Przedmiotem wynalazku jest tarczowy zestaw obudowy do wyrobiska w podziemnym zakladzie kopalnianym, zawierajacy co najmniej jeden stojak, jedna przylegajaca, do stropu stropnice oraz jedna spoczywajaca na spagu plyte podstawowa, które to czesci polaczone sa ze soba za posrednictwem tarczy przegubowej, o jednej lub kilku osiach przegubowych, przebiegajacych równolegle do dlugosci wyrobiska, przy czym wymieniona tarcza wlaczona jest w uklad sil stanowiacych sily podporowe pomiedzy stropem a spagiem.Tego rodzaju tarczowy zestaw obudowy znany jest na przyklad z czasopisma „Gluckauf", nr 103, rocznik 1967 str. 1013-1017. Szczególna cecha charakterystyczna takiego zestawu polega na tym, ze sily wsporcze, wywierane przez stojak lub stojaki rozchylaja przegubowa konstrukcje tarczy na ksztalt nozyc w ten sposób, ze przeguby tej konstrukcji wlaczone sa w uklad sil tworzacych sily wspierajace. Tym wlasnie odróznia sie zasadniczo tarczowy zestaw obudowy wspomnianego wyzej typu od kozlów obudowy lub zestawów ram kroczacych, które od strony podsadzki zaopatrzone sa w podsadzkowe plyty lub skrzynki oslonowe, nie wlaczone do ukladu obciazen wynikajacych z istnienia sil wsporczych a sluza jedynie do zapobiegania przedostawaniu sie materialu podsadzkowego do obszaru wyrobiska.W znanych tarczowych zestawach obudowy wymienionego typu, z dotychczas nieustalonych przyczyn dochodzilo do powtarzajacych sie wygiec i pekniec elementów przegubów konstrukcji tarczy. Sadzono poczatkowo, ze przyczyna tych uszkodzen jest niedosc stateczna budowa przegubów. Jak wykazaly jednak dokladne badania, wspomniane wyzej uszkodzenia przegubów konstrukcji tarczy nie zostaly spowodowane zbyt slaba budowa przegubów, lecz tym, ze byly one obciazone w sposób niekorzystny. Takie niekorzystne obciazenia wystepuja mianowicie wtedy, gdy nastepuja przesuniecia pomiedzy stropem a spagiem w kierunku dlugosci wyrobiska, albo gdy na spagu lub na stropie znajduja sie nierównosci. W przypadku obciazen tego typu wystepuja w ukladzie przegubów konstrukcji tarczowej duze sily poprzeczne, które powoduja przegiecia i uszkodzenia przegubów.Zadaniem wynalazku jest wiec takie uksztaltowanie konstrukcji okreslonego na wstepie tarczowego zestawu obudowy, które by pozwolilo uniknac wspomnianych zjawisk przeciazenia i uszkodzen w przegubach konstrukcji tarczy.Zgodnie z wynalazkiem powyzsze zadanie zostalo rozwiazane w ten sposób, ze plyta podstawowa2 90 940 polaczona jest z tarcza za posrednictwem ukladu przegubów, których os przebiega w kierunku posuwania sie zestawu obudowy.W tarczowym zestawie obudowy wedlug wynalazku zupelnie nie wystepuja wymienione wyzej zjawiska i uszkodzenia w przegubach tarczy. W tarczowym zestawie obudowy wedlug wynalazku wzajemne przesuniecia miedzy stropem a spagiem w kierunku dlugosci wyrobiska, wzglednie nierównosci nie moga spowodowac niekorzystnych obciazen przegubów tarczy, poniewaz podstawa i tarcza moga sie wzajemnie odchylac wokól osi ukladu przegubów tak, ze sily wywolane ruchami dopasowujacymi nie moga juz oddzialywac na przeguby tarczy.W korzystnej postaci wykonania przedmiotu wynalazku, stropnica polaczona jest z tarcza za posrednictwem przegubu, którego os przebiega w kierunku przesuwania sie zestawu obudowy. Takie analogiczne prawie polaczenie stropnicy z elementem podporowym jest wprawdzie znane ze stanu techniki (opis wylozeniowy RFN nr 2 027 367), lecz ten dodatkowy przegub pomiedzy stropnica a tarcza nadaje tarczowemu zestawowi obudowy wedlug wynalazku jeszcze lepsza zdolnosc dopasowywania sie do nierównosci stropu, przy czym równoczesnie niekorzystne obciazenia wywolane przez te nierównosci pozostaja zdala od osi przegubów tarczy. p: W tarczowym zestawie obudowy wedlug wynalazku os przegubowa ukladu przegubów miedzy tarcza a plyta podstawowa jest usytuowana, patrzac w kierunku dlugosci wyrobiska, w przyblizeniu posrodku zestawu obudowy. Dzieki temu tarcza moze sie odchylac w przyblizeniu jednakowo daleko na oba boki