Pierwszenstwo: Opublikowano: 29. II. 1972 64867 KI. 12 o, 1/01 MKP C 07 c, 3/58 UKD Twórca wynalazku: Kenneth Douglas Uitti Wlasciciel patentu: Universal Oil Products Company, Des Plaines (Stany Zjednoczone Ameryki) Sposób hydrodealkilowania weglowodorów alkiloaroma- tycznych Przedmiotem wynalazku jest sposób hydrodealki¬ lowania weglowodorów alkiloaramatycznych.Znane jest hydrodealkilowanie weglowodorów aromatycznych, np. przemiana toluenu lub ksy¬ lenu w benzen albo przemiana metylonaftalenu w naftalen. Reakcje te mozna prowadzic na drodze termicznej lub katalitycznie, w obecnosci nadmiaru wodoru, zwykle w temperaturze 538—816°C i pod cisnieniem 20,4—68,0 atm. Jezeli do reakcji stosuje sie katalizator, wówczas surowiec doprowadza sie z okreslona predkoscia, a mianowicie w ciagu 1 go¬ dziny do reaktora wprowadza sie gazowy surowiec o objetosci okolo 0,1—20 objetosci katalizatora.Katalizator do dealkilacji stanowi metal osadzony na stalym nosniku. Katalizatorem moga byc me¬ tale z grupy platynowców, cez, wolfram, ren i chrom, przy czym najczesciej stosuje sie katali¬ zator zlozony z tlenku chromu osadzonego na tru¬ dno topliwym nieorganicznym nosniku, takim jak tlenek glinu, korzystnie o bardzo rozwinietej po¬ wierzchni, np. tlenek glinu gamma, eta lub teta.Katalizator zawiera okolo 10—20°/o wagowych tlen¬ ku chromu w stosunku do tlenku glinu.W procesie dealkilacji problemem jest odpowied¬ nia czystosc wodoru doprowadzanego do strefy reakcji ze zródla zewnetrznego, jak tez zawraca¬ nego w obiegu kolowym. Glównym produktem ubocznym reakcji jest metan z niewielka iloscia etanu. Wysokie stezenie tych weglowodorów w wo¬ dorze jest niekorzystne, poniewaz w warunkach IP U 25 30 procesu metan moze rozkladac sie i powodowac osa¬ dzanie sie wegla na scianach reaktora i tym samym niekorzystnie oddzialywac na stopien konwersji.W zwiazku z tym stezenie weglowodorów obniza sie przez odpowiednie rozcienczanie wodorem do¬ prowadzanym z zewnatrz, przy czym pozadane Jest utrzymywanie stosunku molowego wodoru do me¬ tanu i etanu w produktach wychodzacych z reak¬ tora na poziomie nie nizszym niz 0,6, Inna trudnosc stanowi ograniczenie do minimum zuzycia wodoru. Pierwszym powodem nadmiernego zuzycia wodoru jest obecnosc weglowodorów pa¬ rafinowych, zwlaszcza zawierajacych trzy lub wie-- cej atomów wegla w czasteczce w wodorze wpro^ wadzanym do strefy reakcji. Parafiny te w warunr kach procesu hydrodealkilowania razem z wprowa¬ dzanymi weglowodorami alkiloaromatycznymi, ule¬ gaja krakowaniu, zwykle calkowicie do metanu. Ma to niekorzystny wplyw z dwóch powodów, a mia¬ nowicie powoduje zuzycie nieproporcjonalnie duzej ilosci wodoru i podwyzszenie zawartosci metanu w produktach opuszczajacych reaktor, zarówno w sensie absolutnym, jak i procentowo. Efekt ten staje sie tym bardziej wymowny, gdy razem z wo¬ dorem wprowadzane sa weglowodory o wiekszej liczbie atomów wegla w czasteczce.Na przyklad, przez rozklad 1 mola butanu otrzy¬ muje sie 4 mole metanu i zuzywa na to 3 mole czasteczkowego wodoru, podczas gdy przez