Przedmiotem wynalazku jest regulator luzów do ukladów hamulcowych, zwlaszcza pojazdów mechanicz¬ nych.Znany jest, przykladowo z polskiego opisu patentowego nr 61654, regulator luzów ukladów hamulcowych skladajacy sie z obudowy, pierwszego czlonu posiadajacego wewnetrzny gwint srubowy, drugiego czlonu posia¬ dajacego gwint srubowy zewnetrzny dopasowany do wspornika gwintu wewnetrznego dla uzyskania nienawrot- nego* polaczenia gwintowego, z elementu posiadajacego zewnetrzny gwint i z dalszego czlonu posiadajacego wewnetrzny gwint srubowy dopasowany do elementu z gwintem zewnetrznym dla uzyskania nawrotnego pola¬ czenia gwintowego, przy czym luz hamulcowy jest okreslony przez luz osiowy na co najmniej jednym z tych polaczen gwintowych.Tego rodzaju regulator luzów stosowany jest zwlaszcza w hamulcach tarczowych.Hamulce bebnowe ze szczeka wewnetrzna, uruchamiane mechanicznie albo hydraulicznie, skladaja sie z bebna, ze szczeki hamulcowej wspólpracujacej z wewnetrzna powierzchnia bebna hamulcowego oraz z tloka usytuowanego przesuwnie w obudowie w celu dosuwania szczeki hamulcowej do wspólpracy z bebnem. W takich zespolach hamulcowych zagadnienie polega na uzyskaniu samoczynnej regulacji polozenia tloka w stanie spo¬ czynku w stosunku do obudowy dla skompensowania zuzycia szczeki hamulcowej. Dla niezawodnej pracy szczeki hamulcowej tlok musi byc zabezpieczony przed korozja, musi byc wolny od obciazen bocznych w czasie normalnego wlaczenia hamulca i wolny od obciazen zaciskajacych w czasie regulacji. Ponadto, w bebnie ha¬ mulcowym powinien znajdowac sie wystep oporowy zdolny do przeniesienia duzego obciazenia w polozeniu tloka w stanie spoczynku, to znaczy do przeniesienia obciazenia bedacego wielokrotnoscia sily wymaganej do uzycia hamulca, skoro hamulec bebnowy musi dzialac przy obu kierunkach obrotu bebna.Celem wynalazku jest opracowanie regulatora luzu typu na wstepie wspomnianego nadajacego sie do hamulców bebnowych ze szczeka wewnetrzna.Wedlug wynalazku w regulatorze luzu do ukladów hamulcowych pierwszy czlon z gwintem wewnetrznym jest usytuowany przesuwnie w obudowie, drugi czlon z gwintem zewnetrznym, tworzacy nienawrotne pola¬ czenie gwintowe z pierwszym czlonem, styka sie z ogranicznikiem wewnatrz obudowy, element w postaci sruby2 84 821 z zewnetrznym gwintem jest ustalony wzgledem obudowy, a dalszy czlon z gwintem wewnetrznym, tworzacy nawrotne polaczenie gwintowe z elementem w postaci sruby, ma postac pierscienia napedowego, którego po¬ wierzchnia sprzegajaca odpowiada ksztaltem powierzchni sprzegajacej na drugim czlonie.Jesli wymagana jest regulacja w celu kompensacji nadmiernego zuzycia elementu hamujacego, które nasta¬ pilo badz podczas danego hamowania lub w wyniku stosowania hamulca przez czas dluzszy, wtedy zespól jest uruchamiany podczas uzywania hamulca na co pozwala ruch poosiowy i zwiazany z tym niewielki obrót na nawrotnym polaczeniu gwintowym, zaleznie od wielkosci ruchu poosiowego, jesli ta wielkosc przekracza okre¬ slona wartosc. Po zwolnieniu hamulca obrót nastepuje na nienawrotnym polaczeniu gwintowym, powodujac automatyczne wyregulowanie polozenia pierwszego czlonu, pracujacego jako tlok,' wzgledem drugiego czlonu, który dziala jako rozporka przenoszaca oporowe obciazenie, a tym samym wzgledem ogranicznika znajdujacego sie w obudowie.Nawrotne polaczenie gwintowe miedzy dwoma