Opis patentowy opublikowano: 30.11.1976 84391 MKP F16n 25/00 Int. Cl.2 F16N 25/00 Twórca wynalazku: Uprawniony z patentu: De Limon Fluhme und Co., Dusseldorf (Republika Federalna Niemiec) Przyrzad sterujacy do przesterowywania dwuprzewodowej instalacji centralnego smarowania Wynalazek dotyczy przyrzadu sterujacego do przesterowywania dwuprzewodowej instalacji cen¬ tralnego smarowania, wykazujacego kilka rozdzie¬ laczy z krancowym wylacznikiem na koncu prze¬ wodu zasilajacego, wywolujacym przesterowanie i z uruchamiajacym wylacznik krancowy tlokiem sterujacym, którego ruch nastepuje w zaleznosci od róznicy cisnien miedzy przewodami zasilajacy¬ mi i w zaleznosci od wyznaczonego polozenia tlo¬ ka wstepnego sterowania, usytuowanego miedzy przewodami zasilajacymi.Tego rodzaju przyrzady sterujace do przestero¬ wywania dwuprzewodowej instalacji centralnego smarowania sa znane, przy czym przesterowanie w obu przewodach zasilajacych nastepuje przez dowolny przyrzad przesterowujacy. Rozdzielacze srodka smarujacego umieszczone w instalacji sa napedzane hydraulicznie przez zmiane cisnienia tloczenia do obu przewodów zasilajacych, przy czym równoczesnie zostaje tloczona okreslona ilosc srodka smarujacego do miejsca smarowania.W znanych przyrzadach sterujacych wylacznik krancowy zostaje uruchamiany przez obustronnie obciazony sprezynami tlok sterujacy, przez co przyrzady te wykazuja wiele wad.Po pierwsze sa potrzebne specjalne elektryczne srodki azeby utrzymac zwarte styki w polozeniu zamknietym, poniewaz tlok sterujacy dwustronnie obciazony przez sprezyny ma tendencje powracac stale w srodkowe polozenie, w którym krancowe wylaczniki sa otwarte. Wtedy w rozdzielaczu mie¬ dzy osiagnieciem potrzebnej róznicy cisnien i za¬ konczeniem przebiegu hydraulicznego smarowania wystepuje czasowe opóznienie zalezne od wydaj¬ nosci pompy. Z drugiej strony jest konieczne do¬ bieranie stosunkowo silnych sprezyn na tlok ste¬ rujacy aby uzyskac przede wszystkim rozwarcie styków, konieczne do przesterowania po zakon¬ czeniu smarowania w danym odgalezieniu.Przez zastosowanie stosunkowo silnych sprezyn ^powstaje koniecznosc aby znajdujaca sie pompa w instalacji dawala wyzsze cisnienie niz potrzebne do smarowania. Wreszcie w znanych przyrzadach sterujacych krancowy wylacznik powinien byc na¬ stawiony z wieksza precyzja, przy czym nie za¬ mierzone przestawienia podczas ruchu prowadza do zaklócen w dzialaniu, które nie moga byc usu¬ niete w sposób niezawodny.Celem wynalazku jest stworzenie przyrzadu ste¬ rujacego wyzej wspomnianego rodzaju, który nie¬ zaleznie od róznic w zakresie panujacego cisnie¬ nia zaleznych od ukladu instalacji centralnego smarowania dzialalby, niezawodnie pod wzgledem funkcjonalnym i byl ekonomiczny w sensie zuzy¬ wanej energii.Cel ten zgodnie z wynalazkiem osiagniety zostal przez to, ze jako tlok sterujacy zastosowano tlok pompujacy rozdzielacza, którego kazdy z wylotów kazdorazowo jest polaczony z innym przewodem 84 3913 zasilajacym za posrednictwem zaworu przelewo¬ wego.Aby przyrzad sterujacy mozna bylo dostosowac do róznych warunków, zgodnie z dalsza cecha wynalazku cisnienie wylotowe zaworów przelewo¬ wych jest nastawne.Przyrzad sterujacy zgodnie z wynalazkiem po¬ siada te zalete, ze proces sterowania nie jest za¬ lezny od sily sprezyn lecz tylko od potrzebnej do dzialania calej instalacji smarowania róznicy cis¬ nien, mierzonej w miejscu krytycznym np. w os¬ tatnim miejscu smarowania. Przez wyeliminowa¬ nie sprezyn, których dzialanie musi pokonywac , tlok sterujacy w znanych urzadzeniach steruja¬ cych odpada wywolywanie przez dzialanie spre- : zyn wzrostu przeciwcisnienia tak, ze zuzywana : pczje^ pompe tloczaca energia ulega zmniejszeniu, wzglednie przy .zastosowaniu pomp zuzywajacych