Opis wzoru Skrót opisu wzoru uzytkowego: Uniwersalna mata konopna do zastosowania w ulach pszczelich sklada sie z maty wykonanej z wlókna konopnego o róznej twardosci i gestosci, polaczonej na stale poprzez przyszycie nicia lub sznurkiem konopnym do jutowej siatki podtrzymujacej wykonanej z wlókna konopnego. Uniwersalna mata konopna bedzie pobudzac pszczoly do groomingu (Grooming behaviour), czyli zachowania pole- gajacego na oczyszczaniu sie m.in. z roztoczy Varroa. Opis wzoru uzytkowego: Przedmiotem wzoru uzytkowego jest uniwersalna mata konopna do zastosowania w ulach pszczelich (np. sciany boczne, zatwory, powalka). Uniwersalna mata konopna sklada sie z maty wyko- nanej z wlókna konopnego, polaczonej na stale poprzez przyszycie nicia lub sznurkiem konopnym do jutowej siatki podtrzymujacej wykonanej z wlókna konopnego. Poniewaz mata konopna nie ma odpowiednich wlasciwosci nosnych, niezbedna nosnosc nadaje jej jutowa siatka podtrzymujaca wykonana z wlókna konopnego. Jutowa siatka podtrzymujaca wyko- nana z wlókna konopnego sluzy takze do montazu uniwersalnej maty konopnej. Wielkosc jutowej siatki podtrzymujacej wykonanej z wlókna konopnego lub jej oczek, ewentualnie grubosc nici lub sznurków konopnych moze podlegac zmianom w zaleznosci od potrzeb i przeznaczenia. W celu otrzymania od- powiedniej sztywnosci jutowej siatki podtrzymujacej wykonanej z wlókna konopnego mozliwe jest do- datkowe przeszycie jej krawedzi podluznymi oraz poprzecznymi pasami nici lub sznurka konopnego. W razie potrzeby mozliwe jest polaczenie jutowej siatki podtrzymujacej wykonanej z wlókna ko- nopnego z matami wykonanymi z wlókna konopnego, po obu stronach jutowej siatki podtrzymujacej wykonanej z wlókna konopnego. W tym rozwiazaniu technicznym jutowa siatka podtrzymujaca wyko- nana z wlókna konopnego jest po obu stronach calkowicie oslonieta matami wykonanymi z wlókna ko- nopnego. Mozliwe jest takze bezposrednie wbudowanie jutowej siatki podtrzymujacej wykonanej z wlókna konopnego w mate wykonana z wlókna konopnego, np. poprzez wspólne utkanie. Wzór uzytkowy przewiduje takze mozliwosc przynajmniej jednostronnego polaczenia z jutowa siatka podtrzymujaca wykonana z wlókna konopnego, warstwy maty wykonanej z wlókna konopnego, która bedzie sie skladac z dwóch lub wiekszej liczby pojedynczych warstw maty wykonanej z wlókna konopnego, trwale polaczonych ze soba poprzez zszycie nicia lub sznurkiem konopnym. Cel wzoru uzytkowego: Zarówno ule ocieplane, jak i nieocieplane maja swoje wady i zalety, poczawszy od ich wagi, zdol- nosci odprowadzania wilgoci, a skonczywszy na mozliwosci wykorzystania danego rodzaju ula do cha- rakteru prowadzonej gospodarki pasiecznej. W zaleznosci od rodzaju ula jest w nim zastosowane ocie- plenie, badz tez nie. Ocieplenie stosuje sie zazwyczaj w ulach drewnianych korpusowych oraz ulach lezakach, z wyjatkiem drewnianych uli jednosciennych. Wada tych ostatnich jest brak izolacji termicznej, widoczny szczególnie w okresie letnim, podczas ekspozycji ula na oddzialywanie slonca. Ule z tworzyw sztucznych z racji swoich wlasciwosci termoizolacyjnych nie wymagaja stosowania ocieplenia, jednakze sa to ule „nieoddychajace", co przeklada sie na wysokie prawdopodobienstwo pojawienia sie w ulach tego typu nadmiernej i niekorzystnej wilgoci. Celem wzoru uzytkowego jest dostarczenie branzy pszczelarskiej uniwersalnej maty konopnej sluzacej do zastosowania w ulach pszczelich. Zgodnie z ustalonymi zalozeniami bedzie ona miala nie- wielki ciezar i w zaleznosci od potrzeb bedzie mozliwa do wykonania i zastosowania w dowolnej wiel- kosci, równiez jako produkt w rolkach. Rozwiazanie to znacznie ulatwi jej transport, umozliwi prosta i bezpieczna obróbke, a takze sprawi, ze jej produkcja bedzie ekologiczna i