czlonami jest takim polaczeniem, ze osiowe przemieszcze¬ nie jednego z czlonów tego polaczenia powoduje obrót drugiego czlonu. Natomiast nienawrotne polaczenie gwintowe pomiedzy dwoma czlonami jest takiego typu, ze sila osiowa przylozona do jednego z tych czlonów nie moze spowodowac obrotu wzglednego pomiedzy dwoma tymi czlonami. Toczy dane polaczenie gwintowe jest nawrotne lub nienawrotne zalezy od skoku i kata nachylenia gwintu oraz wspólczynnika tarcia pomiedzy obu elementami gwintowanymi.Korzystnie w regulatorze wedlug wynalazku stosuje sie nawrotne polaczenie gwintowe, majace przy¬ najmniej trzy polozenia wyjsciowe.W praktycznym wykonaniu, dalszy czlon, który ma postac pierscienia napedowego, jest sprezyscie docis¬ kany do powierzchni sprzegajacej drugiego czlonu zapewniajac mozliwosc ruchu jalowego na nawrotnym po¬ laczeniu gwintowym. Korzystnie pierwszy czlon, pracujacy jako tlok, i drugi czlon, pracujacy jako rozporka maja ksztalt kubkowy, czlon gwintowany jest osadzony z pewnym luzem w rozpórce a pomiedzy czlonem gwintowanym a podstawa rozporki umieszczona jest sprezyna regulacyjna tak, ze czlon gwintowany jest od¬ pychany sprezyna w kierunku na zewnatrz obudowy, podczas gdy tlok, czyli czlon pierwszy jest zwykle dociskany w kierunku do wewnatrz obudowy przez sprezyny powrotne elementu hamujacego zapewniajac wspólprace pomiedzy odpowiednimi powierzchniami nienawrotnego polaczenia gwintowego.W korzystnym rozwiazaniu pierwszy czlon, czyli tlok, stanowi czesc silownika hydraulicznego osadzonego i uszczelnionego w wewnetrznym otworze obudowy przy czym uszczelnienie hydrauliczne pomaga, w zabezpie¬ czeniu przed obrotem pierwszego czlonu wzgledem obudowy.Ogranicznik w obudowie moze stanowic wewnetrzny kolnierz pierscieniowy majacy pierwsza i druga po¬ wierzchnie stozkowa, o które odpowiednio opiera sie drugi czlon oraz leb czlonu w postaci sruby.W hamulcach bebnowych z wewnetrzna szczeka hamulcowa moze byc uzyta obudowa dwustronna z dwoma identycznymi tlokami i rozporkami jak równiez majaca odpowiednio po dwa czlony srubowe i dwa pierscienie napedowe z kazdej strony pojedynczego, pierscieniowego ogranicznika, przy czym obudowa jest wtedy umieszczona pomiedzy dwoma szczekami hamulcowymi. Pomiedzy koncami drugiej pary szczek moze byc umieszczona na przyklad identyczna dwustronna obudowa dajaca w pelni automatycznie regulowany uklad hamulcowy dla obu kierunków obrotu lub silownik hydrauliczny dwustronnego dzialania albo rozpieracz rol¬ kowy, bez regulacji. W jeszcze innej postaci wykonania pomiedzy druga para szczek moze byc umieszczony element oporowy przenoszacy sile sciskajaca, tworzac zespól hamulcowy dwustronnego dzialania, przy czym ogranicznik w obudowie dziala jako zderzak wstrzymujacy ruch szczeki podczas hamowania.W innej konstrukcji hamulca bebnowego z wewnetrznymi szczekami mozna zastosowac dwie jednostronne, odzielne obudowy, przy czym jedna z obudów jest umieszczona pomiedzy para przyleglych nieruchomych konców szczek a zewnetrzna powierzchnia obudowy sluzy jako oparcie dla niepracujacych konców szczek.