Pierwszenstwo: 15.02.1971 (F.146236)^ Zgloszenie ogloszono: 30j05.19-73 72050 KL 74c,10 35a,19/06 MKP G08c 17/00- B66b 19/06 CZYTLLNIA » Opis-patentowy opublikowano:' 3O.0&UI74J 1'Urzedu Patentowego Polskiej lUeczw^ -^ L- Twórcy wynalhzku: J&niusz Nfey, Grzegorz Wyrostkiewicz, Walerian Dziurla, Edward Marszalek Uprawniony z: patentui tymczasowego: Gtówny Instytut Górnictwa] Katowice (Polska)' Sposób bezprzewodowego przesylania sygnalów zwlaszcza miedzy ruchomym, naczyniem wydobywczym i. maszynownia, urzadzen wyciagowych; w zglebianych szybach; oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest* sposób bezprzewo¬ dowego przesylania sygnalów zwlaszcza miedzy ru¬ chomym naczyniem wydobywczym i maszynownia górniczych urzadzen wyciagowych w zglebianych szyfoacft oraz urzadzenie dó stosowania tego spo¬ sobu.Dotychczas sygnalizacja w zglebianych szybach odbywa sie w sposób mechaniczny tylko w czasie postoju kubla wydobywczego. W szybie, obok ku?b- la w zasiegu reki, jest zawieszona linka polaczona ze znajdujacym sie na powierzchni mechanicznym lub elektrycznym nadajnikiem sygnalów porozu¬ miewawczych skierowanych do maszynisty wycia¬ gowego.{Taki sposób przesylania* sygnalów w zglebianych szybach nie umozliwia dwukierunkowego przeka¬ zywania sygnalów oraz nie zapewnia nadania sy¬ gnalów w czasie ruchu kubla wydobywczego zwla¬ szcza w sytuacjach awaryjnych wymagajacych na¬ tychmiastowego zatrzymania maszyny wyciagowej.Koniecznosc przekazania sygnalu alarmowego i na¬ tychmiastowego zatrzymania maszyny wyciagowej zachodzi na przyklad w czesto zdarzajacych sie przypadkach zakleszczenia sanek prowadzacych ku¬ bel w szybie.Celem wynalazku jest usuniecie powyzszych wad i niedogodnosci przez itaki sposób przesylania sygna¬ lów porozumiewawczych i alarmowych, który umo¬ zliwi dwukierunkowe przesylanie sygnalów w cza¬ sie ruchu kublów wydobywczych oraz automatyczne 10 15 25 so nadanie sygnalu alarmowego w momencie zakle¬ szczenie sie sanek prowadzacych kubellw zglebia¬ nym szybie; Cel ten zrealizowano wedlug wynalazku na dtfb - dze wykorzystania fal elektromaghetycznych" jako nosników sygnalu w systemie wielokanalowym z podzialem czasowym. Za pomoca impulsów' fali nosne}, zmodulowanej kolejno czestotliwosciami akustycznymi, wysylanych' z nadajnika^ sygnaliza¬ tora stacjonarnego umieszczonego na' powierzchni kopalnia uruchamia sie umieszczone w zgleitóonynl szybie nadajnika sygnalizatorów ruchomych; które emituja -impulsy faM nosnej zmodulowanej czestio- tnNvosciamd akusttc^nymii przez okres czasu'równy dlugosci impulsu wyslanego przez nadajnik stacjo¬ narny. Impulsy z nadajnika ruchomego odebrane przez odbiornik stacjonarny oraz impulsy z~nadaj- nilka stacjonarnego poddaje sie operacji logicznego dzialania, tak aby brak impulsów z nadajnika ru¬ chomego w czasie emitowania impulsów z nadajni¬ ka stacjonarnego stanowil sygnal wyzwalajacy uklad alarmowy. Do przesylania sygnalów porozu¬ miewawczych stosuje sie wspólna dla wszystkich kanalów czestotliwosc akustyczna, która dodatkowo moduluje sie impulsy fal nosnych wybranych ka¬ nalów. Odpowiednio do kierunku przesylania im¬ pulsów stosuje sie dwie czestotliwosci fali nosnej, przy czym czas