PL 70 552 Y1 2 Opis wzoru Przedmiotem wzoru uzytkowego jest maszyna do korytowania oraz scinania poboczy dróg. Maszyna sluzy do korytowania oraz scinania poboczy dróg w celu swobodnego odprowadzenia wody z nawierzchni jezdni, czyli do konserwacji, utrzymania ich w nalezytym stanie technicznym oraz do prac modernizacyjnych dróg. Wysokie pobocza uniemozliwiaja odplyw wody z nawierzchni, co oprócz aspektów bezpieczen- stwa ruchu drogowego ma negatywny wplyw na stan dróg. Zalegajaca woda powoduje ich degradacje. Prawidlowo utrzymane pobocza pozwalaja na swobodny odplyw wody z nawierzchni. Dlatego scinanie poboczy jest jednym z podstawowych i najwazniejszych zabiegów utrzymania drogi. Przez regularne wykonywanie tego zabiegu mozna uniknac kosztownych napraw nawierzchni. Koszt naprawy jednego kilometra przelomu jest porównywalny z kosztami regulacji poboczy calej kilkusetkilometrowej sieci dróg w np. w powiecie. Obecnie do wykonywania sciecia poboczy wykorzystywany jest specjalistyczny sprzet jak sci- narki, równiarki, ladowarki, koparki itp.. Na drogach ekspresowych i autostradach uzywa sie scinarek lopatkowych ze slimakiem do scinania pobocza. Sa to duze gabarytowo maszyny, które nie sa w stanie ominac przeszkody w pasie drogowym jak znaki, slupki, drzewa. Scinarki lopatkowe tego rodzaju nie nadaja sie do pracy na drogach lokalnych, gdyz zalegajace w gruncie kamienie naturalne, elementy betonowe i inne powoduja uszkodzenia maszyn. Poza tym, ze wzgledu na gabaryty, praca takiej ma- szyny wymagalaby wylaczenia drogi z ruchu. Znanych jest wiele maszyn realizujacych poszczególne funkcje niezbedne przy konserwacji, modernizacji i budowie dróg. Znane sa frezarki do nawierzchni, jak np. Caterpillar model PM 102. Jest to maszyna samobiezna do frezowania nawierzchni oraz do korytowania gruntu. Jest to maszyna o frezie zabudowanym w pod- woziu, w jej szerokosci, pomiedzy napedzanymi kolami. Istnieja odmiany tej maszyny, gdzie uklad jezdny oparty jest na gasienicach. Sa to ciezkie maszyny, przeznaczone do duzych robót jak remonty, modernizacje i budowa dróg. Znane sa tez frezarki do stabilizacji gruntu, doczepiane do ciagnika, jak np. frezarka gruntowa polskiego producenta Tozamet FG-450. Frezowanie nastepuje tam za ciagni- kiem, w jego szerokosci. Maszyny tego typu przeznaczone sa do przygotowania podloza pod ulozenie utwardzonej nawierzchni. Znana jest równiez frezarka do poboczy S.P.61, doczepiana do ciagnika, gdzie frez zamontowany jest na regulowanym wysiegniku, z boku ciagnika i frezowanie nastepuje poza jego gabarytem. Prze- znaczona jest ona jedynie do wyrównywania poboczy. Znane sa tez scinarki do poboczy, np. HYDROS oraz HEMOS, doczepiane do ciagnika, gdzie frez zamontowany jest na wysiegniku, z boku ciagnika. Wyposazone sa one dodatkowo w przenosnik tasmowy do odprowadzenia urobku. Wszystkie te maszyny przeznaczone sa do jednego okreslonego rodzaju robót. Maszyny do ko- rytowania to ciezkie, samobiezne maszyny o ograniczonej zdolnosci manewrowej, przeznaczone do wiekszych zadan i dedykowane sa jedynie do robót zwiazanych z budowa drogi. Z kolei inne frezarki i scinarki, nie sa przystosowane do wykonywania ciezszych prac, jak korytowanie, wymagajacych moc- niejszej konstrukcji zespolu roboczego o duzej mocy i elementów tnacych tych maszyn