Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do wy¬ swietlania i odczytywania danych zarejestrowa¬ nych na mikrodokumencie zwlaszcza mikrofoto¬ grafii.Dla ograniczenia objetosci gromadzonych infor¬ macji i stworzenia warunków do szybkiego ich odszukiwania wykorzystuje sie obecnie powszech¬ nie technike fotografowania dokumentów, kart re¬ jestracyjnych, ksiazek i innych nosników danych technicznych w bardzo duzym zmniejszeniu na mi¬ krofilmie.Od odczytu reprodukowanych danych rolke blo¬ ny fotograficznej zaklada sie do optycznego czyt¬ nika lub projektora i przesuwa sie ja tak, aby wybrana klatka znalazla sie naprzeciw otworu obiektywu, dzieki czemu uzyskuje sie na ekranie jej powiekszony i czytelny obraz.Wedlug innej techniki reprodukcji cale zestawy obrazów mikrofilmowych wykonywane sa na ar¬ kuszach zwanych mikrofiszami. Obrazy dokumen¬ tów w mikroskali sa na ogól ulozone seriami w równoleglych rzedach tak, ze tworza na arkuszu cala siatke mikroreprodukcji. Taka mikrofisza jest bardzo uzyteczna w przypadku potrzeby re¬ produkcji na pojedynczym arkuszu wszystkich zwiazanych ze soba dokumentów lub innych in¬ formacji ulozonych w okreslony sposób. Przy uzy¬ ciu mikrofiszy mozna odtworzyc w duzym zmniej¬ szeniu na jednym arkuszu wszystkie strony dosc duzej ksiazki.Podstawowa zaleta mikrofisz jest to, ze daja utrwalone reprodukcje oraz sa latwe do powie¬ lania w postaci kopii pozytywowych na matrycy lub na blonie. Szczególnie efektywnym sposobem uzyskiwania kopii transparentowych z matrycy mikrofiszy jest powielanie stykowe, w którym mi¬ krofisza sluzy jako negatyw fotograficzny.Przez zastosowanie nowoczesnej techniki wyko¬ rzystujacej mikrofisze mozna z pojedynczej ma¬ trycy mikrofiszy zawierajacej wszystkie strony ksiazki wytwarzac tysiace tanich kopii transparen¬ towych.Jednakze korzystanie z takich mikrofisz uwa¬ runkowane jest posiadaniem odpowiedniego czyt¬ nika optycznego. Czytnik musi zawierac mecha¬ nizm do przesuwania mikrofisz w kierunku osi wspólrzednych x i y w celu wprowadzenia dane¬ go mikroobrazu do systemu optycznego sluzacego do projekcji powiekszonego obrazu wybranej re¬ produkcji na ekran.Znane czytniki mikrofilmów i mikrofisz, nawet te najprostsze i najbardziej zwartej budowy, maja znaczne wymiary, co wyklucza uzycie ich w taki sposób, jak ksiazki.Aby zrozumiec, dlaczego istniejace konstrukcje •czytników optycznych narzucaja duze ich rozmia¬ ry, o wiele wieksze od wymiarów zwyklej ksiaz¬ ki, wystarczy rozpatrzyc przykladowo mikrofisze zawierajaca 2 100 klatek, z których kazda stanowi mikroobraz jednej strony ksiazki o wymiarach 8524185241 3 4 • 216 X 280 mm z kilkoma tysiacami znaków na kaz¬ dej stronie. Do prawidlowego czytania bez wyte¬ zania wzroku wymagane jest okolo 60-krotne po¬ wiekszenie kazdego mikroobrazu.Jednakze praktyczne wzgledy stwarzaja wyrazne granice powiekszenia mozliwego do uzyskania. Dla przykladu uklad aparatu projekcyjnego musi byc przystosowany do powiekszenia mikroobrazu o wy¬ miarach* 4,3 X 3,3 mm .do rozmiarów równych lub .- --, ; wiekszych od Wymiaru oryginalu 21j5*X 280 mm.; * .. "A ze .obiektywy- maja z zasady soczewki ofeagle, musza byc dostosowane do odtwarzania bez znie¬ ksztalcen obrazu po przekatnej o wymiarach 216 X X 280 mm.Taki projektor musi byc wyposazony w obiek- . .tyw o duzej sile swiatla (o malej wartosci f) i du- • zym kaeie pola widzenia. Do odtwarzania mikro- reprodukcji literatury w mozliwym do przyjecia powiekszeniu przy pomijalnym stopniu znieksztal¬ cenia w rogach obrazu konieczne jest uzycie obiektywu o wysokim stopniu korekcji. Takie obiektywy sa jednak bardzo drogie.Jesli cale swiatlo ukazujace sie na ekranie czyt¬ nika ma przejsc przez bardzo mala ramke mikro- dokumentu, to obiektyw musi miec bardzo mala ogniskowa f. Im mniejsza jest bowiem ogniskowa, tym mniejsze powstaja straty strumienia swietlne¬ go,* ale tym drozszy jest sam . obiektyw. Ograni- •' .. czenje w ilosci -swiatla przepuszczanego przez, mi- krofisze wynika z faktu, ze moze byc ona znisz- - czona przez ¦ absorbowany strumien swietlny. Je- „sli wiec dla. polepszenia czytelnosci obrazu konie¬ czne jest zwiekszyc natezenie Oswietlenia, to wy¬ nikajacy stad wzrost strumienia swiatla moze do¬ prowadzic do zniszczenia mikrodokumentu.Obiektyw typowego czytnika optycznego odpo¬ wiedniego do odtwarzania obrazów z mikrofilmu sklada sie z co najmniej 12 elementów i ma dlu¬ gosc 95 mm przy ogniskowej 6,2 mm oraz srednice okolo 30 mm. Obiektyw tego typu jest odpowied¬ ni tylko do malego pola widzenia w kacie ok. 11° i wymaga odleglosci rzutowania co najmniej 1 m.Z wymienionych przyczyn konwencjonalny czyt¬ nik do mikrofilmów lub mikrofisz musi miec dro¬ ge swiatla o dlugosci co najmniej 30 do 100 cm, aby mógl spelniac nalezycie swa role. Dlatego czytniki takie sa zwykle wyposazone w zespoly do kilkakrotnego zalamywania strumienia swietl¬ nego, które umieszczone sa w niezbyt przestrzen¬ nej skrzynce. Przy istniejacej technice mikrore- produkcji czy to przy uzyciu mikrofilmu czy tez mikrofiszy nie jest mozliwe ze wzgledu na wy¬ magane minimum drogi swiatla nawet przy naj¬ bardziej korzystnym rozwiazaniu konstrukcyjnym czytnika zmniejszenie jego wymiarów do wymia¬ rów ksiazki, tj; stworzenie czytnika w postaci pla¬ skiej skrzynki o dlugosci i szerokosci równej wy¬ miarom jednej strony w ksiazce i o glebokosci nie wiekszej niz 50 mm.Celem wynalazku jest opracowanie konstrukcji urzadzenia do wyswietlania i odczytywania da¬ nych zarejestrowanych na mikrodokumencie, któ- ¦; re nie ma wyzej wymienionych niedogodnosci.Cel wynalazku zostal osiagniety przez zaopa¬ trzenie urzadzenia w szablon soczewkowy zawie¬ rajacy wieksza ilosc miniaturowych soczewek, które sa rozmieszczone na szablonie tak, ze ich osie optyczne pokrywaja sie ze znakami lub da¬ nymi ukladu znaków na mikrodokumencie, zródlo swiatla do oswietlenia wybranych ukladów zna¬ ków na mikrodokumencie oraz w mechanizm usta¬ wiajacy do przesuwania mikrodokumentu w sto¬ sunku do szablonu. Osie optyczne wszystkich so- ". czewek sa do siebie równolegle i prostopadle do mikrodokumentu. *•'..