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przed¬ stawia hamulec wyposazony w regulator wedlug wynalazku w widoku ogólnym, fig. 2- zespól regulatora i cy¬ lindra hamulcowego w przekroju, fig. 3 - inny przyklad wykonania zespolu hamulcowego wyposazonego w taki sam cylinder hamulcowy i regulator jak na fig. 2, fig. 4 — jeszcze inny przyklad zespolu hamulcowego z cy¬ lindrem hamulcowym i regulatorem wedlug fig. 2, fig. 5 — zespól hamulcowy wyposazony w cylinder hamul¬ cowy i regulator w innym przykladzie wykonania, fig. 6 — cylinder hamulcowy wraz z regulatorem z fig. 5 w przekroju wzdluznym, fig. 7 —jeszcze inny przyklad wykonania zespolu hamulcowego wyposazonego w regula¬ tor, fig. 8 - regulator wraz z cylindrem tlokowym z fig. 7 w czesciowym przekroju wzdluznym, fig. 9 - roz¬ pieracz rolkowy dla zespolu pokazanego na fig. 7, pokazany w przekroju wzdluz linii IX—IX zaznaczonych na fig. 7 i 10, fig. 10 — zespól hamulcowy z fig. 7 w przekroju wzdluz linii X—X. p84 821 3 Na fig. 1 pokazano hamulec bebnowy z wewnetrznymi szczekami hamulcowymi 21 i 22 z wykladzina cierna 23, które wspólpracuja z bebnem, nie pokazanym na rysunku. Zespól cylindra hamulcowego i regulatora oznaczony przez 24, wspólpracuje z górnymi koncami szczek hamulcowych 21, 22 a zespól oporowy 25, zamocowany do plyty tylnej 26, wspólpracuje z dolnymi koncami szczek 21, 22, które maja lukowo zaokra¬ glone powierzchnie 27,27' wspólpracujace z pochylymi powierzchniami oporowymi 28,28* zespolu oporowego . Górne konce szczek hamulcowych 21, 22 maja lukowo zaokraglone powierzchnie 29,29' wspólpracujace z ukosnymi powierzchniami 30, 30' na czlonach dociskowych 31, 31', jak to pokazano na fig. 2. Z górnymi i dolnymi koncami szczek hamulcowych 21, 22 wspólpracuja sprezyny srubowe 32,33 pracujace na rozciaganie utrzymujace powieizchnie 27, 27' i 29, 29' docisniete do powierzchni 28, 28', 30, 30'.Na fig. 2 pokazano zespól 24 cylindra hamulcowego i regulatora bardziej szczególowo. Zespól ten sklada sie z obudowy lub korpusu 34 zamocowanego do tylnej plyty 26. Wewnatrz otworów 36, 36' wykonanych w korpusie 34 umieszczone sa przesuwne tloki 35, 35' uszczelnione za pomoca pierscieni uszczelniajacych 37. Na zewnetrznych koncach tloków 35, 35' umieszczone sa czlony oporowe 31, 31*. Zewnetrzne konce tloków 35, ' sa otoczone gumowymi uszczelkami 19 umieszczonymi pomiedzy tlokami a korpusem 34, które to uszczelki zabezpieczaja przed przedostaniem sie brudu i wilgoci do wnetrza cylindra. Zespól 24 jest zasadniczo sy¬ metryczny wzgledem pionowej osi i w zwiazku z tym opis ponizszy dotyczy tylko lewej strony tego zespolu, przy czym identyczne czesci po prwej stronie sa oznaczone takimi samymi oznaczeniami liczbowymi z indeksem „prim".Tlok 35 tworzy nieobrotowy czlon regulatora luzu 38 skladajacego sie równiez z drugiego, obrotowego czlonu 39, majacego zewnetrzny gwint wspólpracujacy z wewnetrznym gwintem tloka 35, tworzac nienawrotne polaczenie gwintowe 40. Regulator 38 zawiera równiez srube 41 z zewnetrznym gwintem wkreconym w gwint zewnetrzny pierscienia napedzajacego 42, tworzac nawrotne polaczenie gwintowe 43 o tym samym kierunku zwojów co nienawrotne polaczenie 40.Sprezyny powrotne 33 hamulca, jak to widac na fig. 1, zwykle dociskaja drugi czlon 39 do pochylych powierzchni oporowych 44 na ograniczniku 45, tworzacym wewnetrzny kolnierz w korpusie 34. Slaba sprezyna 46 umieszczona jest pomiedzy wewnetrznym kolnierzem 47 w drugim czlonie 39 i lewym koncem sruby 41, dociskajac leb 48 tej ostatniej do ogranicznika 45 w celu zabezpieczenia sruby 41 p~zed obrotem oraz przemiesz¬ czaniem sie w kierunku osiowym. Drugi czlon 39 jest