Opis wzoru Przedmiotem wzoru uzytkowego jest mikroelektrownia wodna przeznaczona do pracy w rzekach o malym przeplywie wody. Mikroelektrownie wodne stosowane sa w malych rzekach i zbiornikach wodnych. Nie wymagaja one duzych przeplywów wody, nie ingeruja w srodowisko, nie utrudniaja przeplywu ryb i mozna je sto- sowac w wiekszosci malych rzek wystepujacych w kraju. Uzyskiwana z nich energia jest w pelni czysta i odnawialna. Znane dotychczas rozwiazania sa skomplikowane i przez to kosztowne. Znany jest z publikacji opisu patentowego nr PL218669 zatapialny zespól turbiny, zawierajacy generator na magnesach stalych, usytuowany w szczelnym korpusie oraz polaczona z nim turbine wodna z walem transmisyjnym drazonym, wyposazona w uklad sterowania lopatek. Generator i turbina usytuowane sa na wspólnym, pionowym wale transmisyjnym drazonym, a caly zatapialny zespól turbiny polaczony jest z ukladem sterowania. Znane jest z polskiej publikacji opisu wynalazku nr P02369 sposób i urzadzenie do wytwarzania pradu elektrycznego w przewodach sieci wodociagowej z wykorzystaniem turbiny, który polega na tym, ze wirnik z czterema lopatkami zintegrowany z magnesami stalymi uruchamia sie podczas przeplywu wody przewodem wodociagowym, po czym woda porusza wirnik turbiny przez co indukuje sie prad elektryczny w uzwojeniu zatopionym w sciankach przewodu wodociagowego. Urzadzenie do wytwarza- nia pradu elektrycznego w przewodach sieci wodociagowej posiadajace wirnik z czterema lopatkami, magnesy stale, lozyska oraz przewody elektryczne sklada sie z obudowy w ksztalcie rury z zatopionym w jej sciance uzwojeniem elektrycznym, zas we wnetrzu rury znajduje sie na osi wirnik z czterema lo- patkami, na koncu których zamocowane sa magnesy stale, przy czym os wirnika poprzez lozyska za- mocowana jest na czterech pretach mocujacych, polaczonych z obudowa rury. Znana jest z publikacji wynalazku nr KR101264872B1 mikroelektrownia wodna, w której w celu odizolowania ukladu lozysk zastosowano specjalne uszczelki, co wiaze sie z duzymi stratami tarcia szczególnie istotnymi w urzadzeniach o niewielkiej mocy, gdyz w urzadzeniach takich moment tarcia stanowi istotny skladnik momentu wytwarzanego przez turbine. Dodatkowym elementem w tym rozwia- zaniu jest konfuzor o przekroju kwadratu zwiekszajacy predkosc przeplywu wody przez turbine mikroe- lektrowni. W konfuzorach o kwadratowym przekroju powstaja duze przeplywowe straty przyscienne wy- stepujace glównie w miejscach styku scian. Znana jest z publikacji wynalazku nr US 2010/0007148 mikroelektrownia wodna, w której znajduja sie dwa wirniki poruszajace dwa pierscienie z magnesami trwalymi. Pierscienie te obejmuja stojan, w którym znajduja sie osiowo usytuowane rdzenie magnetyczne z cewkami uzwojenia. Strumien ma- gnetyczny wytworzony przez magnesy trwale wnika do stojana równolegle do osi wirników. Istnienie dwóch wirników i dwóch pierscieni z magnesami komplikuje konstrukcje mikroelektrowni i utrudnia jej montaz. Znane jest podobne do prezentowanego rozwiazanie opisane na stronie https://www.langston- salternativepower.com/. W rozwiazaniu tym wirnik turbiny wodnej osadzony jest na wspólnym, dlugim wale z generatorem, a generator ma zewnetrzny nieosloniety wirnik. Przy duzym nacisku wody na wirnik turbiny i duzej predkosci obrotowej wystepuja drgania wirnika turbiny i ocieranie sie wirnika o obudowe, trudno zapewnic duza sztywnosc dlugiego walu, co w koncowym efekcie prowadzi do awarii mikroelek- trowni. Dodatkowa wada tego rozwiazania jest wirujacy, nieosloniety wirnik generatora, który stanowi zagrozenie dla obslugi. Otwarta, nieoslonieta budowa generatora sprzyja takze awariom w warunkach zimowych. Wad tych pozbawiona jest tania mikroelektrownia wodna przedstawiona w zglaszanym roz- wiazaniu. Mikroelektrownia wodna, zbudowana z generatora, walu i wirnika turbiny wodnej, charakteryzuje sie tym, ze wal podparty jest w jednym koncu lozyskiem slizgowym umieszczonym w trójramiennej oprawie, przykreconej do obudowy wyposazonej w oslone w postaci kawalka rury o srednicy wiekszej niz srednica obudowy, przymocowanej na koncu obudowy tak, ze oslania wirnik, przy czym obudowa ma postac trójnika rury kanalizacyjnej o srednicy 150 mm i stanowi kanal przeplywu wody. Drugi koniec walu umieszczony jest w sprzegle. Takie rozwiazanie sprawia, ze waly moga miec znacznie mniejsza srednice, a przez to i mase. Dzieki lozyskowaniu wirnika turbiny wodnej unika sie drgan jej wirnika i potencjalnych awarii mikroelek- trowni. Oddzielne waly ulatwiaja takze serwisowanie mikroelektrowni, a wewnetrzny wirnik generatora chroni obsluge przed wypadkami i gwarantuje poprawna prace mikroelektrowni w warunkach zimowych Przedmiot wzoru uzytkowego uwidoczniony jest na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój mikroelektrowni wodnej, a fig. 2 – trójramienna oprawe lozyskowa, w której osadzone jest lozysko sli- zgowe smarowane woda. Mikroelektrownia wodna posiada wirnik 4 turbiny wodnej, który osadzony jest na wale 5, który to wal w jednym koncu podparty jest lozyskiem slizgowym 8 smarowanym woda. Lozysko slizgowe 8 umieszczone jest w trójramiennej oprawie lozyskowej 7 osadzonej i przykreconej wewnatrz obudowy 1 stanowiacej kanal przeplywu wody. Drugi koniec walu 5 umieszczony jest w sprzegle 6 polaczonym z generatorem 3. Wirnik turbiny wodnej 4 jest osloniety oslona 2 polaczonej z obudowa 1. Obudowa 1 ma postac trójnika rury kanalizacyjnej o srednicy 150 mm, a polaczona z obudowa 1 oslona 2 w po- staci kawalka rury o srednicy wiekszej niz srednica obudowy (1), jest kolnierzem laczacym rury kanali- zacyjne o srednicy 150 mm. Wplywajaca do mikroelektrowni woda trafia na lopatki wirnika 4 i wprawia go w ruch obrotowy. Ruch ten przenoszony jest za pomoca walu 5 i sprzegla 6 do generatora 3, który zamienia energie mechaniczna ruchu obrotowego na energie elektryczna. Dzieki podparciu dlugiego walu 5 lozyskiem 8 przy pracy mikroelektrowni nie wystepuja drgania wirnika 4, a wal 5 moze miec znacznie mniejsza srednice niz bez podparcia. Oddzielne waly generatora 3 i wirnika turbiny 4 ulatwiaja takze serwisowanie mikroelektrowni. Wewnetrzny wirnik generatora 3 nie stanowi zagrozenia dla obslugi mikroelektrowni i gwarantuje jej poprawna prace w trudnych warunkach atmosferycznych. PL PL PL PL PL