¦_ Soczewki przeznaczone sa dó powiekszania w zasadzie pojedynczych znaków, a nie — jak w czytniku konwencjonalnym — calego mikroob¬ razu. Soczewki te maja bardzo maly kat pola wi¬ dzenia i nie musza byc korygowane ze wzgledu na aberracje. Poniewaz szablon soczewkowy moze byc wykonany stosunkowo tanio, koszt calego czyt¬ nika obciazony w duzej mierze przez koszt uzy¬ tego ukladu soczewek wypada bardzo maly w po¬ równaniu z czytnikami optycznymi w standardo¬ wym wykonaniu. Ponadto z uwagi na fakt, ze kazda soczewka sluzy do projekcji pojedynczego znaku na ekranie, który moze znajdowac sie w niewielkiej odleglosci, calkowita glebokosc czytni¬ ka moze byc rzedu 25 mm a nawet mniejsza, dzieki czemu mozliwe staje sie skonstruowanie czytnika plaskiego* lub w postaci plytkiej skrzyn¬ ki o wymiarach porównywalnych z wymiarami zwyklej ksiazki.Poniewaz opisany uklad dzieli tekst kazdej stro¬ ny oryginalu na poszczególne znaki lub bity in^ formacji, jest zrozumiale, ze W przypadku odtwa¬ rzania pierwotnego dokumentu przedstawiajacego wykres, zdjecie fotograficzne lub inna informacje nie rozbijajace sie na poszczególne znaki lub li¬ tery, musi byc on rozlozony na oddzielne bity in¬ formacji, które powinny odpowiadac poszczegól¬ nym soczewkom szablonu.Taki wielokrotny mikrodokument jest odtwarza¬ ny w czytelnej wielkosci w czytniku optycznym zaopatrzonym w szablon soczewkowy stanowiacy plaski uklad soczewek, z których kazda sluzy do powiekszania i rzucania na ekran poszczególnych liter lub bitów w zestawieniu tworzacym wyrazny mikroobraz, przy czym powiekszone obrazy rzu¬ cane sa przez soczewki na równolegly do szablonu ekran umieszczony w niedalekiej od niego odle¬ glosci.Stosuje sie przy tym mechanizm wybiorczy ustawiajacy mikrodokument wzgledem szablonu soczewkowego droga malych przesuniec w jednym kierunku tak, ze rózne zestawy znaków lub bitów sa odbierane przez szablon soczewkowy, który od¬ twarza sukcesywnie na wymienionym ekranie po¬ szczególne obrazy wielokrotnego mikrodokumentu.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat urzadzenia wedlug wynalaz¬ ku; fig. 2 — wielokrotny mikrodokument z po¬ szczególnymi mikroobrazami w widoku z góry; fig. 3 — inne rozwiazanie wielokrotnego mikrodo¬ kumentu; fig. 4 — inne rozwiazanie mikrodoku¬ mentu pokazanego na fig. 3; fig. 5 — czytnik ty¬ pu kasetowego do odtwarzania. mikrodokumentw 40 45 50 55 6085241 z fig. 3; w widoku perspektywicznym; fig. 6 — schemat jednej z soczewek sluzacych do projekcji poszczególnych znaków mikrodokumentu; fig. 7 — szablon soczewkowy do odczytywania wielokrot¬ nego mikrodokumentu; fig. 8 — inny przyklad wy- 5 konania szablonu soczewkowego; fig. 9 — schemat . jednego z rozwiazan rozgalezionego przewodu ru¬ rowego sluzacego do rozprowadzania swiatla do miejsc wyswietlania poszczególnych znaków na mikrodokumencie; fig. 10 — schemat innego ro- !0 zwiazania przewodu rozprowadzajacego swiatlo.W mikrodokumencie wedlug wynalazku znaki lub bity informacji tworzace tekst lub przedmiot pojedynczej strony wzglednie dokumentu podle¬ gajacego reprodukcji sa w przeplocie ze znakami -15 lub bitami informacji skladajacymi sie na teksty lub przedmioty innych stron lub dokumentów re¬ produkowanych na tym samym mikrodokumencie.Jesli wiec przyjac, ze kazda strona ma pojem¬ nosc co najwyzej 1000 znaków lub bitów, to te 20 1000 znaków lub bitów musi byc rozlozone na mi¬ krodokumencie przy zachowaniu odpowiedniego odstepu miedzy nimi tak, ze tworza one na nim szczególny uklad znaków, których polozenie jest odrebne od ukladu znaków przedstawiajacych 25 wszystkie inne strony lub dokumenty odtworzone na tym samym mikrodokumencie.Szablon soczewkowy wspólpracujacy z danym wielokrotnym mikrodokumentem lub mikrofilmem jest utworzony przez plaski uklad soczewek o ma- 30 lej Odleglosci ogniskowej, przy czym soczewki te sa oddalone wzgledem siebie tak, aby pokryc sie optycznie z odpowiednimi znakami w ukladzie znaków na mikrodokumencie wyrównanym odpo¬ wiednio wzgledem szablonu. 