PL82356B1 - - Google Patents

Description

Uprawniony z patentu: Imperial Chemical Industries Limited, Londyn (Wielka Brytania) Srodek szkodnikobójczy Przedmiotem wynalazku jest srodek szkodniko¬ bójczy, zawierajacy jako substancje czynna estry 2-acyloaminopiryLmidynylowe-4 kwasu fosforowe¬ go.Znane jest stosowanie jako substancji szkodni- kobójczych estrów 2Hdwualkiloaminop(irymidynylo- wych-4 kwasu fosforowego, np. z brytyjskiego opi¬ su patentowego nr 1 019 227. Jednakze w praktyce skutecznosc zwiazków tego typu nie zawsze jest zadawalajaca ze wzgledu na krótkotrwale zacho¬ wanie aktywnosci na lisciach roslin.Srodki szkodnikobójcze wedlug wynalazku o ulepszonej trwalosci na lisciach roslin zawiera¬ ja jako substancje czynna zwiazek o ogólnym wzorze 1, w którym X oznacza atom tlenu lub siarki, Y i Z sa takie same lub rózne i oznaczaja 10 15 rodnik alkilowy o nie wiecej niz 6 atomach we¬ gla, rodnik alkoksylowy o nie wiecej niz 6 ato¬ mach wegla lub rodnik alkilowy podstawiony gru¬ pa aminowa, o nie wiecej niz 6 atomach wegla, R3 i R4 sa takie same lub rózne i oznaczaja atom wodoru lub rodnik alkilowy o nie wiecej niz 6 atomach wegla, R1 oznacza rodnik alkilowy o nie wiecej niz 6 atomach wegla, a R2 oznacza grupe o wzorze R5CO, w którym R5 oznacza atom wo¬ doru, rodnik alkilowy o nie wiecej niz 6 atomach wegla, rodnik alkoksylowy o nie wiecej niz 6 ato¬ mach wegla lub rodnik alkilowy podstawiony grupa aminowa, o nie wiecej niz 6 atomach we¬ gla.Wyrózniajace sie zwiazki jako aktywne skladni¬ ki srodków szkodnikobójczych oraz wlasciwosci fizyczne tych zwiazków podano w tablicy 1.Zwiazek nr 1 ' X 2 3 4 5 R* 2 C2H5 C2H5 C2H5 C2H5 C2H, R» 3 COC2H5 COCaH^(n) COCHa COCHs COC2H5 T R* 4 CH3 CH3 CHS CH8 CHj . 1 b 1 i c a 1 R« 5 H H H H H X 6 S S S O S Y 7 OCH3 OCH3 OC2H5 OC2H5 OC2H5 Z 8 OCH3 OCH3 OC2H5 OC2H5 OC2H5 Wlasciwosci fizyczne 9 Temperatura topnienia 42°C n«D 1.5217 n«D 1.5052 n«D 1.4919 Temperatura topnienia 41—42°C | 8235682356 od. tablicy 1 1 6 7 8 9 10 11 12 13 14 ¦ 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 2 C2H5 C2H5 C2H5 C2H5 C2H5 C2H5 C2H5 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 C2H5 CH3 CH3 C2H5 C2H5 C3H7(n) C2H5 C2H5 C2H5 C2H5 C4H9 (n) 3 COC2H5 COCH3 OO^C2H5 OO2C2H5 COCH(CH3)2 COCH(CH3) COC3H7(n) COCH3 COCH3 COC2H5 COC2H5 COC3H7 COC3HT(n) CHO CHO CHO COCHg COCH3 COCH3 CHO COCH3 COCH3 CONHCH3 COCH3 4 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 cn3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CHS CH3 CH3 CH3 CH3 5 H H H H H H H H H H H H H H H H CH3 CH3 H H H H H H » O S S s s s s s s s s s s s s s s s s s 0 s s s 1 7 OC2H5 OCH3 OCH3 OC2H5 OCH3 OC2H5 OC2H5 OCH3 OC2H5 OCH3 OC2H5 OCH3 OC2H5 OCH3 OCH3 OC2H5 OCH3 OC2H5 OC2H5 OC2H5 N(CH3)2 OC2H5 OC2H5 OC2H5 J 1_ OC2H5 OCH3 OCH3 OC2H5 OCH3 OC2H5 OC2H5 OCH3 OC2H5 OCH3 OC2H5 OCH3 OC2H5 OCH3 OCH3 OC2H5 OCH3 OC2H5 OC2H5 OC2H5 OC2H5 C2H5 OC2H5 OC2H5 J 9 n*»D 1.4920 Temperatura topnienia 38°C n»D 1.5126 n«D 1.5059 n*»D 1.5189 N**D 1.5071 n«D 1.5130 Temperatura topnienia 34°C n«D 1.5256 Temperatura topnienia 36—37°C Temperatura topnienia 33—33,5°C n^D 1.5289 n*D 1.5172 Temperatura topnienia 38,5—39,5^ Temperatura topnienia 30°C Temperatura topnienia 54,5—55°iC Temperatura topnienia 66—68°C Temperatura topnienia 37—38°C n26D IjSO.411 Temperatura topnienia 31,5—32,5°C n22.5D 1.5041 m2i.5D 1.5150 Temperatura topnienia 80°C n**D 1.5129 Zwiazki o ogólnym wzorze 1, w którym R1, R2, R8, R4 X, Y i Z maja wyzej podane znaczenie mozna otrzymac przez poddanie reakcji zwiazku o ogólnym wzorze 2 ze zwiazkiem halogenofosfo- rowym o ogólnym wzorze 3, w których to wzo¬ rach Hal oznacza atom cMorowca, np. atom chlo¬ ru, a R1, R*, R8, R4, X, Y i Z maja wyzej po¬ dane znaczenie. Reakcje dogodnie prowadzi sie w srodowisku obojetnego rozpuszczalnika lub roz¬ cienczalnika, takiego jak toluen i w obecnosci za¬ sady, np. weglanu