PL 71 098 Y1 2 Opis wzoru Przedmiotem wzoru uzytkowego jest rozdrabniacz bijakowy materialów ziarnistych, zwlaszcza ziarna zbóz, kukurydzy, kawy, pieprzu, cukru i innych podobnych surowców w przetwórstwie rolno-spo- zywczym. Dotychczas znane i stosowane w przemysle rozdrabniacze bijakowe naleza do grupy maszyn udarowych. Rozdrabnianie surowca nastepuje w wyniku pokonania sil spójnosci podczas uderzen wi- rujacymi bijakami w czastki ziarna. Bijaki to wahliwe, prostokatne plytki stalowe, których waska scianka stanowi powierzchnie robocza. Obszar dzialania bijaków jest ograniczony cylindrycznym sitem tworzac komore robocza. Czastki surowca uderzane przez bijaki sa wstepnie rozdrabniane i wprawiane w ruch, podczas którego nastepuje zderzanie czastek miedzy soba i o wewnetrzne elementy maszyny, przede wszystkim sito. Zjawisko to trwa tak dlugo, az wymiary czastek sa mniejsze od otworów w sicie, co umozliwia ich przejscie przez perforacje sita na zewnatrz maszyny. Do wad znanych rozdrabniaczy bijakowych nalezy zaliczyc relatywnie duza energochlonnosc procesu, niepozadane nadmierne rozdrobnienie ziarna wyrazone duza iloscia frakcji pylistej w produk- cie. Konsekwencja zasady dzialania maszyny jest duza koncentracja materialu w dolnej czesci bijaków i powierzchni sita, co skutkuje powstaniem tzw. wirujacego pierscienia surowca. Nastepstwem tego jest zmniejszenie róznicy predkosci miedzy czastkami i bijakami (spowolnienie procesu) oraz utrudnie- nie w trafianiu odpowiednich czastek w „swiatlo” otworów (nadmierne rozdrobnienie i zmniejszenie wydajnosci). Celem rozwiazania jest redukcja wad zwiazanych z wirujacym pierscieniem materialu w poblizu powierzchni sita. Istota wzoru polega na konstrukcji rozdrabniacza bijakowego materialów ziarnistych, zlozonego z korpusu, wirnika, sworzni z bijakami i sita, na którego powierzchni wewnetrznej wykonano syme- trycznie co 180° stalowe progi rozdrabniajace 10, zlozone z trzech stopni z dwoma powierzchniami poziomymi 2b i trzema powierzchniami pionowymi 1a, o katach miedzy nimi równych 90°, które umoz- liwiaja prace wirnika w obu kierunkach, przy czym dlugosc progów równa sie szerokosci sita po osa- dzeniu go w rowkach, zas posrodku progów, wzdluz obwodu, usytuowany jest prostokatny kanal prze- lotowy 3c. Wielkosc stopni progów rozdrabniajacych 10 jest w przyblizeniu równa srednicy zastepczej ziarna. W przekroju poprzecznym progi maja zarys quasi-trójkatny, oddzialujac na glówny kierunek cze- sci czastek i powodujac ich chwilowe wznoszenie i oddalanie od powierzchni sita, przez co wzrasta ilosc zderzen z bijakami. Progi maja co najmniej jeden kanal obwodowy, przelotowy, uniemozliwiajacy za- sklepienie materialu wewnatrz progów i utrudnienie ich dzialania. Progi hamuja ruch wirowy czastek stanowiac zapore dla wirujacego materialu surowca i intensyfikacje procesu rozpadu czastek poprzez uderzanie w krawedzie progów (udar i lamanie). Wstepne badania porównawcze wykazaly, ze zastosowanie progów rozdrabniajacych w rozdrab- niaczu bijakowym przynosi efekty w zakresie zmniejszenia energochlonnosci srednio o 15% i zmniej- szenie pylu w produkcie srednio o 10%. Zaleta zastosowania progów rozdrabniajacych jest redukcja negatywnych zjawisk zwiazanych z istnieniem wirujacego pierscienia surowca w rozdrabniaczu bijakowym. Zwiekszajac ilosc zderzen czastek z bijakami i umozliwiajac efektywniejsze przedostawanie sie czastkom produktu przez sito, uzy- skuje sie zmniejszenie zuzycia energii, o okolo 15%, oraz zmniejszenie niepozadanej frakcji pylistej w produkcie o okolo 10%. Przedmiot wynalazku przedstawiony jest na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia rozdrabniacz bijakowy z zaznaczonymi progami rozdrabniajacymi, zas fig. 2 – budowe progów rozdrab- niajacych, powierzchnia pionowa 1a, powierzchnia pozioma 2b, kanal przelotowy 3c, sito rozdrabnia- cza 4d, sruba mocujaca 5f. Rozdrabniacz bijakowy sklada sie z korpusu 1, wewnatrz którego osadzony jest centralnie z jed- nostronnym lozyskowaniem wirnik 2, wyposazony w cztery sworznie 3, na których pracuja wahliwie bijaki 4 rozmieszczone wzdluz linii srubowej za pomoca tulejek dystansowych 5, wirnik 2, otoczony jest sitem 6, które okresla komore robocza 7. Na sicie 6, umieszczone sa progi rozdrabniajace 10, które zbudowane sa z trzech stopni z dwoma powierzchniami poziomymi 2b i trzema powierzchniami piono- wymi 1a, o katach miedzy nimi równych 90°. Dlugosc progów równa sie szerokosci sita po osadzeniu go w rowkach. Na srodku progów, wzdluz obwodu, usytuowany jest prostokatny kanal przelotowy 3c, PL 71 098 Y1 3 którego zadaniem jest intensyfikacja ruchu czastek, zapobieganie osadzaniu sie surowca na powierzch- niach progów. Zasilanie kanalem 8 ma charakter szczelinowo-grawitacyjny. Czastki produktu, kanalem wylotowym 9, opuszczaja maszyne. PL PL