35 W ten sposób przez przesuwanie mikrodokumen¬ tu wzgledem szablonu soczewkowego wzdluz osi x i y mozna doprowadzic rózne uklady znaków reprezentujacych poszczególne strony lub doku¬ menty do soczewek szablonu czytnika i wyswie- 4o tlac zainteresowanemu tekst po jednej stronie na raz. Przy zastosowaniu prostego mechanizmu prze¬ suwajacego dzialajacego pod wplywem przycisnie¬ cia guzika lub przesuniecia dzwigni i plaskiego czytnika mozna odczytywac mikroreprodukcje 45 ksiazki w sposób podobny jak sama ksiazke trzy¬ majac czytnik wprost w reku.Schemat urzadzenia wedlug wynalazku przed¬ stawiony jest na fig. 1. Urzadzenie zawiera sza¬ blon soczewkowy. Y, ekran Z, na którym wyswie- 50 tlane sa znaki oraz zródlo swiatla L.Szablon soczewkowy zawiera w pokazanym przykladzie 17 soczewek ponumerowanych od 1 do 17, przy czym sa one rozmieszczone w pewnym oddaleniu wzgledem siebie wzdluz linii prostej w 95 optycznym wyrównaniu z 17 znakami na mikrofi- szy. Kazda soczewka ma postac malej (np. o sred¬ nicy 2 mm) kulki z zywicy akrylowej. Kulka o ta¬ kiej wielkosci nie moze powiekszac calej strony mikrodokumentu, lecz w przypadku zastosowania 60 jej do projekcji pojedynczych liter a nie calej strony, nie powstaja zadne znieksztalcenia w od¬ twarzanym znaku.Jesli uzyc pary takich kulek z zywicy akrylo¬ wej tworzacych mikroskop projekcyjny, mozna 65 rzucac powiekszony obraz kazdego znaku bez wi¬ docznych jego znieksztalcen na ekran umieszczo¬ ny w odleglosci mniejszej niz 50 mm od po¬ wierzchni mikrofiszy.Para takich soczewek przedstawiona na rysun¬ ku w postaci odrebnych pelnych kulek umieszczo¬ nych jedna nad druga moze byc w praktyce utworzona przez polówki kulek lub jeszcze mniej¬ sze ich segmenty. W kazdym z tych przypadków odstep mikrodokumentu od ekranu jest bardzo maly, co umozliwia konstrukcje czytnika plaskiego.Uzytkownik oglada ekran w zwykly sposób w zwyklej odleglosci widzenia. Ekran Z moze sta¬ nowic konwencjonalny ekran projekcyjny, ale lep¬ sze widzenie osiaga sie przy uzyciu ekranu kie¬ runkowego, tj. ekranu z wyraznie wystepujacym rozproszeniem swiatla, lub soczewkami Fresnela.W.ten sposób przy umieszczeniu znaków na mi¬ krofiszy w osi ukladów soczewek oraz przy takim powiekszeniu i aperturze, ze kazda z soczewek po¬ kazuje na ekranie jeden tylko znak mozliwe jest odczytywanie bez znieksztalcen calego rzedu zna¬ ków.Na fig. 2 pokazano mikrodokument R, na któ¬ rym reprodukowane jest przykladowo dla uprosz¬ czenia rozwazan tylko 25 stron tekstu lub doku¬ mentacji.Kazdy z róznych znaków takich, jak litery al¬ fabetu jakie lacznie tworza tekst pierwszej strony oryginalu, sa zaznaczone na rysunku indeksem „1". Jak widac, indeksy „1" sa rozlozone na calym mikrodokumencie w pewnym odstepie wzgledem siebie tworzac uklad znaków przyjmujacy w ogól¬ nosci ksztalt prostokata. Indeksy „1" w tym ukla¬ dzie znaków znajduja sie wszystkie w optycznym wyrównaniu z ukladem soczewek w szablonie M soczewkowym. Soczewki te sa tu zaznaczone kól¬ kami otaczajacymi indeksy „1". W ten sposób uklad soczewek odpowiada ukladowi znaków re¬ produkowanych na mikrodokumencie R.Z fig. 2 widac tez, ze liczba indeksów „1" w ukladzie znaków wynosi 9, po 3 znaki w kazdym z 3 rzedów znaków. Jest to oczywiscie duzym uproszczeniem, gdyz aktualnie w praktyce liczba znaków na stronie przekracza tysiac liter lub bi¬ tów informacji.Znaki, które tworza lacznie tekst drugiej stro¬ ny oryginalu, sa oznaczone indeksem „2", a zna¬ ki na trzeciej stronie — indeksem „3" itd. az do strony, której znaki okreslono indeksem „25".Kazdy uklad indeksów zajmuje odpowiednie po¬ lozenie w stosunku do innych indeksów. W rezul¬ tacie przez wybiorcze ustawienie mikrodokumentu R wzgledem szablonu M soczewek, kazdy uklad znaków moze byc doprowadzany do scislego wy¬ równania z szablonem w celu oddzielnego wy¬ swietlania i odczytywania.Przy rozlozeniu ukladów znaków na mikrodoku¬ mencie wedlug fig. 2 cale urzadzenie pozwala na przesuwanie szablonu w obu kierunkach x i y dla odczytania wszystkich 25 ukladów znaków W celu zilustrowania, jak to sie odbywa, pierwsze kolumn na mikrodokumencie oznaczono literami7 Ac, Bc, Cc, Dc i Ec a pierwsze 5 rzedów — literami Ar, Br, Cr, Dr i Er.W ten sposób przy wyrównaniu mikrodokumen- tu R z szablonem M takim, ze soczewki szablonu pokrywaja sie z kolejnymi kolumnami i rzedami nastepujacymi w kierunkach x i y, wszystkie 25 stron moga byc odczytane jedna po drugiej w na¬ stepujacym porzadku: Uklad znaków kazdej strony 1 2 3 4 6 7 8 9 11 12 13 14 1.6 17 18 19 21 22 23 24 kolumna A„ c B„ c c c D c E c A„ c B, c C c n c E, c A„ c B„ c Cc Dc Ec Ac Pc C c D„ c E c A„ c B„ c C c D' c E, c rzad 1 A r A r A r A r A." r B r B r B ¦ r B r B r c r C * ^ qr °* Dr D' D r D r D r E r E r E r E r E r ,_...„, Na mikrofiszy o wymiarach 216 X 280 mm (tj. o powierzchni 604 cm2), mozna nominalnie umie¬ scic znaki w odleglosciach wzajemnych 0,036 X X 0,036 mm w ilosci ok. 41,5 miliona. Tak wiec pojemnosc informacyjna mikrofiszy jest nadzwy¬ czaj duza.W rozwiazaniu mikrodokumentu pokazanym na fig. 2, odczytywanie jest realizowane przez odpo¬ wiednie przesuwanie mikrodokumentu w obu kie¬ runkach x i y. Tak wiec czytnik musi byc wy¬ posazony w mechanizm pozwalajacy na stopniowe przesuwanie mikrodokumentu wzgledem szablonu soczewkowego w jednym lub obu glównych kie¬ runkach. W pewnych przypadkach przy odczyty¬ waniu mikrodokumentu wymagane jest przesuwa¬ nie go jedynie w jednym kierunku. W takim przy¬ padku moze byc zastosowany uproszczony mecha¬ nizm przesuwajacy.Mikrofisza E pokazana na fig. 3 jest zaopatrzo¬ na w uklady znaków, nachylonych pod pewnym katem do linii rzedów tych znaków. Na mikrofi¬ szy odtworzone jest 26 stron oryginalu, przy czym znaki kazdej strony tworza uklady znaków zawie¬ rajacych liczby odpowiednie od „1" do „26".Szablon soczewkowy LM jest utworzony przez 8 uklad soczewek, których ustawienie pokrywa sie ze znakami wybranego ukladu znaków.Na mikrodokumentcie tym indeks „1" w szó¬ stym rzedzie wyprzedza tenze indeks w piatym rzedzie o piec 'odleglosci znaków, a indeks „1" w piatym rzedzie wyprzedza -podobny indeks w czwartym rzedzie o te same piec odleglosci zna¬ ków itd. Drugi szereg indeksów „1" zaczyna sie w szóstym rzedzie po