Pierwszenstwo: 21.VI.1966 Szwajcaria Opublikowano: 30.VI.1972 65083 KI. 69,20/01 MKP B26b 21/00 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Bodo Fiitterer, Hugo Fritschy Wlasciciel patentu: The Gillette Company, Boston (Stany Zjednoczone Ameryki) Plyta metalowa do golarek Przedmiotem wynalazku jest plyta metalowa do golarek, zwlaszcza perforowana plyta tnaca lub folia tnaca majaca zastosowanie na przyklad w go¬ larkach elektrycznych.Elektryczne golarki pracujace na sucho skladaja sie w ogólnosci z nieruchomej plytki lub folii tna¬ cej oraz z poruszajacego sie ruchem obrotowym lub oscylacyjnym noza glowicy lub folii scinajacej.Powyzsze elementy sa naogól bardzo twarde i ma¬ ja gladka powierzchnie aby wyeliminowac objawy zuzycia i zapewnic duza trwalosc krawedzi tna¬ cych. Wlasciwe dzialanie tych narzedzi zalezy w znacznym stopniu od wzajemnego przylegania tych elementów tnacych.Okazalo sie przy tym, ze juz po krótkim czasie uzytkowania miedzy poruszajacymi sie wzajemnie elementami tnacymi wystepuja „efekty przykleja¬ nia sie", zwlaszcza wtedy gdy wskutek oddzialy¬ wania czynników zewnetrznych, na przyklad potu skóry, usunieta zostaje cienka warstewka tluszczu miedzy elementami tnacymi. W wyniku zwiekszo¬ nej sily tarcia slizgajace sie po sobie elementy tnace ulegaja silnemu ogrzaniu, natomiast predkosc skrawania Obniza sie, zas zapotrzebowanie mocy i zuzycie tych elementów odpowiednio wzrasta.Wynikiem tych zjawisk jest oczywiscie znaczne pogorszenie dzialania tnacego narzedzi.Celem niniejszego wynalazku jest zastosowanie plytki lub folii metalowej, która przez dluzszy okres czasu eksploatacji zachowalaby jednakowy 10 15 20 25 i niewielki wspólczynnik tarcia. Plytka taka moze miec zastosowanie zwlaszcza jako perforowana plyta tnaca do golarek elektrycznych zapewniajac wysoka trwalosc narzedzia tnacego i odpowiednie male zuzycie energii niezbednej do napedu golarki.Powyzszy cel rozwiazano zgodnie z wynalazkiem w ten sposób, ze przynajmniej na zewnetrznej po¬ wierzchni plytki lub folii metalowej wtopiono mi¬ kroskopowo male czasteczki stalego srodka smaru¬ jacego o srednicy mniejszej od 1/100 milimetra, a korzystnie wynoszacej okolo 1/100O milimetra.Wspomniane stale czasteczki stanowia czastki zna¬ nych srodków smarujacych, na przyklad dwu¬ siarczku molibdenu.Nieoczekiwanie stwierdzono, ze podobne dziala¬ nie mozna uzyskac w przypadku stosowania zna¬ nych srodków szlifujacych lub polerujacych, zawie¬ rajacych twarde lub bardzo twarde i ewentualnie niescieralne czasteczki, na przyklad weglik boru, tlenek glinu, weglik krzemu itp. [Zastosowanie po¬ wyzszych substancji ma jeszcze te dodatkowa za¬ lete, ze wlasnosci trace plytki sa przez dluzszy czas jednakowe. Oznacza to, ze eliminuje sie nie¬ korzystne zjawisko wzrostu wspólczynnika tarcia w miare zwiekszania sie czasu pracy narzedzia tnacego. Wtopione substancje moga równiez stano¬ wic tworzywa sztuczne.Fakt, ze czasteczki róznorodnych materialów po¬ woduja wspomniane zjawisko zmniejszenia i sta¬ bilizacji wspólczynnika tarcia wskazuje na to, iz 65 0833 dla uzyskania tego wyniku wystarczy gdy powierz¬ chnia zewnetrzna narzedzia bedzie miala po prostu strukture nieciagla. W wyniku takiej struktury na¬ stepuje wzajemne zetkniecie sie