Opis wzoru Przedmiotem wzoru uzytkowego jest, rolka do hamowni podwoziowej, która jest kluczowym ele- mentem skladowym stosowanym w procesie testowania pojazdów silnikowych, dzialajaca jako punkt styku miedzy oponami pojazdu a hamownia. Podczas wykonywania testów dynamometrycznych, pojazd jest ustawiany na rolkach hamowni tak, ze gdy jego kola sie obracaja, rolki obracaja sie synchronicznie przenoszac ruch obrotowy na czuj- nik dynamometryczny, co powoduje generowanie danych dotyczacych osiagów pojazdu, takich jak moc silnika czy moment obrotowy. Rolki pelnia niezwykle wazna funkcje w uzyskaniu dokladnych wyników. Musza byc zaprojektowane tak, aby zminimalizowac poslizg oraz róznice predkosci i momentu obroto- wego podczas przeprowadzanego testu. Powierzchnia rolek wykorzystywanych do testów dynamometrycznych jest zazwyczaj gladka i jednolita z wykonczeniem na wysoki polysk. Taka struktura zapewnia, ze opona testowanego pojazdu pozostaje w kontakcie z rolka przy jednoczesnym ograniczeniu ryzyka wystapienia poslizgu. W stanie techniki znane sa równiez rolki do hamowni podwoziowej o powierzchni wyposazonej w specjalne wzory. Wciaz jednak pojawiaja sie problemy zwiazane z przyczepnoscia opon wzgledem rolek podczas wykonywania pomiarów, szczególnie dla pojazdów, które maja wysoki moment obrotowy. Amerykanski dokument patentowy US6257054 B1 ujawnia przenosna hamownie rolkowa i spo- sób testowania pojazdów. Hamownia rolkowa obejmuje co najmniej jeden wózek podtrzymujacy wypo- sazony w obrotowa rolke oraz dynamometr polaczony z rolka dla pomiaru wyjsciowego momentu obro- towego pojazdu. Kazda rolka ma ksztalt zblizony do klepsydry i na kazdym swoim koncu ma czesc blokujaca o srednicy wiekszej niz srednica rolki. Przyklady wykonania wynalazku wedlug US6257054B1 ujawniaja rolki o gladkiej powierzchni zewnetrznej. Przedmiotem amerykanskiego dokumentu US2017146431A1 jest hamownia posiadajaca urza- dzenie do pomiaru obciazenia podwozia. Ujawnione urzadzenie zawiera obudowe hamowni z po- wierzchnia wspierajaca, w której zamontowany jest co najmniej jeden zespól rolek do testowania obcia- zenia pojazdu. Zespól rolek zawiera bebny i zamontowany jest tak, ze znajduje sie w komorze ponizej powierzchni wspierajacej i wewnatrz obudowy hamowni. Korzystnie, powierzchnia wspierajaca ma otwory, przez które wystaja czesciowo bebny. Bebny moga byc wytworzone z dowolnego sztywnego materialu takiego jak stal lub z innego metalu i materialów niemetalowych takich jak polimery i materialy kompozytowe. Amerykanski dokument US2003079529A1 ujawnia uklad do testowania pojazdów dla okreslania pewnych wlasciwosci pojazdów majacych zestaw kól napedzanych. Uklad do testowania pojazdów za- wiera pierscieniowa rolke wykonana korzystnie z materialu obejmujacego stal. Na powierzchnie rolki naniesiona jest powloka wykonana z materialu o innym skladzie niz material rolki. Material, z którego wykonana jest powloka obejmuje korzystnie nikiel lub fosfor. Ponadto, na powierzchni rolki sa rozmiesz- czone wzdluzne rowki, które rozciagaja sie na calym obwodzie rolki i zapewniaja dodatkowe chlodzenie i redukcje halasu. Rowki maja przekrój, prostokatny, U-ksztaltny, V-ksztaltny lub pólokragly. Podczas dzialania ukladu, kolo pojazdu styka sie w sposób ciagly z powierzchnia styku rolki dla zapewnienia dokladnego badania wlasciwosci pojazdu. Celem przedmiotowego wzoru uzytkowego jest zaproponowanie takiej rolki do hamowni podwo- ziowej, która bedzie utrzymywala opony testowanego pojazdu w stabilnej pozycji tak, ze poslizgi beda znacznie ograniczone. Pozadane jest aby przyczepnosc rolki byla znacznie wieksza niz w przypadku rolek znanych ze stanu techniki. Dodatkowo pozadane jest, aby powierzchnia rolki byla