indeksie „26" i tworzy po- dobna linie zygzakowata az do 12 rzedu, w któ¬ rym trzeci szereg indeksów „1" zaczyna sie tez po indeksie „26".W takim wykonaniu mikrofiszy ze wzgledu na przesuniecie rzedów znaków wzgledem siebie jej efektywna powierzchnia nie jest w pelni wyko- . rzystana. Jednakze ma ona te zalete, ze pozwala na pelne jej odczytanie przez stopniowe przesu¬ wanie w jednym tylko kierunku. I tak w miare stopniowego przesuwania mikrofiszy do pokrycia sie kolumn od A do Z z szablonem LM soczewko¬ wym odczytuje sie kolejno 26 ukladów znaków zaznaczonych indeksem od 1 do 26.Przy ukladzie znaków pokazanym na fig. 4, któ- . ry jest szczególnie uzyteczny przy reprodukcji dokumentów na mikrofilmie FS umieszczonym w kasecie lub w ladunku, co pozwala na latwe prze¬ ciaganie go wyjedna strone przez zwykly fotogra¬ ficzny mechanizm przesuwowy, znaki ustawione ' sa równiez ukosnie, lecz nowy szereg znaków za- czyna sie zawsze na ostatniej kolumnie znaków szeregu poprzedniego. W ten sposób niewykorzy¬ stane miejsca na mikrofilmie wystepuja tylko na jej krancach, podczas gdy w pozostalych czesciacn jest ona w calosci zajeta znakami. Stosowany do odczytywania tego mikrodokumentu szablon FMM soczewkowy, zawiera tyle soczewek ile znaków wystepuje w kazdym z ukladów.Do odczytywania mikrodokumentów typu poka¬ zanego na fig. 4 stosuje sie czytnik kasetowy po- 40 kazany na fig. 5, w którym mikrofilm FS nawi¬ niety na nadawczej szpulce 10 przesuwany jest pod soczewkowym szablonem LMM i ponownie nawijany na odbiorcza szpulke 11. Naswietlanie mikrofilmu nastepuje od lampy 12 zasilanej z ba- 45 terii 13, przy czym wyswietlony i powiekszony obraz rzucany jest na maly ekran 14. Stopniowe przesuwanie mikrofilmu moze byc dokonywane recznie lub sterowane silnikiem. Mozna tez uzyc mikrofilm w postaci tasmy bez konca, która po 50 pelnym przesunieciu moze byc odczytywana bez potrzeby przewiniecia.W przypadku gdy mikrodokumenty sa okragle lub eliptyczne, znaki moga byc ulozone w kolum¬ nach promieniowych, a szablon soczewkowy mu- 55 si miec równiez ksztalt okragly. Soczewki w ta¬ kim szablonie sa rozmieszczone równiez w sposób pokrywajacy sie z ukladem znaków na mikrofi¬ szy.System optyczny wedlug wynalazku w postaci 60 prostych plytek soczewkowych lub wielu grup soczewek osadzonych w odpowiednim szablonie moze byc uzyty do reprodukcji materialu doku¬ mentacyjnego. Zamiast soczewek sferycznych uzyc mozna soczewki asferyczne o odpowiedniej sred- 65 nicy.9 85241 Mozna zastosowac obiektywy o duzej apreturze a malej zdolnosci rozdzielczej, podobne do obiek¬ tywów zwierciadlanych stosowanych w mikrosko¬ pach. W ten sposób, kazdy znak na mikrofiszy 15 jest wyswietlany przez uklad soczewek zawieraja¬ cy sferyczna odblyskowa soczewka 16, jaka daje obraz znaku na eliptyczna powierzchnie 17 wkle¬ sla, dla projekcji na odpowiedni ekran.Szablony z soczewkami o malej ogniskowej wytwarzane sa przez odlewanie ich z tworzywa sztucznego.Soczewki moga byc wykonywane w cienkich warstwach o grubosci odpowiadajacej odleglosci ogniskowej i zestawione w podwójny uklad. Za¬ leta plaskich warstw o grubosci odpowiadajacej ogniskowej przedmiotowej jest to, ze mikrofisza moze bezposrednio dotykac do ukladu soczewek w celu automatycznego ogniskowania. Soczewki 18 sa w wymaganym ukladzie formowane na górnej powierzchni 18A szablonu z zywicy akrylowej pla¬ skiego z drugiej strony, a majacego grubosc od¬ powiadajaca ogniskowej przedmiotowej (fig. 7).Plytkowy szablon soczewkowy moze zawierac uklad podwójnych soczewek 19, 20 wykonanych w podlozu 21 przy formowaniu calego szablonu (fig. 8).W przypadku stosowania mikrodokumentów wy¬ konanych na podlozu nieprzezroczystym do oswie¬ tlania stosuje sie przewód swietlny, który rozpro¬ wadza swiatlo z ogólnego zródla, wzdluz odcinków rury do miejsc rozmieszczenia znaków w danym ukladzie na mikrodokumencie. Na fig. 9 pokaza¬ no przewód swietlny 22 wykonany z tworzywa sztucznego lub z materialu wlóknistego wylozo¬ nego od wewnatrz odblysnikiem, doprowadzony do zródla swiatla 23 i zaopatrzony w szereg odga¬ lezien 24 dostosowanych do ukladu znaków.Rozwiazanie takie umozliwia oszczednosc swia¬ tla, gdyz promienie padaja na mikrofisze tam, gdzie jest to potrzebne. Umozliwia to zastosowa¬ nie lampy o malej mocy oraz unika sie niszcza¬ cego nagrzewania mikrofiszy.Na fig. 10 pokazano zastosowanie urzadzenia we¬ dlug wynalazku do odczytywania nieprzezroczy¬ stych mikrodokumentów. Przewód 27 swietlny jest usytuowany tak, ze nie staje on na drodze promieni wzdluz osi ukladu soczewek. Kazda z rozpraszajacych optycznych soczewek (podobnych do pokazanych na fig. 6) skierowana jest na nie¬ przezroczysty mikrodokument 25 na przeciwko odpowiedniego odgalezienia 28 przewodu swietlne¬ go.Przewód swietlny 27 ma w tym przypadku glów¬ ny ciag doprowadzony do zródla swiatla i szereg odgalezien 28 konczacych sie na znaku danego ukladu na mikrodokumencie. W ten sposób do ukladu optycznego nie dociera zadne swiatlo bez¬ posrednie, a tylko odbite odpowiednio od czolo¬ wej powierzchni mikrodokumentu. Mozliwe tez sa inne uklady oswietleniowe podobne do (uzywanych w oswietlaczach mikroskopowych do obserwacji próbek metalurgicznych itp.Zamiast lamp lub innych zródel swiatla do oswietlania moze byc wykorzystane swiatlo roz¬ proszone. W mechanizmie ustawiajacym mikro¬ dokument w czytniku odleglosc przesuwu w kie¬ runku x i y dla odczytywania wszystkich ukladów znaków nie jest równa calej dlugosci lub szero¬ kosci mikrodokumentu, jak w konwencjonalnych systemach, lecz odpowiada tylko niewielkiej cze¬ sci tych wymiarów, tj. odpowiada odleglosci od kolumny Ac do Ec w kierunku X i od rzedu Af do Er w kierunku Y. s45*74549««7««s 3.