Opublikowano: 15.YJ972 64666 KI. 5 c, 15/44 MKP E 21 d, 15/44 CZYTELNIA pI&EHu Patentowego Polsklil laotftHEi-»l Lift"j Twórca wynalazku: Czeslaw Belec Wlasciciel patentu: Zaklady Konstrukcyjno-Mechanizacyjne Przemyslu Weglowe¬ go, Gliwice (Polska) Czlonowa kroczaca obudowa górnicza Przedmiotem wynalazku jest czlonowa kroczaca hy¬ drauliczna obudowa górnicza stosowana do zabezpie¬ czenia przodków górniczych w róznych warunkach geo¬ logiczno-górniczych, zwlaszcza w niskich pokladach.Znane typy hydraulicznej obudowy górniczej sklada¬ jace sie ze stojaków hydraulicznych, stropnic oraz pod¬ stawy, w których stojaki wchodzace w sklad jednej sekcji podpieraja jedna wspólna stropnice, sa zamoco¬ wane w podstawie tworzacej tak zwana stope. W zna¬ nych rodzajach obudowy mechanicznej w celu umozli¬ wienia przesuwania czlonu obudowy po spagu wyrobiska stojaki, wchodzace w sklad jednej sekcji, sa zamocowa¬ ne w jednej wspólnej podstawie, w której jest takze urzadzenie do przesuwania obudowy. Uniemozliwia to podnoszenie stopy stojaków, co w trudniejszych warun¬ kach górniczo-geologicznych, na przyklad kopaln rud zelaza, gdzie wystepuja niskie poklady o ciagle zmie¬ niajacej sie konfiguracji spagu, przekresla mozliwosc stosowania obudowy mechanicznej.Stojaki obudowy nie posiadaja mozliwosci przekra¬ czania natrafianych na swej drodze przeszkód w postaci uskoków, wystepów, pochylen, czy chociazby przenosni¬ ka transporterowego, pracujacego w scianie miedzy sto¬ jakami. Jedna sekcja obudowy, która w zasadzie two¬ rzy jeden czlon zlozony z jednej stropnicy, podpartej dwo¬ ma lub wiecej stojakami, stanowi pod wzgledem kon¬ strukcyjnym sztywna niepodatna rame, która jest nara¬ zona na niekorzystne dzialanie róznych naprezen zlozo¬ nych.Stropnica podpierajaca strop na szerokosci calej scia- 10 15 20 25 30 ny, podparta w dwóch punktach stojakami, jest nie tyl¬ ko malo podatna, ale i narazona na niekorzystny roz¬ klad obciazajacych sil skupionych, co uwydatnia sie przede wszystkim przy wiekszych nierównosciach stro¬ pu. Szczególnie niebezpieczne zjawisko niekorzystnego dzialania sil skupionych wystepuje w trakcie urabiania maszynami górniczymi przy przesuwaniu poszczególnych sekcji obudowy, gdyz strop zostaje odsloniety czesto na odcinku kilku metrów równoczesnie za posuwajaca sie maszyna, oprócz tego zabezpieczenie stropu przy ociosie przy wspólpracy obudowy z maszynami urabiajacymi nastepuje tylko przy pomocy wysiegnika.Zjawisko sil skupionych dzialajacych na stropnice, oraz zlozonych naprezen dzialajacych na stojaki, wy¬ woluje zatem koniecznosc zastosowania zarówno strop¬ nic jak i podstaw stojaków masywnych, co przyczynia sie do zwiekszenia ciezaru i gabarytów obudowy, a za¬ tem do zwiekszenia sily potrzebnej do wykonania po¬ szczególnych operacji przy urabianiu mechanicznym z zastosowaniem mechanicznej obudowy kroczacej w mia¬ re postepu robót górniczych.Ta okolicznosc bez watpienia rzutuje takze na mozli¬ wosci zastosowania znanej mechanicznej obudowy gór¬ niczej w niskich pokladach, charakteryzujacych kopal¬ nie rud. Poza tym wobec zamocowania stojaków w jed¬ nej sekcji na stale we wspólnej podstawie, brak jest mozliwosci dowolnego zageszczenia stojaków w jednej sekcji dla zwiekszenia stopnia bezpieczenstwa obudowy.Znane sa takze rodzaje obudowy kroczacej, która przesuwa sie po stropie, a nie po spagu. Jednakze w 6466664666 warunkacft gSrhtcrych, jakie tstnieja w kopalnictwie rud, tego rodzaju obudowa takze nie znajduje zastoso¬ wania, przede wszystkim ze wzgledu na gabaryty strop¬ nic i niemoznosc ich obnizenia. Nalezy jeszcze przy tym zaznaczyc, ze w dotychczasowych rozwiazaniach obudowy kroczacej uklad przesuwania, mieszczacy sie badz we wspólnej stopie sekcji stojaków, badz we wspólnej stropnicy, jest scisle powiazany z konstrukcja