rozklad 1 mola heksanu otrzymuje sie 6 moli metanu, przy 6486764867 IG 15 20 czym zuzyciu ulega 5 moli czasteczkowego wodoru.Uzycie do zasilania reaktora wodoru o wysokiej czystosci, takiego jaik wodór otrzymany przez refor¬ mowanie metanu para wodna, rozwiazuje wpraw¬ dzie ten problem, lecz wodór taki jest drogi i dla- 5 tego niekorzystny ze- wzgledów ekonomicznych.Dogodnym zródlem stosunkowo niezbyt zanie¬ czyszczonego wodoru jest np. krystaliczny reforming ciezkich frakcji benzyn. Gaz wylotowy z katalitycz^ nego reformingu, zawierajacy wodór, nie moze jed¬ nak byc podawany bezposrednio do strefy reakcji hydrodealkilacji, poniewaz jest zanieczyszczony znacznymi ilosciami parafin Ci—Cg, to jest meta¬ nem, etanem, propanem, n-butanem, izo-butanem, n-pentanem, izo-pentanami, ;n-heksanem i izo-he- ksanami. Jezeli reforming katalityczny przeprowa¬ dzono pod niskim cisnieniem, to jest pod cisnieniem 6,8—20,4 atmosfer, wówczas otrzymany wodór za¬ wiera równiez znaczne ilosci heptanów i oktanów.Znane jest oczyszczanie gazów wyjsciowych z re¬ formingu przez zraszanie ich olejem absorpcyjnym.Olej taki, aby byl dobrym srodkiem absorpcyjnym, powinien miec temperature wrzenia wyzsza od tem¬ peratury wrzenia najciezszych parafinów, które na- 25 lezy usunac z wodoru poreformingowego. Jako olej absorpcyjny stosuje sie przeto zwykle frakcje nafty, - oleju Diesla, destylowane pod cisnieniem zmniej¬ szonym lub normalnym lub oleju gazowego desty¬ lowanego pod silnie obnizonym cisnieniem. Choc 30 mozliwe jest usuniecie w ten sposób z wodoru wiekszej czesci propanu i praktycznie wszystkich - parafin C4 oraz wyzszych, to jednak stwierdzono, ze absorpcja jest znacznie mniej skuteczna niz dotychczas sadzono, w przypadku gdy olej absorp- 35 cyjny zawiera ciezsze frakcje. Przyczyna tego jest porywanie kropelek oleju absorpcyjnego przez uchodzacy, oczyszczony gaz (ohudy), co jest nie do unikniecia w procesach na szersza skale.Olej absorpcyjny jest porywany przez wodór 40 w postaci drobnych kropelek zawieszonych w zro¬ szonym strumieniu wodoru podawanego do hydro¬ dealkilacji lub w ukladzie do zawracania wodoru.W przemyslowej kolumnie absorpcyjnej, pracujacej w przeciwpradzie, wzgledna ilosc rozproszonego 45 w ten sposób oleju wynosi okolo 0,1—1,5% molo¬ wych oleju absorpcyjnego (chudego), kierowanego do absorbera, zaleznie od liniowej szybkosci prze¬ plywu gazu i wydajnosci urzadzen oddzielajacych porywane kropelki oleju. Oczywiscie wystepuje 50 takze strata oleju spowodowana jego lotnoscia lub wyparowaniem, lecz to powoduje tylko nieznaczne straty oleju, ze weledu na niska lotnosc oleju i sto¬ sowane zwykle wysokie cisnienia w czasie absorpcji.Zaleznie od pochodzenia i zakresu temperatur 55 Wrzenia, konwencjonalny olej absorpcyjny sklada sie z okolo 40—80°/o wagowych mieszanych n-pa- rafin i izp-parafin, zawierajacych okolo 11—20 ato¬ mów wegla w czasteczce. Konsekwencje wynikle z konwencjonalnej praktyki sa oczywiste. Parafiny 60 C4—Cs normalnie obecne w gazach wylotowych z reformingu, zostaja wiec usuniete z