Pierwszenstwo: Opublikowano: 17.11.1969 (P 131 796) 10.11.1972 l SLUSBuv TT7 KI. 1 a, 41 MKP B 03 b, 9/02 UKD Y Wspóltwórcy wynalazku: Tadeusz Laskowski, Stanislaw Blaszczynski, Andrzej Czajka, Jerzy Iskra, Janusz Laskow¬ ski, Janusz Lekki, Zygfryd Lupa, Alojzy Ryncarz, Slawomir Sobieraj, Józef Sówka Wlasciciel patentu: Politechnika Slaska im. W. Pstrowskiego, Gliwice (Polska) Uklad do wzbogacania i uszlachetniania ilów bentonitowych Przedmiotem wynalazku jest uklad do wzboga¬ cania i uszlachetniania ilów bentonitowych.Dotychczas znany uklad stanowia typowe ma¬ szyny mielace jak mlyny kulowe, mlyny strumie¬ niowe, urzadzenia grawitacyjne jak cyklony lub hydrocyklony i suszarki tasmowe lub bebnowe pracujace w ukladach na sucho i mokro. W Ukla¬ dzie tym nastepuje tylko nieznaczne wzbogacenie surowca, przy czym skladniki nieuzyteczne a za¬ razem szkodliwe przechodza do koncentratu ze wzgledu na to, ze ich struktura mineralogiczna zostala naruszona w pracujacych malo selektywnie urzadzeniach Celem wynalazku jest wyeliminowanie dotych¬ czasowych wad i zwiekszenie selektywnosci wzbo¬ gacania.Cel ten zostal osiagniety dzieki zastosowaniu do wzbogacania ilów bentonitowych rozmywalnika z dyfuzorem, jako podstawowej operacji wzbogaca¬ nia oraz klasyfikacji i wzbogacania w hydrocy- klonie, wymianie jonowej w mieszalniku i susze¬ nia rozpylowego.Uklad wedlug wynalazku przedstawiono w przy¬ kladowym wykonaniu na rysunku w postaci sche¬ matu ideowego.Uklad sklada sie z rozmywalnika z dyfuzorem 1, pod którym umieszczone jest sito 2 i zbiornik 3 z pompa 4, dalej ustawiony jest hydrocyklon 5, za którym umieszczony jest wymieniacz jonowy 7 i pompa 14, ponizej hydrocyklonu 5 ustawiony jest 2 zageszczacz mechaniczny 6 oraz nizej jeszcze mie¬ szalnik 8, pompa 9 i suszarka rozpylowa 10, za która umieszczony jest cyklon 11 oraz ustawiony obok filtr workowy 12 i wentylator 13. 5 Proces wzbogacania i uszlachetniania ilów w ukladzie przebiega nastepujaco. Kopaline ilów ben¬ tonitowych rozdrobniona do wielkosci ponizej 50 mm podaje sie do rozmywalnika z dyfuzorem 1. Ily peczniejace w krótkim czasie przechodza w io rozmywalniku w zawiesine, natomiast nienaruszo¬ ne pozostaja skupiska skal obcych i lupki, czesci bitumiczne, weglany, które w postaci blaszek lub wiekszych ziaren w momencie przerwania pracy wirnika, ze wzgledu na ich duzy rozmiar opadaja 15 szybko na dno, skad nastepnie sa usuwane.Rozmywanie prowadzi sie w roztworze kwas¬ nym o pH = 1—2 warunkujacym wysoka efektyw¬ nosc procesu ze wzgledu na niska lepkosc nawet przy duzych zageszczeniach dochodzacych do 50%. 20 Po rozmyciu zawiesine dekantuje sie do zbiorni¬ ka 3 przez sito 2 na którym pozostaja drobne ziar¬ na nierozmytej skaly plonnej. Wstepnie wzboga¬ cona w montmorylonit zawiesina przez oddzielenie nierozmytych czesci skal towarzyszacych ze wzgle- 25 du na duza gestosc zawiera jeszcze pewne ilosci obcych skladników. Zawiesina ta ze zbiornika 3 jest kierowana pompa 4 do hydrocyklonu 5, gdzie poddawana jest procesowi klasyfikacji.Przelew hydrocyklonu 5 jako wlasciwy koncen- so trat jest kierowany do osadnika mechanicznego 6, 6478964789 4 wylew stanowi natomiast doskonaly produkt dla rolnictwa i lesnictwa. Tak otrzymany koncentrat bentonitu posiada zbyt duza ilosc wody, aby pod¬ dac go procesowi suszenia. Korzystajac z naj¬ mniejszej lepkosci zawiesiny bentonitu wodorowe¬ go poddajemy go zageszczeniu w osadniku me¬ chanicznym 6.Otrzymany klarowny roztwór poddaje sie wy¬ mianie jonowej celem usuniecia szkodliwych jo¬ nów na wymieniaczu jonowym 7 i kieruje pompa 14 ponownie do rozmywalnika 1 oraz natrysków na sicie 2. Zageszczony wylew osadnika mecha¬ nicznego 6 kieruje sie do zbiornika z mieszadlem 8, gdzie koncentrat poddany jest wtórnej wymia¬ nie jonowej na odpowiednie postacie np. sodowy, wapniowy itp. Produkt wymiany jonowej poda¬ wany jest pompa 9 do suszarki rozpylowej 10, gdzie nastepuje odparowanie wody.Wielka zaleta tego sposobu suszenia jest otrzy¬ manie koncentratu w postaci pylu. W czesci stoz¬ kowej suszarki rozpylowej zbiera sie wysuszony produkt, natomiast odchodzace z suszarki gazy w celu odpylania przepuszcza sie kolejno przez cy- 10 15 20 klon 11, filtr workowy 12, a wentylator 13 kieruje czyste powietrze do atmosfery. Wydzielone pyly w cyklonie 11 i filtrze workowym 12 stanowia bardzo cenny produkt i sa laczone z produktem suszarki.Prowadzac wzbogacenie ukladem wedlug wyna¬ lazku mozna z surowca o wytrzymalosci na scie¬ ranie w stanie wilgotnym 0,7—0,75 KG/cm2 uzys¬ kac koncentrat o wytrzymalosci 128^1,35 KG/cm2. PL PL PL