*3/ 3Z353t3S3S373B3?4D4l 4Z.'*34t-'fS4i474B^3iS/S2£3StS3-3^V3aS^to6/! 85241 2£ Tl LD-1D. PLThe subject of the invention is a device for displaying and reading data recorded on a microdocument, especially microphotography. In order to limit the volume of collected information and to create conditions for its quick retrieval, techniques of photographing documents, registration cards, books and other technical data carriers in a very large reduction on microfilm. From the reading of the reproduced data, the photographic film roller is placed on the optical reader or projector and it is moved so that the selected frame faces the lens opening, so that you get an enlarged and legible image on the screen. According to another reproduction technique, whole sets of microfilm images are made on sheets called microfiche. The microscale images of documents are generally arranged in series in parallel rows so that they form a whole micro-reproduction mesh on the sheet. Such microfiche is very useful when there is a need to reproduce on a single sheet all related documents or other information arranged in a specific manner. When using microfiche, all pages of a fairly large book can be reproduced in a large reduction on one sheet. The main advantage of microfiche is that it produces fixed reproductions and is easy to duplicate in the form of positive copies on a matrix or on foil. A particularly effective method of obtaining transparent copies from a microfiche array is through contact duplication, in which the microfiche serves as a photographic negative. By the use of modern microfiche techniques, thousands of cheap transparencies can be produced from a single microfiche array containing all the pages of a book. However, the use of such microfiche is conditioned by having a suitable optical reader. The reader must include a mechanism to move the microfiche in the direction of the x and y coordinate axes in order to introduce a given micro-image into the optical system for projecting an enlarged image of the selected re-production onto the screen. Known microfilm and microfiche readers, even the simplest and most compact, have large dimensions, which precludes their use in the same way as books. To understand why the existing constructions of optical readers impose their large dimensions, much larger than the dimensions of an ordinary book, it is enough to consider, for example, microfiche containing 2,100 frames, with each of which is a microimage of one page of a book with dimensions of 8524185241 3 4 · 216 X 280 mm with several thousand characters on each page. Approximately 60 times the magnification of each microimage is required for correct reading without staging the eyesight. However, practical considerations set clear limits to the magnification that can be obtained. For example, the layout of the projection apparatus must be capable of enlarging a micro-image with dimensions * 4.3 X 3.3 mm. To sizes equal to or .- -,; larger than the original size 21j5 * X 280 mm .; * .. "And since lenses - as a rule, ofeagle lenses, they must be adapted to reproduce without distortion of the image on a diagonal of 216 x 280 mm. Such a projector must be equipped with a lens with a high power of light ( with a low f-value and a large field of view.However, such lenses are very expensive to reproduce the micro-reproductions of literature at an acceptable magnification with negligible distortion in the image corners. If all the light that appears on the reader screen is to pass through a very small frame of the document, then the lens must have a very small focal length f. The smaller the focal length, the smaller the loss of the luminous flux, * but the more expensive it is. Objective. Reduces the amount of light - transmitted through, microfiche due to the fact that it can be destroyed - by ¦ the absorbed luminous flux. So if it is for. the legibility of the image, it is necessary to increase the intensity of the illumination, the resulting increase in the light beam may lead to the destruction of the microdocument. The lens of a typical optical reader suitable for reproducing microfilm images consists of at least 12 elements and has a length of 95 mm with a focal length of 6.2 mm and a diameter of about 30 mm. This type of lens is only suitable for a small field of view at an angle of approx. 11 ° and requires a projection distance of at least 1 m. For these reasons, a conventional microfilm or microfiche reader must have a light path of at least 30 to 100 cm. so that he can fulfill his role properly. Therefore, such readers are usually equipped with devices for refracting the light beam several times, which are placed in a not very spacious box. With the existing microreproduction technique, either with the use of microfilm or microfiche, it is not possible, due to the required minimum light path, to reduce its dimensions to the dimensions of the book, even with the most advantageous construction of the reader, i.e. the creation of a reader in the form of a plaque box with a length and width equal to the dimensions of one page in a book and with a depth of not more than 50 mm. The object of the