wodoru, na drodze absorpcji, lecz uchodzacy wodór porywa czastki ciezkich parafin z oleju. Mimo, ze zawartosc molowa oleju porywanego jest znacznie nizsza niz 65 zawartosc molowa weglowodorów C4—Cg to wyzszy równowaznik wodoru dla oleju absorpcyjnego zwie¬ lokrotnia efekt poboru wodoru i tworzenia metanu.Równowaznik wodoru dla weglowodoru okresla liczbe moli wodoru czasteczkowego potrzebna do przemiany jednego mola tego weglowodoru w me¬ tan. I tak np. dany gaz wylotowy z reformingu zraszany jest w przeciwpradzie w absorberze wy¬ sokocisnieniowym olejem absorpcyjnym skladaja¬ cym sie z frakcji nafty o sredniej liczbie atomów wegla C13, w takich warunkach, ze parafiny C3—C8 absorbowane sa w stopniu odpowiadajacym 250 rów¬ nowaznikom molowym wodoru, lecz przy zalozeniu, ze jednoczesnie ilosc porywanego oleju absorpcyj¬ nego (chudego) przez gaz wynosi l°/o, nalezy oczeki¬ wac ze równowaznik wodoru dla tego gazu wynosi 60. Tak wiec, ogólnie liczac, równowaznik wodoru w reakcji odalkilowania nie wynosi 250, lecz 190.W sposobie wedlug wynalazku zródlem wodoru zasilajacego urzadzenie do hydrodealkilacji sa rów¬ niez gazy wylotowe z katalitycznego reformingu, zawierajace parafiny C3 i wyzsze. Sposób ten za¬ pewnia jednak lepsze wykorzystanie wodoru dzieki poddaniu go odpowiedniej obróbce oczyszczajacej.Strumien zanieczyszczonego wodoru pochodzacy z reformingu przeprowadza sie przez strefe absorp¬ cyjna przed' wprowadzeniem go do procesu hydro¬ dealkilacji, przy czym wodór jest zraszany cieklym absorbentem, skladajacym sie zasadniczo z weglo¬ wodoru aromatycznego lub mieszaniny weglowodo¬ rów aromatycznych nie zawierajacej paraf:'n.W tych warunkach wieksza czesc propanu i prak¬ tycznie wszystkie weglowodory C4 i wyzsze zostaja usuniete ze strumienia gazu, który jest kierowany do strefy reakcji.Chociaz dla danego aparatu i okreslonych warun¬ ków absorpcji, nasycenie absorbentu zanieczyszcze¬ niami pozostaje takie samo jak dla absorbentu pa¬ rafinowego, to jednak weglowodory aromatyczne maja znacznie nizsze równowazniki wodorowe niz absorbent parafinowy wykazujacy te sama tempe¬ rature wrzenia. Jesli weglowodór aromatyczny za¬ wiera podstawniki alkilowe, to tylko one ulegaja rozpadowi w warunkach hydrodealkilacji z wy¬ tworzeniem metanu, a pozostalosc, zaleznie od su¬ rowca, stanowi benzen lub weglowodór wielopier¬ scieniowy. Produkty te sa czesto zadanymi produk¬ tami procesu hydrodealkilowania.Hydrodealkilacje weglowodorów alkiloaromatycz- nych najkorzystniej prowadzi sie w strefie reakcji zawierajacej katalizator procesu dealkilacji, gdy gaz bogaty w wodór sklada sie z parafin Ci—C5 i jest oczyszczany w przeciwpradzie pod cisnieniem 10,2— 102 atmosfer, a korzystnie 13,6—68 atm. iw tempe¬ raturze ponizej 93°C, za pomoca cieklego absor¬ bentu skladajacego sie z jednego lub kilku weglo¬ wodorów o liczbie atomów wegla wiekszej od1 liczby atomów wegla w parafinach doprowadzanych wraz z wodorem do procesu. Jako absorbent korzystnie stosuje sie benzen, toluen lub ksylen, a zwlaszcza mieszanine weglowodorów