Opublikowano: 25.IV.1973 67874 KI. 5c,15/58 MKP E21d 15/58 CZYTELNIA KG^clu Patentowego hUii| Izmami t| LnOiwej Wspóltwórcy wynalazku: Jerzy Kulisz, Aleksander Kurdziel, Wlodzimierz Adamek Wlasciciel patentu: Zaklady Konstrukcyjno-Mechanizacyjne Przemyslu Weglowego, Gliwice (Polska) Obudowa górnicza Przedmiotem wynalazku jest obudowa scianowa przeznaczona do bardzo pochylych pokladów za¬ wierajaca hydrauliczne stojaki i hydrauliczne prze- suwniki, której sekcje skladaja sie z dwóch czlo¬ nów przesuwnych wzgledem siebie. Sekcje tej obu¬ dowy nie sa ze soba laczone tym niemniej sa dos¬ konale zabezpieczone przed spelzaniem i wywra¬ caniem sie oraz maja wlasciwosc samorzutnego nastawiania sie we wlasciwe polozenie ipodczas dosuwania do przenosnika scianowego.Znane hydrauliczne obudowy scianowe maja rózne srodki przeciw spelzaniu sekcji podczas do¬ suwania do przenosnika w stanie zwolnionym z rozparcia, oraz maja rózne srodki sluzace do podsuwania sekcji xxxi wznios w celu poprawiania jej polozenia przed ponownym rozparciem. Znane jest laczenie sasiednich sekcji prowadnicami, oo w wysokim stopniu komplikuje calosc obudowy.Znane jest zaopatrywanie przenosnika scianowego w elementy, po których sekcja wslizguje sie we wlasciwe polozenie w ostatniej fazie dosuwania sie do przenosnika. Te znane srodki przeciw spel¬ zaniu oraz majace na celu korygowanie polozenia zawodza powyzej pewnej pochylosci. Jedynym^ znanym srodkiem niezawodnym jest laczenie sekcji lub czlonów wchodzacych w sklad sekcji silownikami wywierajacynii sile poprzeczna. Sto¬ sowanie tych silowników bardzo komplikuje ste¬ rowanie obudowy utrudniajac automatyke, a po¬ nadto rozwiazanie to jest bardzo kosztowne. 2 Znane jest równiez tworzenie sekcji dwudzielnych, np. sekcja sklada sie z czlonu tylnego i czlonu przedniego. Tego rodzaju podzial sluzy glównie do samodzielnego przesuwania sie sekcji i bywa sto- 5 sowany równiez w obudowach przeznaczonych do pracy w poziomych i malo pochylych pokladach.Celem wynalazku bylo nowe rozwiazanie obu¬ dowy scianowej, której sekcje calkowicie samo¬ dzielne, nie polaczone ze soba, bylyby zabezpieczo- io ne przed spelzaniem i mialyby zdolnosc samorzut¬ nego ustawiania sie we wlasciwym miejscu przy dosunieciu do przenosnika scianowego "bez stoso¬ wania silowników poprzecznych i która to obudo¬ wa moglaby sluzyc przy pochylosci do 40° z calko- 15 witym wykluczeniem niebezpieczenstwa wywróce¬ nia sie sekcji.Cel ten zostal osiagniety przez uksztaltowanie sekcji w postaci dwóch czlonów, z których jeden znajduje sie wewnatrz drugiego i jest wzgledem 20 niego przesuwny. Czlon zewnetrzny ma co naj¬ mniej cztery stojaki ustawione w dwóch rzedach, a czlon srodkowy umieszczony miedzy tymi rzeda¬ mi stojaków ma jeden stojak i jest wysuwny do przodu. Przy rozpieraniu i zwalnianiu czlonów na 25 przemian, czlon rozparty chroni czlon zwolniony z rozparcia przed wywróceniem sie badz spelznie¬ ciem. Wzajemne prowadzenie czlonów zapewniaja dwa zespoly prowadnic, zespól przyspagowy i zes¬ pól przystropowy. 