Pierwszenstwo: Opublikowano: 28. II. 1973 66934 KI. 40c,l/16 MKP C22d 1/16 h UKD Wspóltwórcy wynalazku: Szczepan Galazka, Antoni Dygon, Konstanty Petrykowski, Kazimierz Skolimowski Wlasciciel patentu: Biuro Projektów Przemyslu Metali Niezelaznych „Bipromet", Katowice (Polska) Sposób zabezpieczenia elektrolitu przed parowaniem zwlaszcza przy elektrolitycznej rafinacji miedzi Przedmiotem wynalazku jest sposób zabezpiecze¬ nia elektrolitu przed parowaniem zwlaszcza przy elektrolitycznej rafinacji miedzi.Proces hydrometalurgiczny prowadzi sie w wan¬ nach, w których znajduja sie elektrody, zanurzone w elektrolicie. Pod wplywem dzialania pradu sta¬ lego na katodzie, nastepuje proces wydzielania me¬ tali, na przyklad miedzi.Prowadzenie procesu elektrochemicznego wydzie¬ lania metali wymaga regulacji odleglosci miedzy poszczególnymi elektrodami dla zapewnienia opty¬ malnego rozkladu pradu na poszczególne elektro¬ dy, stalego czyszczenia styków celem ograniczenia* wzrostu zuzycia energii elektrycznej, oraz usuwa¬ nia dendrytów powodujacych zwarcia pradowe.Uciazliwym zjawiskiem procesu hydrometalur- gicznego jest ciagle parowanie kapieli we wannach, uintensywniajace sie w miare wzrostu jej tempe¬ ratury. Wydzielona para porywa czastki kwasnej kapieli, dzialajacej szkodliwie na obsluge. Ponadto parowanie powoduje znaczne straty cieplne, co w procesach prowadzonych w podwyzszonej tem¬ peraturze stwarza koniecznosc wyrównania bilansu cieplnego.Dotychczas dla zmniejszenia szkodliwego oddzia¬ lywania par na obsluge oraz obnizenia strat ciepl¬ nych stosuje sie nakrywanie wanien folia kwaso- odporna, rozwijana i zwijana sposobem mechanicz¬ nym. Znane jest równiez pokrywanie powierzchni 15 25 30 elektrolitu substancjami cieklymi lub 'spienionymi, które plywajac na powierzchni elektrolitu, zapo¬ biegaja jego parowaniu do otoczenia hali. Takimi srodkami sa krezol, szklo wodne, rózne oleje, dode- cyloparabenzenosulfonian, lub warstwa piany korze¬ nia mydlnicy. Dla ochrony pracowników przed tru¬ jacym dzialaniem oparów kwasnych, szeroko stoso¬ wana jest wentylacja wymuszona.Rozwiazania te maja szereg zasadniczych wad a (mianowicie: stosowanie nakrywania wanien folia kwasoodporna utrudnia ciagla kontrole pracy wan¬ ny, jak stwierdzenie i usuniecie zwarc pradowych, prostowanie uszkodzonych elektrod, regulacje od¬ leglosci imiedzy elektrodami, czyszczenie steków, dokonywanie pomiaru napiecia miedzy elektrodami, oraz wymaga stosowania mechanizmu do zwijania i rozwijania folii. Wlasciwa kontrola poszczegól¬ nych parametrów przez obsluge wymaga odkrycia wanien, co stanowi dodatkowe utrudnienie, naraza¬ jac obslugujacego na szkodliwe dzialanie par. Przy stosowaniu pokryc ochronnych powierzchni elektro¬ litu substancjami cieklymi lub spienionymi, zacho¬ dzi koniecznosc stosowania dodatkowych operacji, majacych na celu zmniejszenie rozchodu tych sub¬ stancji w czasie cyrkulacji elektrolitu.Celem wynalazku jest zapewnienie ciaglosci kon¬ troli pracy wanien przy zapewnieniu bezpieczen¬ stwa i higieny pracy obslugi, z równoczesnym wy¬ eliminowaniem strat cieplnych wynikajacych z pa¬ rowania elektrolitu. 669343 66934 4 Wynalazek polega na tym, ze powierzchnie elek¬ trolitu pokrywa sie ksztaltkami z tworzyw sztucz¬ nych o ciezarze objetosciowym, mniejszym od roz¬ tworu i wysokim oporze wlasciwym, wiekszym od 10^2 cm/cm.Sposób wedlug wynalazku ma szereg zalet. Umo¬ zliwia ciagla kontrole operacji bez narazania obslu¬ gi n,a szkodliwe dzialanie par, dzieki (termoizola¬ cyjnym wlasnosciom ksztaltek parowanie zmniejsza sie o okolo 80€/o. Ponadto sposób ten umozliwia dwu — do trzykrotnego zmniejszenia wymiany po¬ wietrza w halach technologicznych.Sposób postepowania wedlug wynalazku jest na¬ stepujacy; Do wanny wypelnionej elektrolitem siar¬ czanu miedzi i kwasu siarkowego o temperaturze od 58°C do 62 °C uklada sie ksztaltki kuliste na przyklad ze spienionego polistyrenu, o ciezarze objetosciowym 30 kG/m3 i oporze wlasciwym po¬ wierzchniowym q[Q cm/cm]I108 na powierzchni 10 elektrolitu w taki sposób, aby ja szczelnie pokryly.W czasie trwania procesu czesto w elektrolicie powstaja drobne zawiesiny metaliczne i tlenkowe, które moga sie osadzac na przylegajacej do elektro¬ litu powierzchni ksztaltek, powodujac zwarcia. Dla zabezpieczenia sie przed tym niekorzystnym zja¬ wiskiem zanieczyszczony elektrolit nalezy filtrowac znanymi sposobami. PL PL