aromatycznych o 9 lub wiecej atomach wegla.Stosowany w procesie wodór moze pochodzic z procesu katalitycznego reformingu ciezkich64867 frakcji benzyn, jak wskazywano poprzednio, wzgled¬ nie z urzadzenia dehydrogenujacego parafiny, z urzadzenia do krakingu etanu lub ciezkich benzyn, z urzadzenia krakajacego z katalizatorem w fazie pylowej lub z urzadzenia (koksujacego w fazie py¬ lowej. Gaz otrzymywany w urzadzeniu do katali¬ tycznego reformingu jest najodpowiedniejszym zró¬ dlem wodoru, poniewaz jest on bogaty w wodór i zawiera wiecej niz 50*/» molowych wodoru cza¬ steczkowego i dostepny jest pod cisnieniem 6,8—54,4 atm. Gaz ten mozna zraszac pod cisnieniem identycznym do panujacego w procesie reformingu lub mozna go sprezac przed wprowadzeniem do strefy absorpcji. Jak wskazano uprzednio, zanie¬ czyszczenia surowego strumienia wodoru zwykle stanowia metan, etan, propan, n-butan, izo-butan, pentany i parafiny Ce i wyzsze, to znaczy heksany, heptany i oktany.Aromatycznym absorbentem stosowanym do wy¬ mywania zanieczyszczen z wodoru moze byc ben¬ zen, toluen, ksyleny, etylobenzen i wyzsze polaalkilo- benzeny takie jak trójmetylobenzen,czterometyloiben- zen, pieciometylobenzen, szesciometylobenzen w po¬ staci czystej lub z domieszkami innych zwiazków aromatycznych. Nalezy jednak zaznaczyc, ze pod¬ stawione alkilem weglowodory jednopierscieniowe, posiadajace wiecej niz 3 grupy metylowe w cza¬ steczce lub majace alkil zawierajacy wiecej niz 3 atomy wegla, sa mniej odpowiednie ze wzgledu na wysoki równowaznik wodoru. Aromatyczny absorbent moze równiez zawierac niepodistawione lub podstawione alikilami aromatyczne weglowodory wielopierscieniowe, takie jak naftalen, metylonafta- len, poliaJkilonaftaleny i dwufenyl. Absorbent po¬ winien byc wolny od weglowodorów parafinowych.Przyjmuje sie, ze odpowiedni jest taki absorbent, który zawiera mniej niz 0,6°/o molowych weglowo¬ dorów aromatycznych.W celu zapewnienia efektywnej absorpcji parafin, jak równiez ulatwienia regeneracji czynnika absorp¬ cyjnego w zamknietym cyklu przez destylacje, najlepiej jest stosowac taki absorbent aromatyczny, którego temperatura wrzenia znacznie przewyzsza temperature wrzenia najwyzszych parafin, które usuwa sie z gotowego strumienia wodoru. Róznica temperatur powinna wynosic nie mniej niz 11°C, korzystnie okolo 28°C, lub wiecej. Jesli surowy wodór zawiera parafiny o 4 i 5 atomach wegla, wówczas jako absorbent stosuje sie benzen, toluen, ksylen lub mieszaniny tych weglowodorów, a jezeli zawiera on parafiny o 6—8 atomach wegla, wów¬ czas korzystnie stosuje sie absorbent aromatyczny skladajacy sie z Cg i wiecej atomów wegla w postaci czystej lub z domieszkami inmych aromatów Cg, ta¬ kich jak na przyklad propylobenzen, izopropyloben- zen, pseudokumen, mezytylen, naftalen metylonaf- talen. Dogodnym zródlem zwiazków aromatycznych Cg i wyzszych, sa ciezkie frakcje otrzymywane z frakcjonowania ukladu benzen-toiuen-ksyleny.Absorpcje najlepiej prowadzi sie stosujac prze- ciwprad i wielostopniowa kolumne absorpcyjna, skladajaca sie z