przystosowa- nych do pracy w zanieczyszczonym gruncie o duzej zwartosci i twardosci. Praca zas tych maszyn wy- maga wspólpracy z innymi maszynami, jak np. ladowarkami do zbierania urobku. Angazowanie duzego i wydajnego sprzetu do prac lokalnych, o mniejszym zakresie, pociaga za soba niewspólmiernie duze naklady finansowe. Maszyna do korytowania oraz scinania poboczy dróg, do mocowania na ciagniku rolniczym, za- wierajaca korpus, zespól scinajacy, zespól wyrównujacy, tasmociag, zespól jezdny oraz instalacje hy- drauliczna, charakteryzuje sie tym, ze korpus maszyny stanowi przestrzenna rama z elementami mo- cowania do ciagnika, wystepami do mocowania zespolu jezdnego oraz wypustami do mocowania ze- spolu scinajacego, gdzie zespól jezdny stanowia dwa kola osadzone na wahaczach zamocowanych uchylnie na sworzniach w wystepach do mocowania zespolu jezdnego w dolnej czesci ramy a do wa- haczy zamocowane sa jednym koncem silowniki hydrauliczne podnoszenia kól, zas drugim koncem zamocowane sa do ramy, przy czym do boku ramy, na sworzniu w wypustach zamocowana jest uchylnie obudowa freza z frezem. Do obudowy freza, zamocowany jest jednym koncem silownik hydrauliczny podnoszenia freza, zas drugim koncem zamocowany jest do ramy, natomiast za frezem, równolegle do jego osi, zamocowany jest do obudowy freza, uchylnie na sworzniu lemiesz wyrównujacy. Do lemiesza wyrównujacego zamocowane sa jednym koncem silowniki hydrauliczne podnoszenia lemiesza a drugim PL 70 552 Y1 3 koncem zamocowane sa do obudowy freza. Po przeciwnej stronie lemiesza wyrównujacego, prostopa- dle do osi freza zamocowany jest uchylnie do obudowy freza tasmociag zlozony z przenosnika glów- nego, zamocowanego uchylnie na sworzniu w wystepach obudowy freza z silownikami hydraulicznymi podnoszenia przenosników zamocowanymi jednym koncem do przenosnika glównego a drugim kon- cem do obudowy freza oraz z przenosnika bocznego, osadzonego suwliwie poprzez wspornik obrotowy na belce przesuwnej z silownikiem hydraulicznym przesuwu przenosnika poziomego, zamocowanej do belki przenosnika glównego, pod nia i poprzecznie do przenosnika glównego ponizej jego zakonczenia. Na przymocowanym do belki przenosnika glównego wysiegniku, na przedluzeniu przenosnika glów- nego, osadzona jest sciana przesypowa. Na przeciwleglym wobec obudowy freza boku ramy osadzony jest zbiornik oleju oraz przeciwwaga. Instalacje hydrauliczna stanowia pompa hydrauliczna, hydrau- liczny silnik napedu freza, hydrauliczny silnik napedu przenosnika glównego, hydrauliczny silnik napedu przenosnika bocznego, silowniki hydrauliczne podnoszenia kól, silownik hydrauliczny podnoszenia freza, silownik hydrauliczny przesuwu przenosnika poziomego, silowniki hydrauliczne podnoszenia przenosników, silowniki hydrauliczne podnoszenia lemiesza, chlodnica oleju oraz zbiornik oleju, pola- czone przewodami hydraulicznymi i sterowane z panelu sterowania operatora. Elementy mocowania do ciagnika przystosowane sa do mocowania do ciagnika wyposazonego w typowy Trzypunktowy Uklad Zawieszenia. Pompa hydrauliczna zamocowana jest do elementu mocujacego hak ciagnika, bezposrednio na walku mocy ciagnika. Chlodnice oleju stanowi przekrój zamkniety ramy. Maszyna do korytowania oraz scinania poboczy dróg wedlug wzoru uzytkowego jest wszech- stronna, prosta w obsludze