Opis wzoru Przedmiotem wzoru u zytkowego jest zerd z wiertnicza o przekroju sze sciok atnym przeznaczona do wiercenia otworów w stropach wyrobisk górniczych celem za lo zenia kotwi, zabezpieczaj acych te wyrobiska przed zawa lem. W celu wiercenia otworów w stropach wyrobisk górniczych, a mianowicie otworów pionowych lub zbli zonych do pionu stosuje si e zerdzie wiertnicze o innej konstrukcji czesci chwytowej w stosunku do zerdzi przeznaczonych do wiercenia poziomego. W miejsce wywierconych otworów zak ladane s a nast epnie kotwy stanowi ace uzbrojenie zabez- pieczaj ace wyrobisko przed zawa lem. Znana zerd z wiertnicza do wierce n w stropie na przyk lad z kata- logu narz edzi wiertniczych firmy GONAR Sp. z o.o. str. 60 poz. 5, 6, 7, od góry stanowi dr ag o przekroju sze sciok atnym i d lugo sci najcz esciej od 2 do 3 m. d lugo sci. Wewn atrz dr aga znajduje si e przelotowy otwór doprowadzaj acy ciecz p luczkow a usuwaj aca zwierciny z tego otworu podczas wiercenia. Zerd z wiertnicza od strony roboczej zako nczona jest gwintowan a ko ncówk a, na który to element nakr eca si e wymienn a ko ncówk e robocz a w postaci koronki wiertniczej lub raczka, zaopatrzon a w ostrza z w egli- ków spiekanych. Natomiast z drugiej strony, a mianowicie od strony mocowania zerdzi wiertniczej, zerd z jest wyposa zona w sto zkowo-cylindryczne sp eczenie, któr a to cz escia oraz krótkim odcinkiem trzonu jest osadzona we wrzecionie maszyny wiertniczej, wykonanym w postaci nieprzelotowej tulei. Miejsce luzu pomi edzy tulej a cz escia wrzeciona maszyny wiertniczej a trzonem zerdzi zajmuje na- st epnie nakr etka na lo zona na trzon zerdzi przed za lo zeniem ko ncówki roboczej, wkr ecana swym gwintem zewn etrznym do tej ze tulejowej cz esci i dociskaj acej z góry cz es c sto zkow a sp eczenia, a tym samym cala zerd z wiertnicz a do dna tulei wrzeciona maszyny wiertniczej sw a p lask a podstaw a przez co unieruchamia zerd z wiertnicz a we wrzecionie maszyny wiertniczej i równocze snie umo zliwia obrót zerdzi wraz z wrzecionem maszyny. Zerd z wiertnicza jest wykonana z pr eta ci agnionego i obrabiana cieplnie, za s jej cz esc chwytowa jest sp eczana z zabezpieczeniem zachowania ci ag lo sci i osiowo sci otworu p luczkowego. Zadanie jakie postawiono przed niniejszym wzorem polega na u latwieniu i uproszczeniu wyko- nania zerdzi z równoczesnym wyeliminowaniem jej p ekania w miejscu przej scia cz esci sze sciok atnej w sp eczon a czes c cylindryczn a wskutek os labienia przekroju spowodowanego zmian a struktury mate- ria lu w tym miejscu. Zadanie to rozwiazano w ten sposób, ze trzon zerdzi wykonany jest jako jednolity element o jednakowym przekroju sze sciok atnym w lacznie z miejscem jego mocowania w maszynie i jest rów- nocze snie wyposa zony w roz lacznie mocowany pier scie n spr ezysty, usytuowany swobodnie na ko ncu trzonu zerdzi i który nast epnie po jego osadzeniu wraz z ko ncow a cz escia trzonu zerdzi we wrzecionie maszyny wiertniczej, zaciskany jest na tej zerdzi swym ko lnierzowym ods adzeniem w postaci sto zka, nakr etk a dociskow a wyposa zon a z kolei w sto zkowe rozszerzenie, wkr ecan a do tulejowej cz esci ma- szyny roboczej i unieruchamiaj ac a zerd z w tej ze tulei wrzeciona maszyny roboczej. Zalet a zerdzi wed lug wzoru jest zwi ekszenie jej zywotno sci z równoczesnym wyeliminowaniem niektórych dodatkowych operacji obróbki cieplnej jej cz esci chwytowej. Rozwi azanie wed lug wzoru jest bli zej przedstawione na rysunku i poni zszym opisie, na którym: Fig. 1 przedstawia zerd z wiertnicz a w widoku, umieszczon a we wrzecionie maszyny roboczej i doci- sni etej nakr etk a dociskow a pokazanych w przekroju, Fig. 2 pier scie n sprezysty w widoku od strony szczeliny, Fig. 3 pier scie n sprezysty w widoku z góry, a Fig. 4 przedstawia pier scie n spr ezysty w rzucie aksonometrycznym. Zerd z wiertnicza sk lada si e z jednoli- tego trzonu 1 o przekroju sze sciok atnym, zako nczonego z jednej strony odsadzeniem gwintowym 3 do nakr ecenia narz edzia urabiaj acego w postaci koronki wiertniczej. Przez ca la d lugo sc trzonu 1 zerdzi wiertniczej oraz odsadzenie gwintowe 3 przebiega otwór p luczkowy 2. Z drugiej strony, mianowicie od strony mocowania, zerd z wiertnicza zaopatrzona jest w swobodnie osadzony pier scie n sprezysty 4, z sze sciok atnym otworem wewn etrznym 10 dostosowanym do wielko sci i przekroju trzonu 1. Pier scie n spr ezysty 4 wyposa zony jest w szczelin e 8, sto zkowe odsadzenie 7 do kontaktu ze sto zkowym roz- szerzeniem 12 nakr etki dociskowej 5, przy czym k at jego odsadzenia sto zkowego odpowiada k atowi rozszerzenia stozkowego 12 nakr etki dociskowej 5 oraz wyposa zony jest w ko lnierz 11 przeznaczony do jego wkr ecania i odkr ecania z tulei wrzeciona maszyny wiertniczej. Ponadto pier scie n sprezysty 4 posiada p laska podstaw e 9 do kontaktu z dnem wrzeciona 6 maszyny wiertniczej, prostopadle usytu- owan a do osi wzd lu znej trzonu 1 zerdzi wiertniczej.PL 64 900 Y1 3 Zerd z wiertnicza jest mocowana we wrzecionie 6 maszyny wiertniczej, wykonanym w postaci nieprzelotowej tulei w ten sposób, ze pier scie n sprezysty 4 po na lo zeniu na trzon 1 zerdzi wraz z ko n- cówk a trzonu jest osadzany w otworze wrzeciona 6 i dociskany nakr etk a dociskow a 5 na lo zon a na trzon 1, przed nakr eceniem narz edzia roboczego, zaopatrzon a w gwint zewn etrzny przez pokr ecenie jej ko lnierzem 11 o wielko sci odpowiadaj acej wymiarowi klucza mechanicznego. Nakr etka dociskowa 5 jest tak d lugo dokr ecana, a z jej sto zkowe rozszerzenie 12 wejdzie w przypór ze sto zkowym odsa- dzeniem 7 pier scienia spr ezystego 4 i w nast epstwie tego docisku spowoduje zaci sni ecie si e pier scie- nia spr ezystego 4 wokó l trzonu 1 zerdzi wiertniczej, co zwi azane jest ze zmniejszeniem prze switu szczeli- ny 8 pier scienia i z równoczesnym doci sni eciem podstawy 9 tego z pier scienia spr ezystego 4 do dna tulei wrzeciona 6 maszyny roboczej. PL