Przedmiotem wynalazku- jest urzadzenie do obróbki materialów wlókienniczych, zwlaszcza pa¬ rowania i utrwalania, farbowania, obgotowywania, bielenia, prania, plukania.Znany jest sposób spiralnego nawijania pasma tkaniny dla wyzej wymienionych procesów obrób- czych na tak zwane gwiazdy nawojowe. W tym celu gwiazdy nawojowe posiadaja na szprychach haki lub tym podobne do zamocowania pasm tka¬ niny, przy czyim poszczególne haki jednego szeregu rozmieszczone sa w odlstepach, a ich ostrza wy¬ staja radialnie, na zewnatrz od osi gwiazdy na- wojo"v^ej. W ten sposób uzyskuje sie mozliwosc po¬ wieszenia na bardzo ograniczonej przestrzeni znacznej ilosci pasm tkaminy, a mianowicie w taki sposób, ze pomimo spiralnego nawijania, nie wy¬ stepuja punk/ty sityiku powierzchni tkaniny.Urzadzenia takie sa konstrukcyjnie zbyt skom¬ plikowane i przy tym za drogie w produkcji, a poza tyim sa one czasochlonne w obsludze.Celem wynalazku jest opracowanie urzadzenia, które w swej konstrukcji i obsludze jest proste, przy czym szczególnie takiego, w którymi wyelimi¬ nowany zostanie trudny proces naciagania. Roz¬ wiazanie wedlug wynalazku wychodzi z zalozenia, ze dla zgodnego z przepisami przeprowadzenia procesu obróbki nie jest bezwzglednie wymagane, aby nie wystepowaly zadne punkty styku jpo- wierzchni tkaniny, lecz o wiele wiecej od tego zalezy, aby nacisk pomiedzy poszczególnymi war¬ stwami zwojów nie byl zbyt duzy.Istota rozwiazania wedlug wynalazku polega na tym, ze urzadzenie ma co najmniej dwa umiesz¬ czone w odstepie od siebie wsuwane jeden w drugi cylindry, przy czym utworzona przez to iprzestrzen pierscieniowa pomiedzy obydwoma cylindrami stanowi przestrzen obróbcza dla materialów i jest zamykana od strony powierzchni czolowej przez pierscienie uszczelniajace i ma przylaczenia dla odprowadzenia czynnika obróbczego, przy czym cylinder wewnetrzny sluzy jako korpus do nawija¬ nia pasm tkaniny.Przestrzen obróbcza w przestrzeni pierscieniowej pomiedzy dwoma cylindrami jesit ograniczona, a do nawijania pasa tkaniny na cylinder wewnetrzny pozostaje stosunkowo duza srednica, wzglednie obwód cylindra, tak ze równiez przy niewielkiej ilosci warstw, nalozyc mozna pasmo tkaniny o duzej dlugosci. Pasma tkaniny nalozone sa niezbyt scisle jedno na drugie w poszczególnych warstwach, co pozwala na przeprowadzenie pro¬ cesu obróbczego bez zarzutu.Zgodnie z wynalazkiem, cylinder wewnetrzny umieszczony jest trwale, a cylinder zewnetrzny przesuwnie.Pierscienie uszczelniajace dla zamykania prze¬ strzeni obróbczej umieszczone sa w kolnierzu co najmniej jednego cylindra. Przewaznie uklad ten wystepuje przy cylindrze wewnetrznym, poniewaz * 913793 91379 4 wtedy pierscienie uszczelniajace umieszczone moga byc po stronie zewnetrznej na obwodzie kolnierza.