invention is to develop a device for displaying and reading data recorded on a microdocument, which; re not having the above-mentioned disadvantages. The aim of the invention is achieved by providing the device with a lens template containing a greater number of miniature lenses which are arranged on the template so that their optical axes align with the characters or pattern data on the microdocument , a light source for illuminating selected mark patterns on a microdocument and a setting mechanism for advancing the microdocument relative to the template. Optical axes of all lenses are parallel and perpendicular to each other. * • '.. ¦_ Lenses are designed to enlarge basically single characters, and not - as in a conventional reader - the entire micro-image. very small angle of the field of view and do not need to be corrected for aberrations. Since the lens pattern can be made relatively cheaply, the cost of the entire reader, heavily burdened by the cost of the lens system used, is very small compared to optical readers in standard execution.In addition, since each lens is used to project a single character on the screen, which may be a short distance away, the overall depth of the reader can be in the order of 25 mm or less, making it possible to becomes the construction of a flat reader * or in the form of a shallow box with dimensions comparable to the dimensions of a regular book, since the described arrangement divides the text of each page by of the bolt into individual characters or information bits, it is understood that if an original document showing a chart, photographic photograph or other information is reproduced without breaking down into individual characters or letters, it must be broken down into separate information bits. which should correspond to the individual lenses of the template. Such a multiple microdocument is reproduced in a readable size in an optical reader provided with a lenticular template constituting a flat arrangement of lenses, each of which is used to enlarge and project individual letters or bits on the screen in a juxtaposition to form a clear microimage, whereby the enlarged images are projected by the lenses onto a screen parallel to the template located in the near distance from it. A selection mechanism is used to position the microdocument in relation to the lens template the path of small shifts in one direction so that different sets of signs or bits are picked up by the lens template a box which successively reproduces on said screen the individual images of a multiple microdocument. The subject matter of the invention is illustrated in an exemplary embodiment in the drawing, in which Fig. 1 shows a diagram of an apparatus according to the invention; Fig. 2 shows a multiple microdocument with particular microimages in top view; 3 shows another embodiment of a multiple microdocument; Fig. 4 shows another embodiment of the microdocument shown in Fig. 3; Fig. 5 illustrates the playback cassette type reader. microdocuments 40 45 50 55 6085241 of Fig. 3; in perspective view; Fig. 6 is a schematic diagram of one of the lenses for the projection of individual characters of a micro-document; Fig. 7 shows a lens template for reading a multiple microdocument; Fig. 8 illustrates another embodiment of a lens pattern; Fig. 9 is a diagram. one of the bifurcated tubular arrangements for distributing light to the locations of displaying individual characters on a microdocument; Fig. 10 is a diagram of another method of bonding the light distributing conductor. In a microdocument according to the invention, the characters or bits of information forming the text or object of a single page or document to be reproduced are interlaced with the characters -15 or information bits that make up the texts or objects of other pages or documents reproduced on the same microdocument. So assuming that each page has a capacity of at most 1000 characters or bits, these 20,000 characters or bits must be spread over the document with the appropriate interval between them so that they form on it a special arrangement of signs, the position of which is different from the arrangement of signs representing all other pages or documents reproduced on the same microdocument. The lens template working with a given multiple microdocument or microfilm is formed by a flat arrangement of lenses with a 30 lower focal length, with the lenses from with respect to each other so as to optically coincide with the corresponding characters in the pattern of characters on the microdocument aligned with the template. In this way, by moving the microdocument with respect to the lens pattern along the x and y axes, it is possible to bring different arrangements of characters representing individual pages or documents to the lenses of the reader template and display the text one side at a time to the interested party. By using a simple shifting mechanism operated by pressing a button or moving a lever and a flatbed reader, it is possible to read the micro-reproductions of a book in a manner similar to the book itself, with the reader in hand. The scheme of the apparatus according to the invention is shown in Fig. 1. The device includes a lens template. Y, the screen Z on which the characters are displayed and the light source L. The lens pattern in the example shown includes 17 lenses numbered 1 to 17, which are spaced apart from each