Przedmiotem wynalazku jest ciagnik, czyli zespól urzadzen sluzacy do przesuwania górniczej maszyny urabiajacej, zwlaszcza kombajnu weglowego, stanowiacy integralna czesc tej maszyny.Znane ciagniki maszyn urabiajacych pracuja we wspóldziaianiL z lancuchem rozciagnietym wzdluz czola urabianej sciany. Ich dziaLanie polega na obtaczaniu tego lancucha po napedzanym kole lancuchowym. Ciagniki te maja równiez kola lancuchowe nie napedzane, sluzace do prowadzenia lancucha na kolo napedzane Do napedzania tego kola sluzy z reguly silnik elektryczny z przekladnia zebata i sprzeglem. W typowych- rozwiazaniach kombajnu weglowego jest stosowany jeden silnik do napedzania glowlcy z narzedziem urabiaja- cym oraz ciagnika. Silnik ten jest ustawiony walem w kierunku wzdluznym kombajnu, j^den koniec walu silnika napedza glowice, a drugi napedza ciagnik* Lancuch niezbedny do poslugiwania sie znanymi ciagnikami jest bardzo kosztowny oraz ciezki. Ulega on uszkodzeniom, które spowodowaly juz wiele wypadków. W pochylych pokladach oprócz tego lancucha wymagane jest zabezpieczenie maszyny urabiajacej kolowrotem bezpieczenstwa i lina. W przypadku zerwania lancucha maszyna zostaje podtrzymana lina kolowrotu bezpieczenstwa. Przeklad¬ nie mechaniczne stanowia powazna czesc kosztu maszyny, pochlai iaja pewna ilosc energii oraz sa ciezkie.Znane jest stosowanie ukladów ro/suwnych, jak np. uklady zebatkowe badz silowniki hydrauliczne, pneumatyczne itp. do skokowego przesuwania róznych przedmiotów wzdluz odcinka, którego dlugosc nie przekracza ich pojedynczego skoku, np. w ten sposób podsuwa sie przenosnik górniczy pod nowo otwarte czolo sciany w oparciu o obudowe badz dosuwa sie sekcje obudowy przy pomocy przesuwnika hydraulicznego.Zastosowanie silowników hydraulicznych do przesuwania wagonów po szynach kolejowych jest ogólnie znane.W kazdym przypadku poslugiwania sie silownikiem badz innym ukladem rozsuwnym, jeden jego koniec musi byc kotwiony. Zeby przesuwac wagony kolejowe po dluzszym odcinku niz pojedynczy skok silownika, nalezy zmieniac miejsce zakotwienia. Do tego celu w przeciwnikach wagonów znane sa urzadzenia blokujace, np. kleszcze zaciskane na szynie srubami, badz dzwignia reczna lub pomocniczym urzadzeniem hydraulicznym.Przestawiajac punkt zakotwienia mozna przeciagac wagony kolejowe na odleglosc ograniczona jedynie dlugoscia wezy do doprowadzania i splywu cieczy roboczej. Podczas kazdeno skoku silownika w kierunku popychania, sila dzialajaca na mase wywoluje przyspieszenie proporcjonalne do wartosci sily. Aby nie powodowac2 85424 nadmiernego rozpedzania przesuwanej masy, nalezy jej predkosc regulowac zmieniajac natezenie doplywu cieczy zasilajacej. Stosowanie silowników, badz innych ukladów rozsuwnych do przesuwania górniczej maszyny urabiajacej wzdtOz czola urabianej sciany, nie jest dotychczas znane.Istota wynalazku jest zastosowanie dowolnego ukladu rozsuwnego, wywierajacego sile rozciagnietego miedzy maszyna urabiajaca a urzadzeniem blokujacym przestawnym wzdluz przenosnika scianowego do posuwania maszyny przy calkowitym wyeliminowaniu laricucha rozciaganego wzdluz czola sciany. Jako uklad rozsuwny moze tu sluzyc np. uklad zebatkowy napedzany silnikiem znajdujacym sie w maszynie urabiajacej, albo moga sluzyc silowniki hydrauliczne lub pneumatyczne otrzymujace medium robocze doprowadzone z dowolnego zespolu napedowego..Szczególnie korzystne jest poslugiwanie sie silownikami hydraulicznymi oraz umieszczenie w obrebie maszyny urabiajacej znanego hydraulicznego zespolu napedowo-sterowniczego, zlozonego z pompy napedzanej odrebnym silnikiem elektrycznym lub tym samym,-który napedza organ urabiajacy, zbiornika cieczy hydraulicz¬ nej, zaworów zabezpieczajacych i rozdzielacza hydraulicznego.Aby urzadzenie blokujace moglo wspólpracowac z przenosnikiem scianowym co najmniej jedna sciana koryta