedogodnosci w stosowa¬ niu. Pyl kamienny lezacy na pólkach drewnianych, wsku¬ tek bezposredniego kontaktu z powietrzem kopalnianym o duzej wilgotnosci lub wskutek wody opadajacej ze stropu szybko ulega zawilgoceniu, co zmusza kopalnie do czestej jego wymiany. Tylko bowiem dostatecznie suchy i lotny pyl kamienny gwarantuje podczas wybu¬ chu zrzucenie go z pólek i utworzenie obloku gaszacego plomien spowodowany tym wybuchem.Ponadto, przy suchym pyle i znacznych predkosciach przeplywu powietrza wentylacyjnego w wyrobisku, pyl kamienny jest latwo zdmuchiwany z takich pólek, co ma te podstawowa wade, ze z jednej strony wymaga sta¬ lego i kosztownego uzupelniania ilosci pylu na pólkach, a z drugiej powoduje szkodliwe dla zalogi zanieczyszcze¬ nie powietrza w podziemiach kopalni. Ponadto, dotych¬ czasowe pólki drewniane wymagaja stosowania znacznej ilosci drewna w zaleznosci od przekroju poprzecznego wyrobiska chodnikowego i jego dlugosci.Oprócz powyzszych pólek znane jest równiez stoso¬ wanie zapór wodnych. Powoduja one jednak staly uby¬ tek wody na skutek parowania i koniecznosc ciaglego uzupelniania wody w korytach, przy czym parowanie zwieksza zawilgocenie powietrza kopalnianego, co 10 15 20 25 30 wplywa ujemnie na stan atmosfery kopalnianej oraz na warunki klimatyczne. Ponadto zakres stosowania zapór wodnych jest ograniczony i dlatego w znacznie wiekszej czesci wyrobisk nadal zachodzi koniecznosc stosowania zapór pylowych.Celem wynalazku jest usuniecie powyzszych niedogod¬ nosci wynikajacych ze stosowania pojedynczych pólek drewnianych i czestej wymiany pylu kamiennego oraz zlikwidowanie stosowania koryt wodnych.Cel ten moze byc osiagniety dzieki zastosowaniu za¬ pory pylowej bedacej przedmiotem niniejszego wynalaz¬ ku. Zgodnie z wynalazkiem, zapora w swej istocie skla¬ da sie z pojemnika zamocowanego obrotowo w górnej czesci wyrobiska i wypelnionego w czesci swej glebo¬ kosci pylistym materialem gasniczym odpowiednio za¬ bezpieczonym srodkiem hygroskopijnym. Tego rodzaju zapora zapewnia niezawodne dzialanie, zapobiega przed zawilgoceniem pylu w przypadku stosowania pylu ka¬ miennego, pozwala na wielokrotne uzycie tych samych pojemników i urzadzen w innym miejscu lacznie z tym samym materialem do hamowania wybuchu oraz zmniej¬ sza zachorowalnosc na pylice.Pojemniki wedlug wynalazku pod wplywem fali pod¬ muchu powstalego w czasie wybuchu przechylaja sie o okolo 180° i wysypuja material przeciwwybuchowy, zwlaszcza pyl kamienny tworzacy oblok gaszacy plo¬ mien wybuchu. Uruchomienie zapory nastepuje w spo¬ sób samoczynny natychmiast po dojsciu do zapory fali podmuchu powstalej w wyniku wybuchu.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przyklado- 6457664576 wym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia zapore pylowa w widoku z przodu, fig. 2 — w przekroju wzdluz linii A—A zaznaczonej na fig. 1, fig. 3 — odmiane zapory w widoku z przodu, fig. 4 — w przekroju B—B zaznaczonym na fig. 3, a fig. 5 — odmiane tamy wedlug fig. 3 w powiekszeniu.Do obudowy 1 za pomoca objemek 2 sa przymocowa¬ ne kly 3 i 4. Kiel 3 ma stala dlugosc, zas kiel 4 za po¬ moca gwintu wewnetrznego i zewnetrznego umozliwia regulowanie w zaleznosci od potrzeby odpowiedniego rozstawu tych klów, miedzy którymi nastepuje mocowa¬ nie pojemnika 5. Pojemnik 5 ma ksztalt koryta o pólko¬ listym dnie z bocznymi scianami 6 i podluznymi scia¬ nami 9. Do~-rKjemnjka 5 do wysokosci jego luku wsy¬ puje sie material ^.fprzjeJiaczony do likwidacji plomie¬ nia wybuchu. Dla zabezpieczenia materialu 7 przed za¬ wilgoceniem,^ ,na cala lego powierzchnie naklada sie cienka/*"warstwe p sfodtya hygroskopijnego, na przyklad soli. Kly"3 tlmieszcijane sa w gniazdach bocznych scia¬ nek 6 mimosrodowo w stosunku do osi tych scianek, a centrycznie w stosunku do osi masy materialu 7 wypel¬ niajacego pojemnik.Tak wykonane pojemniki umieszcza sie w górnej cze¬ sci wyrobiska w ilosci potrzebnej do zahamowania wy¬ buchu w danym wyrobisku. W chwili powstawania wy¬ buchu pylu weglowego, wskutek podmuchu fali dziala¬ jacej na podluzne scianki 9 pojemnika 5, nastepuje obró¬ cenie pojemnika otwarta plaszczyzna w dól. W tym po¬ lozeniu material 7 wysypuje sie do wyrobiska tworzac zapore pylowa, która gasi plomien wybuchu.Na fig. 3, 4 i 5 jest przedstawiona odmiana powyzszej zapory polegajaca na tym, ze pojemnik 5 ma w prze¬ kroju poprzecznym ksztalt kolowy i jest zaopatrzony w pionowe i poziomie stateczniki 10 oraz w podluzne wy¬ ciecie 5a wykonane w okolo J4 czesci obwodu. Tak wy¬ konany pojemnik jest osadzony wahliwie na lozyskach 11 zamocowanych do wsporników 12. Wsporniki 12 mo¬ ga byc w dowolny sposób zamocowane do obudowy gór- 5 niczej, na przyklad za pomoca uchwytów 13 i obje¬ mek 2 do podatnej lukowej obudowy 1 lub innej. W przypadku wybuchu gazów, podmuch powietrza lub fa¬ la plomienia powoduje napór na pionowy statecznik 10 i w nastepstwie tego obrót pojemnika 5 o 180° oraz wy- 10 sypanie do wyrobiska pylu kamiennego lub innego ma¬ terialu likwidujacego powstaly pozar. PL PL PL