wytrzymala, niezawodna i trwala oraz mogla byc wykorzystywana przez dlugi czas bez utraty swoich wlasciwosci zwiazanych z wysoka przyczepnoscia. Pozadane jest równiez, aby rolka zapewniala mozliwosc prze- prowadzenia dokladnego i powtarzalnego pomiaru, tak aby czulosc urzadzenia byla na stalym poziomie przy jednoczesnym zminimalizowaniu ryzyka uszkodzenia lub szybkiego zuzycia rolki. Przedmiotem wzoru uzytkowego jest rolka do hamowni podwoziowej o ksztalcie pierscieniowym charakteryzujaca sie tym, ze jej powierzchnia zewnetrzna jest radelkowana krzyzowo, przy czym radel- kowanie krzyzowe obejmuje uklad wgniecen w postaci siatki skosnej. Radelkowanie krzyzowe jest radelkowaniem wypuklym lub wkleslym. Odstepy pomiedzy poszczególnymi wgnieceniami mieszcza sie w zakresie 1–5 mm. Glebokosc wgniecen miesci sie w zakresie 0,5 do 3 mm. Powierzchnia zewnetrzna rolki ma gladkie krawedziowe obszary. Na powierzchni zewnetrznej rolki naniesiona jest warstwa chromu Warstwa chromu ma grubosc w zakresie od 60 µm do 1 mm. Srednica zewnetrzna rolki wynosi od 280 mm do 520 mm natomiast srednica wewnetrzna rolki wynosi od 250 mm do 510 mm. Szerokosc rolki wynosi od 400 do 1000 mm. Twardosc powierzchni zewnetrznej rolki miesci sie w zakresie 900–1100 HV natomiast jej srednie arytmetyczne odchylenie profilu od linii sredniej (chropowatosc) w obszarach pomiedzy wgnieceniami wynosi od 0,1 do 0,3 Ra. Rolka do hamowni podwoziowej wedlug wzoru uzytkowego zapewnia utrzymanie stabilnej pozycji opon testowanego pojazdu. Dzieki radelkowanej krzyzowo powierzchni zewnetrznej rolki, zwieksza sie przyczepnosc powierzchni, a co za tym idzie, niwelowany jest poslizg pomiedzy powierzchnia ze- wnetrzna rolki a opona. Glebokosc wgniecen radelkowanego wzoru mieszczaca sie w zakresie 0,5–3 mm dodatkowo poprawia przyczepnosc zapewniajac, ze tarcie pomiedzy opona a rolka zwieksza sie. Fakt, ze na powierzchni zewnetrznej rolki naniesiona jest warstwa chromu wplywa na poprawe twardosci po- wierzchni rolki, dzieki czemu powierzchnia zewnetrzna rolki jest wytrzymala i trwala. Chromowana rolka moze byc wykorzystywana przez dlugi czas bez utraty swoich wlasciwosci zwiazanych z wysoka przy- czepnoscia, dzieki czemu pomiary wykonywane z jej uzyciem sa dokladne i powtarzalne a czulosc urza- dzenia utrzymuje sie na stalym poziomie. Glebokosc wgniecen uzyskiwana jest dzieki zastosowaniu podczas procesu radelkowania naci- sku o wartosci z zakresu 20–180 ton/cm 2 w zaleznosci od uzytego materialu i glebokosci radelkowania. Zwiekszony nacisk powoduje, ze wgniecenia sa glebsze niz te stosowane dotychczas w stanie techniki. Radelkowanie przebiega zatem z wykorzystaniem maksymalnego dostepnego nacisku dla uzyskania jak najglebszych wgniecen. Radelkowanie jest procesem, w którym nanoszony jest wzór w postaci wypuklych linii lub garbów na obrabianej powierzchni. W rolkach do hamowni radelkowanie wykorzystuje sie dla zwiekszenia przy- czepnosci pomiedzy opona badanego pojazdu a powierzchnia rolki zwlaszcza w przypadku gdy badaniu podlega pojazd o wysokim momencie obrotowym. Poprawiajac przyczepnosc miedzy rolka a oponami pojazdu, radelkowanie zapewnia prawidlowe ustawienie testowanego pojazdu, co z kolei prowadzi do dokladniejszych i spójniejszych wyników testów. Rozwiazanie wedlug wzoru uzytkowego zostalo przedstawione w ponizszych postaciach i zostalo zobrazowane na rysunku, na którym fig. 1a przedstawia widok aksonometryczny rolki do hamowni pod- woziowej wedlug pierwszej postaci wzoru uzytkowego, fig. 1b przedstawia przekrój poprzeczny rolki do hamowni podwoziowej wedlug pierwszej postaci wzoru uzytkowego, fig. 1c przedstawia wzór radelko- wania wedlug pierwszej postaci wzoru uzytkowego – radelkowanie typu romb, fig. 2a przedstawia