PL 72 408 Y1 2 Opis wzoru Przedmiotom wzoru uzytkowego jest przyrzad do pomiaru chropowatosci powierzchni, zwlaszcza elementów wykonanych z materialów ferromagnetycznych. Obecnie znane sa przyrzady sluzace do pomiaru chropowatosci wykorzystujace metody stykowe lub optyczne. W przypadku przyrzadów wykorzystujacych stykowe metody pomiarowe, mozemy wyróz- nic przenosne przyrzady do pomiaru chropowatosci powierzchni. Ze wzgledu na zwarta, kompaktowa budowe, moga one byc wykorzystywane do pomiaru chropowatosci duzych elementów, które ze wzgledu na mase oraz rozmiary nie moga byc usytuowane na stoliku pomiarowym tradycyjnych przy- rzadów pomiarowych. Znany jest z publikacji nr CN103322967 przenosny przyrzad sluzacy do pomiaru chropowatosci powierzchni. Przyrzad ten wyposazony jest w czytelny wyswietlacz, który pozwala na sterowanie pro- cedura pomiarowa oraz odczyt wyników pomiarowych. Glównym elementem przyrzadu jest glowica po- miarowa, która umieszcza sie na powierzchni elementu mierzonego. Koncówka pomiarowa przemiesz- czajac sie po powierzchni mierzonej zbiera punkty pomiarowe. Nastepnie bazujac na zmierzonych punktach pomiarowych wyznaczone sa parametry chropowatosci. Pewna niedogodnoscia przedstawio- nego rozwiazania, jest koniecznosc scislego przylegania sondy pomiarowej do powierzchni mierzonej. W przypadku pomiaru powierzchni bocznych lub dolnych detalu, nalezy recznie przytrzymywac sonde pomiarowa w trakcie realizacji pomiaru. Wówczas drgania wywolane dlonia operatora wplywaja na wy- nik pomiaru. Jest to zjawisko niekorzystne. Znany jest z opisu patentowego nr PL 177199 przyrzad do pomiaru chropowatosci powierzchni, który zawiera zródlo swiatla koherentnego skierowanego na mierzona powierzchnie i fotodetektor na drodze swiatla odbitego od tej powierzchni. Miedzy mierzona powierzchnia a fotodetektorem usytuow- any jest raster, ulozyskowany na osi prostopadlej do mierzonej powierzchni. Obecnie znane sa uchwyty lub pryzmy magnetyczne (np. firmy Mitutoyo) wykorzystujace pole magnetyczne do mocowania przedmiotów. W przypadku pryzmy magnetycznej, jej korpus zbudowany jest z materialu magnetycznego przedzielonego wkladka wykonana z materialu niemagnetycznego np. aluminium. W centralnej czesci korpusu wykonany jest przelotowy otwór. Do otworu wprowadzony jest magnes dwubiegunowy wykonany w postaci walca. Magnes moze obracac sie w otworze. Obrót ma- gnesu w otworze powoduje zmiane w uksztaltowaniu obwodu magnetycznego, co skutkuje przyciaga- niem lub nieprzyciaganiem przedmiotu do powierzchni pryzmy. Wada przedstawionych rozwiazan jest ograniczony zakres zastosowan tj. mocowanie detali. Przedmiot wynalazku zostal przedstawiony na rysunku na którym fig. 1 przedstawia widok boczny przyrzadu do pomiaru chropowatosci powierzchni, fig. 2 – widok z dolu w rzucie aksonometrycznym, fig. 3 – widok tylny przyrzadu w trybie wlaczonego magnesu (przyciagania) wraz z przedmiotem mie- rzonym, a fig. 4 – widok tylny przyrzadu w trybie wylaczonego magnesu (brak przyciagania) wraz z przedmiotem mierzonym. Przyrzad posiada glówny korpus 1, wykonany w ksztalcie prostopadloscianu. Wzdluz korpusu znajduje sie jednostronnie przelotowy otwór, w którym umieszczony jest uklad napedowy, nieprzedsta- wiony na rysunku. Wewnatrz otworu osadzona jest suwliwie sonda pomiarowa 2, zakonczona koncówka pomiarowa 3. Podczas realizacji pomiaru koncówka sondy pomiarowej 2 za pomoca napedu jest wsu- wana do otworu korpusu 1 przyrzadu pomiarowego. Koncówka pomiarowa 3 przesuwajac sie po po- wierzchni mierzonej zbiera punkty pomiarowe, na podstawie których uzyskuje sie profil pomiarowy, który nastepnie sluzy do wyznaczenia parametrów chropowatosci. Na tylnej czesci korpusu umieszczone jest gniazdo 4, do którego podpina sie przewód laczacy sonde pomiarowa 2 z systemem sterowania pomia- rem, który nie zostal przedstawiony na rysunkach. W rogach dolnej czesci korpusu 1 wykonane sa cztery nieprzelotowe otwory gwintowane 5. Do otworów gwintowany za posrednictwem srub 6, przykre- cony jest uchwyt magnetyczny 7 wykonany w formie prostopadloscianu. Na rogach uchwytu 7 wyko- nane sa 4 gwintowane otwory przelotowe 8. Korpus 9 uchwytu magnetycznego 7 zbudowany jest z ma- terialu ferromagnetycznego, takiego jak stal wolframowa, przedzielonego wstawka 10 wykonana z ma- terialu nieferromagnetycznego jak stop aluminium. W srodkowej czesci korpusu, równolegle do dluz- szych boków, wykonany jest otwór przelotowy 11 przechodzacy przez material ferromagnetyczny 9 oraz material nieferromagnetyczny 10. W otworze 11 korpusu uchwytu zainstalowany jest magnes staly, wy- konany w postaci walca, posiadajacy przeciwne bieguny wzdluz swojej osi. Na jednym z konców ma- gnesu stalego 12 zamocowane jest pokretlo 13, pozwalajace na obrót magnesu 12 wewnatrz otworu 11. W polozeniu „wlaczone”, przedstawionym na fig. 3, linie sil pola magnetycznego magnesu stalego PL 72 408 Y1 3 12, wychodzac z bieguna pólnocnego, przechodza przez material ferromagnetyczny 9 korpusu uchwytu przez przedmiot mierzony 14 do bieguna poludniowego magnesu stalego 12. Powoduje to przyciaganie uchwytu magnetycznego 7 wraz z korpusem 1 przyrzadu pomiarowego do powierzchni elementu mie- rzonego 4. Natomiast w przypadku polozenia „wylaczone” przedstawionego na fig. 4, magnes jest ob- rócony wzgledem wczesniejszego polozenia powodujac zmiane w uksztaltowaniu pola magnetycznego. W tym polozeniu linie sil pola magnetycznego wychodzac z bieguna pólnocnego magnesu stalego 12 przechodza przez wstawke 10, poprzez korpus ferromagnetyczny 9 do bieguna poludniowego magnesu 12. W tym przypadku nie wystepuje przyciaganie uchwytu magnetycznego 7 do powierzchni przedmiotu mierzonego 14. Dzieki takiej konstrukcji przyrzadu pomiarowego sonda pomiarowa moze stabilnie przylegac do powierzchni elementu mierzonego, co niweluje wplyw drgan spowodowanych recznym utrzymywaniem sondy pomiarowej. Pozwala to na pomiar detali w trudno dostepnych miejscach np. boczna powierzch- nia duzych detali. Ponadto, zastosowanie magnesów stalych pozwala na uzycie przyrzadu bez koniecz- nosci stosowania dodatkowego zasilania, co ma miejsce w przypadku zastosowania elektromagnesów. PL PL PL PL