• Korzystnie jest przy ityni, gdy pierscienie uszczel¬ niajace wprowadzone sa do rowka, który jest pod¬ laczony do przewodu cisnieniowego. Po wsunieciu jedein na drugi cylindra wewnetrznego i zewne- trzinegio, nastepuje uszczelnienie przez zasilanie cisnieniem rowka. Jako srodek wywolujacy cisnie¬ nie stosowany jest przewaznie osrodek gazowy. Ma on w porównaniu z cieczami, szczególnie olejem, te zalete, ze w przypadku nieszczelnosci nie wy¬ stepuja zanieczyszczenia.Kolnierze cylindra wewnetrznego rozciagaja sie MJ^WHrarBCrlrzeiz cala wysokosc przestrzeni Hizej. Fnrrlewaz pasma tkaniny umieszczone I sa na cylindrze Iwewnetrznym, konstrukcja taka f iBSt^te^l1^* *M przestrzen obróbcza moze byc 1 «epk*nialttiet ewykprzystana, poniewaz nawinieta tKainiina' przy Wyciaganiu cylindra nie moze za¬ wadzic o cylinder zewnetrzny.Zgioidnie z wynalazkiem, . cylinder wewnetrzny posiada podwójne scianki, przy czym sciana zewnetrzna wykonana jest z blachy sitowej lub perferowanej. W wyniku takiego ukladu zapew¬ nione jest lepsze przeplukiwanie pasm tkaniny osrodkiem ofaróbozym. Do tego sluza Itakze pier¬ scienie dystansowe, które rozdzielaja przestrzen miedzy podwójnymi sciankami, na komory pier¬ scieniowe. Przy tym komory posiadaja regulowane doprowadzenia czynnika obróbczego tak, aby mozliwa byla dokladna regulacja. Podwójne scian¬ ki cylindira wewnetrznego sa osiowo wzgledem siebie przesuwne i obydwie scianka zamykane sa pierscieoiaimi uszczefliniajacyimi, przy czyim jedna lufo wiecej scianek zewnetrznych, wykonanych jest z blachy sitowej lub perforowanej.Korzystnie wedlug wynalazku scianki zewnetrz¬ ne sa obrotowe, dzieki czemu przeznaczona do obróbki tkanina zanurza sie do kapieli tak, ze przestrzen obróbcza wypelniona jest na przyklad do polowy ciecza obrabiajaca. Korzystnie, dla okreslonych rodzajów obróbki, cylinder jest ogirze- wany.Aby uzyskac lepsze uszczelnienie dla wyzej wy¬ mienionych celów i osiagnac za pomoca zamknie¬ cia zamykana przestrzen obróbcza, szczególni^ gdy przestrzen obróbjcza u/tworzona jest przez jeden z dwóch wzajemnie wsuwanych cylindrów, zgodnie z wynalazkiem, profil pierscienia uszczelniajacego posiada ksztalt litery T, przy czym stopka profilu T, jak membrana umieszczona jest w zamknieciu lub w obudowie przestrzeni oibróbczej, uszczelnio¬ nej -przestrzeni pierscieniowej, a powierzchnia czolowa stopki przylega do przeciwleglych scianek czolowych uszczelnionej przestrzeni pierscieniowej z naprezeniem montazowym. Podstawa profilu T, jako samouszczelnienie, wprowadzona jest rucho¬ mo do otwartego rowka pierscieniowego, polaczo¬ nego z uszczelniona przestrzenia pierscieniowa i skierowanego do plaszczyzny uszczelniajacej.Uszczelniona przestrzen pierscieniowa zasilana jest srodkiem wywolujacym eisnienae, az do stopki profilu T.Przestrzen (pierscieniowa posiada w przyblizeniu romboidalny przekrój. Przez to sklepiona stopka moze przez naprezenie montazowe i zasilenie nad¬ cisnieniem lub podcisnieniem, przylegac odpo¬ wiednia strona do skosnych scianek, przez co osiaga sie lepsze uszczelnienie miedzy przestrze¬ nia cisnieniowa a przestrzenia obróbcza.Uszczelnienie moze byc jeszcze lepsze, gdy boki przestrzeni pierscieniowej sa rowkowane, przez co osiaga sie uszczelnienie labiryntowe. Przestrzen pierscieniowa jest pneumatycznie zasilana, az do stopki profilu T. Posiada to te zalete, w porów¬ naniu z zastosowaniem cieczy jako srodka wy¬ wolujacego cisnienie, ze ewentualne wystepowanie t srodka wywolujajcego cisnienie, spowodowane nie- \ szczelnoscia, nie pozostawia sladów na materiale, J znajdujacym sie w przestrzeni oibróbczej. Ponadto