wzgledem plyty podstawowej, dzieki czemu plyta podstawowa szczególnie dobrze moze sie dopasowywac do nierównosci spagu.Uklad przegubów miedzy tarcza a plyta podstawowa jest z korzyscia wykonany jako przegub rurowy, skladajacy sie ze wspólosiowych odcinków rurowych. Tego rodzaju przegub skladajacy sie z odcinków rurowych jest bardzo mocny, tani w wykonaniu i moze bez zadnych dalszych przygotowan przenosic duze sily, nie uginajac sie przy tym i nie podnoszac zadnych dalszych szkód. Taki skladajacy sie z odcinków rurowych przegub umozliwia w szczególnosci dobre wykorzystanie przestrzeni bedacej do dyspozycji. Wewnetrzny odcinek rurowy nadaje sie mianowicie szczególnie korzystnie do pomieszczenia w nim silownika do przesuwania zestawu obudowy. Wprawdzie ze stanu techniki (opis wylozeniowy RFN nr 1 804 611) znane jest, w odniesieniu do kroczacego zestawu ramowego, laczenie ze soba kroczacych ram za pomoca przegubu rurowego, w którego wnetrzu umieszczony jest silownik. Jednakze, ten przegub rurowy nie bierze udzialu w przenoszeniu sil skladajacych sie na sily wspierajace i w zwiazku z tym nie sluzy równiez do ochrony elementów zestawu obudowy przed silami poprzecznymi lub innymi niekorzystnymi obciazeniami.Aby po dokonanym przemieszczeniu plyty podstawowej wzgledem tarczy mozna bylo doprowadzic obie te czesci do wlasciwego wzajemnego polozenia, miedzy tarcza a plyta podstawowa, wzglednie elementami zwiazanymi z plyta podstawowa, umieszczone sa urzadzenia prostujace. Urzadzenia te wykorzystuja plyte podstawowa, wzglednie czesci zwiazane z,ta plyta, jako elementy oporowe i przesuwaja tarcze, po zwolnieniu zestawu obudowy z nacisku miedzy stropem, a spagiem, we wlasciwe polozenie wzgledem plyty podstawowej.Urzadzenia prostujace maja postac silowników nadcisnieniowych. Silowniki te moga byc calkowicie uwolnione od nadcisnienia tak dlugo, dopóki zestaw obudowy znajduje sie w stanie zacisniecia pomiedzy stropem a spagiem tak, ze ruchy tarczy wzgledem plyty podstawowej nie napotykaja na zadna przeszkode. Do wyprostowania zestawu obudowy wystarcza poddanie na krótko tych silowników dzialaniu nadcisnienia, podczas przesuwu tego zestawu.Wedlug innej, szczególnie ekonomicznej postaci wykonania przedmiotu wynalazku, urzadzenia prostujace moga miec postac elementów sprezynowych. Urzadzenia prostujace, majace postac elementów sprezynowych lub silowników nadcisnieniowych i zastosowane pomiedzy plyta podstawowa a stojakami zestawu obudowy sa znane ze stanu techniki (na przyklad z opisu wylozeniowego RFN nr 1 816 955). W polaczeniu z tarczowymi zestawami obudowy natomiast, srodki prostujace opisanego typu dotychczas nie byly stosowane.Przedmiot wynalazku jest objasniony na przykladzie wykonania narysunku na którym fig. 1 przedstawia tarczowy zestaw obudowy wedlug wynalazku w przekroju fig. 2 - z góry plyty podstawowej tarczowego zestawu obudowy wedlug wynalazku w widoku, a fig. 3 — tarczowy zestaw obudowy wedlug wynalazku w widoku od strony sciany weglowej.Plyta podstawowa tarczowego zestawu obudowy jest na rysunku oznaczona cyfra 1. Na jej tylnym koncu zamocowana do niej za posrednictwem przegubu 2 tarcza podsadzkowa 3, która swym górnym koncempolaczona jest, za posrednictwem przegubu 4, z tarcza odlamkowa 5. Tarczaodlamkowa 5 jest poza tym polaczona z plyta podstawowa 1 za posrednictwem lacznika 6, polaczonego z tarcza odlamkowa 5 za posrednictwem przegubu 7, a z plyta podstawowa poprzez przegub 8. Osie przegubów 2, 4, 7 i 8 przebiegaja wszystkie w kierunku wzdluznym wyrobiska. Tarcza podsadzkowa 3 i lacznik 6 tworza wraz z odcinkiem plyty podstawowej 1 zawartym miedzy przegubami 2 i 8 oraz odcinkiem tarczy odlamkowej 5 zawartym miedzy przegubami 4 i 7,90 940 3 czworobok przegubowy. Na przednim koncu tarczy odlamkowej 5 wsparta jest stropnica 9. Poza tym, tarcza odlamkowa 5 podparta jest w obrebie swej dlugosci przez dwa stojaki hydrauliczne 10, osadzone swymi stopami na plycie podstawowej 1.W celu zapewnienia tarczy