nosna obudowy i jest narazony na wszelkie obciazenia przenoszone przez te konstrukcje nosna. A poniewaz wszystkie sekcje obudowy scisle ze soba wspólpracuja za pomoca wspólnego ukladu przesuwania, sasiednie stopy wspólpracuja ze soba, w wypadku awarii jednej sekcji nastepuje zatrzymanie sasiednich sekcji wspól¬ pracujacych, co w efekcie powoduje zatrzymanie calej obudowy w wyrobisku. Tak wiec dotad istnieja obiek tywne trudnosci wynikajace z panujacych warunków geologiczno-górniczych w kopalnictwie rud, uniemozli¬ wiajace zastosowanie mechanicznej, kroczacej obudowy górniczej, a tym samym i podniesienie stopnia zmecha¬ nizowania robót górniczych.Wynalazek usuwa wynikajace trudnosci, pozwala na zastosowanie kroczacej mechanicznej obudowy górni¬ czej w róznych warunkach górniczo-geologicznych i przy róznych systemach eksploatacji, zwlaszcza w wyrobi¬ skach o duzym nachyleniu pokladu, z wystepujacymi uskokami, umozliwia dowolne zageszczenie stojaków w wyrobiskach górniczych, gwarantuje pewne i stale za¬ bezpieczenie stropu przy jednoczesnym wykorzystaniu stosowanych dotychczas parametrów i usprawnia prace obudowy przez uniezaleznienie ukladu przesuwania od ukladu nosnego konstrukcji obudowy.W bardzo trudnych warunkach umozliwia stosowanie obudowy mieszanej, ulatwia wprowadzenie obudowy w wyrobisko, ogranicza ilosc czynnosci koniecznych do wymiany uszkodzonych elementów. Obudowa ta moze byc wykorzystana w charakterze ruchomych pasów pod¬ sadzkowych, chroniacych strop w scianie wzdluz chod¬ ników ze wzgledu na dowolna ilosc stojaków w sekcji, a wiec dowolna dlugosc podparcia stropu.Rozwiazanie powyzszego zagadnienia zgodnie z wy¬ nalazkiem polega na zastosowaniu w obudowie czlono¬ wej szkieletu obudowy do rozlaczalnego mocowania stojaków, zlozonego z przesuwnika hydraulicznego i za¬ mocowanych do niego po obu stronach równolegle ele¬ mentów mocujacych, na przyklad w postaci cylindrów, w których umieszczone stojaki moga sie dowolnie prze¬ suwac pionowo, podnoszac stope lub glowice. Uklad przesuwania zatem nie zalezy od ukladu pracy kon¬ strukcji nosnej obudowy i nie przenosi obciazen stojaka i stropnicy.Przesuwnik hydrauliczny stanowi cylinder z tlokiem i tloczyskiem umieszczony przesuwnie wewnatrz pan¬ cerza, przy czym tloczysko cylindra jest polaczone w czolowej czesci z pancerzem, co przez dzialanie tloczy- ska umozliwia wysuwanie sie pancerza przesuwnika do przodu i w nastepnej kolejnosci dosuwanie cylindra.Czlon obudowy, zlozony ze wspólnego przesuwnika dwóch stojaków umieszczonych w elementach mocuja¬ cych, tworzy dwa robocze pólczlony, z których jeden ma element mocujacy na pancerzu i wraz z nim tworzy pólczlon wysuwny, a drugi ma element mocujacy na cylindrze tworzac czlon dosuwny. Sekcja obudowy moze posiadac dowolna ilosc czlonów i wówczas jednostke wiodaca stanowi dwuczlon zlozony z prowadnika i czte- 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 65 rech stojaków. Pozostale czlony, -dolaczone do obudowy szkieletami, zamiast przesuwników hydraulicznych mo' ga miec prowadnik pozwalajacy na przesuwanie obudo¬ wy pod dzialaniem przesuwnika w dwuczlonie wioda¬ cym.Wynalazek rozwiazuje calkowicie zagadnienie stoso¬ wania mechanicznej obudowy górniczej niezaleznie od istniejacych warunków geologiczno-górniczych w wyro¬ bisku, gdyz mozliwosc dowolnego przesuwania sie pio¬ nowego stojaków w szkielecie obudowy i równoczesne¬ go podnoszenia podstawy i glowicy stojaków uniezalez¬ nia zdolnosc przesuwania obudowy po spagu lub po stropie wyrobiska od konfiguracji tychze. Poza tym przestrzenne rozmieszczenie stojaków w, szkielecie obu¬ dowy zapewnia statecznosc poszczególnych^ sekcji obu¬ dowy, czego nie mozna powiedziec przy liniowym roz¬ mieszczeniu stojaków obudowy sekcyjnej.Przedmiot wynalazku jest pokazany na rysunku, gdzie