potasu.Srodki szkodnikobójiaze wedlug wynalazku sa toksyczne dla róznych owadów i innych bezkre¬ gowych szkodników miedzy innymi dla Tetrany- chus telarius (przedziorek Chmielowiec), Musca domestica (mucha domowa), Aphds fabae (mszy¬ ca zielona), Pieris brassilcae (gasiennica bielinka rzepnika), Megoura viceae (mszyca czarna), Plutel- la maculipennis (tantnis krzyzowiaczek), Aedes aegypiti (moskity), Calanidra granaria (zuk zbozo¬ wy), Phaedon cochleariae (zaczek chrzanówki), Triboliium confustfum (macznik mlynarek), Blatel- la germanica (karaluch), Meloidogyne incognita (ndicienie) oraz Agariolimax reticula/tus.Srodki szkodnikobójcze zawierajajoe substancje czynna wedlug wynalazku wykazuja równiez dzia¬ no lanie grzybobójcze i moga byc stosowane do zwal¬ czania róznych chorób roslin, lacznie z Unicula necator i Podosphaera leucotricha.Srodki szkodnikobójcze wedlug wynalazku mo¬ ga byc stosowane w postaci pyiistych proszków, 45 w których subsltancja czynna zmieszana jest ze sta¬ lym rozcienczalnikiem lub nosnikiem, np. kaoli¬ nem, bentonitem, ziemia okrzemkowa lub talkiem i mozna je równiez stosowac w postaci granulek, w których porowaty material granulowany, np. 50 pomeks, jest nasycony substancja czynna.Srodki szkodnikobójcze mozna stosowac równiez w postaci cieklych mieszanin do zanurzania lub rozpylania, na ogól w postaci wodnych zawiesin lub emulsji substancji czynnych, w obecnosci jed- 55 nego lub kilku znanych srodków zwilzajacych, dyspergujacych lub emulgujacych. Srodki takie wytwarza sie przez rozpuszczenie substancji czyn¬ nej w odpowiednim rozpuszczalniku, np. ketono¬ wym, w alkoholu izopropylowym i innych, na- 60 sitepnie dodanie otrzymanego roztwoiru do wody, ewentualnie zawierajacej jeden lub kilka znanych srodków zwilzajacych, dyspergujacych lub emul¬ gujacych.Srodki szkodnikobójcze stosowane jako wodne 65 zawiesiny lub emulsje na ogól wytwarza sie w82356 5 6 postaci koncentratów o duzej zawartosci substan¬ cji czynnej, które rozciencza sie woda bezposred¬ nio przed uzyciem. Koncentraty powinny bfó trwale podczas przechowywania w ciagu dluzszego czasu i po ich rozcienczeniu woda utrzymac sie dosc dlugo w postaci jednorodnej zawiesiny. Kon¬ centraty wytwarza sie o zawartosci 10—85% wa¬ gowych substancji czynnej i przed uzyciem roz¬ ciencza woda do odpowiedniego stezenia w zalez¬ nosci od tego, do jakiego celu maja byc uzyte.Dla celów rolniczych lub ogrodniczych stosuje sie wodne preparaty zawierajace 0,0001—0,1% wa¬ gowych substancji czynnej.Srodki szkodnikoibójcze wedlug wynalazku moga takze zawierac dodatkowo jeden lub kilka sklad¬ ników biologicznie czynnych, takich jak substan¬ cje czynne owadobójcze lub grzybobójcze.Srodki szkodnikobójcze stosuje sie w znany spo¬ sób, np. przez rozpylanie lub spryskiwanie w miejscach zainfekowanych przez szkodniki lub za¬ grozonych przez szkodniki a takze w miejscach ich srodowiska, w uprawach roslin w czasie ich wzrostu.Wynalazek objasniaja, nie ograniczajac jego za¬ kresu, nastepujace przyklady.Przyklad I. Wytworzenie 0-1(2-N-etyloaceta- mido-4-imetylopirymidynylo-6-fOBforoitionianu 0,0- -dwumetylu (zwiazek nr 7 z tablicy I).Do zawiesiny 5,8 g 2-N-etyloacetamidu-4-hydro- ksy^6-meltylopirymidyny i 8,4 g sproszkowanego bezwodnego weglowodanu potasu w 75 mi suche¬ go acetonu wkroplono mieszajac 4,8 g dwumetylo- fosforochloroitionianu, nie przekraczajac tempera¬ tury 25°C w ogrzewajaoej sie mieszaninie reakcyj¬ nej wskutek wydzielania sie ciepla. Po wkropie- riiu reagenta utrzymywano mieszanine reakcyjna w temperaturze otoczenia w ciagu 48 godzin stale mieszajac, po czym przesaczono i przesacz odpa¬ rowano pod zmniejszonym cisnieniem w tempera¬ turze ponizej 25°C Jako pozostalosc otrzymano ja¬ sno zólty produkt oleisty. Otrzymana pozostalosc rozpuszczono w chlorku metylenu, przemyto dzie- wieciokrotnie po 50 ml 5% roztworem siarkowego, a nastepnie pieciokrotnie