68065 KI. 46c,61/02 Opublikowano: 01.04.1974 MKP F02m 61/02 rGiv Urzedu roie^;-.-:^- Twórca wynalazku: Jan Marcin Kowalski Wlasciciel patentu: Instytut Lotnictwa, Warszawa (Polska) Wirowy rozpylacz cieczy o zasilaniu osiowym Przedmiotem wynalazku jest wirowy rozpylacz cieczy o zasilaniu osiowym, przeznaczony zwlaszcza do ukla¬ dów paliwowych.Znane dotychczas wirowe rozpylacze cieczowe o zasi¬ laniu osiowym posiadaja staly przekrój poprzeczny ka¬ nalów na wlocie. Z tego tez powodu charakteryzuja sie one waskim zakresem regulacji przepustowosci, przy spelnieniu warunku dobrego rozpylenia cieczy. Efektyw¬ ne rozszerzenie zakresu regulacji jest wprawdzie mozli¬ we przez zmiane cisnienia zasilania, ale od wartosci cisnienia zalezy takze jakosc rozpylenia cieczy.Celem wynalazku jest opracowanie nowego rozpyla¬ cza o rozszerzonym zakresie regulacji. W rozpylaczu we¬ dlug wynalazku cylindryczna komora zawarta pomiedzy oslona i rozdzielaczem jest polaczona kanalami promie¬ niowymi z osiowym otworem doprowadzajacym ciecz do rozpylacza oraz polaczona jest kanalami wlotowymi zawirowywacza z komora wirowa dyszy wylotowej, zas w zawirowywaczu jest umieszczony tloczek wspóldziala¬ jacy ze sprezyna osadzona na tulejce oporowej umiesz¬ czonej w rozdzielaczu. W tloczku jest wykonany wspól¬ osiowo przelotowy otwór.Proponowane rozwiazanie, dzieki samoczynnej (pod wplywem zmiany cisnienia zasilania) regulacji przekroju poprzecznego kanalów wlotowych zabezpiecza mniejsza zmiane predkosci cieczy na wlocie do komory wirowej w miare zmiany cisnienia zasilania, od której to pred¬ kosci zalezy jakosc rozpylenia cieczy. Zmiana cisnienia zasilania powodujaca efektywna zmiane przepustowosci nie prowadzi w tym przypadku do wielkich zmian ja- 10 15 20 25 30 kosci rozpylania. Odpowiednie wyprofilowanie kanalów wlotowych na wlocie do komory wirowej umozliwia ksztaltowanie charakterystyki przeplywowej w bardzo szerokich granicach.W rozpylaczu uzyskano bardzo proste i skuteczne od¬ prowadzenie przecieków przez otwór w tloczku prowa¬ dzacy do rdzenia powietrznego w komorze wirowej.Rozwiazanie takie tym samym obniza znacznie wyma¬ gania wykonawcze w stosunku do jego czesci sklado¬ wych. Zastosowanie w ukladach paliwowych tego typu rozpylacza umozliwia szersza niz dotychczas zmiane ob¬ ciazenia cieplnego komory spalania przy sprawnie prze¬ biegajacym procesie, co ma bardzo duze znaczenie w praktyce.Rozpylacz moze znalezc zastosowanie równiez w in¬ nych ukladach, wymagajacych szerokiego zakresu regu¬ lacji przepustowosci.Istota wynalazku jest uwidoczniona w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia rozpylacz w przekroju podluzonym wzdluz jego osi sy¬ metrii, a fig. 2 — ten sam rozpylacz w przekroju po¬ przecznym wzdluz linii I—I oznaczonej na fig. 1.Oslona 1 z nacietym szesciokatem na tylnej zewnetrz¬ nej powierzchni jest ksztaltu cylindrycznego z wytoczo¬ nym przelotowo otworem majacym w czesci naciety gwint sluzacy do montazu elementów oraz