30 Przesuwnik hydrauliczny nia cylinder polaczony 67 8743 67 874 z czlonem zewnetrznym, a tloczysko z czlonem srodkowym, który to czlon jest stale polaczony przegubowym cieglem z przenosnikiem scianowym.Wobec tego wysuwanie czlonu srodkowego z wnetrza czlonu zewnetrznego powoduje zarazem podsuwanie przenosnika do czola sciany, czyli tak zwana przekladke przenosnika. Dolny zespól pro¬ wadnic z prowadnikami, który laczy plyte przy¬ spagowa jednego czlonu z plyta przyspagowa dru¬ giego, ma luz umozliwiajacy ograniczone odstep¬ stwo od równoleglosci osi obu czlonów. Luz ten jest znacznie wiekszy przy wysunieciu czlonu srod¬ kowego, maleje w miare wciagania czlonu zew¬ netrznego na rozparty czlon srodkowy dzieki temu, ze plyta przy&pagowa czlonu zewnetrznego ma zbieznosc dostosowana do klinowego zakonczenia tylnego plyty podstawowej czlonu srodkowego.Stropnica czlonu srodkowego, jako oparta na jed¬ nym tylko stojaku, ma moznosc obracania sie wzgledem osi tego stojaka. Górny zespól prowad¬ nic laczacy te stropnice ze stropnicami czlonu zewnetrznego zaopatrzony jest w elementy elas¬ tyczne, które sprowadzaja polozenie stropnicy srodkowej do równoleglego wzgledem stropnic zewnetrznych. Ponadto zespól górny prowadnic z prowadnikami umozliwia niezalezne podnoszenie lub opuszczanie stropnic zwlaszcza dzieki obroto- wosci prowadników wzgledem wlasnych osi, nie¬ zaleznie od ich przesuwnosci w prowadnicach.Podparcie stropnicy w jednym punkcie mogloby spowodowac ujemne skutki w wyniku pochylenia przodu badz tylu stropnicy lub tez pochylenia stropnicy na bok. Aby uniknac takiego pochylania zastosowano elastyczne zlacze stropnicy ze stoja¬ kiem, które dzieki plytom resorowym, sprowadza stropnice niepodparta do polozenia w plaszczyznie prostopadlej do osi stojaka.Obudowa wedlug wynalazku dzieki temu, ze poszczególne jej sekcje nigdy nie sa w calosci zwolnione z rozparcia, a ich czlony sa dostatecz¬ nie ze soba sprzezone, jest calkowicie zabezpieczo¬ na przed spelzaniem i przed wywracaniem sie przy pochylosci do 40° oraz zapewnia stalosc podparcia stropu na odcinku obslugiwanym przez dana sekcje, równiez w czasie jej przesuwania. Dzieki luzowi miedzy czlonami sekcji, obudowa dopusz¬ cza mozliwosc ograniczonego spelzniecia przenos¬ nika scianowego, jak równiez mozliwosc korygo¬ wania jego polozenia przez podciaganie go ku wzniosowi. Tym niemniej sekcje tej obudowy ma¬ ja zdolnosc ustawiania sie samorzutnie dzieki wslizgiwaniu sie zewnetrznego czlonu na klin wczesniej rozpartego czlonu srodkowego. Szczegól¬ nie wazna zaleta obudowy wedlug wynalazku jest prostota jej sterowania. Przy znanym rozwiazaniu ukladu hydraulicznego, w którym przesuwnik jest hydraulicznie sprzezony ze stojakami, wystarczaja dwa rodzaje rozkazów sterujacych. Jeden z nich powoduje rabowanie czlonu srodkowego, jego prze¬ suw wraz z przekladka przenosnika lub rozparcie po ukonczeniu przesuwu, zas drugi powoduje ra¬ bowanie ii przesuw czlonu zewnetrznego lub jego rozparcie po ukonczeniu przesuwu. Z tego wzgledu obudowa nadaje sie nie tylko do recznego sterowa¬ nia kazdej sekcji z osobna, lecz równiez do stero¬ wania zdalnego badz automatycznego. 10 20 25 30 35 40 45 50 55 60 65 Obudowa górnicza wedlug wynalaaku jest uwi¬ doczniona na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia sekcje obudowy w widoku bocznym, a fig. 2 w widoku czolowym od strony przenosnika, fig. 3 przedstawia plyty przyspagowe sekcji w widoku z góry, fig. 4 przedstawia stropnice sekcji w wido¬ ku z góry, fig- 5 przedstawia dolna czesc sekcji w przekroju pionowym wzdluznym, fig. 6 przed¬ stawia stropnice w .przekroju poprzecznym piono¬ wym wraz z prowadnikiem, fig. 7 przedstawia zla¬ cze stropnicy czlonu srodkowego ze stojakiem.Sekcja obudowy sklada sie z czlonu 1 zewnetrz¬ nego i