PL 70 903 Y1 2 Opis wzoru Przedmiotem wzoru uzytkowego jest element mocujacy lacznika warstwy termoizolacyjnej ze sciana budynku, stosowany w technologii ocieplania ETICS, zwlaszcza na powierzchniach szcze- gólnie obciazonych ssacym dzialaniem wiatru. Najbardziej popularna technika ocieplania budynków istniejacych i nowobudowanych jest tech- nologia ETICS (External Thermal Insulation Composite System), wczesniej nazywana w Polsce BSO lub lekko-mokra. Polega na wykonaniu na odpowiednio przygotowanym podlozu sciany warstw z mate- rialów wspólpracujacych i kompatybilnych, stanowiacych termoizolacje oraz warstwe elewacyjna. Kolejne warstwy tego systemu tworza: zaprawa klejaca, warstwa termoizolacyjna ze styropianu lub welny mineralnej polaczona ze sciana lacznikami mechanicznymi, warstwa zbrojona zlozona z siatki wlókna szklanego zatopionej w zaprawie klejacej i warstwa elewacyjna z tynku strukturalnego lub plytek elewacyjnych. Lacznik zawiera element mocujacy uksztaltowany z tworzywa sztucznego w postac tule- jowo-trzpieniowa oraz metalowy trzpien gwintowany lub wbijany albo kolek tworzywowy – rozprezajace element po wsunieciu go w otwór sciany budynku o dowolnej konstrukcji, w tym drewnianej i drewno- pochodnej. W elemencie mocujacym kolejno od góry wystepuja: talerzyk dociskowy stanowiacy kolnierz przylaczonej od dolu tulei oporowej, do której z kolei przylaczony jest trzpien rozprezny. Zewnetrzna powierzchnia trzpienia rozpreznego ma segmenty obwodowo wydzielone przewezeniami i wzdluznymi przecieciami. Ponadto posiada osiowy otwór dla wprowadzania trzpienia lub kolka rozprezajacego, któ- rego glówka opiera sie o odsadzenie w tulei oporowej. Wystepujace w ostatnim okresie anomalie pogodowe, wyrózniaja sie wystepowaniem bardzo silnych wiatrów, powodujac bardzo duze obciazenie zwlaszcza stref krawedziowych budynku – co wy- musza stosowanie na powierzchniach przyleglych w odleglosci 1 do 2 metrów od krawedzi zwiekszo- nej liczby laczników mechanicznych. Najnowsze wytyczne ETICS okreslone w „Warunkach technicz- nych...” wydanie 03/2015 udostepnione miedzy innymi na stronie www.systemyocieplen.pl/pliki/SSO- wytyczne web.pdf wymagaja w strefach naroznych stosowania zwiekszonej do 6–8 ilosci laczników na m 2 , a praktycznie przy budynkach wysokich powyzej 20 m i w lokalizacjach z bardzo silnymi wia- trami stosuje sie nawet 10 laczników na m 2 . Talerzyk elementu z tworzywa sztucznego ma powierzch- nie nienasiakliwa o bardzo malej adhezji z zaprawa klejaca warstwy zbrojonej. W wyniku okolo 4 do 6,5% powierzchni ocieplenia jest slabo zwiazana z warstwa zbrojenia i tynkiem. Spoina klejowa miedzy warstwa ocieplenia a warstwa zbrojenia przy ssacym oddzialywaniu wiatru na narozach i spre- zystych odchyleniach budynku obciazona jest zmiennymi silami odrywajacymi, naprezeniami rozcia- gajacymi i scinajacymi, mogacymi inicjowac uszkodzenia rozwarstwiajace lub pekniecia warstw wierzchnich. Celem niniejszego wzoru uzytkowego jest usuniecie tej niedogodnosci poprzez zwiekszenie wy- trzymalosci na odrywanie i scinanie spoiny klejowej na powierzchni talerzyka, poprzez nadanie jej uksztaltowania poprawiajacego wlasciwosci adhezyjne do zaprawy klejacej warstwy zbrojonej. Element mocujacy wedlug wzoru – podobnie jak w znanych rozwiazaniach – uksztaltowany jest z tworzywa sztucznego w postac tulejowo-trzpieniowa, i posiada kolejno od góry: talerzyk dociskowy stanowiacy kolnierz