****** t#EJ U^Mto«4^^M^^ Twórcywynalazku: Zenon Pawlak, Stanislaw Rutkowski Uprawniony z patentu: Centrum Techniki Okretowej, Gdansk (Polska) Urzadzenie do stawiania i wybierania stacji oceanograficznej Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do stawiania i wybierania stacji oceanograficznej oraz przechowywania w ladowni okretu czterech stacji oceanograficznych z,kompletem liny o dlugosci calkowitej 10000 mb kazda.Znane sa obecnie urzadzenia wylacznie do stawiania i wybierania stacji oceanograficznej z kompletem liny o dlugosci calkowitej 6000 mb kazda.Do wybierania lub opuszczania liny do wody wykorzystywany jest kabestan jako przewijarka, a do magazynowania liny bebny linowe ustawione na otwartym pokladzie. Wystawianie boi oraz kotwicy stacji oceanograficznej odbywa sie za pomoca dwuhakowego dzwigu pokladowego. Stacja oceanograficzna prowadzona jest po pokladzie przez uklad krazków kierujacych, a zejscie za burte do wody odbywa sie za pomoca obejmy prowadzacej line skladajaca sie z czterech rolek poziomych. Zamocowanie przyrzadów pomiarowych do liny stacji oceanograficznej odbywa sie z pokladu poza burta okretu.Urzadzenie do stawiania i wybierania stacji oceanograficznej wedlug wynalazku ma umieszczane w ladowni pod pokladem cztery nawijarki liny, wciagarke i amortyzowane kierujace rolki oraz kierujace rolki zwykle, a takze sterowniczy pulpit do manewrowania wciagarka i dowolna nawijarka. Na pokladzie okretu sa umieszczone dwa burtowe wychylne zurawiki, znany dzwig sluzacy do opuszczania boi na wode, kierujaca odchylna rolka liny oraz urzadzenie osuszajace line, a takze rolki kierujace line po pokladzie, na którym znajduje sie stanowisko montazu boi. Kotwica stacji jest polaczona z lina stacji za pomoca lancucha, przy czym lina zlozona z odcinków o stopniowanej srednicy polaczonych kretlikami jest zwiazana z boja za pomoca lancucha i lacznika potrójnego. Do wieszania na linie aparatury pomiarowej sa przeznaczone uchwyty zaopatrzone w kleszcze. Wciagarka jest wyposazona w dwa bebny z rowkami trapezowymi sluzacymi do sprzezenia ciernego z lina. Zurawik bramowy jest wychylny poza burta i na poklad okretu w jednej plaszczyznie- Wciagarka, nawijarki, zurawik i rolki sa przystosowane do przejscia liny stacji o srednicy 6 do 13 mm oraz kretlika o srednicy zewnetrznej do 80 mm.Urzadzenie moze byc stosowane do stawiania i wybierania stacji oceanograficznej w miejscach o glebokosci od 1000 do 10000 m, praktycznie we wszystkich rejonach mórz i oceanów. Stacja moze byc stawiana lub wybierana w róznych warunkach pogodowych i w bezpiecznych warunkach dla obslugujacych.i 2 90 421 Przedmiot wynalazku jest przedstawiony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat ogólny wzajemnego usytuowania urzadzen podczas stawiania jednej z czterech stacji oceanograficznej, fig. 2 — stanowisko montazu boi, fig. 3 przedstawia widok z boku na dzwig i boje stacji oceanograficznej w fazie przygotowawczej do stawiania stacji oceanograficznej, fig. 4 przedstawia widok z boku na dzwig i boje stacji oceanograficznej w fazie laczenia boi z lina stacji oceanograficznej, fig. 5 — szczegól polaczenia boi z lina, fig. 6 przedstawia widok z boku na dzwig i boje stacji oceanograficznej w fazie przygotowania stacji oceanograficznej do jej postawienia na wodzie, fig. 7 — szczegól polaczenia liny pomocniczej z lina stacji, fig. 8 przedstawia szczegól opuszczania kotwicy stacji oceanograficznej, fig. 9przedstawia szczegól mocowania aparatury badawczej do liny stacji oceanograficznej, fig. 10 przedstawia kleszcze zaciskowe uchwytu do zawieszania aparatury badawczej na linie stacji oceanograficznej, a fig. 11 — przedstawia te same kleszcze w pozycji zamknietej.Stawianie stacji oceanograficznej na wode dokonuje sie w nastepujacy sposób. Przewidziana line 19 stacji oceanograficznej nawinieta na jednej z czterech nawijarek 2 przeprowadza sie poprzez kierujaca rolke 4, kierujace amortyzowane rolki 3, wciagarka 4, pokladowe przejscie 6 na poklad, gdzie poprzez kierujaca odchylna rolke 7 i rolki kierujace 10 line stacji kieruje sie na lewa lub prawa burte. Line 19 stacji oceanograficznej, laczy sie za pomoca szakli z odcinkiem lancucha przewleczonego przez rolke wychylnego bramowego zurawika 11 polaczonego z kotwica 18 stacji oceanograficznej. W celu opuszczenia kotwicy 18 z lina 19 stacji do wody, nalezy wciagarke 1 uniesc kotwica 18 nad poklad, a nastepnie bramowy zurawik 11 z hydraulicznym sterownikiem 12 wychylic za burte okretu i rozpoczac opuszczenie stacji.Podczas opuszczania stacji oceanograficznej do wody na odpowiednich glebokosciach na linie stacji nalezy mocowac aparature pomiarowa. W tym celu nalezy zatrzymac wciagarke 1 hydraulicznym sterownikiem 12, wychylny bramowy zurawik 11 wychylic w polozenie posrednie na poklad po otwarciu drzwi w nadburciu na linie 19 stacji, zamocowac nozycowy uchwyt 15 ustawiony na odpowiednia srednice liny, do którego zamocowac aparature pomiarowa. Po wypuszczeniu przewidzianej dlugosci liny stacji oceanograficznej wciagarke 1 zatrzymac. Podczas opuszczania liny stacji oceanograficznej do wody, nalezy na stanowisku 14 montazowym boi 17 zamontowac boje i przygotowac do wystawienia na wode. Po wypuszczeniu przewidzianej dlugosci liny stacji oceanograficznej wciagarke 1 zatrzymac w polozeniu liny stacji jak na fig. 6, boje 17 zawiesic na jednym haku pokladowego dzwigu 13, wychylny bramowy zurawik 11 ustawic w polozenie posrednie, za pomoca lancucha 20, boje 17 polaczyc z potrójnym lacznikiem 22 liny 19 stacji oceanograficznej.Po uniesieniu pokladowym dzwigiem 13 boi 17 wybrac luz na lancuchu 20 i przejac ciezar liny 19 stacji oceanograficznej z wciagarki 1 na pokladowy dzwig 13, zluzowana line od wciagarki 1 odpiac od potrójnego lacznika 22. Po wymienionych czynnosciach stacje oceanograficzna z boja 17, kotwica 18, lina 19 opuscic na wode. Wybieranie stacji oceanograficznej po zalozeniu stropu na boje odbywa sie analogicznie w odwrotnej kolejnosci, przy czym w procesie wybierania dodatkowo wykorzystuje sie urzadzenie 8 do osuszania liny 19 zamontowane na pokladzie przy przejsciu pokladowym. Urzadzenie osuszajace line 8 pozwala na usuniecie wody z liny idacej do magazynowania na nawijarke 2. PL