czlonu 2 srodkowego. Czlon 1 ma dwa rze¬ dy stojaków 3, które niosa dwie stropnice 4. Czlon 2 ma tylko jeden stojak 5, który niesie stropnice 6. Czlon 2 jest polaczony z przegubowym zlaczem 7 z przenosnikiem scianowym 8. Plyta przyspago¬ wa 9 czlonu 1 ma szeroka szczeline osiowa otwar¬ ta do przodu, tj. w kierunku przenosnika sciano¬ wego. W szczelinie tej umieszczona jest plyta przyspagowa 10 czlonu 2. Plyty przyspagowe obu czlonów sa ze soba polaczone przesuwnie znanymi ukladami 11 prowadnic z prowadnikami, przy czym miedzy plytami 9 i 10 .pozostawiony jest luz umozliwiajacy ograniczone odchylanie sie plyt od równoleglosci, gdy czlon 2 jest czesciowo luib cal¬ kowicie wysuniety do przodu. Natomiast przy cal¬ kowitym zsunieciu czlonów, plyty przyspagowe przylegaja do siebie scisle w tylnej czesci sekcji w wyniku 'klinowego tylnego zakonczenia 12 plyty 10, któremu odpowiada zbieznosc szczeliny plyty 9 w koncowym odcinku tej szczeliny. W przykladzie przedstawionym na rysunku stojaki 3 stoja na in¬ dywidualnych stopach 13. Jest to znany szczegól konstrukcyjny obudowy, który moze byc zastapio¬ ny innym znanym rozwiazaniem polegajacym na ustawieniu stojaków na plycie przyspagowej, któ¬ ra wówczas stanowi ich wspólna podstawe.Stropnice 4 zewnetrznego czlonu 1 sa ze soba sztywno zlaczone lacznikiem 14, zas ze stropnica 6 srodkowego czlonu 2- sa polaczone przesuwnie ukladami 15. Uklad 15 (fig. 5) sklada sie z prowad¬ nicy 16, w szczelinie której jest umieszczony prze¬ suwnie prowadnik 17 o przekroju kolowym zamo¬ cowany sztywno do lacznika sprezystego czyli re¬ soru 18. Resor 18 jest przymocowany obrotowo na sworzniu do 'drugiej stropnicy. Sprezystosc w ukla¬ dzie 15 sluzy do sprowadzania stropnicy 4 w polo¬ zenie równolegle do stropnic 6 z chwila, gdy zosta¬ nie ona zwolniona z podparcia. Do przesuwania czlonów 112 wzgledem siebie, sluzy przesuwnik hydrauliczny 19 (fig. 6), którego cylinder jest przy¬ laczony ido plyty przyspagowej 9, a tloczysko do plyty przyspagowej 10.Zlacze stojaka 5 ze stropnica 6 (fig. 7) ma spre¬ zysta plyte 20 zamocowana sztywno do stropnicy.W szczelinach tej plyty osadzone sa swobodnie plaskowniki 21, które sa polaczone obejma 22 ze stojakiem 5. Sprezystosc tego zlacza sluzy do utrzy¬ mywania stropnicy 6 w polozeniu prostopadlym do niosacego ja stojaka 5 wówczas gdy stropnica ta jest zwolniona z podparcia stropu.Dzialanie sekcji obudowy jest nastepujace.W pozycji nieruchomej oba czlony 1 i 2 sa roz¬ parte, a ich plyty przyspagowe 9 i 10 stykaja sie ze soba w tylnej czesci sekcji. Przesuwanie zaczy-67 5 na sie od zwolnienia z rozparcia czlonu 2 przy równoczesnym zadzialaniu przesuwnika 19. Obni¬ zeniu sie stropnicy 6 przy pozostawieniu na wyz¬ szym poziomie rozpartych stropnic 4, nie przeszka¬ dza polaczenie stropnic miedzy soba ukladami 15.Srodkowy czlon 2 posuwajac sie do przodu wywo¬ luje zarazem przekladke przenosnika 8. Jezeli da¬ ne polozenie zlacza 7 na przenosniku 8 zmusza czlon 2 do skosnego posuwu wzgledem osi czlonu 1, posuw ten moze byc dokonany dzieki luzom miedzy plytami przyspagowymi 9 i 10. Po ukoncze¬ niu przesuwu czlonu 2 oraz irozparciu go, zwalnia sie z rozparcia czlon 1 i dzialaniem, silownika w kierunku przeciwnym nasuwa sie czlon 1 na rozparty czlon 2. W koncowej fazie tego nasuwania dzieki klinowemu zakonczeniu 12 plyty przyspago- wej 10 czlon 1 przyjmuje polozenie wyznaczone mu przez czlon 2. PL PL PL