liczby 5—70 i wiecej stopni. Sto¬ sunek molowy absorbentu (oleju chudego) do suro¬ wego gazu wynosi zwykle okolo 0,2—2. Proces absorpcji prowadzi sie pod cisnieniem 10,2—102 atmosfer, a korzystnie 13,6—60 atmosfer. Maksy¬ malna temperatura absorbentu najlepiej powinna wynosic nie wiecej niz 93°C, a korzystnie 26,7—66°C.Mozna równiez w miare potrzeby stosowac i nizsze 5 temperatury, chlodzac strumien wejsciowy srod¬ kiem chlodzacym lub chlodzac mieszanine w czasie procesu absorpcji. Cieplo absorpcji podwyzsza tem¬ perature absorbentu o okolo 5,6—28°C, ale wzrost temperatury mozna jednak kontrolowac lub ogra- 10 niczac stosujac odpowiednie chlodzenie.Warunki w absorberze sa tak zaprojektowane, aby usuwac z surowego strumienia wodoru wieksza czesc propanu i praktycznie wszystkie paTafiny C4 15 i ciezsze. Usuwanie metanu i etanu zwykle sie nie oplaca, poniewaz w tym celu nalezaloby stosowac bardzo wysokie cisnienie i/lub znaczne obnizenie temperatury. Zaabsorbowane parafiny C3—Cg same sa wartosciowym produktem i czesto osobno wy- 2f odrebnia sie frakcje bogate w weglowodory C3—C6, wykazujace niewielka zawartosc Cx i C2. Jest to korzystne, poniewaz upraszcza kolejne operacje frakcjonowania.Absorbent po absorpcji najlepiej regenerowac 25 w zamknietym cyklu operacji, stosujac konwencjo¬ nalne wielostopniowe kolumny odpedzajace lub de¬ stylujace, zaopatrzone w 5—40 stopni, pracujacych pod cisnieniem 13,6—136 atmosfer i nizszych od cisnienia w absorberze, ze stosunkiem orosienia 30 w granicach 0*08—1,5. Pary szczytowe odpedzane u szczytu kolumny zawieraja wszystkie parafiny usuniete z surowego strumienia wodoru i sa zasad¬ niczo wolne od czynnika absorbujacego. Frakcje dolne, zasadniczo wolne od parafin, sa chlodzone 35 i zawracane jako absorbent (olej chudy) do kolumny absorpcyjnej. Zregenerowany absorbent moze byc podawany do ukladu w sposób ciagly lub periodycz¬ nie, z predkoscia wystarczajaca do uzupelnienia ubytków spowodowanych porywaniem kropelek 40 przez strumien wodoru.Wedlug wynalazku, zregenerowany absorbent i/lub absorbent wprowadzany poczatkowo do ukla¬ du przy rozruchu mozna doprowadzac bezposrednio odgalezieniem z mieszaniny podawanej do urzadze- 45 nia hydrodealkilujacego. Absorbent moze wiec sta¬ nowic ciekla porcja ze strefy hydrodealkilacji, np. ciecz z separatora lub frakcje odprowadzane dolem, lub u szczytu kolumny frakcjonujacej produkt po hydroalkilowaniu. 50 Wynalazek objasniono blizej na zalaczonym ry¬ sunku, który przedstawia uproszczony schemat prze¬ plywu dla dwukolumnowego ukladu absorber-od- pedzacz, przeznaczonego do pracy z bogatym w wo¬ dór gazem odplywowym z urzadzen reformingu ka- 55 talitycznego. Wyposazenia, jak pompy, zawory, apa¬ raty sterujace, obwody odzyskiwania ciepla, linie poczatkowe itd., na rysunku nie pokazano.Wodór otrzymany w urzadzeniu 10 do reformingu katalitycznego frakcji benzyn ciezkich na paliwo •• wysokooktanowe prowadzi sie przez nie uwidocz¬ niony na rysunku separator wysokocisnieniowy prze¬ wodem 11, zasadniczo pod cisnieniem panujacym w