PL 72 417 Y1 2 Opis wzoru Przedmiotem wzoru uzytkowego jest urzadzenie przeznaczone do odstraszania ptaków w postaci modelu ptaka drapieznego, z systemem wykrywania obecnosci ptaków za pomoca czujników, oraz me- chanizmem poruszania skrzydlami i emitowania odglosów ptaków drapieznych. Urzadzenie przezna- czone jest do przeciwdzialania skutkom obecnosci ptaków w przestrzeniach publicznych, jakimi sa zwlasz- cza zanieczyszczenia powodujace realne zagrozenie powstawania lub przenoszenia róznych chorób. Rozwiazanie techniczne moze znalezc zastosowanie w obiektach mieszkalnych, np. na balko- nach i tarasach. Znanych jest wiele rozwiazan przeznaczonych do odstraszania ptaków, na przyklad kolców wy- konanych z metalu lub tworzywa sztucznego, które zmniejszaja liczebnosc przysiadajacych ptaków, jednakze nie eliminuja przysiadania na wiekszych powierzchniach. Decydujac sie na takie rozwiazanie, nalezy uwzglednic pogorszenie sie walorów estetycznych i uzytkowych otoczenia. Zastosowane w tym rozwiazaniu ostre igly, nierzadko powoduja cierpienie lub nawet smierc ptaków, co zalicza te metode ochrony do niehumanitarnych rozwiazan. Znane sa równiez róznego rodzaju modele drapiezników wykonane z tworzywa sztucznego ma- jace wygladem odstraszac ptaki. Wada tego rozwiazania jest fakt, iz ptaki pomimo poczatkowego od- czuwania zagrozenia, przyzwyczajaja sie do statycznego i nieruchomego obiektu i po pewnym czasie ignoruja zagrozenie. Czesc rozwiazan opartych jest na modelach poruszajacych sie sila podmuchu wia- tru, jednak skutecznosc takiego rozwiazania uzalezniona jest od ruchu powietrza. Znane sa równiez siatki zabezpieczajace, które chronia przed bezposrednim siadaniem ptaków na balustradach i poreczach balkonów oraz ich wlatywaniu pod zadaszenie. Tego typu rozwiazanie negatywnie wplywa na walory estetyczne chronionych przestrzeni. Zastosowanie takiego rozwiazania nierzadko powoduje zaplatanie sie ptaków w siatke, narazajac zwierzeta na cierpienie, utrate sprawno- sci lub nawet smierc, co czyni to rozwiazanie niehumanitarnym i nieskutecznym. Znane sa równiez urzadzenia odstraszajace ptaki za pomoca emitowania dzwieków oraz za po- moca lampy blyskowej. Przeprowadzone testy wykazaly brak skutecznosci takiej metody, powodujac przestraszenie ptaków, lecz nie powodujac oddalenia sie zwierzat. W trakcie testowania urzadzenia skonstruowanego przy uzyciu czujnika PIR okazalo sie, ze zwierzeta emituja zbyt mala ilosc podczer- wieni potrzebnej do natychmiastowego wykrycia przez czujnik PIR. Inna metode odstraszania jest stosowanie srodków chemicznych, które jednakze sa metodami niehumanitarnymi i nieekologicznymi, wyrzadzajac szkode innym organizmom zywym majacymi kontakt z tymi srodkami, oraz powodujac zanieczyszczenie srodowiska. Poniewaz ptaki reaguja bezposrednio na obiekty poruszajace sie i emitujace dzwieki przypomi- najace ptaki drapiezne – ich naturalnych wrogów, instynkt zachowawczy wzbudza wsród ptaków lek i zaniepokojenie, skutecznie je odstraszajac. Rozmiary modelu ptaka pozwalaja na umieszczenie w nim niezbednych ukladów i mechanizmów. Jednym z aspektów wizualnych mocno oddzialywajacego na ptaki jest przede wszystkim syl- wetka drapieznika. Naturalny instynkt zachowawczy wzbudza wsród ptaków