po 100 ml wody.Faze organiczna wysuszono bezwodnym siarcza¬ nem magnesu, odsaczono i przesacz odparowano.Oleista pozostalosc poddano krystalizacji z miesza¬ niny eteru i eteru naftowego przez oziebienie i zaszczepienie przez pocieranie scianek naczynia.Otrzymano bialy krystaliczny osad stanowiacy 0- - (2 - N-etyloacetamido-4-me!tylopirymidynyl<)-6)-fo- sforotionian 0,0jdwumetylowy o temperaturze topnienia 38°C.Przyklad II. Tnne substancje czynne, wymie¬ nione w tablicy I, otrzymano w podobny sposób jak opisano w przykladzie I, przez poddanie re¬ akcji odpowiedniej hydroksypirymidyny z odpo¬ wiednia pochodna halogenofosforowa.Przyklad III. Przeprowadzono próby wla¬ sciwosci owadobójczych substancji czynnych we¬ dlug wynalazku w porównaniu ze zwiazkiem opi¬ sanym w brytyjskim opisie patentowym nr 1 019 227, stanowiacym 0^(2-dwumetyloamino-6-me- tylopirydymiinylo-6)-fosforotionian 0,0-dwumetylo- wy.W innej próbie dokonano badan trwalosci zwiaz¬ ków na mszycach gatunku Macrosiphon pisi znaj¬ dujacych isie na roslinach bobu, przy czym próby z kazdym zwiazkiem prowadzono trzykrotnie. Ro¬ sliny o wysokosci okolo 20—25 cm, rosnace w do¬ niczkach spryskiwano rozcienczonym woda srod¬ kiem szkodnikobójczym, zawierajacym 0,025% wa¬ gowych badanego zwiazku az do wystapienia sply¬ wania z lisci nadmiaru cieczy w postaci kropel.Po uplywie 1 (godziny kazda rosline zarazono 25—30 dojrzalymi mszycami gatunku Macrosiphom pisi. Procent smiertelnosci mszyc okreslono po uplywie 4 godzin. Po uplywie 24 godzin rosliny ponownie zakazono i po uplywie 4 godzin Okre¬ slono smiertelnosc mszyc.Czynnosc te powtarzano w odstepach 24 go¬ dzin w oiagu 4 dni. Wyniki przedstawiono w ta¬ blicy 2.Tablica 2 Zwiazek nr 1 2 3 7 0^(2-dwuetyloamino- -4Hmetylopirymidyny- lo)-6-fosforotionianu 0,0-idwumetyiowy Próba kontrolna nr zwiazku Smiertelnosc mszyc po uplywie 4 godzin od zakazenia % Kolejnosc dni po spryskaniu - 0 100 100 100 100 100 0 1 100 100 100 100 46 0 2 70 72 98 52 14 0 2 27 50 55 51 0 4 32 24 0 Przyklad IV. 5 czesci wagowych zwiazku nr 3 z tablicy 1 dokladnie zmieszano w odpowiednim mieszalniku z 95 czesciami wagowymi talku.Otrzymano pylisty proszek do rozpylania.Przyklad V. Zmieszano 10 czesci wagowych zwiazku nr 3 z tablicy 1, 10 czesci produktu kon¬ densacji tlenku etylenu z oktyiofenolem, znane¬ go pod nazwa „LISSAPOL." NX i 80 czesci wa¬ gowych alkoholu dwuaicetonowego. Otrzymano kon¬ centrat, tworzacy po zmieszaniu z woda wodna zawiesine odpowiednia do stosowania przeciwko owadom. 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 6082356 Tablica 3 Zwiazek nr 1 4 1 5 1 6 8 12 13 1 14 15 16 17 18 21 22 24 25 0-(2-dwuetyloamino-4- -metylopirymidynylo-6)- -fosfonorotionian 0,0-dwumetylowy 0n(2^dwuimetyloamino-4- nmetylopiryniidynylo-6)- -fosforotionian 0,0-dwumetylowy Próba kontrolna nr zwiazku Smiertelnosc mszyc po uplywie 4 godzin i od momentu zarazenia % Ilosc dni po spryskaniu roslin rozcienczonym zwiazkiem 0 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 75 0 1 100 100 91 96 100 100 100 100 100 100 100 97 100 100 100 57 •5 0 2 67 100 32 43 100 100 . 100 100 100 100 100 — 95 99 98 4 0 3 28 99 — — 98 97 99 65 98 78 99 —;' 91 63 — 0 4 — 87 — — 92 42 ^78 6 64 10 59 •-H 28 —¦ 0 5 — 67 — — 67 -¦ 57 —i 38 —. [29 — —i — — 0 6 —' ' ~~ — 1 — | — | — j 42 | — | — 1 —. — — — — — o 1 Przyklad VT. Wytworzono srodek szkodni- kobójczy w pos/taci granulowanej przez rozpusz¬ czenie sujpstancji czynnej w rozpuszczalniku i spryskanie otrzymanym roztworem pumeksu gra¬ nulowanego a nastepnie odparowanie rozpuszczal¬ nika. Otrzymano granulat o nastepujacym skladzie w procentach wagowych: zwiazek tnr 15 z itabdicy 1 5 pumeks granulowany 95 Przyklad VII. Wytworzono wodna zawiesi¬ ne przez zmieszanie i zmielenie nizej podanych ^skladników w procentach wagowych: zwiazek nr 27 z tablicy 1 40 lignosulfonian wapnia 10 woda 50 PL PL