other along a straight line in optical alignment with 17 characters on the microfiche. Each lens is in the form of small (eg, 2 mm in diameter) spheres of acrylic resin. A ball of this size must not enlarge the entire side of the microdocument, but when used to project individual letters rather than the entire page, no distortion is produced in the character being reproduced. If you use a pair of such acrylic resin beads to form a microscope projection, one can project an enlarged image of each mark without noticeable distortion onto a screen positioned less than 50 mm from the surface of the microfiche. A pair of such lenses shown in the figure as separate solid spheres placed one above the other can in practice be formed by ball halves or even smaller segments thereof. In each of these cases, the gap between the micro document and the screen is very small, which is made possible by the design of the flatbed reader. The user views the screen in the usual way at the usual viewing distance. The Z-screen may be a conventional projection screen, but better vision is achieved by using a directional screen, i.e. a screen with clear light scattering, or with Fresnel lenses. In this way, by placing marks on the microphones along the axis. of lenses, and with such magnification and aperture that each lens shows only one character on the screen, it is possible to read without distortion of the entire character row. Fig. 2 shows a microdocument R, which is reproduced, for example, for simplification. Considering only 25 pages of text or documentation. Each of the various characters, such as the letters of the alphabet, which together make up the text of the first page of the original, are marked in the figure with the index "1". As you can see, the indexes "1" are spread over the whole a microdocument at a certain distance from each other, creating an arrangement of signs which generally takes the shape of a rectangle. The indices "1" in this pattern of signs are all in optical alignment with the pattern of lenses in the lenticular pattern M. These lenses are here marked with circles surrounding the indices "1". Thus, the arrangement of the lenses corresponds to the pattern of signs reproduced on the microdocument RZ in Fig. 2, it can also be seen that the number of indices "1" in the pattern of signs is 9, 3 characters in each of the 3 rows of characters. in practice, the number of characters on a page exceeds a thousand letters or bits of information. The characters that make up the text of the second side of the original are marked with the index "2", characters on the third page with the index "3", etc. the page whose characters are designated with index "25". Each system of indexes has a proper position relative to the other indexes. As a result, by selectively aligning the microdocument R with respect to the lens pattern M, each pattern of characters can be closely aligned with the pattern for separate display and reading. With the layout of the pattern patterns on the microdocument as shown in Fig. 2, the whole device is allows the template to be moved in both x and y directions to read all 25 character patterns To illustrate how this is done, the first columns on the microdocument are marked with the letters 7 Ac, Bc, Cc, Dc and Ec and the first 5 rows with the letters Ar, Br, Cr, Dr and Er. Thus, if you align the microdocument R with the template M such that the lenses of the template coincide with the subsequent columns and rows following in the x and y directions, all 25 pages can be read one after the other in the following order: each page 1 2 3 4 6 7 8 9 11 12 13 14 1.6 17 18 19 21 22 23 24 column A "c B" ccc D c E c A "c B, c C cnc E, c A" c B "c Cc Dc Ec Ac Pc C c D "c E c A" c B "c C c D 'c E, c row 1 A r A r A r A r A. "r B r B r B ¦ r B r B rcr C * ^ qr ° * Dr D' D r D r D r E r E r E r E r E r, _... ", On microfiche with dimensions of 216 X 280 mm (i.e. with an area of 604 cm2), you can nominally place characters at mutual distances of 0.036 X X 0.036 mm in an amount of approximately 41.5 million. Thus, the information capacity of the microfiche is extraordinarily large. In the microdocument solution shown in Fig. 2, reading is accomplished by moving the microdocument appropriately in both x and y directions. Thus, the reader must be equipped with a mechanism allowing a gradual advancing the microdocument relative to the lens pattern in one or both major directions. In some cases, when reading a microdocument, it is only necessary to move it in one direction. In such a case, a simplified shifting mechanism may be used. The microfiche E shown in Fig. 3 is provided with patterns of signs inclined at a certain angle to the row of these signs. 