maszyna. Moze byc wykorzystywana do scinania poboczy drogi, nadania im wymaganego profilu i nachylenia wzgledem nawierzchni jak równiez do frezowania nawierzchni oraz do korytowania poboczy, przy renowacji, modernizacji dróg lub przy budowie nowych. Zamontowana na ciagniku maszyna, w stanie zlozonym do transportu, z odchylonym do pionu zespolem roboczym, miesci sie w gabarytach szerokosci pojazdu. Jej przemieszczanie nie wymaga wiec uzycia dodatkowych srodków transportu. Unoszony i odchylany zespól roboczy maszyny pozwala, w trakcie wykonywania prac, na latwe omijanie przeszkód w pasie drogowym, takich jak znaki drogowe, drzewa, slupki. Plynna regulacja po- chylenia freza umozliwia nadanie mu odpowiedniego do wymagan polozenia, pod wzgledem wysokosci i nachylenia w obydwu kierunkach w stosunku do nawierzchni drogi w zakresie katowym odchylenia od pionu znacznie przewyzszajacym 90°. Sterowanie wszystkimi funkcjami roboczymi maszyny odbywa sie za pomoca panelu z kabiny kierowcy/operatora. Obsluga maszyny nie wymaga obecnosci dodatko- wych osób na drodze. Maszyna ma regulowany odklad gruntu i regulowana glebokosc sciecia, nawet do 20 cm oraz regulowany kat sciecia. Moze ona pracowac w kazdych warunkach atmosferycznych a jej konstrukcja zapewnia odpornosc na uszkodzenia i jest przystosowana do pracy w gruncie o wiek- szym stopniu zanieczyszczenia. Jest to niezmiernie wazne, gdyz grunt poboczy i remontowanych dróg zawiera czesto kamienie naturalne, skaly czy elementy betonowe. Przy zastosowaniu tej maszyny, zo- staja one sfrezowane razem z gruntem. Wyposazenie maszyny w przenosnik tasmowy pozwala na automatyczne przenoszenie sfrezo- wanego materialu na pobocze lub na przyczepe. Praca maszyny wedlug wzoru uzytkowego w niewielkim stopniu zaklóca ruch drogowy. Parame- try maszyny, pozwalaja na zakwalifikowanie robót wykonywanych za jej pomoca do robót szybko po- stepujacych, o znacznie wyzszym standardzie bezpieczenstwa i wygody ruchu. Roboty te nie wymagaja wylaczania pasa drogowego z ruchu. Wielkosc maszyny, zwartosc budowy i zdolnosc manewrowa, jej cechy uzytkowe i parametry techniczne predestynuja ja do wykorzystania w szczególnosci na drogach lokalnych. Wykorzystanie przekrojów zamknietych ramy jako chlodnicy oleju pozwolilo na wyeliminowanie chlodnicy oleju i wentylatora chlodzacego jako oddzielnych elementów, znacznie upraszczajac kon- strukcje maszyny. Zwieksza to jej odpornosc na przypadkowe uszkodzenia, na które zawsze narazone sa mniejsze elementy wyposazenia, nie przylegajace bezposrednio do elementów glównych. Zastoso- wanie hydraulicznego napedu, z zamontowana pompa hydrauliczna na walku mocy ciagnika, zapewnia maszynie pokrycie zwiekszonego zapotrzebowania na moc oraz pozwala na wyeliminowanie wirujacych elementów napedu, jak wal kardana z krzyzakami, zwiekszajac tym samym wydatnie bezpieczenstwo jej obslugi. PL 70 552 Y1 4 Maszyna do korytowania oraz scinania poboczy dróg wedlug wzoru uzytkowego laczy cechy freza- rek do stabilizacji gruntu, frezarek do korytowania i scinarek do poboczy dróg. Jesli chodzi zas o wla- snosci uzytkowe, wszechstronnosc i zakres mozliwych do wykonania robót, maszyna porównywalna jest z koparka, przewyzszajac ja natomiast zdecydowanie efektywnoscia i bezpieczenstwem obslugi. Przedmiot wzoru uzytkowego