efektywna. To innowacyjne rozwiazanie techniczne pozwoli na stworzenie produktu, który dzieki swym wyjatkowym wlasciwosciom oraz prostocie wykonania, znajdzie szerokie zastosowanie w nowoczesnym pszczelarstwie. Dostepne na rynku materialy termoizolacyjne takie jak polistyren ekstrudowany, pianka poliure- tanowa, styropian i wiele innych, nie sa materialami pochodzenia naturalnego. Ich produkcja niejedno- krotnie odbywa sie przy wykorzystaniu znacznych ilosci nieodnawialnych zasobów przyrody. Takze ich utylizacja wiaze sie z emisja dwutlenku wegla oraz duzym zuzyciem energii. Dlatego tak wazne jest, aby szczególnie do produkcji elementów ula, majacych bezposredni kontakt z pszczola miodna, wyko- rzystywany byl material w 100% pochodzenia naturalnego. Materialem takim bez watpienia sa konopie, a w zasadzie produkt z nich pozyskiwany, tj. wlókno konopne Wlókno konopne w postaci mat lub w postaci luznego wlókna konopnego, jako produkt calkowicie naturalny i przyjazny srodowisku, niesie za soba szereg korzysci. Wlókno konopne jest wlóknem natu- ralnym, a przy tym jednym z najbardziej wytrzymalych sposród znanych wlókien tego typu. Wyjatkowosc tego wlókna przejawia sie takze w jego zwiekszonej odpornosci na procesy gnilne. Sprawia to, ze wlókno konopne stanowi idealny material do budowy konstrukcji szczególnie narazonych na zwiekszone zawilgotnienie. Co wiecej, poprzez swoje wlasciwosci antyseptyczne (gr. anti – przeciw, sepsis – gniciu, doslownie: zapobieganie gniciu), zabezpiecza rodziny pszczele przed rozwojem niechcianych chorób, grzybów i bakterii. Wlókna konopne charakteryzuja sie wysokim wspólczynnikiem przewiewnosci. Sprawia to, ze wlókno konopne wykorzystane w ulu, w róznych jego elementach (sciany boczne, zatwory, powalka), pozwala na „oddychanie" ula oraz utrzymanie w nim odpowiedniej dla pszczól temperatury, przez co dodatkowo chroni przed nadmiernym zawilgoceniem gniazda rodziny pszczelej. W okresie zimowym wentylacja powinna byc dosc intensywna przez wylot i powalke. W ulu z nieodpowiednia wentylacja klab ulega rozluznieniu, pszczoly intensywniej wentyluja gniazdo, sa niespokojne, fizycznie wyczerpuja sie przedwczesnie (jeszcze w czasie zimowli), natomiast wiosna sa znacznie opóznione w rozwoju. Gdy produkty przemiany materii sa usuwane z ula w miare ich powstawania, gniazda sa suche i czyste, rodziny energiczne, dobrze sie rozwijaja wiosna, a to wszystko zawdzieczamy dobrej wentylacji. Wlókno konopne w powalce zapewnia dobre oddawanie wilgoci i jednoczesnie stanowi bardzo dobra izolacje termiczna. Z przeprowadzonych obserwacji wynika, ze wentylacja powalowa jest bardziej skuteczna od wentylacji nawet przez szeroko otwarte wyloty dolne i górne. Przy naturalnej wentylacji, w ulu nie ma wilgoci, a klab pszczól nie jest przewiewany. Powietrze oplywa go powoli, nie wywolujac zadnej nega- tywnej reakcji ze strony pszczól. Przeprowadzone przez nas obserwacje wykazaly, ze uniwersalne maty konopne sa w stanie przyjac nadmiar wilgoci znajdujacej sie w ulu, bez zmiany swoich wlasciwosci cieplnych i izolacyjnych. W ten sposób zagwarantowana zostaje naturalna regulacja wilgotnosci powietrza, która powoduje po- wstanie i utrzymywanie sie zdrowego oraz przyjemnego dla pszczól klimatu w ulu. Ponadto zaobserwo- wano, ze material w postaci maty wykonanej z wlókna konopnego charakteryzuje sie niska przewodno- scia cieplna [0,038 W/(m*k)] i bardzo wysoka zdolnoscia akumulacji ciepla. Dzieki temu izolacja maty wykonanej z wlókna konopnego ma dluzsze przesuniecie fazowe (wolniejsze przenikanie temperatury). Zapewnia to optymalna ochrone przed zimnem w zimie i cieplem w lecie. Nalezy takze dodac, ze wlókna konopne sa odporne na dzialanie szkodników takich jak mole i inne owady (barciak). Nie atakuja go