wydrazony dla pomieszczenia sruby 41 oraz sprezyny 46 i ma wewnetrzna powierzchnie cierna 49, która wspólpracuje z zewnetrzna, stozkowa cierna powierzchnia 50 na pierscieniu napedowym 42. Pierscien napedów)' 42 ma przeciwnie skierowana, stozkowa powierzchnie cierna tak, ze pierscien ten moze byc umieszczony w kazdym miejscu wokól mechanizmu regulacyjnego. Sprezyna 51 pracujaca na sciskanie umieszczona jest pomiedzy pierscieniem napedowym 42 a lbem sruby 41 przytrzymujac powierzchnie cierne 49, 50 w kontakcie ciernym ze soba i tym samym sprzega te obie powierzchnie, dzialajac jako sprzeglo cierne.Jesli zalozymy, ze hamulec pokazany na fig. 1 pracuje przy obrocie bebna w lewo, szczeka hamulcowa 21 staje sie przednia szczeka czyli szczeka najpierw stykajaca sie z bebnem podczas hamowania a szczeka ha¬ mulcowa 22 tylna szczeka. Wlaczenie hamulca nastepuje przez doprowadzenie plynu hamulcowego przez otwór 52 w scianie korpusu 34, co powoduje przemieszczanie tloków 35, 35' odpowiednio w lewo i w prawo w strone górnych konców szczek hamulcowych 21 i 22. Na nawrotnym polaczeniu gwintowym 43,43'jest przewidziany luz osiowy w celu dostosowania przemieszczenia osiowego tloków 35, 35' gdy niepotrzebna jest regulacja. Gdy tlok 35 przemieszcza sie w lewo pod dzialaniem plynu hydraulicznego zabiera on ze soba drugi czlon 39 oraz sprezyne 51, powodujac przemieszczanie sie pierscienia napedowego 42 wraz z drugim czlonem.Jesli ma miejsce zuzycie wykladziny podczas pracy hamulca tlok 35 przemieszcza sie nieco dalej w lewo jak na to pozwala osiowy luz na nawrotnym polaczeniu gwintowym 43, który to luz ulega zmniejszeniu. Sruba 41 dziala w kierunku powstrzymywania pierscienia napedowego 42. Jednakze pod dzialaniem sprezyny 51 na nawrotne polaczenie gwintowe 43 obraca pierscien napedowy 42 podczas gdy na powierzchniach ciernych 49, 50 nastepuje slizganie.Gdy hamulec zostaje zwolniony, wtedy tlok 35 wraca w prawo pod dzialaniem sprezyny powrotnej 33 i osiowy luz w nawrotnym polaczeniu gwintowym 43 jest ponownie w calosci przywrócony zanim drugi czlon 39 nie oprze sie o powierzchnie 44. Stozkowe powierzchnie 49, 50 zabezpieczaja teraz pierscien napedowy 42 przed obrotem wzgledem drugiego czlonu 39, tak, ze nawrotne polaczenie srubowe 43, podczas obracania pierscienia równiez obraca czlon 39, powodujac regulacje na nienawrotnym polaczeniu gwintowym 40, kom¬ pensujac w ten sposób zuzycie okladziny. Poniewaz kat wznosu gwintu nawrotnego polaczenia gwintowego 43 „jest znacznie wiekszy niz kat dla nienawrotnego polaczenia gwintowego 40 to czlon 39 wymaga kilku kolejnych4 84821 cykli hamowania i zwalniania hamulca aby jego wykrecenie bylo wystarczajace w celu calkowitego skompenso¬ wania zuzycia wykladziny. Innymi slowy regulator 38 jest tak zwanym regulatorem wzrostowym.Poniewaz regulacja byla opisana w odniesieniu do mechanizmu regulacyjnego 38 znajdujacego sie po lewej stronie, trzeby tylko jeszcze wspomniec, ze taka sama regulacja zachodzi w mechanizmie regulacyjnym 38* znajdujacym sie po prawa stronie, w celu skompensowania zuzycia wykladziny tylnej szczeki 22.Nalezy zauwazyc, ze poniewaz sprezyna 33 dociska, w polozeniu spoczynkowym, powierzchnie lukowa 29 na górnym koncu szczeki 21 do ukosnie przebiegajacej powierzchni 30 i tym samym powoduje opieranie sie czlonu 39 o ogranicznik 45 to powierzchnia oporowa 44 na ograniczniku 