Claims (6)

1. Zastrzelenia ipafoemitawe 1. Srodek szkodnikobójczy, znamienny tym, ze zawiera jako substancje czynna zwiazek o ogól- 40 45 50 55 60 nym wzorze 1, w którym X oznacza atom tlenu lulb siarki, Y li Z sa takie saune lulb rózne i ozna¬ czaja rodnik alkilowy o nie wiecej niz 6 atomach wegla, rodnik alkoksylowy o nie wiecej niz 6 atomach wegla lub rodnik alkilowy podstawiony grupa aminowa, o nie wiecej niz 6 atomach we¬ gla, R3 i R4 sa takie same lub rózne i oznaczaja atom wodoru lub rodnik alkilowy o nie wiecej niz 6 atomach wegla, Ri oznacza rodnik alkilowy o nie wiecej niz 6 atomach wegla, a R2 oznacza grupe o wzorze R5OO, iw którym R5 oznacza a!tom wodoru, rodnik alkilowy o nie wiecej niz 6 ato¬ mach wegla lub rodnik alkilowy podstawiony gru¬ pa aminowa, o nie wiecej niz, 6 atomach wegla.

2. srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera jako substancje czynna jeden ze zwiaz¬ ków o wzorze 1 oznaczonych nr nr 1—7 w tabli¬ cy 1.

3. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera jako substancje czynna jeden ze zwiaz¬ ków o wzorze 1, oznaczonych nr nr 8—24 w ta¬ blicy 1.9 82356 10

4. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera jako substancje czynna 0-*(2-etylofQrma- mido-4Hmetylopirycmidynyio-6)-fosforotianian 0,0- -diwuetylowy.

5. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera 0-(2-ertyloacetanii- do-4nmety 1opirymidynylo- 6)-fosforotionian 0,0-dwu- etylowy.

6. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera 0-(2-etylopropio- naimido-4Hmeitylopiryimidynylo-6)-foisforotionian 0,0- -dwuetylowy. P I z O -f^J NR!R2 Wzór 1 HO R« \ —(' R5 / ^ ^.... NRR Wzór 2 P- I Z Hal Wzór 3 PL PL