taka sama ilosc energii mozna zwiekszyc dlugosc przewodów w ukladzie smarowania. Poniewaz ja¬ ko tlok sterujacy zostal zastosowany tlok pompu¬ jacy rozdzielacza, to zamkniecie styków w celu przesterowania zarówno pod wzgledem panujace¬ go cisnienia jak i czasu jest zgodne ze sposobem pracy rozdzielacza tak, ze urzadzenie przelaczaja¬ ce ma te sama charakterystyke co rozdzielacz cen¬ tralnego ukladu smarowania.Aby uniknac szkodliwego wplywu starzenia sie smaru napedzajacego tlok sterujacy w przyrza¬ dzie sterujacym wedlug wynalazku zastosowano co najmniej jeden dodatkowy tlok sterujacy przy¬ porzadkowany jednemu miejscu smarowania, dzie¬ ki czemu nastepuje stala wymiana srodka smaru¬ jacego równiez w samym przyrzadzie sterujacym.Przy znanych przyrzadach sterujacych nalezy sie liczyc ze starzeniem sie srodka smarujacego nape¬ dzajacego przyrzad sterujacy, a tym samym wy¬ mieniac ten srodek albo przylaczyc do tego przy¬ rzadu sterujacego dodatkowy rozdzielacz, przy czym dozowanie tego rozdzielacza jest mozliwe tylko kosztem dodatkowych nakladów.Przyrzad sterujacy wedlug wynalazku jest przedstawiony przykladowo na rysunku, na któ¬ rym fig. 1 przedstawia widok boczny przyrzadu sterujacego, fig. 2 — przekrój poprzeczny przyrza¬ du sterujacego zgodny. z linia II—II z fig. 1, a fig. 3 — przekrój poprzeczny przyrzadu steruja¬ cego zgodny z linia III—III z fig. 1.Przyrzad sterujacy jest usytuowany na koncu obu przewodów zasilajacych 1 i 2 instalacji cen¬ tralnego smarowania. Oba przewody zasilajace 1, 2 wchodza do wzdluznych otworów 3a, 3b korpusu rozdzielacza 3. Wlasciwy przyrzad sterujacy znaj¬ duje sie w plaszczyznie przekroju II—II i jest pod wzgledem swojej budowy lepiej przedstawiony na fig. 2, natomiast przekrój poprzeczny wzdluz linii III—III korpusu rozdzielacza pozwala poznac pra¬ widlowo rozdzielacz.Rozdzielacz zgodnie z fig. 3, który jest przypo¬ rzadkowany do przyrzadu sterujacego, wewnatrz korpusu rozdzielacza 3 posiada tlok sterowania wstepnego 7, którego cylindryczny otwór rozciaga sie miedzy dwoma wzdluznymi otworami 3a i 3b.Otwór tloka sterowania wstepnego 7 jest polaczo¬ ny poprzez przelewowe kanaly 3c i 3d z dalszym otworem, w którym znajduje sie tlok pompujacy 1391 4 8. Ponadto do otworu w tloku sterowania wstep¬ nego 7 przylaczone sa otwory wylotowe 3e i 3f, a do kazdego z tych otworów podlaczony jest przewód smarujacy 9 prowadzacy do niepokazane- go na rysunku miejsca smarowania i przykrecony zlaczka gwintowana 9a. Do tloka pompujacego 8 jest przymocowany drazek lacznikowy 10, który wystaje z wnetrza obsady 11 i wspóldziala z wkretem zderzakowym 12, który ogranicza suw tloka pompujacego 8. Na fig. 3 sa równiez poka¬ zane rózne gwintowane korki 3g sluzace do wy¬ konania zamkniecia niepotrzebnych wylotów prze¬ wodów lub kanalów w korpusie rozdzielacza 3.Opisany wyzej rozdzielacz pracuje nastepujaco: Kiedy — jak przedstawiono na fig. 3 — przewód zasilajacy 1 polaczony z otworem wzdluznym 3a jest pod dzialaniem cisnienia to znajdujacy sie w przewodzie zasilajacym srodek smarujacy cis¬ nie na tlok sterowania wstepnego 7 tak dalece, ze moze on przejsc przez kanal przelewowy 3c vdo cylindrycznego otworu tloka pompujacego 8. Sro¬ dek smarujacy wywoluje zatem takze przemiesz¬ czenie tloka pompujacego 8 w koncowe polozenie pokazane na fig. 3, przy czym znajdujacy sie mie¬ dzy powierzchnia czolowa tloka pompujacego 8 i korkiem gwintowanym 3g srodek smarujacy do¬ chodzi przez kanal przelewowy 3d do otworu tlo¬ ka sterowania wstepnego 7. Z tego otworu srodek smarujacy dochodzi do otworu wylotowego 3f i z niego przechodzi do przewodu smarowego 9.Znajdujacy sie w przewodzie smarowym 9 slup cieczy smarujacej przemieszcza sie w kierunku miejsca smarowania, które otrzymuje