45, majaca ksztalt stozkowy dziala jako powierzchnia cierna zabezpieczajaca przed przeciwnym obrotem drugiego czlonu 39.Hamulec móglby byc równiez wyposazony w pomocniczy mechanizm uruchamiajacy dzialajacy pomiedzy ogranicznikiem 45 i drugimi czlonami 39, 39' lub pomiedzy zespolem oporowym 25 i dolnymi koncami szczek hamulcowych 21 i 22.W zespole hamulcowym pokazanym na fig. 3 zastosowano ten sam zespól 24 cylindra hamulcowego i regulatora, jak pokazano na fig. 2. Zespól ten jest zamocowany do plyty tylnej 26 i pomiedzy koncami szczek hamulcowych 53 i 54 ale dolne konce szczek sa polaczone elementem oporowym 55 przenoszacym obciazenie sciskajace. Zespól hamulcowy pokazany na fig. 3 jest wiec mechanizmem dwustronnego dzialania zarówno dla obrotu w prawo jak i w lewo, poniewaz kazda ze szczek hamulcowych moze byc szczeka przednia. W przypadku obrotu bebna, nie pokazanego na rysunku, w prawo szczeka 53 jest dociskana tlokiem 35 a szczeka 54 ele¬ mentem oporowym 55. Tlok 35' nie moze sie poruszac, poniewaz reakcja przylozona do górnego konca szczeki 54 jest wieksza niz sila przylozona przez tlok 35 do szczeki 53. Tlok 35* pracuje w zwiazku z tym jako nieruchomy ogranicznik obrotu bebna w kierunku przeciwnym.Podczas uruchamiania hamulca przy obrocie bebna w lewo tlok 35 przemieszcza wraz ze soba drugi czlon 39 tak, ze moze nastepowac automatyczna regulacja za pomoca mechanizmu 38 jesli ma miejsce zuzycie okla¬ dziny. Jednakze regulator 38' nie moze teraz pracowac poniewaz tlok 35' nie porusza sie. Odwrotna sytuacja ma miejsce w przypadku obrotu bebna w prawo to znaczy, ze tlok 35* uruchamia hamulec i mechanizm regulacyjny 38' moze wtedy automatycznie regulowac odpowiednio do zuzycia okladziny podczas obrotu w prawo.Sprezyny powrotne 32, 33 sluza w poprzednim przykladzie wykonania do odciagania szczek w polozenie wyjsciowe.Przyklad zespolu hamulcowego pokazany na fig. 4 równiez zawiera zespól 24 cylindra hamulcowego i regulatora zamocowany na plycie podstawowej 26 jak to pokazano na fig. 2. Cylinder hamulcowy 56 pokazany na fig. 4 dziala równiez na dolne konce szczek hamulcowych 57 i 58. Cylinder 56 sklada sie z korpusu 59, w którym osadzone sa przesuwnie tloki 60 i 60' przemieszczajace sie w przeciwnych kierunkach. TJ oki 60 i 60' majace ukosne powierzchnie 61, 61' opieraja sie tymi powierzchniami o lukowato zakonczone dolne konce 27, 27' szczek hamulcowych 57, 58. Tloki 60 i 60' sa uszczelnione w stosunku do otworu 62 w korpusie cylindra za pomoca pierscieni uszczelniajacych 37, 37' a ponadto cylinder ma ró\,niez ochraniacze 63 tak jak to pokazano na fig. 2. Uklad iiamulcowy pokazany na fig. 4 jest mechanizmem majacym dwie przednie szczeki hamulcowe przy uwzglednieniu obu kierunków obrotu ale dolny cylinder hamulcowy 56 nie jest wyposazony w mechanizm regulacyjny. Tloki 35 i 60' dzialaja przy obrocie bebna w lewo a tloki 35' i 60 oraz mechanizm regulacyjny 38' pracuja przy obrocie bebna w prawo. Nalezy zauwazyc, ze tloki 60 i 60' maja powierzchnie oporowe ogra¬ niczajace i ruch do wewnatrz korpusu cylindrowego 59, tak, ze jeden lub drugi z tych tloków moze dzialac jako staly element oporowy zaleznie ow kierunku obrotu bebna.Podobnie jak w poprzednich przykladach wykonania na górnych i dolnych koncach szczek hamulcowych znajduja sie sprezyny powrotne 32, 33.Nalezy zauwazyc, ze w rozwiazaniach pokazanych