przenosnika winna byc przystosowana do tej wspólpracy. Przystosowanie przenosnika scianowego do wspólpracy z ciagnikiem wedlug wynalazku nie przedstawia trudnosci przy wykonaniu koryta przenosnika, a równiez, proste jest przystosov\Amie gotowego przenosnika, gdyz wystarcza wzdluz poszczególnych odcinków przenosnika przymocowac odcinki szyny lub innego ksztaltownika o przekroju odpowiadajacym urzadzeniu blokujacemu.Przy zastosowaniu w ciagniku wedlug wynalazku dwóch silowników nadaje sie im prace na przemian.Podczas przesterowania i zsuwania jednego z nich, maszyne popycha drugi silownik. Poniewaz predkosc posuwu maszyny jest przede wszystkim uzalezniona od szybkosci skrawania, ewentualne nieznaczne róznice w sile, wywieranej przez silowniki w chwili przerzucania dzialania z jednego silownika na drugi, sa dla ciaglosci i predkosci posuwu maszyny nieistotne. Jesli nie zalezy na pelnej ciaglosci i stalej predkosci posuwu, wystarcza jeden silownik wciagniku wedlug wynalazku. Gdy stosuje sie dwa silowniki, nie jest potrzebna ich jednakowa dlugosc. Mozna z góry zalozyc, ze glównie sluzy jeden silownik o znacznej dlugosci, zas drugi silownik pomocniczy ma za zadanie popychanie maszyny tylko w krótkim okresie przesterowywania i skracania glównego silownika- Z zalozenia tego wynika, ze dlugosc silownika pomocniczego moze byc kilkakrotnie mniejsza niz silownika glównego. Przy zastosowaniu dwóch silowników o róznej dlugosci korzystne jest umieszczenie krótkiego silownika w maszynie urabiajacej po stronie glowicy, gdyz dlugi silownik móglby tam przeszkadzac.Aby ciagnik wedlug wynalazku pracowal bez zarzutu, niezbedne sa urzadzenia blokujace, które nie sprawiaja klopotu w pracy. Teoretycznie mozliwe jest zastosowanie dowolnego urzadzenia zaciskowego na szynie lub katowniku. W dalszym rozwinieciu wynalazku opracowane nowe rozwiazanie urzadzenia blokujacego szczególnie proste, dzieki któremu urzadzenie automatycznie zaciska sie lub zwalnia w miare potrzeby.Urzadzenie blokujace wedlug wynalazku, podobnie jak urzadzenia znane, obejmuje szyne lub katownik, z którym wspólpracuje oraz ma organ zaciskajacy. Organ zaciskajacy w urzadzeniu wedlug wynalazku stanowi krzywke mimosrodowa i jest zaopatrzony w ramie dzialajace jako dzwignia. W srodkowym polozeniu organ ten nie styka sie z powierzchnia szyby, wobec tego urzadzenie moze byc swobodnie przesuwane. Z chwila, gdy silownik zaczyna pracowac wywiera on sile równoczesnie na maszyne urabiajaca oraz na dzwignie organu zaciskajacego, która na skutek tego pochyla organ zaciskajacy i wywoluje tym silniejsze zakleszczenie, im wieksza jest dzialajaca sila. Przy przesterowaniu silownika w celu zsuniecia go, sita dzialajaca na organ zaciskajacy w przeciwnym kierunku sprowadza ten organ do polozenia srodkowego. Zacisk zostaje zwolniony i urzadzenie blokujace przesuwa sie wraz z wciaganym tloczyskiom silownika w ceki osiagniecia nowego polozenia blokowania. Symetryczna budowa urzadzenia umozliwia poslugiwanie sie nim przy obu kierunkauh posuwu.Aby organ zaciskajacy przy przesuwaniu urzadzenia blokujacego nie przekroczyl polozenia srodkowego i nie zaczal hamowac, przewidziane jest wkladanie sworznia. Otwory na sworzen umies/c/one sa w obudowie urzadzenia blokujacego symetrycznie po obu stronach organu zaciskajacego. Po przebyciu pi zez maszyne urabiajaca calej dlugosci, wzdluz której maszyna pracuje, nastawia sie maszyne na przeciwny kierunek posuwu.Przestawienie takie w kazdej maszynie wymaga pewnych mniejszych czy wiekszych zabiegów. Do tych zabiegów przy stosowaniu ciagnika z urzadzeniem blokujacym wedlug wynalazku nalezy przelozenie wymienionogo sworznia z otworu po jednej stronie do otworu po drugiej stronie organu zaciskowego. Najprostsze jest dokonywanie tego przestawienia recznie, gdyz czynnosc ta nie przedstawia najmniejszych trudnosci i nie zabiera wiele czasu. Jednakze przewiduje sie, ze w przypadkach pelnej automatyzacji wydobycia mozna bedzie zastosowac dwa sworznie wyciagane i wsuwane elektromagnetycznie lub hydraulicznie.85424 3 Przez wprowadzenie ciagnika wedlug wynalazku wyeliminowano lancuch i wyeliminowano mechaniczna przekladnie wrpz ze sprzeglem uzyskujac przez to znaczne potanienie i udoskonalenie mechanizacji urabianej sciany. Ponadto stwierdzono wiele dalszych zalet ciagnika wedlug wynalazku. Przede wszystkim okazalo sie, ze przy zastosowaniu samoczynnych urzadzen blokujacych zbedny jest kolowrót bezpieczenstwa, gdyz zaciskaja sie one równiez w przypadku nieprogramowego obsuwania sie maszyny. Równiez poprawione zostaly warunki higieny pracy przez zastosowanie ciagnika hydraulicznego, który nie powoduje halasu. Praca ciagnika hydraulicz¬ nego wedlug wynalazku daje wieksza wydajnosc energetyczna, gdyz straty energii w ukladzie hydraulicznym okazaly sie mniejsze niz w napedzie mechanicznym przy zastosowaniu skrzyn przekladniowych i lancucha.Ciagnik wedlug wynalazku moze byc równiez wykonany jako odrebne urzadzenie sluzace do przesuwania innych maszyn i urzadzen wzdluz okreslonych tras lub moze byc wlaczony jako integralna czesc do dowolnej maszyny przesuwnej.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony na rysunku. Fig. 1 tego rysunku przedstawia przykladowo typowy kombajn weglowy, w którym znany ciagnik zostal zastapiony przez ciagnik wedlug wynalazku. Kombajn ten jest przedstawiony w widoku bocznym. Fig. 2 przedstawia w wiekszych wymiarach czesc maszyny urabiajacej uwidocznionej na fig. 1 w widoku bocznym, a czesciowo w przekroju.Pompa 1 jest umieszczona obok zbiornika 2 i otrzymuje naped z walu 3 nalezacego do silnika elektryczne* go nie uwidocznionego, sluzac jgo w danej maszynie równiez do napedzania glowicy 4 z organem urabiajacym 5.Pompa ta jest zaopatrzona w zawór bezpieczenstwa 6. Regulacja tego zaworu umozliwia dobór optymalnej sily docisku narzedzia urabiajacego. Silowniki 7, 8 maja wspólny rozdzielacz 9 sterowany wdanym przykladzie reczna dzwignia 10, której krancowe polozenia powoduja rozsuwanie na przemian jednego lub drugiego silownika. Oba silowniki sa przymocowane uchylnie do maszyny.Na fig. 2 jest uwidoczniony tylko jeden silownik 7. Drugie konce silowników 7, 8 sa polaczone z urzadze* niami blokujacymi 11 przesuwnymi po szynie 12 zlozonej z odcinków zwyklej szyny kopalnianej przymocowa¬ nych wzdluz czlonów przenosnika 13. W urzadzeniu blokujacym 11 znajduje sie organ zaciskajacy J 4 uchylny na osi 15, stanowiacy krzywke mimosrodowa. Górna czesc tego organu stanowi rame dzwigni polaczone uchylnie z silownikiem. Urzadzenie blokujace obchwytuje od dolu szyne 12, a organ zaciskajacy 14 w polozeniu srodkowym nie dotyka tej szyny. Dwa otwory 16 umieszczone symetrycznie w obudowie urzadzenia sluza do wkladania sworznia oporowego, który na przemian w jednym lub w drugim polozeniu uniemozliwia wychylenie sie organu zaciskajacego 14 w jedna lub w druga strone.Dzialanie samego ukladu hydraulicznego nie wymaga wyjasnien. Gdy silownik 7 zostanie calkowicie rozsuniety przesterowuje sie oba silowniki 7 i 8 i wówczas silownik 7 zostaje zsuwany na skutek czego dany organ zaciskajacy 14 przyjmuje polozenie srodkowe umozliwiajac swobodne posuwanie sie urzadzenia blokujace* go. Po pelnym zsunieciu silownika 7 w trakcie czego rozsuwal sie silownik 8, przesterowuj,e sie oba silowniki.Silownik 7 rozsuwa sie ponownie, przy czym sila wywierana na ramie dzwigniowe organu zaciskajacego 14 . unieruchamia urzadzenie blokujace w danym miejscu na szynie 12. Taki sam przebieg dzialania silownika 8 rózni sie jedynie tym, ze trwa bardzo krótko. W krótkim okresie czasu, w którym nastepuje skracanie silownika 7, maszyne posuwa silownik 8, zapewniajac ciaglosc i stala predkosc jej posuwu. PL