uwidoczniony jest na rysunku, w którym Fig. 1 – przedstawia ma- szyne zamontowana do ciagnika, w pozycji roboczej, w widoku z boku, Fig. 2 – przedstawia maszyne zamontowana do ciagnika, w pozycji roboczej w widoku z tylu, Fig. 3 – przedstawia maszyne zamonto- wana do ciagnika, w pozycji transportowej w widoku z tylu, Fig. 4 – przedstawia maszyne zamontowana do ciagnika, w pozycji roboczej w widoku z góry, Fig. 5a – przedstawia rame maszyny w widoku z tylu, Fig. 5b – przedstawia rame maszyny w widoku z boku, Fig. 5c – przedstawia rame maszyny w widoku z góry, Fig. 6a – przedstawia wahacz zespolu jezdnego z kolem w widoku z boku, Fig. 6b – przedstawia wahacz zespolu jezdnego z kolem w widoku z góry, Fig. 7a – przedstawia frez w widoku z tylu, Fig. 7b – – przedstawia frez w widoku z boku, Fig. 7c – przedstawia frez w przekroju osiowym, Fig. 8 – przedsta- wia schemat blokowy instalacji hydraulicznej. Korpus maszyny stanowi przestrzenna rama 1 z elementami mocowania do ciagnika 2, 3, 4, wy- stepami do mocowania zespolu jezdnego 5 oraz wypustami 6 do mocowania zespolu scinajacego. Ze- spól jezdny stanowia dwa kola 7 osadzone na wahaczach 8 zamocowanych uchylnie na sworzniach 9 w wystepach do mocowania zespolu jezdnego 5 w dolnej czesci ramy 1. Do wahaczy 8 zamocowane sa jednym koncem silowniki hydrauliczne podnoszenia kól 10, zas drugim koncem zamocowane sa do ramy 1. Do boku ramy 1, na sworzniu 11 w wypustach 6 zamocowana jest uchylnie obudowa freza 12 z frezem 13 a do obudowy freza 12, zamocowany jest jednym koncem silownik hydrauliczny podnosze- nia freza 14, zas drugim koncem zamocowany jest do ramy 1. Za frezem 13 równolegle do jego osi, zamocowany jest do obudowy freza 12, uchylnie na sworzniu 15 lemiesz wyrównujacy 16, zas do le- miesza wyrównujacego 16 zamocowane sa jednym koncem silowniki hydrauliczne podnoszenia lemie- sza 17 a drugim koncem zamocowane sa do obudowy freza 12. Po przeciwnej stronie lemiesza wyrów- nujacego 16, prostopadle do osi freza 13 zamocowany jest uchylnie do obudowy freza 12 tasmociag zlozony z przenosnika glównego 18 zamocowanego uchylnie na sworzniu 19 w wystepach 20 obudowy freza 12 z silownikami hydraulicznymi podnoszenia przenosników 21 zamocowanymi jednym koncem do przenosnika glównego18 a drugim koncem do obudowy freza 12 oraz z przenosnika bocznego 22, osadzonego suwliwie poprzez wspornik obrotowy 23 na belce przesuwnej 24 z silownikiem hydraulicz- nym przesuwu przenosnika poziomego 25, zamocowanej do belki przenosnika glównego 18, pod nia i poprzecznie do przenosnika glównego 18 ponizej jego zakonczenia. Na przymocowanym do belki przenosnika glównego 18 wysiegniku, na przedluzeniu przenosnika glównego 18 osadzona jest sciana przesypowa 26. Na przeciwleglym wobec obudowy freza 12 boku ramy 1 osadzony jest zbiornik oleju 27 oraz przeciwwaga 28. Instalacje hydrauliczna stanowi pompa hydrauliczna 29, hydrauliczny silnik na- pedu freza 30, hydrauliczny silnik napedu przenosnika glównego 31, hydrauliczny silnik napedu prze- nosnika bocznego 32, silowniki hydrauliczne podnoszenia kól 10, silownik hydrauliczny podnoszenia freza 14, silownik hydrauliczny przesuwu przenosnika poziomego 25, silowniki hydrauliczne podnosze- nia przenosników 21, silowniki hydrauliczne podnoszenia lemiesza 17, chlodnica oleju 33 oraz