separatorze, do wielostopniowej kolumny absorp¬ cyjnej 12. Gaz wyjsciowy zawiera w przyblizeniu 65 50—90«/o molowych wodoru, a reszte stanowia pa-64867 8 rafiny Ci—Ce- Uosc poszczególnych parafin zalezy od warunków reformingu, cisnienia i temperatury w separatorze wysokocisnieniowym oraz typu poda¬ wanego produktu. Gaz wyjsciowy przeprowadza sie od dolu przez kolumne 12 i zrasza zastepujacym stru¬ mieniem aromatycznego absorbentu, dostarczanego do kolumny 12 przewodem 13.Oczyszczony gaz usuwa sie nastepnie przewodem 14 i przesyla do urzadzenia do hydrodealkilowania katalitycznego 19. Wzbogazony w parafiny absor¬ bent usuwa sie z dna kolumny 12 i kieruje do wie¬ lostopniowej ikplumny odpedzajacej 16 przewodem 15. Lekka frakcje koncowa, bogata w parafiny C3—Cg, odbiera sie ze szczytu ikolumny przewodem 17. Frakcja lekka moze byc nastepnie poddana su¬ szeniu srodkami suszacymi i frakcjonowaniu w urzadzeniach zastepczych, nie pokazanych na rysunku. Absorbent po odpedzeniu zawraca sie do absorbera przewodami 18 i 13 poprzez wymienniki ciepla i chlodnice nie uwidocznione na rysunku.Zregenerowany absorbent, w celu uzupelnienia ubytków spowodowanych porywaniem go przez gaz w przewodzie 14, uzupelnia sie swiezym absorben- tem, doprowadzanym w miare potrzeby przewodem 25 z zaworem 2(, albo przewodem 23 z zaworem 24.Przeplyw przez urzadzenie do hydrodealkilowania 19 odbywa sie w sposób typowy dla tego rodzaju procesów. Oczyszczony wodór zasilajacy wprowadza sie przewodem 14 i jest zwykle podawany poprzez separator wysokocisnieniowy lub tez kompresor wodoru, przy stalej kontroli cisnienia w separatorze i z predkoscia wystarczajaca do utrzymywania ustalonego cisnienia.Przedstawiona na rysunku aparature do dealkilo- wania stanowi urzadzenie do katalitycznego prze¬ prowadzania toluenu w benzen. Toluen podaje sie do urzadzenia przewodem 20, a produkt benzenowy 10 15 20 25 30 35 40 usuwa sie z aparatu przewodem 21, zas gaz po¬ reakcyjny usuwa sie z urzadzenia przewodem 22, przy czym mozna wykorzystywac go jako paliwo.Przewód 23 jest polaczony z separatorem nisko- lub normalnocisnieniowym nie pokazanym na ry¬ sunku, przez który przesyla sie ciecz, która mozna wykorzystywac jako absorbent. Ciecz pochodzaca z separatora moze zawierac nawet do 0,5Vo molo¬ wych metanu i etanu, lecz tak male stezenia sa bez znaczenia i ciecz z separatora niskocisnienio- wego mozna uwazac za lOO^procentowy aromat.Przewód 23 mozna polaczyc ze szczytem kolumny benzenowej, z której odbiera sie czysty benzen jako absorbent ciekly, lub mozna polaczyc ze szczytem kolumny toluenowej, z której odbiera sie czysty toluen stanowiacy substrat lub absorbent ciekly, wzglednie mozna polaczyc z dnem kolumny tolueno¬ wej, otrzymujac przy tym frakcje aromatyczna o 8 i wiecej atomach wegla, stosowana ewentualnie jako absorbent ciekly. Wynalazek nie ogranicza sie jedynie do katalitycznych procesów hydrodealkilo¬ wania i urzadzenie 19 moze równiez sluzyc do de- alkilacji termicznej innego produktu aromatycznego niz toluen.Przyklad. Gaz w reformingu zawierajacy 