wolnej przestrzeni dla ruchów wzgledem plyty podstawowej 1 w plaszczyznie pionowej przebiegajacej w kierunku dlugosci wyrobiska, w sasiedztwie punktów zaczepienia tarczy podsadzkowej 3 i lacznika 6, znajduja sie miedzy plyta podstawowa 1 a tarcza dwa przeguby 11 M2, których wspólna os przegubowa przebiega w kierunku posuwu zestawu obudowy jest usytuowana patrzac w kierunku dlugosci wyrobiska w przyblizeniu posrodku zestawu. Czesci obydwóch przegubów 11 i 12 maja postac umieszczonych jedne w drugich odcinków rurowych 13 i 14 wzglednie 15 i,16, o stosunkowo duzej srednicy. Wewnetrzna srednica wewnetrznego rurowego odcinka 14 przegubu 8 jest na tyle duza, ze wewnatrz tego odcinka rurowego 14 moze byc umieszczony odcinek silownika 17, zestawu obudowy, przy czym silownik ten w tym miejscu zyskuje szczególnie dobre prowadzenie i wszechstronne podparcie. Jak to widac od razu z rysunku, w przypadku przechylu plyty podstawowej 1 w kierunku dlugosci wyrobiska, lub tez równoleglych przesuniec w tymze kierunku, tarcza moze bez trudnosci przechylic sie okolo przegubów 11 i 12 tak, ze skladowe sil skierowane wzdluz wyrobiska nie obciazaja ani tarczy ani zwlaszcza jej przegubów.Na fig. 1 pokazano dwa rózne, odchylone od siebie polozenia tarczy odlamkowej 5. Jak to zaznaczono linia przerywana, czworobok przegubów miedzy tarcza odlamkowa 5 i plyta podstawowa 1 przeksztalca sie podczas przechylu w taki sposób, ze przedni koniec tarczy odlamkowej 5 porusza sie po lemniskacie, która w zakresie tych wychylen ma bardzo duzy promien krzywizny, tak, ze wierzcholek tarczy odlamkowej opisuje niemal prosta linia pionowa. Dla umozliwienia wyrównania malej odchylki od prostej pionowej, stropnica 9 jest polaczona z p.zednim koncem tarczy odlamkowej 5 przesuwnie w kierunku posuwania sie zespolu obudowy do przodu. Aby poza tym umozliwione zostalo przechylanie sie stropnicy 9 w plaszczyznie pionowej, przebiegajacej w kierunku dlugosci wyrobiska, polaczenie stropnicy 9 z tarcza odlamkowa 5 ma postac przegubu sworzniowego 18, o osi przebiegajacej w kierunku posuwu zestawu obudowy, przy czym w przegubie tym pozostawiony jest dla stropnicy luz w kierunku osiowym przegubu na tyle duzy, by wystarczyl do wyrównania wyzej wspomnianych odchylen. W celu zapewnienia, mimo tak duzego luzu poosiowego, silnego trzymania stropnicy 9, na sworzen przegubu nalozone sa sprezyny talerzowe 19 wzajemnie zaciskajace elementy przegubu w jego osiowym kierunku.W celu zapewnienia stropnicy 9 dodatkowego oparcia przeciw niepozadanym wychyleniom w przypadku zwolnienia zestawu obudowy z zacisku, znajduje sie jeszcze pomiedzy elementami przegubu silowe urzadzenie ryglujace 20, skladajace sie z docisnietych osiowo do siebie dwóch tarcz z promieniowym uzebieniem. Sila trzymajaca tego urzadzenia blokujacego 20, dociskanego w kierunku osiowym przez sprezyny talerzowe 19 jest oczywiscie taka mala, ze w stanie zlozonym zestawu obudowy jest ona od razu pokonywana przez wszelkie wystepujace sily.W celu zapewnienia nalezytej swobody ruchów stropnicy 9 wzgledem tarczy odlamkowej 5 równiez i w kierunku dlugosci wyrobiska i umozliwienia wychylen stropnicy równiez, i wokolo osi przebiegajacej w tymze kierunku, pod przegubem sworzniowym 18 umieszczony jest drugi przegub sworzniowy 21, którego konstrukcja we wszystkich szczególach odpowiada konstrukcji przegubu sworzniowego 18, lecz którego os przegubowa przebiega w kierunku dlugosci wyrobiska.W celu wprowadzania tarczy z powrotem we wlasciwe polozenie wzgledem plyty podstawowej, miedzy polaczonymi z ta plyta stojakami 10 a tarcza znajduja sie elementy prostujace 22, jak to pokazano na fig. 3.Elementy prostujace 22 maja w pokazanym przykladzie wykonania postac silowników nadcisnieniowych, do których zostaje doprowadzony czynnik pod cisnieniem, gdy tylko zestaw obudowy zostanie zwolniony z zacisniecia. Zamiast tego rodzaju silowników moga równiez znalezc zastosowanie sprezyny, zderzaki, lub tym podobne elastyczne elementy. PL