na fig. 3 i 4 okladziny 64 i 65 sa nalozone na szczeki 53, 57, 54 i 58 niesymetrycznie, poprawiajac tym samym dzialai^e mechanizmu regulacyjnego w dobrze znany sposób.Zespól hamulcowy pokazany na fig. 5 rózni sie nieco od poprzednich tym, ze zawiera on dwa zespoly 66 skladajace sie z cylindrów i regulatorów, zamocowane do plyty podstawowej 26. Górny koniec lewej szczeki hamulcowej 21 ma iukowo uksztaltowana powierzchnie 29, która wspólpracuje z ukosnie nachylona po¬ wierzchnia oporowa 68 utworzona na korpusie cylindrowym 69 górnego zespolu 66. Górny koniec szczeki hamulcowej 22 ma lukowo uksztaltowana powierzchnie 29', która z kolei wspólpracuje z ukosnie nachylona powierzchnia 30 na czlonie 31 przenoszacym obciazenia sciskajace. Szczeki hamulcowe 22 i 21 tak samo maja na swych dolnych powierzchniach lukowo uksztaltowane powierzchnie oporowe 27' i 27, które wspólpracuja „odpowiednio z nachylonymi powierzchniami oporowymi 68 i 30 na korpusie 69 oraz na czlonie 31 prze-84 821 5 noszacym obciazenia sciskajace nalezacych do dolnego zespolu 63. Przy górnych i dolnych koncach szczek hamulcowych znajduja sie sprezyny powrotne 32, 33 tak samo jak w poprzednich przykladach.Jeden z zespolów 66 jest pokazany bardziej dokladnie na fig. 6, na której mozna zauwazyc, ze zespól ten sklada sie z tloka 35 dzialajacego na czlon 31 przenoszacy obciazenia sciskajace oraz z mechanizmu regula¬ cyjnego 38 dokladnie takiego samego jak pokazano na fig. 2. Mechanizm regulacyjny 38 pokazany na fig. 6jest skonstruowany i dziala dokladnie tak samo jak mechanizm z fig. 2 i w zwiazku z tym opis jego nie bedzie powtarzany.Szczeki 21, 22 pokazane na fig. 5 dzialaja na przemian jako przednie szczeki odpowiednio dla ruchu w prawo bebna i jako tylne szczeki dla ruchu bebna w lewo. Automatyczna regulacja moze nastepowac odpo¬ wiednio do zuzycia okladziny w kazdym regulatorze oddzielnie podobnie jak to opisano poprzednio.Pomiedzy korpusem 69 a czlonem 39 pokazanymi na fig. 6 mozna umiescic czlon recznego hamulca.Na fig. 7—10 pokazano zastosowanie wynalazku do zespolu hamulcowego, majacego rolkowy rozpieracz 70 umieszczony pomiedzy górnymi koncami szczek hamulcowych 71, 72 oraz zespól uruchamiajacy i regulujacy 73 umieszczony pomiedzy dolnymi koncami szczek hamulcowych. W przykladzie pokazanym na fig. 7—10 mamy do czynienia równiez z hamulcem, majacym dwie przednie szczeki hamulcowe, z których kazda jest przednia przy odpowiedniej zmianie kierunku obrotu ale mechanizmy regulacyjne znajduja sie tylko w dolnym zespole uruchamiajacym.Na fig. 8 pokazano zespól 73 regulacyjno-uruchamiajacy w czesciowym przekroju. Oczywistym jest, ze zespól 73 jest symetryczny wzgledem srodkowej osi pionowej tak samo jak zespól 24 pokazany na fig. 2. Zespól 73 jest bardzo podobny do zespolu 24 i sklada sie z tloków 35 umieszczonych przesuwnie w odpowiednich otworach 36 korpusu 34, który z kolei jest zamocowany do plyty podstawowej 26. Kazdy z czlonów 39 ma nienawrotne polaczenie gwintowe 40 z odpowiadajacym mu tlokiem 35 i wspólpracuje ze stozkowa po¬ wierzchnia oporowa 44 na ograniczniku 45 znajdujacym sie wewnatrz korpusu 34. Sruba 74 pokazana na fig. 8 jest jednak mniejsza niz sruba 41 pokazana na fig. 2 a pierscien napedowy 75 majacy nawrotne polaczenie gwintowe 76 ze sruba 74 ma nieco inny ksztalt.Pierscien napedowy 75 nie moze byc obracany wokól zespolu