fig. 1 przedstawia pólprzekrój sekcji obudowy pracujacej równolegle zlozonej z czterech wspólpracu¬ jacych ze soba stojaków, z których dwa, w tym jeden wiodacy jest zlozony, a pozostale dwa, w tym jeden jest widoczny na rysunku jest rozparty, fig. 2 przekrój po¬ przeczny szkieletu obudowy z widocznymi dwoma sto¬ jakami, z których jeden jest rozparty przed uskokiem, a drugi za skokiem, oraz fig. 3 przekrój osiowy szkie¬ letu obudowy z widokiem z góry, przy czym jedne ze stojaków sa pokazane przy maksymalnym wysunieciu, a pozostale dosuwne w miejscu dotychczasowego rozpar¬ cia stojaków.Obudowa wedlug wynalazku posiada szkielet, który stanowia elementy mocujace 1 i 2, na przyklad w po¬ staci cylindrów, w których sa osadzone stojaki 3 i 4 oraz przesuwnik hydrauliczny 5, 6, 7, 8, który w jednej sekcji laczy poszczególne elementy mocujace i sluzy do przesuwania calej obudowy. Przesuwnik ma wzmocnio¬ ny cylinder 5, wewnatrz którego porusza sie tlok 6, osa¬ dzony na tloczysku 7. Tloczysko 7 jest polaczone z pan¬ cerzem 8, w którym miesci sie cylinder 5 i który ma za zadanie ochrone calego przesuwnika przed uszkodze¬ niem i przenoszenie podczas przesuwania ciezaru ele¬ mentów mocujacych wraz ze stojakami. Podobne zada¬ nie ma takze odpowiednio wzmocniony cylinder 5.Elementy mocujace 1 i 2 sa rozmieszczone na prze- suwniku obok siebie po obu stronach przesuwnika, przy czym elementy 1 po jednej stronie przesuwnika sa za¬ mocowane do cylindra 5, natomiast elementy 2 sa za¬ mocowane do pancerza 8.Najmniejsza jednostka skladowa obudowy czyli czlon stanowia dwa stojaki 3, 4 zamocowane po obu stronach przesuwnika 5, 6, 7, 8. Natomiast jedna sekcje obudo¬ wy, podpierajaca strop wyrobiska na calej dlugosci scia¬ ny stanowia co najmniej cztery stojaki 3 i 4, osadzone w czterech elementach mocujacych 1, 2 obudowy, pola¬ czone jednym wspólnym przesuwnikiem 5, 6, 7, 8, sta¬ nowiac dwuczlon podstawowy, przy czym stojaki osa¬ dzone w elementach mocujacych 1 po jednej stronie przesuwnika, a zamocowanych na pancerzu 8 stanowia czesc wysuwna, natomiast stojaki osadzone w elemen¬ tach mocujacych 2 po drugiej stronie przesuwnika, a zamocowane na cylindrze 5 stanowia czesc dosuwna dwuczlonu.W sekcji obudowy moze byc dowolna ilosc czlonów w zaleznosci od potrzeby, które posiadaja wspólny prze¬ suwnik. Przy wiekszej ilosci czlonów w sekcji, dwa64666 pierwsze stanowia dwuczlon prowadzacy, posiadajacy wspólny przesuwnik hydrauliczny. Pozostale czlony, zlozone co najmniej z dwu obok siebie pracujacych sto¬ jaków doczepiane szkieletami moga posiadac w miej¬ sce przesuwnika hydraulicznego prowadniki, które po¬ zwalaja na przesuwanie calej sekcji pod wzgledem dzia¬ lania przesuwnika hydraulicznego.Podczas przesuwania obudowy górniczej tlok 6 wraz z tloczyskiem 7 pod dzialaniem tloczonego oleju wysu¬ wa sie do przodu, wysuwajac jednoczesnie pancerz 8 wraz z osadzonymi na nim elementami mocujacymi 2 ze stojakami 4 zluzowanymi przed rozpoczeciem prze¬ suwania. W ten sposób nastepuje przesuwanie do przo¬ du czesci wysuwnej, w czasie którego stojaki 3 czesci dosuwnej sa rozparte i podpieraja strop. Nastepnie po calkowitym wysunieciu czesci dosuwnej pancerzem 8 rozpiera sie stojaki 4 az do podparcia stropu, natomiast luzuie i zsuwa stojaki 3. Po zsunieciu stojaków 3 olej tloczy sie do cylindra 5 na tlok 6 w kierunku przesuwa¬ nia, pod dzialaniem którego nastepuje wsuwanie cy¬ lindra 5 w pancerz 8 i dosuniecie czesci dosuwnej do czesci wysuwnej. Po calkowitym dosunieciu stojaki 3 zostaja rozparte z powrotem i wówczas pracuja równo¬ legle ze stojakami 4. Stojaki 3, 4 posiadaja mozliwosc przesuwania sie wewnatrz elementów mocujacych 1 i 2 na dól i do góry i w ten sposób przybierac odpowied¬ nie polozenie w zaleznosci od konfiguracji stropu czy spagu wyrobiska. PL PL PL