26 pages of the original are reproduced on the microfiche, with the characters of each side creating patterns of characters containing numbers appropriate from "1" to "26". The LM lens pattern is formed by 8 sets of lenses, the orientation of which coincides with the characters of the selected layout On this microdocument, the index "1" in the sixth row is ahead of the index in the fifth row by five character distances, and the index "1" in the fifth row is ahead of - a similar index in the fourth row by the same five character distances, etc. The second series of indices "1" begins in the sixth row after index "26" and forms a similar zigzag line up to the 12th row, in which the third series of indices "1" also begins after index "26". making microfiche due to the shift of the rows of characters relative to each other, its effective surface is not fully finished. used. However, it has the advantage of allowing it to be read in full by gradually shifting in one direction only. Thus, as the microfiche is gradually shifted to the coincidence of the columns A to Z with the lens LM template, the 26 character patterns indicated with index 1 to 26 are read sequentially. With the character pattern shown in Fig. 4, which are ry is particularly useful for reproducing documents on an FS microfilm placed in a cassette or in a load, which allows it to be easily pulled one side through the usual photographic feed mechanism, the characters are also diagonal, but a new series of characters begins always on the last character column of the previous row. In this way, the unused space of the microfilm only occurs at its ends, while in the rest of the microfilm it is entirely occupied by marks. The lenticular FMM template used to read this microdocument contains as many lenses as there are characters in each pattern. For reading microdocuments of the type shown in Fig. 4, the cassette reader shown in Fig. 5 is used in which the FS microfilm is wound. The unshared one on the transmitting spool 10 is passed under the lenticular LMM template and re-wound onto the receiving spool 11. The microfilm is exposed from a lamp 12 powered from a battery 13, the displayed and enlarged image projected onto a small screen 14. A gradual shift of the microfilm may be made manually or by motor control. You can also use a microfilm in the form of endless tape, which can be read after 50 full scrolls without rewinding. When the microdocuments are round or elliptical, the characters may be arranged in radial columns and the lens pattern must also be round shape. The lenses in such a pattern are also arranged in a manner coinciding with the pattern of the microfibre marks. The optical system according to the invention in the form of 60 straight lenticular plates or multiple groups of lenses embedded in a suitable pattern can be used to reproduce the documentary material. Aspherical lenses of the appropriate diameter may be used in place of spherical lenses.9 85241 High aperture lenses with low resolving power may be used, similar to specular lenses used in microscopes. In this way, each mark on the microfiche 15 is displayed by a lens system comprising a spherical reflective lens 16 which produces an image of the mark on the concave elliptical surface 17 for projection onto a suitable screen. The templates with the narrow focal length lenses are produced by casting. lenses made of plastic. Lenses can be made in thin layers with a thickness corresponding to the focal distance and arranged in a double arrangement. The advantage of flat layers having a thickness corresponding to the focal length of the subject is that the microfiche may directly touch the lens system for automatic focusing. Lenses 18 are as required formed on the upper face 18A of the acrylic resin template on the other side, having a thickness corresponding to the focal length of the subject (FIG. 7). The lenticular plate template may include an array of double lenses 19, 20 made in the substrate. 21 when forming the entire template (Fig. 8). In the case of using microdocuments made on an opaque substrate, a light wire is used for illumination, which distributes light from a general source, along the pipe sections to the locations of signs in a given system on microdocument. Fig. 9 shows a light wire 22 made of plastic or a fibrous material lined with a reflector on the inside, connected to the light source 23 and provided with a series of trunks 24 adapted to the pattern of signs. Such a solution enables lightness saving. because the rays hit the microfiche where it is needed. This allows the use of a low power lamp and avoids the damaging heating of the microfiche. Fig. 10 shows the use of the apparatus of the invention for reading opaque micro documents. The light wire 27 is positioned so that it does not interfere with rays along the axis of the lens system. Each of the scattering optical lenses (similar to that shown in Fig. 6) is directed at the opaque microdocument 25 in front of the corresponding branch 28 of the light wire. The light wire 27 in this case has a main path to the light source and a series of branches. 28 ending with a sign of a given arrangement on a microdocument. In this way, no direct light reaches the optical system, but only light reflected from the front surface of the microdocument, respectively. Other lighting systems similar to those (used in microscope illuminators for observation of metallurgical samples, etc. are also possible. Instead of lamps or other light sources, diffuse light may be used for illumination. In the mechanism that aligns the micro-document in the reader, the travel distance in the x and y direction) for reading all character patterns it is not equal to the entire length or width of the microdocument, as in conventional systems, but corresponds to only a small part of these dimensions, i.e. it corresponds to the distance from the column Ac to Ec in the X direction and from the order Af to Er in towards Y. s45 * 74549 «7« s 3. * 3 / 3Z353t3S3S373B3? 4D4l 4Z. '* 34t-'fS4i474B ^ 3iS / S2 £ 3StS3-3 ^ V3aS ^ to6 /! 85241 2 £ Tl LD-1D. PL