poniewaz ma tylko jedna zewnetrzna powierzchnie cierna 77 wspólpracujaca z wewnetrzna powierzchnia cierna 49 na czlonie 39. Równiez slaba sprezyna 78, pomiedzy sruba 74 i drugim czlonem 39, jest raczej mniejsza i jest wyposazona w czlon pro¬ wadzacy 80 o ksztalcie kubka. Poprzez czlon 39 przechodzi osiowo tuleja 81 a wewnatrz tloka 35 jest umiesz¬ czony dystansowy element 82 ulatwiajacy odpowietrzenie hamulca. Na zewnetrznym koncu tloka 35 jest umieszczona podkladka 83 sluzaca jako zabezpieczenie uszczelki 19 a równiez umozliwiajaca latwo obrócenie tloka 35 przy ponownym nastawianiu.regulatora po wymianie okladziny. Pierscien uszczelniajacy 37 uszczelnia tlok 35 wzgledem otworu 36.Mechanizm regulacyjny 84 pokazany na fig. 8 dziala dokladnie w ten sposób jak mechanizm 38 na fig. 2.Jak to pokazano na fig. 7 pochyle powierzchnie 28, 28' na czlonach 31, 31' przenoszacych obciazenia sciskajace wspólpracuja z lukowo uksztaltowanymi powierzchniami 27, 27' na dolnych koncach szczek ha¬ mulcowych 71, 72.Na fig. 9 i 10 pokazano bardziej szczególowo rolkowy rozpieracz 70, który sklada sie z obudowy 85 zamocowanej do plyty podstawowej 26 i przeciwleglych zbieznych czlonów 86, 86' majacych pochyle po¬ wierzchnie 87, 87' wspólpracujace z lukowo uksztaltowanymi powierzchniami 29, 29' na dolnych koncach szczek hamulcowych 71, 72. Rozpieracz zawiera równiez czlon prowadzacy 88, majacy przeciwlegle po¬ wierzchnie prowadzace 89, 89' wspólpracujace z pomocniczymi powierzchniami prowadzacymi 90, 90' na zbiez¬ nych czlonach 86, 86' za posrednictwem rolek 91, 91'. Tak wiec ruch czlonu prowadzacego 88 ku górze do przestrzeni pomiedzy czlonami zbieznymi 86, 86' powoduje odsuwanie tych czlonów od siebie.Czlon prowadzacy 88 jest zamocowany do swobodnego konca tloczyska 92, na którym jest osadzony tlok 93 silownika o wiekszej srednicy i tlok 94 o mniejszej srednicy. Plyn hydrauliczny doprowadzany przez otwór 95 do pierscieniowej komory 96 pomiedzy tlokami 93 i 94 powoduje przemieszczanie tloczyska 92 w lewo, przesuwajac czlon prowadzacy 88 pomiedzy czlonami zbieznymi i odchylajac od siebie górne konce szczek hamulcowych.Podczas parkowania silna sprezyna 97 dzialajaca na tlok 99 dociska tlok a tym samym tloczysko 92 w lewo, powodujac mechaniczne zacisniecie hamulca. W celu zwolnienia hamulca do cylindra powietrznego 100 doprowadza sie sprezone powietrze, które przemieszcza tlok 99 w prawo sciskajac tym samym sprezyne 97.Hamulec pokazany na fig. 7—10 jest uruchamiany hydraulicznie przez jednoczesne doprowadzenie plynu hydra¬ ulicznego do otworu 95 górnego cylindra i otworu 52 dolnego cylindra. Srednice tloka 35 i tloków 93 i 94 sa tak6 84 821 dobrane, w odniesieniu do kata nachylenia powierzchni prowadzacych 89, 90, aby na górne i dolne konce szczek hamulcowych 7 i i 72 dzialaly jednakowe sily hamowania podczas hydraulicznego uruchomienia hamulca.Jak to ma miejsce w przykladzie z fig. 7 równiez i tutaj tlok 35, zbiezny czlon 86' i mechanizm regula¬ cyjny 84 dzialaja pizy obrocie bebna w prawo a tlok 35' i czlon zbiezny 86 oraz mechanizm regulacyjny 84 dzialaja przy obrocie w lewo.W przykladach wykonania pokazanych na fig. 4, 5 i 7, w których zastosowano oddzielne cylindry hydrau¬ liczne, cylindry te moga byc zasilane z oddzielnych zródel przy podwójnym ukladzie hamulcowym lub moga byc równiez zasilane ze wspólnego zródla. PL