przestrzen pierscieniowa moze byc z latwoscia podlaczona do najczesciej juz istniejacej sieci sprezonego powietrza.Podstawa pierscienia uszczelniajacego stanowia¬ ca samouszczelnienie, ma co najmniej jeden rowek skierowany ku powierzchni uszczelniajacej.W odmiennym rozwiazaniu, urzadzenie wedlug wynalazku posiada dwa umieszczone jeden za drugim cylindry wewnetrzne i jeden dla obydwu cylindrów wewnetrznych, osadzony przesuwnie, cylinder zewnetrzny. W tym przypadku, podczas procesu obróbczego na jednym cylindrze wewnetrz¬ nym, sasiedni cylinder wewnetrzny, moze byc wy¬ pelniany tkanka przeznaczona do obróbki, wzgled¬ nie juz obrobiona tkanina moze byc zdejmowana.W kolejnym rozwiazaniu wedlug wynalazku, urzadzenie zaopatrzone jest w szereg osiowo wzajemnie przesuwnych cylindrów wewnetrznych, zamykanych wzajemnie wzgledem siebie i wzgle¬ dem cylindra zewnetrznego przez pierscienie uszczelniajace.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladach" wykonania na rysunku, na którym: fig. 1 przedstawia urzadzenie z jednym cylindrem zewnetrznym i jednym cytadrem wewnetrznym w przekroju, fig. 2 — urzadzenie wedlug fig. 1 w widoku z przodu, fig. 3 — urzadzenie z dwoma cylindrami wewnetrznymi i jednym cylindrem zewnetrznym w przekroju, fig. 4 do 13 — rózne wykonania i uklady cylindrów wewnetrznych i zewnetrznych w przekroju., fig. 14 — profil uszczelnienia^ fig. 15 — urzadzenie z uszczelnie¬ niem przy powierzchni czolowej, fig. 16 —#urza¬ dzenie z uszczelnieniem przy powierzchni cylindra, a fig.-17 przedstawia uszczelnienie. We wszystkich przykladach wykonania jednakowe czesci oznaczo¬ ne sa takimi samymi odnosnikami cyfrowymi'.Jak pokazano na fig. 1 cylinder wewnetrzny 3 zamocowany jest na ruchomej ramie jezdnej 1, toczacej sie na kolach la po szynach 2, za po¬ moca nasadzonego czopa 4, na kltóry nasuniety jest centralnie cylinder wewnetrzny 3 z zamocowaniem 3a i osadzony obrotowo na lozysku tocznym 5.Na ruchomej ramie umieszczony jest nastepnie silnik 6, który za pomoca zebnika 6a napedza cylinder wewnetrzny i polaczony z nim cylinder zewnetrzny 7. Cylinder zewnetrzny 7 jest zamo¬ cowany nieruchomo na podstawie 8 tak, ze cylin¬ der wewnetrzny 3 jest do niego wprowadzany i z niego wyprowadzany przy pomocy ruchomej 40 45 50 55 6091 r ' . ramy 1. Wolna przestrzen pierscieniowa 9 po¬ miedzy dwoma cylindrami 3 i 7 tworzy przestrzen obróbcza dla pasma tkaniny 10. Kolnierze 3b cylindra wewnetrznego 3 rozciagaja sie w przy- bMzeniiu przez cala wysokosc przestrzeni pierscie¬ niowej 9 i posiadaja po stronie zewnetrznej rowki 3e, kftóre podlaczone sa do przewodu cisnieniowe¬ go 1. W rowkach 3c ulozone sa pierscienie uszczelniajace 12. Przy zasilaniu cisnieniem row¬ ków 3c przez przewód cisnieniowy 11, pierscienie uszczeLniajace 12 zostaja docisniete do cylindra zewnetrznego 7 i uszczelniaja w ten sposób na zewnatrz przestrzen pierscieniowa 9.