PL 70 776 Y1 2 Opis wzoru Przedmiotem wzoru uzytkowego jest skladany wózek aktywny dla osób z niepelnosprawnoscia. Skutkiem niepelnosprawnosci ruchowej jest ograniczenie funkcjonalnosci niektórych partii ciala, szczególnie konczyn dolnych. Dysfunkcje narzadu ruchu czlowieka uniemozliwiaja swobodne porusza- nie sie i utrudniaja samodzielne funkcjonowanie, wylaczajac pacjenta z zycia spolecznego i zawodo- wego. Z pomoca osobom niepelnosprawnym ruchowo przychodza wózki inwalidzkie. Wózek inwalidzki jest jednym z podstawowych srodków pomocniczych wykorzystywanych w rehabilitacji osób z dysfunk- cja konczyn dolnych. Dobór konstrukcji oraz sposób wprawiania pojazdu w ruch uzalezniony jest od rodzaju i stopnia niepelnosprawnosci, zachowanych mozliwosci ruchowych oraz indywidualnych prefe- rencji uzytkownika. Konstrukcja wózka – a zatem i rodzaj napedu – dobierane sa w taki sposób, aby pacjent mógl maksymalnie wykorzystywac sprawne partie miesni. Poprawie ulega wówczas zarówno ogólna kondycja fizyczna takiej osoby, jak i jej komfort psychiczny (samodzielnosc, niezaleznosc). Wózki napedzane recznie stanowia najprostsza i prawdopodobnie najliczniejsza grupe urzadzen. Prze- niesienie momentu na kola za posrednictwem ciagów, dzwigni lub korby wymaga od uzytkownika pew- nego wysilku, jednoczesnie wspomaga jednak jego rehabilitacje. Zastosowanie wózka calkowicie elek- trycznego w przypadku, gdy nie jest to absolutnie konieczne, niepotrzebnie ogranicza zachowane zdol- nosci ruchowe uzytkownika i poglebia w efekcie jego niepelnosprawnosc. Wózek aktywny jest pojazdem manualnym, którego glównym celem jest zapewnienie uzytkowni- kowi mozliwosci prowadzenia maksymalnie samodzielnego i czynnego spolecznie oraz zawodowo zy- cia. Niezaleznosc w korzystaniu z takiego urzadzenia objawia sie nie tylko czynna jazda (bez pomocy osób trzecich), ale tez samodzielna obsluga i transportem wózka, np. w samochodzie lub srodkach transportu publicznego np. samolocie. O mobilnosci wózka decyduje nie tylko wytrzymala, pozwalajaca na wykonywanie skomplikowanych manewrów, konstrukcja, ale tez niska masa i niewielkie wymiary pojazdu. Wózki aktywne musza charakteryzowac sie duza sztywnoscia, która uzyskuje sie najczesciej poprzez zastosowanie jednolitej ramy. Nie bez przyczyny zatem liczba dostepnych na rynku rozwiazan skladanych jest tak mala. Najczesciej stosuje sie w nich ramy krzyzakowe, które zapewniaja wózkowi odpowiednia sztywnosc, ale tez znaczaco zwiekszaja jego mase. Znany jest wózek aktywny skladany oparty na standardowej ramie krzyzakowej – Evolution Ac- tiva Compact. Rozwiazanie wykorzystuje znana z wózków uniwersalnych, podwójna rame krzyzakowa wykonana z duraluminium oraz elementów z tworzyw sztucznych. Równoczesnie, wózek ten charakte- ryzuje sie znacznie zmniejszonymi w stosunku do zwyklych konstrukcji gabarytami, co pozwalaloby za- klasyfikowac go jako wózek aktywny. Rozwiazanie to laczy w sobie cechy typowe dla obu rodzajów wózków i z praktycznego punktu widzenia trudno przypisac je do konkretnej grupy. Skladany wózek Evolution Activa Compact posiada szeroki zakres regulacji poszczególnych pod- zespolów. Jednym z nich jest siedzisko, którego glebokosc mozna dostosowac do postury konkretnego pacjenta. Szerokosc fotela jest cecha, która dobiera sie bezposrednio przy zakupie wózka i nie ma pózniejszej mozliwosci zmiany tego parametru. Oparcie wózka posiada mozliwosc regulacji wysokosci i wraz z siedziskiem wykorzystuje napinane na rzepy pasy, na których mozna dodatkowo zastosowac poduszki przeciwodlezynowe. Pojazd