lek i zaniepokojenie na widok innego gatunku zagrazajacego ptakom, co mozna zaobserwowac przez pewien czas, stosujac model kruka z tworzywa. Rozmiary modelu ptaka pozwalaja na umieszczenie w nim niezbednych ukla- dów i mechanizmów. Mechanizm ruchomych skrzydel. Aktywowane skrzydla wychylajace sie i powracajace do miejsca w korpusie sprawiaja wrazenie naturalnych ruchów ptaków. Podczas testów analizujacych reakcje zwie- rzat na ruchome skrzydla drapieznika uznano, ze jest to glówny czynnik skladajacy sie na uzyskanie zamierzonego efektu, jakim jest trwale odstraszenie ptaków z danej przestrzeni. Tego typu system do tej pory nie zostal wprowadzony na rynek srodków odstraszajacych ptaki. Ptaki sa niezwykle czujnymi zwierzetami, równiez na wszelkiego rodzaju dzwieki. Wzorujac sie na zachowaniach drapiezników w projekcie zastosowano równiez modul emitujacy naturalne dzwieki wydawane przez drapiezniki, np. podczas ataku na potencjalna ofiare. Wynalazek techniczny w swoim systemie korzysta z wgranych dzwieków wydawanych przez naturalnych wrogów ptaków wystepujacych w danej przestrzeni lub srodowisku. Ponadto, nagrania odtwarzane sa w kolej- nosci losowej, minimalizujac ewentualnosc przyzwyczajania sie ptaków do systemu akustycznego. Wazna kwestia projektu okazalo sie elektroniczne wykrywanie obecnosci przysiadajacych ptaków w danej przestrzeni. W tym celu zastosowano czujnik elektroniczny, który przekazuje informacje o wykry- ciu obecnosci ptaka do systemu. W pierwszej odslonie przedmiotu wynalazku sprawdzono funkcjonalnosc PL 72 417 Y1 3 czujnika reagujacego na podczerwien (PIR). Przeprowadzone badania i testy wykazaly nieskutecznosc tego rodzaju czujników, ze wzgledu na zaklócenia zewnetrzne, zbyt mala mase ptaków oraz izolacje cieplna piór zwierzat, co przeklada sie na niewystarczajaca ilosc promieniowania podczerwonego. Czujniki PIR znajduja czesto zastosowanie w pozostalych elektronicznych srodkach odstraszajacych. Analiza obrazu nagrywanego przez kamere (Motion Detection) równiez okazala sie nieskuteczna, bledne interpretujac, np. zaklócenia przez pojawiajacy sie cien, ruch w kadrze itp. Najbardziej skutecz- nym rozwiazaniem okazalo sie zastosowanie czujnika ultradzwiekowego. Emitowane ultradzwieki przez czujnik odbijaja sie od zwierzecia i wracaja do czujnika odbierajacego odbite fale. Informacja zwrotna przetwarzana na sygnal, kierowana jest do systemu i modulów wykonawczych urzadzenia. Istota rozwiazania wedlug wzoru jest skuteczne odstraszanie ptaków za pomoca urzadzenia, które imituje sylwetke ptaka drapieznego oraz emituje dzwieki i porusza elementy urzadzenia. Dzialanie urzadzenia oparte jest na systemie czujników sterujacych praca urzadzenia, emitujacych ultradzwieki celem wykrycia obecnosci ptaków w polu dzialania czujników, oraz systemie ruchomych skrzydel i sys- temie akustycznym emitujacym odglosy drapiezników, przy czym systemem wykrywajacym obecnosc zwierzecia, a nastepnie uruchamiajacym i sterujacym podzespolami jest uklad elektroniczny lub proce- sorowy wykorzystujacy algorytm weryfikacji sygnalu. W sklad systemu odstraszajacego urzadzenia wchodza podzespoly elektroniczne, mechaniczne i akustyczne, umozliwiajace wierne odtworzenie naturalnych zachowan ptaków