^Cylinder wewnetrzny 3 posiada podwójna scian¬ ke, przy czym scianka zewnetrzna 3d wykonana jest z Machy perforowanej, 'ha która nawiniete jest pasmo tkaniny 10. Utworzona przez blache perforowana 3d przestrzen pomiedzy podwójna scianka, podzielona jest nastepnie pr dystansowe 3e na poszczególne komory 3f, które posiadaja oddzielne regulowane doprowadzenia 13 dla zasilania wzglednie wysysania srodka obra¬ biajacego.Na fig. 3 pokazano jeden z przykladów wyko¬ nania, w którym dwa umieszczone jeden za drugim cylindry wewnetrzne 3.3 osadzone sa nie¬ ruchomo na podstawie 14.3 i obrotowo na osi 14a.3, za pomoca lozysk tocznych 5.3, które wspie¬ raja sie na osi 14a.3, oraz na ustawionym osiowo zamocowaniu cylindra wewnetrznego 3.3. Cylindry wewnetrzne 3.3 napedzane sa silnikami 6.3, które polaczone sa z cylindrem wewnejbrznym 3.3 przez zebnik 6a.3. Cylinder zewnetrzny 7.3 posiada kola la.3 prowadzone na szynach, osadzone przesuwnie tak, ze sa dowolnie przesuwane pod lewy lub prawy cylinder wewnetrzny 3.3 Poza tym w przy¬ kladzie wykonania wedlug fig. 3 dalsze szczególy i czesci zaopatrzone sa w te same odnosniki jak w przykladzie wykonania wedlug fig. 1 i 2.Fig. 4 do 13 pokazuja rózne warianty uksztalto¬ wania przestrzeni obróbczej. Równiez tu wstawio¬ ne zostaly odnosniki cyfrowe, odpowiadajace fig. 1 do 3.Fig. 4 przedstawia cylinder wewnetrzny 3.4 i cylinder zewnetrzny 7.4 w najprostszym wykona¬ niu. Cylinder 3.4 sluzy do nawijania pasma tka¬ niny 10.4. Doprowadzenie 13.4 srodka obrabiajace¬ go znajduje sie w kolnierzu 3b.4 cylindra wew¬ netrznego 3.4, tak samo jak rowek 3c.4 z pierscie¬ niami uszczelniajacymi 12.4.Wedlug fig. 5 przewidziane sa dwa wsuwane jeden w drugi cylindry wewnetrzne 3.5, które za¬ mykane sa miedzy soba i w stosunku do cylindra zewnejtrznego 7.5 przez /pierscienie uszczelnia¬ jace 12.5.Fig. 6 przedstawia kolejny przyklad wy2*onania urzadzenia, w którym cylindry 3.6 i 7.6 uksztalto¬ wane sa dwuczesciowo dla osrodka .grzejnego.. Na¬ stepnie przewidziana jest blacha perforowana 3d.6, na która' jak na fig. 1 do 3 nawijane jest pasmo tkaniny 10.6. Na fig. 7 przedstawiono przyklad wykonania odpowiadajacy przykladowi z fig. 5, jednakze w ukladzie z blachami perforowanymi 3d.7. Fig. 8 przedstawia, pokazany juz na fig. 1 do 3, przyklad wykonania z blachami perforowa- 379 6 nymi 3d.8 i pierscieniami dystansowymi 3e.8, utworzony przez komary 3f.8 z doprowadzeniami 13.8. Fig. 9 przedstawia przyklad wykonania we¬ dlug fig. 8 z ukladem blizniaczym wedlug fig. 5 i 7. Fig. 10v .pokazuje przyklad wykona¬ nia, w którym blacha perferowana 3d.l0 i pozo¬ staly cylinder 3.10 sa w stosunku do siebie za¬ mykane i uszczelniane.Na fig. 11 przedstawiono przyklad wykonania io urzadzenia, w którym cylinder wewnejtirzny 3.11 posiada szereg blach perforowanych 3dJl, calko¬ wicie miedzy soba uszczelnionych za pomoca pierscieni uszczetoiiajacych 12,11 i pojedynczo wyj- mowalnych. W tym ukladzie i w ultiadfcie wedlug * 15 fig. 10 mozliwe jest skonstruowanie cylindra wew¬ netrznego jak równiez i cylindra zewnejtrznego tak, ze musza byc wyjmowane jedynie blachy per¬ forowane.W przykladzie wykonania wedlug fig. 12 cylin- der wewnetrzny 3.12 wyposazony jest równiez w blache perforowana 3d.l2, jednakze blacha perforo¬ wana 3d.l2 poruszana jest oddzielnie za pomoca silnika 15.12. W tym celu zebnik 16.12 dziala bez¬ posrednio na blache perforowana 3d.l2, przy czym dodatkowo przewidziane jest kolo podporowe 17.12 dla podpierania.Przyklad