Przedmiotem wynalazku jest przyrzad do pomiaru polozenia osi powierzchni walcowej od dowolnej bazy odniesienia mierzonego w pionie, znajdujacego zastosowanie przy pomiarach polozenia osi powierzchni walcowej w przypadku zmiennej srednicy tej powierzchni wzdluz osi, gdy wymagane jest jej jednoznaczne okreslenie.W zasadzie nie sa znane specjalne przyrzady do pomiaru polozenia osi powierzchni walcowej od dowolnej bazy. Wykorzystywane sa do tego celu narzedzia pomiarowe uniwersalne, a samego pomiaru, w przypadku konie¬ cznosci okreslenia polozenia osi dokonuje sie droga posrednia przez pomiar odleglosci bazy od powierzchni walcowej plus polowa srednicy tej powierzchni.Otrzymany ta droga wynik obarczony jest bledem pomiaru posredniego, a w przypadku róznej srednicy powierzchni walcowej nie daje jednoznacznego wyniku pomiaru. Sam pomiar jest klopotliwy i pracochlonny.Wedlug wynalazku przyrzad posiada pryzme, której jedno ramie jest korpusem przyrzadu, a drugie jest ruchome wzgledem korpusu. Oska obrotu zamocowana jest nieruchomo w otworze korpusu. Pomiedzy powierz¬ chniami wspólpracujacymi ramienia pryzmy z korpusem, na osce obrotu umieszczone sa sprezyny talerzykowe zwiekszajace opory ruchu ramion wzgledem siebie. W korpusie przyrzadu zamocowana jest nieruchomo poziom- nica oraz zespól pomiarowy. W zespole pomiarowym zastosowano przymiar wstegowy, z naniesiona podzialka, swoim jednym koncem przymocowany do bebna i nawiniety czescia swojej dlugosci na niego. Poczatek przy* miaru wstegowego przechodzi przez szczeline w korpusie na zewnatrz i przytwierdzony jest do zaczepu z chwy¬ tem magnetycznym. Do bebna w jego wnetrzu jest zamocowana jednym koncem spiralna sprezyna powrotna, której drugi koniec mocowany jest do oski bebna, przytwierdzonej nieruchomo do korpusu. Od czola przyrzadu, pod recznym uchwytem, znajduje sie okienko pomiarowo odczytowe.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladowym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 prze¬ dstawia przyrzad w widoku z boku z czesciowym przekrojem, fig. 2- zaczep z chwytem magnetycznym tego samego przyrzadu w widoku z boku, fig. 3 —ten sam przyrzad w przekroju poprzecznym, fig-4 - przyrzad w widoku od czola, zas fig. 5 przedstawia przyrzad w stanie zlozonym w widoku z boku.Jak uwidoczniono na rysunku w korpusie przyrzadu 1, bedacego jednym ramieniem pryzmy, osadzone jest na osce 2 unieruchomionej za pomoca wkreta 3, ruchome ramie 4. Sprezynki talerzykowe 5 zalozone na osce 22 90 960 zabezpieczaja ramie 4 przed swobodnym obrotem wzgledem korpusu. Poziomnica 6 umiejscowiona jest w spe¬ cjalnie wykonanym w korpusie gniezdzie pozwalajacym na swobodny wglad na podzialke poziomnicy. W drugim gniezdzie wykonanym w korpusie, na osce 7 utwierdzonej nieruchomo w korpusie, znajduje sie beben 8, na który nawiniety jest przymiar wstegowy z naniesiona podzialka 9. Do oski 7 jednym koncem, a drugim do wnetrza bebna 8 zamocowana jest spiralna sprezyna tasmowa 10r której zadaniem jest zwrotne nawiniecie przymiaru wstegowego na beben. Poczatek przymiaru wstegowego przytwierdzony jest do zaczepu z chwytem magnetycznym 11. Od czola przyrzadu znajduje sie okienko pomiarowo-odczytowe 12 oraz uchwyt reczny 13.Zaczep z chwytem magnetycznym 11 wyposazony jest w pomocnicze ruchome ramie 14.Trzymajac przyrzad za uchwyt reczny 13 opiera sie go zaczepem z chwytem magnetycznym 11 o glówke szyny 15. Obracajac pomocnicze ramie zaczepu 14 zgodnie z kierunkiem A, odchyla sie nastepnie ruchome ramie pryzmy 4 do oporu zgodnie z kierunkiem B. Nastepnie podnosi sie przyrzad na wysokosc powierzchni walcowej i opiera sie go o nia ramionami pryzmy. W tym czasie przymiar wstegowy 9 odwinie sie z bebna 8, napinajac sprezyne powrotna 10. Za pomoca poziomnicy 6 ustala sie pionowe polozenie przyrzadu i w okienku pomiarowo-odczytowym 12 dokonuje sie odczytania wartosci polozenia osi powierzchni walcowej zderzaka od glówki-szyny, wskazanej przez podzialke naniesiona na przymiar wstegowy 9. PL