75°/» wodoru kieruje sie do dealkilacji z predkoscia w przyblizeniu 0,3 miliona metrów szesciennych na dobe. Proces prowadzi sie tak jak to wskazano na ukladzie podanym na rysunku. Jako absorbent sto¬ suje sie mieszanine zwiazków aromatycznych C9 i wyzszych (trójmetylobenzeny, propylobenzeny, kumen, naftalen i dwufenyl), o srednim ciezarze czasteczkowym 125, ciezarze wlasciwym 0,9340 i równowazniku wodoru równym 1,5. Bilans mate¬ rialowy dla ukladu absorber — urzadzenie odpedza¬ jace podano w tablicy 1, a warunki pracy dla kazdej z kolumn w tablicy 2.Tablica 1 (wszystkie przeplywy w molach na godzine) H2 Ci c2 ;¦-.:-.: r- ¦-.. c3 IC4 nC4 iC5 nC5 c6+ Absorbent Calkowity dostepny H2 0) Równowazniki metanu (2 Calkowity stosunek H2 : CH4 Gaz do absorbera {przewód 11) 947,2 116,6 81,6 57,4 12,2 13,8 5,1 2,6 7,1 ¦ — 603 640 0,94 Absorbent (przewód 13) __ — — — — — — — — 511,3 — — "~ Gaz oczyszczony z absorbera (przewód 14) 941,2 111,3 78,8 4,0 — — — — — 3,8 849 290 2,93 Absorbent z absorbera (przewód 15) 6,0 5,3 2,8 53,4 12,2 13,8 5,1 2,6 7,1 507,5 '— — — Gaz odpro¬ wadzany do regeneracji (przewód 17) 6,0 5,3 2,8 53,4 12,2 13,8 5,1 2,6 7,1 — — — . — Swiezy absorbent (przewód 25) — — — — — _ — 1 — 1 — 3,8 — — Uwaga (1): Calkowity wodór dostepny H^ odpowiada ilosci moli wolnego wodoru zawartego w mieszaninie, od której odjeto równowaznik wodoru parafin C2—-Cg i wyzszych oraz oleju absorpcyjnego.Uwaga (2): Równowazniki metanu odpowiadaja ilosci moli wolnego metanu w mieszaninie oraz rnetanu two¬ rzonego przez 100% konwersje parafin C2—C6 i wyzszych, dealkilacje zroszonego absorbentu do niepodstawionych aromatów i metanu.64867 10 Liczba pólek Cisnienie pracy, atmosfery P kolumn, w atmosferach Temperatura szczytu 1 wiezy °C Temperatura frakcji dennych °C Stosunek ilosci absorbentu do surowego gazu w molach Orosienie Absorber 30 35,4 0,68 38 54 0,41 *»» Urzadze-| nie odpe-l dzajaoe - 20 4,0? 0*34 11 249 — 0,5 Z tablicy 1 wynika, ze strumien gazu podawanego do absorpcji zawiera 849 imoli wodoru, a jego rów¬ nowaznik metanu wynosi 290 moli, czyli calkowity stosunek molowy wodoru do metanu wynosi 2,93.Konwencjonalnym absorbentem parafinowym, ma¬ jacym w przyblizeniu .ten sam zakres temperatur wrzenia jak absorbent aromatyczny, sa lekkie frak¬ cje nafty o temperaturze wrzenia 149—232ÓC, skla¬ dajace sie z 80°/o molowych parafin Cg—C13, nor¬ malnych i izoparafin i majace równowaznik wodoru 8,4. Gdyby tym olejem zastapic olej aromatyczny, przy tym samym stosunku porywanych kropelek zraszany strumien wodoru mialby calkowita do¬ stepna zawartosc wodoru w ilosci 822 mole na godzi¬ ne i równowaznik metanowy w ilosoi 316 moli na go¬ dzine wzglednie calkowity stosunek molowy H2 do CH4 = 2,60.Wynalazek pozwala wiec uzyskiwac wzrost efek¬ tywnosci o ll°/o bez dodatkowych nakladów inwe¬ stycyjnych. Zalety wynalazku staja sie bardziej wymowne w przypadku wzrastajacego stopnia po¬ rywania kropelek oleju, które moze nawet dojsc do 1,5%, zaleznie od cisnienia i szybkosci podawania gazu na kolumne absorpcyjna. PL PL PL