przylaczonej od dolu tulei oporowej, która ponizej polaczona jest z trzpieniem roz- preznym osadzanym w otworze sciany budynku oraz posiada osiowy otwór. Istota rozwiazania polega na tym, ze na górnej powierzchni talerzyka dociskowego znajduja sie liczne walcowe preciki o osiach równoleglych do wzdluznej osi elementu, usytuowane w równych odleglosciach wzgledem siebie, przy czym na pobocznicach kazdego precika znajduje sie co najmniej jedna para przeciwlegle wystajacych z pobocznicy precika garbów o ksztalcie czaszy kulistej. W korzystnej postaci wykonania wzoru preciki rozmieszczone sa w rzedach pochylonych pod katami 60° do osi talerzyka dociskowego. Technologicznie oraz uzytkowo skuteczna jest postac wykonania, w której czasza kulista garbu ma srednice mniejsza od srednicy precika i wystaje z pobocznicy precika na wymiar nie wiekszy od po- lowy srednicy czaszy garbu. Optymalnym jest wykonanie z precikami o wysokosci w zakresie 2 do 6 mm. W postaci wzoru z precikami o wiekszej wysokosci osie par czasz kulistych garbów sasiadujacych na wysokosci precika sa prostopadle do siebie. Rozwiazanie wedlug wzoru uzytkowego przez rozbudowanie powierzchni górnej talerzyka doci- skowego licznymi precikami zaopatrzonymi w wystajace poprzecznie garby, nadaje jej wlasciwosc PL 70 903 Y1 3 struktury zaczepowo-polaczeniowej przy wspólpracy z zaprawa klejowa po jej utwardzeniu. Uksztalto- wanie precików umozliwia w procesie wytwarzania wysuniecie precików z garbami i rozlozenie formy wtryskowej w stanie termoplastycznym ksztaltki, a po ostudzeniu tworzywa zapewnia skuteczne me- chaniczne polaczenie z utwardzona spoina klejowa. Element mocujacy lacznika warstwy termoizolacyjnej ze sciana budynku wedlug wzoru uzytko- wego przedstawiony jest na rysunku, którego Fig. 1 przedstawia element w widoku perspektywicznym, Fig. 2 widok z boku precika, Fig. 3 przekrój poprzeczny precika wedlug linii A-A na Fig. 2, a na Fig. 4 fragment widoku z góry talerzyka dociskowego. Element wykonany jest jako ksztaltka z tworzywa sztucznego uksztaltowana w postac tulejowo- -trzpieniowa. Kolejno od góry posiada talerzyk dociskowy 1, stanowiacy kolnierz przylaczonej od dolu tulei oporowej 2, która z kolei polaczona jest ponizej z trzpieniem rozpreznym 3 osadzanym w otworze sciany budynku. Trzpien rozprezny 3 ma wspólosiowy otwór, w który przy montazu wprowadzany jest metalowy trzpien gwintowany lub wbijany, albo kolek tworzywowy, a które glówka opieraja sie o odsa- dzenie wewnatrz tulei oporowej 2. Trzpien gwintowany nie jest objety przedmiotem wzoru uzytkowego i nie jest pokazany na rysunku. Zewnetrzna powierzchnia trzpienia rozpreznego 3 ma segmenty wy- dzielone przez wzdluzne przeciecia oraz obwodowe przewezenia. Na górnej powierzchni talerzyka do- ciskowego 1 znajduja sie liczne walcowe preciki 4 o osiach „Op” równoleglych do wzdluznej osi „O-O” elementu oraz które rozstawione sa w równych odleglosciach „t” wzgledem siebie przy usytuowaniu ich w rzedach pochylonych pod katami 60° do osi „Ot” talerzyka dociskowego 1. W przedstawionej postaci wzoru na pobocznicach kazdego precika 4 o srednicy „dp” = 2,0 mm i wysokosci „h” = 6 mm znajduja sie trzy pary kulistych garbów 5a i 5b, o srednicach „dg” = 1,0 mm oraz wystajacych z pobocznicy pre- cika 4 na wymiar „a” = 0,5 mm – par symetrycznie rozstawionych na wysokosci „h” precika 4. Osie sasiadujacych par garbów 5a, 5b sa prostopadle do siebie. PL PL