zbiornik oleju 27, polaczone ze soba przewodami hydraulicznymi i sterowane poprzez rozdzielacz 34 z panelu sterowania operatora nie pokazanymi na rysunku. Elementy mocowania do ciagnika (2, 3, 4) przysto- sowane sa do mocowania do ciagnika wyposazonego w typowy Trzypunktowy Uklad Zawieszenia. Pompa hydrauliczna (29) zamocowana jest do elementu mocujacego hak ciagnika, bezposrednio na walku mocy ciagnika. Chlodnice oleju (33) stanowi fragment ramy (1) o przekroju zamknietym. Maszyna do korytowania oraz scinania poboczy dróg, wedlug wzoru uzytkowego, dziala naste- pujaco. Maszyna zamocowana jest elementami mocowania do ciagnika 2, 3, 4 na trzypunktowym ukla- dzie zawieszenia ciagnika, stanowiacym jego typowe wyposazenie, podparta o podloze kolami 7, a jej pompa hydrauliczna 29, zasilajaca uklad hydrauliczny, zamocowana jest do typowego elementu mocu- jacego hak ciagnika, bezposrednio na walku mocy ciagnika. W polozeniu transportowym obudowa freza 12 jest doprowadzona do pozycji pionowej i utrzymywana w niej przez silownik hydrauliczny pod- noszenia freza 14. Ciagnik ma wtedy mozliwosc swobodnego przemieszczania sie. Praca maszyny jest realizowana przy ruchu wstecznym ciagnika. Obudowa freza 12 opuszczona jest do pozycji roboczej przez silownik hydrauliczny podnoszenia freza 14. Funkcje robocze maszyny, jak korytowanie czy sci- nanie, realizowane sa przy ruchu na biegu wstecznym ciagnika. PL 70 552 Y1 5 Zadane nachylenie freza 13, kat scinania, jest uzyskiwane za pomoca silownika hydraulicznego podnoszenia freza 14. Wysokosc scinania uzyskiwana jest przez zmiane wysokosci polozenia elemen- tów trzypunktowego ukladu zawieszenia w ciagniku, a wiec przez zmiane wysokosci zawieszenia calej maszyny. Podparcie maszyny w stosunku do nawierzchni realizowane jest przez wysuniecie kól 7 za pomoca silowników hydraulicznych podnoszenia kól 10. Zmiana polozenia przenosnika glównego 18 i przenosnika bocznego 22 do zadanego polozenia, uzyskiwana jest za pomoca silowników hydraulicz- nych podnoszenia przenosników 21 i silownika hydraulicznego przesuwu przenosnika poziomego 25. Frez 13 napedzany jest przez wbudowany w nim hydrauliczny silnik napedu freza 30, tasmociag prze- nosnika glównego 18 napedzany jest przez hydrauliczny silnik napedu przenosnika glównego 31 a ta- smociag przenosnika bocznego 22 napedzany jest przez hydrauliczny silnik napedu przenosnika bocz- nego 32. Wyrównanie obrobionej przez frez 13 powierzchni zapewnia lemiesz wyrównujacy 16 o regu- lowanym za pomoca silowników hydraulicznych podnoszenia lemiesza 17 nachyleniu. Urobek spod freza 13 odbierany jest tasmociagiem przenosnika glównego 18, z którego spada ukierunkowanym przez sciane przesypowa 26 strumieniem na tasmociag przenosnika bocznego 22 i odprowadzany jest na bok poza tor ruchu maszyny. Unoszony i odchylany za pomoca silownika hydraulicznego podnoszenia freza 14 zespól roboczy maszyny, obudowa 12 freza 13, pozwala w trakcie wykonywania prac, na latwe omijanie przeszkód w pasie drogowym, takich jak znaki drogowe, drzewa czy slupki, bez zmiany toru ruchu ciagnika. Ru- chem ciagnika oraz wszystkimi funkcjami maszyny steruje kierowca/operator. Sterowanie odbywa sie za pomoca panelu z kabiny kierowcy/operatora. Obsluga maszyny nie wymaga obecnosci dodatkowych osób na drodze. PL PL PL