ma mozliwosc regulacji wysokosci. Evolution Activa Compact po- siada tez typowy dla wózków aktywnych mechanizm stopniowej regulacji polozenia srodka ciezkosci poprzez zmiane umocowania przednich oraz tylnych kól. Do potrzeb uzytkownika mozna tez dostoso- wac jednoczesciowy podnózek, którego zarówno wysokosc jak i kat pochylenia moga zostac zmienione. Pneumatyczne kola napedowe, o standardowej srednicy 28 cali, mocowane sa na szybkozlaczach i pochylone w stosunku do podloza pod katem 5°. Kola przednie nie sa pneumatyczne i maja srednice 5 cali. Evolution Activa Compact w swojej najlzejszej konfiguracji wazy 13 kg, co odpowiada masie stan- dardowego wózka uniwersalnego. Oparcia boczne nie maja mozliwosci zdemontowania. Znane sa wózki aktywne skladane oparte na zmniejszonej ramie krzyzakowej – Quickie Xenon 2, Quickie Neon. Wózki Quickie Xenon 2 naleza do grupy nowoczesnych wózków aktywnych, które oferuja uzyt- kownikowi szerokie mozliwosci personalizacji pojazdu i daza do uzyskania jak najlepszych parametrów technicznych. Z masa 8,4 kg Quickie Xenon 2 jest najlzejszym skladanym wózkiem aktywnym dostep- nym obecnie na rynku. Wózek opiera sie na nowoczesnej ramie, która mozliwosc skladania zawdziecza lekkiemu me- chanizmowi krzyzakowemu umieszczonemu pod siedziskiem. Rama wykonana jest z nowoczesnych, PL 70 776 Y1 3 wykorzystywanych w lotnictwie stopów aluminium i powstaje poprzez hydroformowanie oraz w zastrze- zonym przez producenta procesie Quickie ShapeLoc Technology. W efekcie powyzszych zabiegów po- wstaja eliptyczne profile ramy, które zapewniaja konstrukcji zwiekszona sztywnosc i odpornosc na zgi- nanie. Wzmocnienie wytrzymalosci mechanicznej elementu uzyskuje sie dodatkowo poprzez obróbke cieplna. Zastosowane technologie pozwalaja na uzyskanie wytrzymalych profili o cienszych niz stan- dardowe sciankach przy jednoczesnym zredukowaniu masy wózka. Lekka i sztywna konstrukcja wózka przyczynia sie do poprawy wlasciwosci jezdnych pojazdu, który pozwala na bardziej efektywne wyko- rzystanie kazdej sily przylozonej do ciagów napedowych. Quickie Xenon 2 wykorzystuje unikalny me- chanizm krzyzakowy, który dzieki swoim niewielkim wymiarom i minimalistycznej konstrukcji jest prak- tycznie niewidoczny pod siedziskiem wózka. Dzieki takiej budowie rama wyglada na lzejsza i mniej przytlaczajaca, a przy tym sprawia wrazenie niezwykle wytrzymalej. Elementy mechanizmu krzyzako- wego lacza sie z trzpieniami osi kól napedowych, co pozwala uzyskac sztywnosc standardowej ramy wózka aktywnego i funkcjonalnosc ramy skladanej. Quickie Xenon 2 pozwala na dostosowanie wyso- kosci wózka poprzez poluzowanie i przesuniecie uchwytu osi kola – jest to zabieg, który nie wymaga specjalistycznych narzedzi i uzytkownik moze przeprowadzic go samodzielnie. Element ten moze takze zostac dociety w celu wyregulowania wysokosci tylnego oparcia. Wózek posiada dwie rózne konfigura- cje gniazd osi kola, co stwarza kolejne mozliwosci regulacji. Quickie Xenon 2 jest wózkiem, który uzyt- kownik moze dowolnie spersonalizowac. Producent oferuje rame w kolorach, mozliwa jest takze wy- miana widelców i obreczy kól przednich oraz tapicerki. Wózek wystepuje w trzech konfiguracjach kon- strukcyjnych: Xenon 2 FF, 105 Xenon 2 Hybrid, Xenon 2 SA. Xenon 2 FF posiada sztywna, nieskladana przednia czesc ramy, co pozwala na uzyskanie pro- stego i oplywowego ksztaltu konstrukcji. Wózek ten polecany jest uzytkownikom prowadzacym bardzo aktywny tryb zycia, którzy wymagaja od pojazdu jak najnizszej masy i jak najwiekszej wytrzymalosci dla uzyskania