pracy poszczególnych nadajników ruchomych ustala sie na okres równy czasowi re- 720503 petycji nadajnika stacjonarnego podzielonemu przez ilosc nadajników ruchomych.Istotna zaleta sposobu wedlug wynalazku jest to, ze umozliwia on dwukierunkowe selektywne prze¬ sylanie sygnalów alarmowych i porozumiewaw¬ czych pomiedzy -stacjonarnym sygnalizatorem umie¬ szczonym na przyklad w maszynowni luirizajdzenia wyciagowego i kilkoma ruchomymi kublami w zglebianym szybie, przy czym w tej wielokanalowej sygnalizacji wykorzystuje sie tylko dwie czestotli¬ wosci Mi nosnej. Ponadto sposób ten zapewnia pel¬ na samokontrole poprawnosci dzialania wszystkich ukladów i urzadzen pracujacych w petli systemu sygnalizacyjnego oraz umozliwia automatyczne za¬ trzymanie maszyny wyciagowej w przypadku awa¬ rii urzadzen lub zagrozenia wypadkowego. Dodat¬ kowa zaleta jest prosta konstrukcja urzadzen slu¬ zacych do realizacji sposobu, "male wymiary zew¬ netrzne i maly pobór mocy sygnalizatorów rucho¬ mych co ma szczególnie znaczenie w trudnych wa¬ runkach górniczych.Wynalazek zostanie blizej objasniony na przy¬ kladzie wykonania przedstawionym na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat blokowy urza¬ dzenia do stosowania sposobu wedlug wynalazku, a fig. 2 — wykres pracy urzadzen w funkcji czalsu.Jak uwidoczniono na fig. 1 rysunku, urzadzenie sklada sie z sygnalizatora S stacjonarnego umie¬ szczonego na powierzchni kopalni na przyklad w maszynowni urzadzenia wyciagowego oraz z rucho¬ mych syignalizatorów Sx—S4 umieszczonych w kub¬ lach wydobywczych zglebianego szybu. Kazdy z sy¬ gnalizatorów Si—84 ruchomych ma odbiornik O^ i nadajnik N^ sygnalów polaczone ze soba ukla¬ dem Mi—4 manipulacyijnym, zaopatrzonym w nie- uwiidbcznione na rysunku dwa filtry czestotliwosci akustycznej i generator akustyczny. Sygnalizator 8 stacjonarny ma odbiornik OS i nadajnik NS syg¬ nalów polaczone poprzez zespól MS manipulacyjny zaopatrzony w generatory akustyczne, uklady tak¬ tujace i bramkujace oraz w elementy logiczne.Nadajnik NS sygnalizatora S stacjonarnego emi¬ tuje fale FI nosna modulowana kolejno czestotli¬ wosciami f!—4 akustycznymi. Wszystkie odbiorniki Qi-4 ruchome odbieraja tak wyslany sygnal, lecz na ich wyjscuiu pojawia sie sygnal: impulsowy tylko w monecie odebrania impulsowego sygnalu zmo¬ dulowanego czestotliwoscia mieszczaca sie w pas¬ mie przenoszenia filtra sygnalizatora Sj-4. Sygnal wyjsciowy na przyklad odbiornika O! sygnalizatora Sj ruchomego uruchamia nadajnik Nlf który emi¬ tuje fale F^ nosna, o czestotliwosci róznej od cze- 4 stotliwosci fali F1 nosnej nadajnika S stacjonar¬ nego, zmodulowana czestotliwoscia fx akustyczna przynalezna temu sygnalizatorowi Sl4 Tak wysla¬ ny sygnal zostaje odebrany przez odbiornik OS syg- 5 nalizatora S stacjonarnego i wprowadzony na wyj¬ scie ukladu logicznego, do którego doprowadzony jest równoczesnie sygnal z nadajnika NS stacjonar¬ nego. W (ten sposób caly: uklad sygnalizacji pracuje w zamknietej petli przesylu sygnalu. W przypadku 10 przekazywania sygnalów porozumiewawczych, fale Flf F2 nosne zostaja dodatkowo zmodulowane jedna, wspólna dla wszystkich sygnalizatorów, czestotli¬ woscia akustyczna. 15 PL PL