drapieznych. Urzadzenie zlozone jest z obudowy 1, odwzorowujacej sylwetke ptaka drapieznego i ma czujniki ultradzwiekowe 4 do wykrywania ruchu, zas ponizej w czesci dolnej ma wbudowany glosnik 5, do emi- towania dzwieków, oraz gniazdo zasilajace 6, zas wewnatrz obudowy ma elektroniczne uklady stero- wania, w postaci czujnika ultradzwiekowego 4, do sterowania mechanizmem 2 ruchu skrzydel 3, oraz glosnikiem 5. Urzadzenie przedstawiono na zalaczonych rysunkach, na których: Fig. 1 przedstawia urzadzenie w widoku perspektywicznym od przodu; Fig. 2 przedstawia urzadzenie w widoku perspektywicznym od tylu; Fig. 3 przedstawia urzadzenie w widoku z boku; Fig. 4 przedstawia schemat dzialania ukladów urzadzenia. Zaleta urzadzenia jest skutecznosc dzialania, gdyz ptaki reaguja bezposrednio na obiekty poru- szajace sie i emitujace dzwieki przypominajace ptaki drapiezne – ich naturalnych wrogów. Urzadzenie stanowi skuteczna alternatywe dla znanych sposobów na odstraszanie ptaków. Ptaki odstraszane sa w sposób humanitarny. Odstraszane ptaki zaczynaja utozsamiac dana przestrzen z miejscem wystepowania ich naturalnego zagrozenia wynikajacego z obecnosci natural- nego wroga, jakim jest ptak drapiezny. Dzieki losowemu odtwarzaniu dzwieków zwierzeta nie przyzwy- czajaja sie do nagran wydawanych przez ptaki drapiezne, co wplywa na zwiekszenie skutecznosci od- straszenia ptaków. W obudowie 1 usytuowany jest czujnik ultradzwiekowy 4, który wysyla i odbiera fale ultradzwie- kowe do i odbite od obiektu, w zadanym obszarze dzialania, który sklada sie z generatora ultradzwieków oraz sondy pomiarowej usytuowanych na zewnatrz obudowy 1. Sygnaly w postaci fal odbitych od obiektu rejestrowane sa przez czujnik 4, a nastepnie kierowane w postaci sygnalu elektrycznego do ukladu sterujacego 9, którego zadaniem jest zainicjowanie pracy urzadzen w pierwszej kolejnosci glo- snika 5 emitujacego odglosy ptaków drapieznych, odtwarzane losowo za pomoca modulu odtwarzania dzwieków, glosnik 5 usytuowany jest w dolnej czesci korpusu, celem obnizenia srodka ciezkosci i zwiek- szenia stabilnosci urzadzenia, a nastepnie zainicjowania ruchu skrzydel 3, który sterowany jest za po- moca mechanizmu elektroniczno-mechanicznego 2. W stanie spoczynku, skrzydla scisle przylegaja do obudowy 1, chroniac mechanizmy urzadzenia przed czynnikami zewnetrznymi. Dzialanie urzadzenia oparte jest na systemie ultradzwieków wykrywajacym ptaki, systemie ru- chomych skrzydel oraz systemie akustycznym emitujacym odglosy drapiezników, przy czym systemem weryfikujacym obecnosc zwierzecia i sterujacym podzespolami jest uklad elektroniczny lub proceso- rowy 9, wykorzystujacy algorytm weryfikacji sygnalu. System ruchomych skrzydel 3 dziala za sprawa mechanizmu elektroniczno-mechanicznego 2, analiza elektroniczna otoczenia bedaca systemem wy- krywania ptaków 7 bazuje na czujniku ultradzwiekowym 4, system akustyczny 8 stanowi modul odtwa- rzania dzwieków wraz z glosnikiem 5, a wyróznione systemy sa elementami wykonawczymi ukladu ste- rujacego 9, zasilanego z sieci elektrycznej 10, z akumulatora/baterii 11 lub energia odnawialna 12, w obudowie urzadzenia stanowiaca imitacje drapieznika 1 z zewnetrznym gniazdem zasilajacym 6. PL 72 417 Y1 4 PL PL PL PL PL PL