jak najlepszych wlasciwosci jezdnych. Dopuszczalna masa uzytkownika dla tej konfiguracji to 125 kg. Wzmocniona odmiana Xenon 2 FF jest Xenon 2 Hybrid, gdzie dopuszczalna masa uzytkow- nika zwiekszona zostala do 140 kg. Xenon 2 SA rózni sie od poprzednich wózków obecnoscia skladanej przedniej czesci ramy. Zastosowanie takiego rozwiazania ulatwia pacjentowi przesiadanie sie z wózka. Quickie Xenon 2 SA uzyskuje tez najmniejsze wymiary po zlozeniu sposród wszystkich rozwiazan tego producenta. Dopuszczalna masa uzytkownika dla tego wózka to takze 125 kg. Quickie Neon jest najmniejszym skladanym wózkiem aktywnym. Podobnie jak i w poprzednich opisywanych rozwiazaniach, takze i tutaj zastosowano rame krzyzakowa. Wózek wyposazony jest tez w specjalnie skladane oparcie, dzieki czemu gabaryty tego wózka w formie zlozonej sa najmniejsze sposród omawianych rozwiazan. Quickie Neon jest lekkim pojazdem dedykowanym osobom prowadza- cym aktywny tryb zycia. Quickie Neon opiera sie na lekkiej ramie uformowanej w ksztalt litery „L”. Wózek wyposazony jest w podnózek, który sklada sie automatycznie podczas skladania wózka. Oparcie, posiadajace mozliwosc regulacji kata w zakresie od -8° do +12°, takze mozna zlozyc, co pozwala na uzyskanie jeszcze mniej- szych wymiarów pojazdu. Wózek w wersji podstawowej wazy 9.7 kg, jednak masa rosnie dla kazdej kolejnej konfiguracji (np. przy szerszych siedziskach). Wózek posiada szeroki zakres regulacji. Zmienic mozna kat pochylenia siedziska (0°–16°), kamber kól tylnych (0°, 2° lub 4°), kat pochylenia i wysokosc oparcia oraz wysokosc wózka. Dopuszczalna masa uzytkownika, w zaleznosci od konfiguracji pojazdu, waha sie w granicach od 115 kg do 140 kg. Producent oferuje wózek w róznych kolorach ramy i kolorach tapicerki. Znanym wózkiem z tej samej serii, ale odmiennym nieco pod wzgledem konstrukcji, jest Quickie Neon Swing Away. Pojazd rózni sie od swojego poprzednika podnózkiem, który tutaj nie stanowi inte- gralnej czesci ramy. Wersja Swing Away pozwala na odchylenie podnózka do przodu lub tylu, co ulatwia uzytkownikowi przesiadanie sie z wózka. Quickie Neon Swing Away zbudowany jest na takiej samej ramie, co wersja podstawowa wózka. Oparta na mechanizmie krzyzakowym rama jest lekka, minimalistyczna i ma mozliwosc latwego zloze- nia. Dodatkowym atutem jest zdejmowany aluminiowy podnózek, po zdemontowaniu którego wózek zajmuje znacznie mniej miejsca podczas transportu. Masa wersji Swing Away zaczyna sie od 9.9 kg, zatem jest niewiele wieksza od poprzednika. Znany jest wózek aktywny oparty na ramie lamanej – Tiga FX. Tiga FX jest skladanym wózkiem aktywnym, w którego konstrukcji nie wystepuje mechanizm krzyzakowy. Pojazd zaprojektowany zostal z mysla o osobach podrózujacych, które ze wzgledu na ga- baryty wózka maja czesto problem z jego umieszczeniem w samochodzie lub wniesieniem do samolotu. PL 70 776 Y1 4 Cecha charakterystyczna tego rozwiazania sa niezwykle male wymiary transportowe wózka – pojazd mozna zlozyc w taki sposób, ze jego rozmiar nie odbiega znaczaco od sredniej wielkosci walizki. Dzieki mechanizmowi skladania Tiga FX jest nie tylko latwy w transporcie, ale tez w przechowywaniu. Wózek miesci sie w bagaznikach malych samochodów oraz na pólkach bagazowych samolotów pasazerskich. Tiga FX, w odróznieniu od poprzednich rozwiazan, zastapil klasyczny mechanizm krzyzakowy lamana przednia czescia ramy. Glówna jej czesc, znajdujaca sie w osi kól napedowych, pozostaje zatem sztywna konstrukcja, co znaczaco poprawia wytrzymalosc wózka. Jedynym elementem ruchomym, który