takze myszy – nie zawiera bowiem zadnych bialek. Wprowadzenie na rynek branzy pszczelarskiej uniwersalnej maty konopnej przyczyni sie takze do poprawy izolacji akustycznej i cieplnej uli pszczelich, a takze pozwoli na zagospodarowanie znacznej ilosci powstajacych w przemysle odpadów biodegradowalnych w postaci wlókien konopnych. Ponadto mata wykonana z wlókna konopnego spelnia funkcje bufora higroskopijnego i jest przy tym bardzo cen- nym materialem izolacyjnym. Budowa zaprojektowanej uniwersalnej maty konopnej wplywa na bardzo dobry przeplyw powietrza w ulu pszczelim, a zróznicowanie miejscowej sprezystosci uniwersalnej maty konopnej pozwala na lepsze jej dopasowanie do wewnetrznych powierzchni ula pszczelego. Zaproponowane rozwiazanie polegajace na udoskonaleniu standardowego ula poprzez wykorzy- stanie w procesie jego budowy lub rozbudowy surowca, jakim jest wlókno konopne w postaci uniwer- salnych mat konopnych, poprzez swoje wyjatkowe wlasciwosci, stanowi niekwestionowana innowacyj- nosc produktowa. Zakladana modernizacja dostepnych na rynku uli pszczelich bedzie polegac na umieszczeniu uniwersalnych mat konopnych w ich wnetrzu m.in. a w postaci odpowiednio przygotowa- nych zatworów i powalek. Niezaleznie od tego, przy budowie uli od podstaw, mozliwe bedzie umiesz- czenie uniwersalnych mat konopnych na wewnetrznych scianach bocznych ula. Takie rozwiazanie be- dzie pobudzac pszczoly do groomingu (Grooming behaviour), czyli zachowania polegajacego na oczyszczaniu sie pszczól m.in. z roztoczy Varroa, które powoduja oslabienie zdrowotnosci pszczól, czerwiu pszczelego, a przy duzej inwazji nawet osyp calej rodziny pszczelej. Duza powierzchnia „styku" pszczól z uniwersalna mata konopna poteguje proces groomingu pszczól. Umiejscowienie mat w ulu daje mozliwosc zrzucenia z siebie drapieznych roztoczy, pszczolom w róznym wieku – nie tylko tym wychodzacym w teren na pozytek. Pszczoly sa bowiem w stanie swo- bodnie poruszac sie pomiedzy naturalnymi wlóknami konopnymi znajdujacymi sie w uniwersalnych ma- tach konopnych. Ocierajac sie o nie, zrzucaja z siebie roztocza. Poruszanie sie pomiedzy wlóknami odbywa sie od bardzo wczesnej wiosny (nawet jesli pszczoly utrzymuja sie w klebie w srodkowej czesci ula i sa juz przy samej górze ramek, nadal maja kontakt z powalka wykonana z uniwersalnej maty ko- nopnej) do bardzo póznej jesieni. Stanowi to niewatpliwa zalete uniwersalnej maty konopnej, poniewaz pszczoly moga usuwac roztocza w sposób nieprzerwany, bez jakiejkolwiek interwencji ze strony pszcze- larza. Na przebieg tego procesu nie maja wplywu zadne czynniki zewnetrzne, albowiem z uwagi na swoja specyfike, uniwersalna mata konopna pozostaje w ulu przez caly rok. Szerokie zastosowanie uniwersalnej maty konopnej powinno wplynac na znaczace ograniczenie korzystania przez pszczelarzy ze srodków chemicznych do walki z Varroa destructor. Produkty konkurencyjne: Na rynku branzy pszczelarskiej, do zwalczania Varroa destructor, stosowane sa glównie srodki chemiczne, które niejednokrotnie cechuja sie negatywnymi skutkami ubocznymi (np. skazenie miodu znajdujacego sie w ulu w czasie aplikowania srodka, ograniczenie skladania jaj przez królowa). Powyz- sze okolicznosci powoduja, ze pszczelarze uzywaja tych srodków rzadko i z duza ostroznoscia. Istnieje takze produkt do mechanicznego pozbywania sie warrozy o nazwie: „BEE GYM – me- chaniczne pozbywanie sie warrozy – silownia dla pszczól". W opinii zglaszajacych, jedyna dostrzegalna korzyscia, jaka plynie z zastosowania tego produktu, jest grooming pszczól: samodzielna walka z roz- toczami. Cecha negatywna produktu w opinii zglaszajacych jest fakt, ze w calosci jest on wykonany z tworzywa sztucznego. Opis korzysci technicznych i ekonomicznych: - brak koniecznosci