odpowied¬ nia ilosc srodka smarujacego.Teraz przez przesterowanie calej dwuprzewodo- wej instalacji cisnienie z przewodu zasilajacego 1 zostaje przestawione do przewodu zasilajacego 2 i w ten sposób nastepuje przemieszczanie sie tlo¬ ka wstepnego sterowania 7 z dolnego na górne krancowe polozenie. Przez to przemieszczenie zo- 40 staje dokonane polaczenie miedzy kanalem prze¬ lewowym 3c i otworem wylotowym 3e.Srodek smarujacy przesuwa sie przez kanal przelewowy 3d ku tlokowi pompujacemu 8, przeto srodek smarujacy otaczajacy drazek lacznikowy 10 45 przesuwa sie przez kanal przelewowy 3c i przez otwór wylotowy 3e do górnego przewodu smaro¬ wego 9. Ilosc srodka smarujacego moze byc przy tym zmieniona w suwie roboczym rozdzielacza przez przestawienie sruby zderzakowej 12. 50 Opisany powyzej rozdzielacz urzadzenia steruja¬ cego (fig* 2) w podstawowej swej budowie ma za¬ stosowany tlok pompujacy 8 jako tlok sterujacy 8a. Takze ten sterujacy tlok 8a jest polaczony drazkiem lOa wspóldzialajacym z wkretem zde- 55 rzakowym 12a.Ten wkret zderzakowy 12a jest wkrecony w tu¬ lejke 13, która wewnatrz korpusu nastawczego 4 jest przesuwna. Korpus nastawczy 4 ustawiony na korpusie rozdzielacza 3 unosi równoczesnie wy- 60 lacznik krancowy 6 za pomoca ramienia nosnego . Krancowy wylacznik 6, który daje zestyk do przesterowania dwuprzewodowej instalacji cen¬ tralnego smarowania posiada zestykowy suwak 6a uruchamiany drazkiem sterowniczym 14. Drazek 65 sterowniczy 14 jest zamocowany na tulejce 13 -84 3! i jest prowadzony wewnatrz tulejki slizgowej 15, która jest wkrecona w korpus nastawczy na gwint i która równoczesnie mocuje ramie nosne 5 do korpusu nastawczego 4.Podczas gdy w rozdzielaczu wedlug fig. 3 otwo- 5 ry wylotowe 3e i 3f sa polaczone z przewodem smarujacym 9, kazdy z wylotu 3e i 3f przyrzadu sterujacego jest wyposazony w zawór przelewowy 16 lub 17. Kazdy zawór przelewowy 16 lub 17 jest polaczony przewodem obejsciowym 18 lub 19 z in- 10 nym, tzn. bezcisnieniowym przewodem zasilajacym.Dzialanie przyrzadu sterujacego jest nastepuja¬ ce: Z chwila osiagniecia potrzebnej dla dzialania tloka pompujacego 8 róznicy cisnien pomiedzy obydwoma przewodami zasilajacymi 1, 2 przesuwa 15 sie tlok wstepnego sterowania 7 przyrzadu steru¬ jacego przeciwnie dó kierunku dzialania cisnienia szczatkowego panujacego w przewodzie zasilaja¬ cym aktualnie nie bedacym pod cisnieniem i tym samym pozwala na swobodny przeplyw srodka 20 smarujacego do tloka sterujacego 8a. Strona wy¬ pychajaca tego tloka znajduje sie równiez pod dzialaniem cisnienia szczatkowego i dodatkowo pod dzialaniem cisnienia otwierania zaworu prze¬ lewowego 16 lub17. 25 Dzieki temu zapewnione jest to, ze dla poczatku suwu tloczenia mozna nastawic róznice cisnien na wartosc optymalna dla danej instalacji centralne¬ go smarowania.Tlok sterujacy 8a musi jeszcze teraz wykonac pelny suw zanim zderzak kontaktowy 6 zostanie 30 uruchomiony. Przez to jest zagwarantowane to, ze miedzy osiagnieciem niezbednej róznicy cisnien do przesuniecia tloka sterujacego 8a i zmiany wstecznego polozenia styków wzgledem siebie na¬ stapi zwloka, która odpowiada czasowi potrzebne- ^ mu dla suwu tloka pompujacego 8 w rozdzielaczu i to niezaleznie od wydajnosci tloczenia pompy 6 znajdujacej sie w instalacji centralnego smarowa¬ nia.Na fig. 2 mozna zobaczyc, ze w korpusie nastaw- czym 4 jest osadzony zatrzask kulkowy 20, który wspóldziala z dwoma wglebieniami zatrzaskowy¬ mi w tulejce 13. Przez to tulejka 13 polaczona z drazkiem sterujacym 14 jest unieruchomiona na koncu kazdego suwu tloka 8 sterujacego tak, ze przy koncu kazdego suwu tloka nastepuje zam¬ kniecie styków przez wylacznik krancowy i to po¬ lozenie zostaje zachowane,%az do konca nastepne¬ go suwu tloka. PL