wykonania urzadzenia wedlug fig. 13 odpowiada fig. 12 odnosnie napedu blachy perforo¬ wanej 3d.l3; rózni sie jednakze tym, ze w danym przypadku blacha perforowana 3d.l3, jak to rów¬ niez przedstawiono na fig. 10- wyjmowana jest od¬ dzielnie.Na fig. 14 do 17 przedstawione sa rózne przy¬ klady wbudowania pierscienia uszczelniajacego.Tego rodzaju pierscien uszczelniajacy 12 nadaje sie szczególnie do wbudowania do cylindra lub cylindrów 3 urzadzenia wedlug wynalazku i popra¬ wia znacznie uiszczelnienie. Przyklady wbudowania przedstawione sa na fig.. 15 do 17 pokazuja w ogól- 40 nym zarysie cylindryczne przestrzenie obróbcze, któ¬ re zamykane sa na stronach czolowych za pomoca zamkniec w formie pokryw. Zamiast zamkniecia pokazanego, na fig. 16, stosowany jest równiez wsuwany cylinder wewnetrzny 3, a zamiast, bebna 45 obudowy zastosowany jest cylinder zewnetrzny 7 tak, ze przestrzen obróbcza zredukowana jest do przestrzeni pierscieniowej miedzy obydwoma cylindrami.Fig. 14 przedstawia profil pierscienia uszczelnia- 50 jacego 12.14 w stanie nieobciazonym, do uszczelnie¬ nia urzadzenia przed wyciekiem czynnika obrób- czego, posiadajacego ksztalt litery T i skladajacego sie ze stopki 16.14 z górna powierzchnia 17.14 i powierzchniami czolowymi 18.14, 19.14 oraz z pod- 55 stawy stanowiacej samouszczelnienie 20.14.Na fig. 15 pokazano przyklad wykonania jednej z czesci urzadzenia do obróbki materialów wlókien¬ niczych, a mianowicie zakonczenie przestrzeni obróbczej 21.15 z wykonanym, jako na zewnaibrz M sklepiona pokrywa, zamkiriiecieni 22J.5 (w prze¬ kroju osiowym). Ptietrsoien uszczelniajacy 12.15 ulozony jest w obiegajacej uszczelniajacej prze¬ strzeni pierscieniowej w ksztalcie rombu, przy czym powierzchnia czolowa 18.14 stopki 16.15 05 pierscienia uszczelniajacego 12.15 dociskane sa doT scianek czolowych 24.15 przez naprezenie monta¬ zowe. W tym celu odleglosc scianek czolowych 24.15 jest tak wymierzona, ze stopka 16.15 jest wpasowana i dlatego po nasileniu nadcinieniem w kierunku powierzchni uszczelniajacej 25.15 i pod cisnieniem w odwrotnym kierunkuj, wygina sie ona tak, ze przylega do odpowiednich scianek uszczelniajacej przestrzeni pierscieniowej 23.15.W danym przypadku glowica 16.15 uwypuklona jest do plaszczyzny uszczelniajacej 25.15 i uszczel¬ nia przestrzen obróbcza razem z obiegajacym, otwartym w kierunku uszczelniajacej przestrzeni pierscieniowej 26.15 i przylegajacym do zamknie¬ cia 22.15 saimouszczelnieniem. Przy tym cisnienie, którym dociskane jest samouszczelnienie 20.14 do powierzchni uszczelniajacej 25.15 zamkniecia 22.15, moze byc regulowane cisnieniem dzialajacym ria powierzchnie górna 17.14. Cisnienie to wytwarza¬ ne jest pneumatycznie w przewodzie cisnieniowym 11.15 i dalszym rowku 27.15 w uszczelniajacej przestrzeni pierscieniowej 23.15. Aby pierscien uszczelniajacy 12.15 mógl byc ulozony w uszczelnia¬ jacej przestrzeni pierscieniowej 23.15, kolnierz obudowy 28.15 na koncu bebna 29.15 podzielony jest w kierunku promieniowym, przy czym linia podzialu 30.15 przechodzi w przyblizeniu przez srodek uszczelniajacej przestrzeni pierscienowej 23.1%. Po zdemontowaniu zewnetrznej czesci 3U5 kolnierza obudowy 28.15, obydwie