stosowania bardzo duzej ilosci leków i srodków chemicznych do zwalcza- nia Varroa destructor, dzieki wywolywaniu u pszczól groomingu; - mozliwosc bezpiecznego stosowania przez caly rok; - wyeliminowanie w ulach nadmiernej wilgoci, która przyczynia sie do spadków rodzin pszczelich; - wyeliminowanie problemu nadmiernej wilgoci wystepujacej w ulach z tworzyw sztucznych; - ustabilizowanie temperatury w ulu zarówno zima, jak i latem; - zastosowanie materialu, który pozostawia znikomy slad weglowy; - zastosowanie materialu w pelni biodegradowalnego; - produkt bedzie stosunkowo lekki oraz latwy w transporcie i montazu; - mozliwosc zastosowania w kazdym dostepnym na rynku rodzaju ula; - uniwersalna mata konopna zastosowana w ulu w zaproponowany sposób gwarantuje, ze pszczoly w kazdym wieku (nawet zaraz po wygryzieniu) maja dostep do maty wykonanej z wlókna konopnego, która wyzwala w nich grooming; - nie zawiera substancji szkodliwych dla zdrowia i zycia czlowieka, jak równiez nie podraznia jego skóry ani dróg oddechowych; - mniejsza ilosc zastosowanych srodków chemicznych do zwalczania Varroa destructor, to zdrowszy miód. Wady: - pszczoly pozbywaja sie drobniejszych frakcji wlókien konopnych, zrzucajac je na dennice, a nastepnie wynosza z ula. Jako ze jest to material w 100% biodegradowalny, nie stanowi on zagrozenia dla srodowiska. Opis wykonania: Przedmiot wzoru uzytkowego jest uwidoczniony w przykladach wykonania, które przedstawiaja warianty uniwersalnej maty konopnej do zastosowania w ulach pszczelich. Fig. 1 Pokazana czesciowo w stanie rozdzielonym uniwersalna mata konopna 1 do zastosowania w ulach pszczelich (np. w scianach bocznych, zatworze, powalce) sklada sie z maty wykonanej z wlókna konopnego 2 o róznej twardosci i gestosci, polaczonej na stale poprzez przyszycie nicia lub sznurkiem konopnym do jutowej siatki podtrzymujacej wykonanej z wlókna konopnego 3. Fig. 2 Jutowa siatka podtrzymujaca wykonana z wlókna konopnego 3 sklada sie z polaczonych ze soba na stale biegnacych na ksztalt watku i osnowy, nici lub sznurków konopnych. Wielkosc jutowej siatki podtrzymujacej wykonanej z wlókna konopnego lub jej oczek, ewentualnie grubosc nici lub sznurków5 konopnych moze podlegac zmianom w zaleznosci od potrzeb i przeznaczenia. W celu otrzymania od- powiedniej sztywnosci jutowej siatki podtrzymujacej wykonanej z wlókna konopnego mozliwe jest do- datkowe przeszycie jej krawedzi podluznymi 4 oraz poprzecznymi 5 pasami nici lub sznurka konopnego. Fig. 3 – przedstawia Fig. 1 w przekroju. Fig. 4 Mozliwe jest polaczenie jutowej siatki podtrzymujacej wykonanej z wlókna konopnego 3 z matami wykonanymi z wlókna konopnego 2, po obu stronach jutowej siatki podtrzymujacej wykonanej z wlókna konopnego. W tym rozwiazaniu technicznym jutowa siatka podtrzymujaca wykonana z wlókna konop- nego 3 jest po obu stronach calkowicie oslonieta matami wykonanymi z wlókna konopnego 2. Wszystkie wymienione elementy beda polaczone ze soba na stale poprzez zszycie nicia lub sznurkiem konopnym. Fig. 5 – przedstawia Fig. 4 w przekroju. Fig. 6 Wzór uzytkowy przewiduje takze mozliwosc przynajmniej jednostronnego polaczenia z jutowa siatka podtrzymujaca wykonana z wlókna konopnego 3 warstwy maty wykonanej z wlókna konopnego 2, która bedzie sie skladac z dwóch lub wiekszej liczby pojedynczych warstw maty konopnej 2. Wszystkie wymienione elementy beda polaczone ze soba na stale poprzez zszycie nicia lub sznurkiem konopnym. Fig. 7 – przedstawia Fig. 6 w przekroju. Z punktu widzenia techniki wytwarzania mozliwe jest takze bezposrednie wbudowanie jutowej siatki podtrzymujacej wykonanej z wlókna konopnego 3 w mate wykonana z wlókna konopnego 2, np. poprzez wspólne utkanie. PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL