Przedmiotem wynalazku jest maszyna do pólciaglego odlewania rur o kielichach ksztaltowych posiadajaca me¬ talowy rdzen formierski.Stan techniki. W znanych dotychczas maszynach do pólciaglego odlewania rur o kielichach ksztaltowych, zwlaszcza z rowkiem lub wystepem na wewnetrznej po¬ wierzchni kielicha, n.p. z patentu PRL nr 63976 i patentu ZSRR nr 143 975, stosowane sa rdzenie jednorazowego uzycia z masy formierskiej.Rdzenie te sa pracochlonne w wykonaniu, kruche i pod¬ czas osadzania na nasadzie rdzeniowej, czesto ulegaja uszkodzeniu oraz nie gwarantuja dokladnosci wymiarowo - ksztaltowej kielicha rury jak i jego gladkiej powierzchni.Niedogodnoscia tych znanych rdzeni jest koniecznosc sto¬ sowania odpowiednich zalewek technologicznych dla uchwycenia rury do wyciagania z krystalizatora w czasie odlewania. Do rur o gladkiej wewnetrznej powierzchni kielicha stosowane sa jednoczesciowe rdzenie metalowe wielokrotnego uzycia znane z ksiazek doc. K. Mamro „Ciagle odlewanie stali", Schwarzmeier p.t. Stranggies- sen, wydanie Berliner Union Stuttgart rok 1957. Znane sa tez z ksiazki prof. K. Górny p.t. „Odlewanie w formach wirujacych,, PWT 1971 r. rdzenie metalowe do kielicha gwintowanego, które po zakrzepnieciu metalu wykreca sie z kielicha. Rdzenie metalowenie sajednak stosowaneprzy odlewaniu rur kielichowych z rowkiem lub wystepem do uszczelniania przy laczeniu tych rur.Istota wynalazku. Istota wynalazku jest maszyna do pólciaglego odlewania rur o kielichach ksztaltowychskla¬ dajaca sie z obrotowego ukladu wlewowego oraz chlodzo- nego woda krystalizatora, posiadajacego wlewnice wobu¬ dowie utworzonej przez wewnetrzna sciane komory chlo¬ dzacej, odtwarzajacej zewnetrzna powierzchnie rury i cy- * lindryczny wewnatrz pusty chlodzonywodardzenwewne¬ trzny odtwarzajacy wewnetrzna cylindryczna powierzch¬ nie rury.Do wyciagania odlewanej rury z krystalizatora sluzy ruchomy stól, poruszajacy sie ruchem wymuszonym w osi pionowej. Maszyna do pólciaglego odlewania rur o kieli¬ chach ksztaltowych posiada metalowy, dzielony rdzen odtwarzajacy ksztalt wewnetrzny kielicha rury. Rdzen ten sklada sie z dwu segmentów malych i dwu segmentów duzych, które po rozlozeniu do zalewania maja ksztalt pierscienia. Do skladania rdzenia i wyjmowania go zkieli¬ cha odlewanej rury sluzy mechanizm rdzenia skladajacy sie z ramion segmentów malych rdzenia, polaczonych ob¬ rotowo za pomoca sworzni z ramionami wspornika rdzenia.Ramiona segmentów malych polaczone sa przegubowo w poblizu polowy swej dlugosci z ciegnami rozpierajacymi mechanizmu rdzenia. Mechanizm ten posiada popychacz ze zderzakiem, z którym polaczone sa przegubowo wymie¬ nione ciegna. Popychacz ten przemieszczasiewprowadni¬ cy zwiazanej z ramionami wspornika rdzenia.Maszyna do pólciaglego odlewania rur o kielichach ksztaltowych wyposazona jest równiez wnaped mechaniz¬ mu rdzenia w postaci silownika pneumatycznego lub hy¬ draulicznego umieszczonego na drodze popychaczazezde¬ rzakiem.Tloczysko tego silownika posiada glowice z uchylnymi 86 04686046 3 chwytakami i sprezynami, a cylinder silownika posiada * krzywke odchylajaca uchylne chwytaki.Zalety wynalazku. Rozwiazanie wedlug wynalazku umozliwia latwe wyciaganie rdzenia z kielicha odlewanej rury oraz umozliwia jego wielokrotne uzywanie.Objasnienie figur rysunku. Przedmiot wynalazku jest przedstawiony na rysunkach, na których fig. 1 przedstawia przekrój poprzecznej maszyny do pólciaglego odlewania rur w fazie zalewania, fig. 2 - przekrój poprzeczny maszy¬ ny do pólciaglego odlewania rur w fazie wyjmowania skladanego rdzenia, fig. 3 przedstawia widok rdzenia cal¬ kowicie zlozonego, w rzucie z góry, w polozeniu w czasie odlewania, fig. 4 przedstawia widok rdzenia w rzucie z góry w momencie calkowitego rozlozenia rdzenia w cza¬ sie wyciagania go* z kielicha odlewanej rury.Przyklad realizacji wynalazku. Maszyna do pólciaglego odlewania rur o kielichach ksztaltowych z rowkiem lub wystepem na wewnetrznej powierzchni kielicha, wspól¬ pracujaca z kadziaodlewnicza 1 irynnadoprowadzajaca 2, sklada sie zobrotowegoukladu wlewowego 3, chlodzonego woda krystalizatora 4 posiadajacego wlewnice w obudo¬ wie utworzonej przez wewnetrzna sciane komory chlodza¬ cej 4a, odtwarzajacej zewnetrzna powierzchnie rury 5 i cylindryczny wewnatrz pusty chlodzony woda rdzen wewnetrzny 4b, odtwarzajacy wewnetrzna cylindryczna powierzchnie odlewanej rury 5. Rura 5 powstaje wwyniku krzepniecia plynnego metalu, a nastepnie jest wyciagana z krystalizatora 4 przez stólruchomy 6 poruszany ukladem napedowym nie uwidocznionym na rysunku. Wewnetrzna powierzchnie kielicha rury, która w przykladzie wykona¬ nia posiada rowekna swym obwodzie, ksztaltujemetalowy rdzen formierski skladajacy sie z dwu segmentów malych 7 i dwu segmentów duzych 8.Do skladania rdzenia i wyjmowania go z kielicha odle¬ wanej rury sluzy mechanizm rdzenia skladajacy sie z ra¬ mion segmentów malych 9 polaczonych obrotowo za po¬ moca sworzni 10 z ramionami 11 wspornika 12 rdzenia.Ponadto ramiona 9 segmentów malych rdzenia polaczone sa przegubowo, w poblizu polowy swej dlugosci, z ciegna¬ mi rozpierajacymi 13 mechanizmu rdzenia. Mechanizm ten posiada popychaez 14, zakonczony zderzakiem 14a, z któ¬ rym poprzez sworzen 15 polaczone sa przegubowo ciegna 13. Popychaez 14 przemieszcza sie w prowadnicy 16, zwia¬ zanej z ramionami 11 wspornika 12. Maszyna do pólciagle¬ go odlewania rur o kielichach ksztaltowych wyposazona jest równiez w napedmechanizmu rdzenia w postaci silow¬ nika pneumatycznego lub hydraulicznego 17, który posia¬ da na tloczysku 18 glowice 19 z uchylnymi chwytakami 20 i sprezynami 21. Górna pokrywa 22 cylindra silownika 17 posiada krzywke 23 odchylajaca uchylne chwytaki 20.Opis dzialania maszyny wedlug wynalazku. W czasie rozpoczynania procesu odlewania, rdzen skladany wraz ze stolem ruchomym 6 znajduje sie w polozeniu górnym, zamykajac wlewnice utworzona przez wewnetrzna sciane 4a, komory chlodzacej odtwarzajacej zewnetrzna powierz¬ chnie rury 5 i cylindryczny wewnatrz pusty chlodzony woda rdzen 4b, odtwarzajacy wewnetrzna cylindryczna powierzchnie odlewanej rury 5, stwarzajac warunki do rozpoczecia odlewania.W dalszym ciagu procesu odlewania metalplyniez kadzi odlewniczej 1 poprzez rynne doprowadzajaca 2 do obroto¬ wego ukladu wlewowego 3 skad przeplywa do wneki chlodzonego woda krystalizatora 4.Po zakrzepnieciu pierwszego odcinka rury nastepuje ruch stolu ruchomego 6 w dól, który poprzez metalowy 4 rdzen formierski, przymocowany za posrednictwem wspornika 12 rdzenia do stolu 6, wyciaga odlewana rure 5 z wlewnicy krystalizatora 4.Uzupelnianie poziomu cieklego metalu we wnece krys¬ talizatora i równoczesne wyciaganie odlewanej rury po¬ zwala na otrzymanie odlewu o zadanej dlugosci.Po zakonczeniu odlewania, dalszy ruch w dól stolu ruchomego 6 wraz z mechanizmem rdzenia powoduje ze- tkniecie siezderzaka 14a z chwytakami 20 napedu mecha¬ nizmu rdzenia, które naciskajac na sprezyny 21 odchylaja sie, umozliwiajac oparcie zderzaka 14a o glowice 19.Odpowiednie cisnienie czynnika wewnatrzsilownika 17 utrzymuje tloczysko 18 w górnym polozeniu. Dalszy ruch stolu ruchomego 6 w dól powoduje, poprzez popychaez 14, ciegna 13, ramiona 9 segmentów malych 7 rdzenia, pola¬ czonych z ramieniami 11 wspornika 12 rdzenia, zlozenie segmentów malych 7 tak uksztaltowanych, ze mozliwe jest wprowadzenie w powstalewnekielementówpodtrzymuja¬ cych rure, stanowiacych czesc urzadzenia odbierajacego.Nastepnie dalsze przesuniecie stolu odlewniczego w dól powoduje, w wyniku zlozenia segmentów malych 7 oraz w wyniku stopniowego usuwania czynnika z silownika 17, samoczynne zlozenie segmentów duzych 8 i wysuniecie calosci rdzenia z wnetrza kielicha rury. Po zatrzymaniu stolu ruchomego 6 w skrajnymdolnympolozeniu, nastepu¬ je ruch tloczyska 18 silownika 17 w dól, a uchylne chwytaki ciagnace za zderzak 14a powoduja poprzez mechanizm rdzenia rozlozenie segmentów malych 7, które naciskajac na segmenty duze 8 skladaja rdzen w jednolity pierscien.Uchylne chwytaki 20 w koncowej fazie ruchu tloczyska 18 w dól opieraja sie o krzywke 23 i zwalniaja zderzak 14a. PL