przylaczenia rozpylacza do krócca instalacji zasilania. W czolowej czesci oslony 1 osadzona jest dysza wylotowa 2 z wal¬ cowym otworem wylotowym 3. Do tylnej powierzchni dyszy wylotowej 2 posiadajacej centrujacy kolnierz 4 680653 przylega wymienny zawirowywacz 5 z nacietymi kana¬ lami wlotowymi 6. Wspólosiowo, wewnatrz zawirowy- waoza 5 umieszczony jest tloczek 7.Tloczek 7 wspóldziala ze sprezyna srubowa 8, osadzo¬ na na tulei oporowej 9. Ruchy tloczka 7 sa ograniczone 5 z jednej strony dlugoscia tulejki oporowej 9, a z dru¬ giej — krawedzia zawirowywacza 5. Zawirowywacz 5 osadzony jest w gniezdzie rozdzielacza 10, który od strony wlotu ma centralnie wykonany slepy walcowy otwór 11 z mimosrodowo rozchodzacymi sie na zew- io natrz kanalami doprowadzajacymi 12, prowadzacymi do komory 13 zawartej miedzy sciana wewnetrzna oslo¬ ny 1, a rozdzielaczem 10. Miedzy rozdzielaczem 10, a osadzona na nim wkretka 14 z centralnie wykonanym otworem, umieszczone sa dwa pierscienie sprezyste 15 15 kasujace ewentualne luzy mogace sie pojawic przy róz¬ nej wydluzalnosci cieplnej elementów rozpylacza w cza¬ sie pracy rozpylacza w zespole palnika.W czasie pracy rozpylacza ciecz doprowadzana jest zgodnie z kierunkiem oznaczonym strzalka A do osio¬ wo usytuowanego otworu we wkretce 14 i rozdzielaczu 10, skad mimosrodowo rozchodzacymi sie na zewnatrz kanalami doprowadzajacymi 12 przeplywa do cylin¬ drycznej komory 13. Kanaly doprowadzajace 12 sa tak usytuowane, ze juz wstepnie zawirowuja przeplywajacy strumien cieczy, wskutek czego zmniejszaja sie straty cisnienia i ma miejsce mniejsze zuzycie scianki oslony 1 (naprzeciw wylotu kanalów 12) spowodowane erozja. Z komory 13 ciecz wpada do komory wirowej 16 przez 3Q kanaly 6 zawirowywacza 5.Predkosc przeplywu przez kanaly wlotowe 6 zawiro¬ wywacza 5 zalezy od spadku cisnienia miedzy cisnie¬ niem zasilania, a cisnieniem panujacym w komorze wi¬ rowej 16. Wzrost cisnienia zasilania powoduje równo- 35 4 czesnie wzrost cisnienia w komorze wirowej 16, wsku¬ tek czego tloczek 7 przesuwa sie do tylu, odslaniajac kanaly wlotowe 6, az do ustalenia sie równowagi sil miedzy parciem cieczy, a parciem sprezyny srubowej 8.Wzrost przekroju poprzecznego kanalów wlotowych 6 na wlocie do komory wirowej 16 zwieksza przepusto¬ wosc rozpylacza, nie powodujac wzrostu predkosci stru¬ mienia cieczy. Przy obnizaniu cisnienia zasilania tlo¬ czek 7 przeslania czesciowo kanaly wlotowe 5 zmniej¬ szajac tym samym przepustowosc rozpylacza, lecz nie zmniejszajac predkosci strumienia cieczy.Z badan wynika, iz od wartosci tej predkosci zalezy jakosc rozpylenia cieczy. Dzieki takiemu rozwiazaniu przecieki miedzy wewnetrzna scianka zawirowywacza 5- a zewnetrzna scianka tloczka 7 moga byc odprowadzo¬ ne do komory wirowej 16 przez centralnie usytuowany w tloczku 7 otwór 17. Stozkowy wylot tego otworu zmniejsza osiowa predkosc strumienia przecieków co ma korzystny wplyw na ewentualne zaklócenia przeplywu w komorze wirowej 16. PL PL PL