mozna zgiac i przesunac pod siedzisko, jest fragment mocujacy podnózek. Pojazd wyposazony jest w zamki zabezpieczajace przed niezamierzonym zlozeniem lub rozlozeniem wózka. Rama wózka wykonana jest z lekkiego stopu aluminium 7020 i wystepuje w wielu kolorach, które uzytkownik moze dobrac wedlug wlasnych preferencji. Elementem zabezpieczajacym wózek przed zlozeniem jest me- chanizm Q Lock, który blokuje rame (Q Lock Frame) oraz oparcie (Q Lock Backrest). Ergonomiczne siedzisko pokryte jest lekka, przepuszczajaca powietrze tapicerka. Oslony boczne wystepuja w róznych konfiguracjach i mozna je zlozyc na plasko. Podstawowa wersja pojazdu wyposazona jest w standar- dowe dla wózków inwalidzkich hamulce nozycowe, jednak producent oferuje rózne ich rodzaje. Istnieje tez mozliwosc wyboru róznorodnych ciagów napedowych, podnózków oraz kól. Przeglad stanu techniki pozwala wnioskowac, ze nie ma rozwiazan, pozwalajacych na zlozenie ramy wózka do wymiarów mniejszych niz 530x430x160 mm, co ulatwiloby transport wózka. Skladany wózek aktywny dla osób z niepelnosprawnoscia znamienny tym, ze elementami no- snymi ramy sa belka dolna lewa i belka dolna prawa, belka srodkowa lewa i belka srodkowa prawa, belka siedziska lewa i belka siedziska prawa, które tworza odpowiednia czesc prawa i lewa ramy, pola- czone belka rozporowa, rozpórka przednia siedziska oraz rozpórka tylna siedziska, tworzac ostatecznie mechanizm skladajacy i rozkladajacy rame wózka. Rama wózka wedlug wzoru uzytkowego bedaca przedmiotem patentu charakteryzuje sie tym, poszczególne jej elementy tworza mechanizm który po zlozeniu miesci sie w przestrzeni opisanej przez szescian o wymiarach AxBxC równe 505x80x220 mm. Przedmiot wzoru uzytkowego pokazany jest na rysunkach, gdzie fig. 1 przedstawia widok skla- danego wózka aktywnego, fig. 2 pokazuje rame skladanego wózka w pozycji rozlozonej, zas fig. 3 i fig. 4 przedstawiaja wózek w widoku po zlozeniu. Skladany wózek aktywny przeznaczony jest dla osób z niepelnosprawnoscia ruchowa. Prezen- towana konstrukcja charakterystyczna jest tym, ze rama wózka 1 sklada sie do niewielkich gabarytów, co ulatwia jego transport i samodzielny zaladunek. Konstrukcja charakterystyczna jest tym, ze (dzieki oryginalnej budowie ramy) po zlozeniu rama wózka miesci sie w przestrzeni opisanej przez szescian o wymiarach 505x220x80 mm. Calkowite zlozenie ramy 1 do wskazanych wymiarów realizowane jest po demontazu pozostalych podzespolów tj. oslony 2 zabezpieczajacej cialo i odziez, siedziska 3 pozwalajacego na komfortowe podrózowanie, kól duzych napedowych 4, kól przednich 5 stabilizujacych konstrukcje, podnózka 6 który oprócz funkcji podporowej dla nóg usztywnia rame 1 po rozlozeniu. Rama wózka bedaca przedmiotem patentu charakteryzuje sie tym, poszczególne jej elementy tworza mechanizm który po zlozeniu miesci sie w przestrzeni opisanej przez szescian o wymiarach AxBxC równe 505x80x220 mm, fig. 4. Glównymi elementami nosnymi ramy sa belka dolna lewa 7 i belka dolna prawa 11, belka srodkowa lewa 8 i belka srodkowa prawa 12, belka siedziska lewa 9 i belka siedziska prawa 13, które tworza odpowiedni czesc prawa i lewa ramy. Poszczególne elementy lacza sie ze soba jak pokazano na fig. 2 w przegubach które blokowane sa w skrajnych polozeniach, ustawiajac jednoczesnie rame 1 w pozycji rozlozonej lub zlozonej fig. 3. Czesc prawa i lewa ramy pola- czone sa belka rozporowa 15, rozpórka przednia siedziska 16 oraz rozpórka tylna siedziska 17, które po odblokowaniu skladaja sie razem z elementami glównymi ramy fig. 3 i fig. 4. PL PL