wspólpracujacych powierzchni jedynie na wspomnianych niewielkich czasteczkach.Jak juz wspomniano, niewielkie czasteczki moga byc wtopione na zewnetrznej powierzchni plytki metalowej, jak równiez w caly material plytki.Ma to znaczenie zwlaszcza w tych zastosowaniach, gdzie wystepuje intensywne scieranie plytki, przy czym wtopienie czasteczek w caly material plytki umozliwia wystepowanie ich równiez na powierz¬ chni zewnetrznej plytki.Wtapianie mikroskopijnych malych czasteczek na powierzchnie lub w material plytki polega na galwanoplastycznym wykonaniu plytki metalowej i dodaniu do kapieli galwanicznej mikroskopijnie ¦malych czastek. Wnikniecie czastek na powierz¬ chnie metalu moze byc równiez wykonane na przy¬ klad przez walcowanie, na przyklad przy odlewa¬ niu wlewka lub walcowaniu go do postaci plyty.Najbardziej korzystnym jest wprowadzanie mi¬ kroskopijnie malych czastek *w czasie wytwarza¬ nia plyty. Korzystne jest na przyklad zastosowanie folii tnacej wykonanej sposobem wedlug wynalaz¬ ku jako zewnetrznej lub wewnetrznej folii tnacej glowicy golarki elektrycznej przy stosowaniu jako materialu do wykonania folii niklu. Wtopione mi¬ kroskopijnie male czastki moga byc przy tym sto¬ sowane zarówno na powierzchni nieruchomej folii tnacej zewnetrznej, jak i ruchomej folii tnacej wewnetrznej. Wynalazek moze przy tym znalezc zastosowanie do wytwarzania folii, plytek i innych narzedzi wykonujacych zarówno ruch obrotowy jak i ruch oscylacyjny.Folia wedlug wynalazku moze znalezc zas$3&o- wanie w tych wszystkich przypadkach, gdzie sliz¬ gaja sie po sobie dwa wzgledem siebie poruszajace sie elementy, na przyklad przy ruchu slizgowym czesci w postaci folii lub plyty po innej czesci o dowolnej postaci. Przykladowe zastosowanie mo¬ ga one znalezc przy wytwarzaniu nozy, przeslon i migawek optycznych i innych czesci, które zwyk¬ le slizgaja sie wzajemnie po sobie bez zastosowa¬ nia srodków smarujacych.Przez okreslenie „plyta lub folia" zgodnie z wy¬ nalazkiem nalezy rozumiec wszystkie elementy, które w obrebie tej czesci powierzchni zewnetrznej, która styka sie i trze o inna czesc sa uksztaltowane plasko igladko. * Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia folie tnaca elektrycznej golarki z wto- 083 4 pionymi na jej powierzchni mikroskopiino malymi czasteczkami — w przekroju poprzecznym, a fig. 2 — folie tnaca z mikroskopijnie malymi czastecz¬ kami wtopionymi w caly material folii, w prze- 5 kroju poprzecznym.Fig. 1 i 2 przedstawiaja folie tnaca 1 golarki elektrycznej pracujacej na sucho w bezposrednim otoczeniu otworów tnacych 4. W przykladzie za¬ stosowania wynalazku wedlug fig. 1, na dolnej io powierzchni zewnetrznej folii 1 wtopione sa mi¬ kroskopijnie male czasteczki 2 tlenku glinu. Folia 1 ma grubosc wynoszaca okolo 1/10 mm, natomiast wtopione czastki 2 maja wielkosc ziarna mniejsza od 1/100 mm, najkorzystniej Okolo 1/1000 mm. 15 Fig. 2 przedstawia inny przyklad wykonania wy¬ nalazku, a mianowicie folie w której mikroskopij¬ nie male czasteczki tlenku glinu wtopione sa rów¬ nomiernie w material folii. Wtopienie tych czastek w material ma te zalete, ze w przypadku starcia 20 i zuzycia sie powierzchni zewnetrznej na nowo uksztaltowanej powierzchni wystepuja zawsze nowe czastki. PL PL PL