czesci uszczel¬ niajacej przestrzeni pierscieniowej 23.15 bez tylnych przeciec pozostaja otwarte tak, ze pierscien uszczelniajacy 12.15 moze zostac z laitwos- cia wlozony.Fig. 16 przedstawia dalszy przyklad wykonania umzajdzenia, w kitórytm cylindryczna scianka wew¬ netrzna 32.16 kolnierza obudowy 28.16 stanowiaca powierzchnie uszczelniajaca 25.16 i równiez cylin¬ dryczna zamkniecie 22.16 znajduje sie teraz wewnatrz bebna 29.16 wypelniajac niew^corzy»ta- ne miejsce w przykladzie wykonania wedlug fig. 15. Oprócz tego zamkniecie 2246 jest przez to znacznie mniejsze wymiarowo. Pierscien uszczelniajacy 1246 nie znajduje sie w tym przy¬ padku w bebnie 29.16 lecz ulozony jest w zamknie¬ ciu 22.16. Zmieniony jest takze £sztalt jego wy¬ konania. Jego samouszczelnienie 20.14 wystaje teraz promieniowo na zewnatrz z rowka pierscie¬ niowego 26.16, podczas gdy stopka 16.14 pod wplywem rozpeczania i cisnienia w równiez rom¬ boidalnej uszczelniajacej przestrzeni pierscienio¬ wej 23.16, uwypukla sie na zewna/trz. Celem uloze¬ nia lub wymiany pierscienia uszczelniajacego de¬ montuje sie lewa pierscieniowa czesc zamkniecia 22.16, przy czym linia .podzialu 30.16 jest znów tak ulozona, ze uszczelniajaca przestrzen pierscienio¬ wa 23.16 rozdzielona jest w przyblizeniu w srodku i dlatego po demontazu jest otwarta od strony tylnego przeciecia.Na fig. 17 pokazano szczególowo wyciecie z uszczelnieniem urzadzenia, wedlug przykladu wykonania urzadzenia przedstawionego na fig. W.Uszczelniajaca przestrzen pierscieniowa 23.17 utworzona jest przez klinowe wglebienie w zam¬ knieciu 22.17 i w preysaruibowanej do niego pier¬ scieniowej czesci 33.17. W uszczelniajacej prze- 379 « strzeni pierscieniowej 23.17 ulozony jest, wygiety na zewnatrz do cylindrycznej powierzchni usz¬ czelniajacej 25 z wprowadzonym do pierscienio¬ wego rowka 2647 samouszczelnieniem 20.17 pier- scien uszczelniajacy 1247. Przylega on do scianek 3447 i 3547, które zwiekszaja -dzialanie uszczel¬ niajace, gdy ich przeciwlegle strony zaopatrzone sa w rowki. linia podzialu 3046, dla zapobiega¬ nia ubytkom srodka wywolujacego cisnienie, usz- io czelniona jest pierscieniem samouszczelniajacyim o przekroju kolowym 36.17. .Przez przewód cisnieniowy 1147 i skosny kanafr 37.17 czynnik cisnieniowy dostaje sie do uszczel-J niajacej przestrzeni pierscieniowej 23.17. Podczas' wsuwania zamkniecia 2247 do bebna 29.16 w uszczelniajacej przestrzeni pierscieniowej 2347 wytwarza sie próznia i pierscien uszczelniajacy 12.17 przylega do lezacych wewnatrz scianek 3847 i 39.17, dziejki czemu samouszczelnienie 20.17 nie wystaje z rowka pierscieniowego 26.17, przez co jest dobrze chronione przed uszkodzeniem. Jezeli zamkniecie 22.17 znajduje sie w polozeniu kon¬ cowym, powierzchnia górna 1747 dzieki naporowi cisnienia przechodzi do polozenia pokazanego na fig. 17 i samouszczelnienie 2047 dociskane jest do powierzchni uszczelniajacej 25.17.Korzystnie w tym przykladzie wykonania usz¬ czelnienia pomiedzy bejbnem a zamknieciem, wzglednie w analogicznym wykonaniu pomiedzy cylindrem wewnetrznym a zewnetrznym, zagwa¬ rantowane jest niezawodne juszczelnienie prze¬ strzeni oforóbczej przed ubytkiem czynnika obrób- czego. PL PL