widok aksonometryczny rolki do hamowni podwoziowej wedlug drugiej postaci wzoru uzytkowego, fig. 2b przedstawia przekrój poprzeczny rolki do hamowni wedlug drugiej postaci wzoru uzytkowego, fig. 3a przedstawia widok aksonometryczny rolki do hamowni podwoziowej wedlug trzeciej postaci wzoru uzyt- kowego, fig. 3b przedstawia przekrój poprzeczny rolki do hamowni wedlug trzeciej postaci wzoru uzyt- kowego, fig. 4 przedstawia alternatywny wzór radelkowania typu piramida. Pierwsza postac rolki do hamowni podwoziowej wedlug niniejszego wzoru uzytkowego zostala zobrazowana w widoku aksonometrycznym na fig. 1a oraz w przekroju na fig. 1b. Wzór radelkowania przedstawiony jest natomiast na fig. 1c i jest to radelkowanie typu romb. Jak przedstawiono na figurach, rolka do hamowni podwoziowej ma ksztalt pierscienia. Powierzchnia 1 zewnetrzna rolki jest radelkowana krzyzowo tak, ze uklad wgniecen 2 ma postac siatki skosnej. W tej postaci wzoru uzytkowego zastosowano radelkowanie wypukle. Odleglosc od sie- bie poszczególnych wgniecen 2 wynosi 2,5 mm, natomiast ich glebokosc 0,72 mm. W alternatywnych postaciach wzoru wartosc glebokosci wgniecen 2 miesci sie w zakresie od 0,5 mm do 3 mm. Krawedziowe obszary 3 rolki znajduja sie na powierzchni 1 zewnetrznej rolki i maja postac pasów o szerokosc 20 mm a ich powierzchnia jest gladka. Rolka wykonana jest z materialu rury stalowej bez szwu – gatunek P235TR1. Twardosc po- wierzchni 1 zewnetrznej rolki wynosi 1100 HV natomiast jej srednie arytmetyczne odchylenie profilu od linii sredniej (chropowatosc) wynosi 0,3 Ra. Jak zobrazowano na fig. 1b, rolka ma postac cylindra, przy czym (w zaleznosci od zastosowania) srednica zewnetrzna rolki wynosi od 280 mm do 520 mm natomiast srednica wewnetrzna rolki wynosi od 250 mm do 510 mm. Szerokosc rolki wynosi od 400 do 1000 mm. Druga postac rolki do hamowni podwoziowej wedlug wzoru uzytkowego zostala przedstawiona na fig. 2a i fig. 2b w widokach analogicznych jak w wariancie pierwszym. Generalnie konstrukcja rolki do hamowni wedlug drugiej postaci jest zasadniczo zbiezna z konstrukcja rolki do hamowni przedsta- wiona w wariancie pierwszym, dlatego zbiezne elementy budowy nie zostana powtórzone dla zachowa- nia przejrzystosci ujawnienia. W niniejszym wariancie wzoru uzytkowego radelkowanie krzyzowe powierzchni 1 zewnetrznej rolki równiez jest wklesle i obejmuje uklad wgniecen 2 w postaci siatki skosnej. Odleglosc pomiedzy poszczególnymi wgnieceniami 2 oraz ich glebokosc wynosza odpowiednio 1 mm. Krawedziowe ob- szary 3 rolki maja szerokosc 100 mm. W tej postaci wzoru uzytkowego, na powierzchnie 1 zewnetrzna rolki naniesiona jest warstwa 4 chromu o grubosci 0,1 mm. Wartosc twardosci i srednie arytmetyczne odchylenie profilu od linii sredniej (chropowatosc) powierzchni 1 zewnetrznej chromowanej wynosza odpowiednio 900 HV i 0,1 Ra. Trzecia postac rolki do hamowni podwoziowej wedlug wzoru uzytkowego zostala przedstawiona na fig. 3a i fig. 3b. Generalnie konstrukcja rolki do hamowni podwoziowej wedlug trzeciej postaci jest zasadniczo zbiezna z konstrukcja rolki do hamowni podwoziowej przedstawiona w wariancie pierwszym i drugim, dlatego zbiezne elementy budowy nie zostana powtórzone dla zachowania przejrzystosci ujawnienia. W tym wariancie wzoru uzytkowego, rolka do hamowni podwoziowej jest pozbawiona krawedzio- wego obszaru 3 i jest radelkowana na calej powierzchni 1 zewnetrznej. Zastosowane radelkowanie krzyzowe bi-pryzmatyczne jest radelkowaniem wkleslym. Na powierzchni 1 zewnetrznej naniesiona jest warstwa 4 chromu o grubosci 0,15 mm. Wartosc twardosci i srednie arytmetyczne odchylenie profilu od linii sredniej (chropowatosc) powierzchni 1 zewnetrznej chromowanej wynosza odpowiednio 950 HV i 0,2 Ra. PL