PL92418B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest mechanizm róz¬ nicowy zwlaszcza z ograniczonym poslizgiem i z niewielkimi zróznicowaniem przy malych ob¬ ciazeniach.Pracujace z duzymi obciazeniami mechanizmy róznicowe zawieraja róznicowy elenaeot utrzy¬ mujacy, który podtrzymuje- pierscieniowe kolo zebate, /napedzane.przez kolo napedzajace porusza¬ ne za poimoca walu napedowego. Róznicowe kola zebate pólosi sa umieszczone w obudowie, przy czym jedrno z tych kól jest polaczone z wewnetrz¬ nym koncem jednej pólosii, a drugie z nich jest polaczone z wewnetrznym koncem drugiej pólosi.Satelity sa zamocowane obrotowo w krzyzaku utrzymywanym przez obudowe mechanizimu róz¬ nicowego i zazebiaja sie z kolami napedowymi pól¬ osi.Podczas pracy mechanizmiu róznicowego nacisk koncowy na kola napedowe pólosi jest wprost proporcjonalny do momentu obrotowego kola pierscieniowego. Nacisk koncowy na kola nape¬ dowe pólosi przebiega osiowo liufb wzdluznie w kierunku na zewnatrz, tzn. od mechanizmu róz¬ nicowego w strone konców osi. Aby utrzymac proporcjonalnosc dzialania róznicowego od mo¬ mentu obrotowego, tzn. powstrzymac dzialanie róznicowe, gdy jedno z kól przestaje sie obracac w wyniku straty przyczepnosci, stosuje sie znane rozwiazanie wykorzystujace sprzegla pomiedzy nosnikiem (na którym jest zamontowane pierscie- niowe kolo zebate) i odpowiednim kolem napedo¬ wym pólosi. Oczywiscie zazebianie kola napedo¬ wego z kolami pólosi powoduje nacisk - koncowy.W rezultacie taki nacisk koncowy jest przykladany do sprzegiel i dlatego zatrzymuje dzialanie róz¬ nicowe machainiizimu. Dlatego takie sprzegla ograniczaja róznice predkosci pomiedzy dwoma pólosiaimi, powstajaca podczas skrecania pojazdu.Jeden ze znanych mechanizmów róznicowych z ograniczonym poslizgiem ima stale ograniczenie wynoszace w przyblizeniiu 2,0, tzn. ze moment obrotowy na jednej pólosi moze byc dwa razy wiekszy niz moment obrotowy na drugiej pólosi.Tak duze zróznicowanie, które jest potrzebne do zabezpieczania opony przed poslizgiem w wielu zastosowaniach i w wielu warunkach pracy, jest niepotrzebne w innych warunkach pracy. Na przyklad samochód ciezarowy wymaga tak duzego zróznicowania pod obciazeniem, gdy przy bocznych przechylkach caly ciezar jest przenoszony na wewnetrzne opony. Jednakze ten sam samochód nie wymaga tak duzego zróznicowania gdy porusza sie z duza predkoscia bez obciazenia., Dotyczy to równiez innego rodzaju sprzetu, zwlaszcza sprzetu budowlanego.Oczywiste zalety mechanizmu róznicowego z ta¬ kim ograniczaniem poslizgu wystepuja w towarzy¬ stwie wad', takich jak zwiekszone zuzycie opon, efekt podsterownosci i przeciazenie satelitów oraz pólosi. 92 41892418 Celem wynalazku jest opracowanie konstrukcji mechanizmu róznicowego pozwalajacego na duze zróznicowanie przy duzych obciazeniach i wzgled¬ nie male zróznicowanie przy malych obciazeniach.Cel wynalazku zostal osiagniety przez to, ze mechanizm róznicowy ma elementy sprezynowe wywierajace uprzednio okreslona sile, umieszczona pomiedzy obudowa nosna i boczna powierzchnia oporowa kól zebatych « pólosi dla naciskania kól zebatych pólosi w kierunku przeciwnym do sily osiowej przykladanej do kól zebatych pólosi przez satelity, dzieki czemu tarcze cierne sprzegiel sa naciskane w kierunku ich rozlaczenia az do momentu, gdy uprzednio okreslona sila jest wiek¬ sza od sily osiowej. Mechanizm róznicowy zawiera lyuiuilj ^IjLtansowe, do utrzymywania 4*il#gw ^batymi pólosi, gdj uprzednio- okreslona sila jest sila, cfciowa dla zabezpieczenia kól j^ij^r^id z/byt dadekimi przesuniecia¬ mi' OU WET0W9ffz*^#powodowaniem niepozadanego, zbyt scislego zazebienia pomiedzy satelitami i kola¬ mi zebatymi pólosi.Wprowadzenie sprezyny lub elementu ustalajace¬ go zróznicowanie pomiedzy zewnetrzne konce kól zebatych pólosi i sasiadujace z nimi czesci obudo¬ wy zapewnia wstepne zróznicowanie, które jest uzywane do wyeliminowania lub co najmniej zmi¬ nimalizowania wstepnego nacisku na kola zebate pólosi, aby^ uniknac zadzialania sprzegla i tym samym dzialania ograniczajacego " prace rnecha- nLzmu róznicowego przy malych obciazeniach.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia mechanizm- róznicowy wedlug wy¬ nalazku w przekroju, a fig. 2 — czesc mechanizmu róznicowego pokazanego na fig. 1 w wiejkszej po- dzialce.;Nia fig. 1 pokazano mechanizm róznicowy 10 za¬ wierajacy obudowe 12 wyposazona w otwory na wal wejsciowy 14 i pare wspólosiowych pólosi 16L i 16R. Wal wejsciowy 14 jest zamocowany w-K)budowie 12 za pomoca lozyska 18 i pary lozysk oporowych 20. Napedzajace mniejsze kolo prze¬ kladni glównej 22. jest polaczone za pomoca wielo¬ wpustu z walem wejsciowym 14 w, celu' obracania sie wraz z nim, a kolo talerzowe 24 napedzane przez kolo 22 przekladni glównej jest polaczone ze wspornikiem róznicowym 28 zamocowanym za po¬ moca stozkowych lozysk oporowych 30L i 30R.Wspornik róznicowy' 28 jest wydrazony i utrzy¬ muje krzyzak 32 majacy wiele walów, z których kazdy jest umieszczony na srednicy i przechodzi przez zazebienie 34 wspornika. Konce walów krzy¬ zaka sa osadzone w przeciwleglych otworach 36 utworzonych we wsporniku 28 dla zapewnienia wspólnego ruchu obrotowego krzyzaka i wspor¬ nika.' Kazdy wal krzyzaka 32 utrzymuje ponadto pare satelitów 40 umocowanych promieniowo na zewnatrz 60 napedowych 16. przy przeciwleglych koncach walów i jest wy- Pierscieniowa powierzchnia 70 wspornika rózni- posazony. w przeciwlegla pare pierscieniowych po- cowego 28 rozciaga sie promieniowo do wewnatrz wierzchni oporowych 42 o zwiekszonej srednicy, od powierzchni bazujacej 68 i tworzy kieszen które sa umieszczone promieniowo do wewnatrz pierscieniowa t2. Powierzchnia bazujaca 68 i pier- od satelitów 40. Kazdy z satelitów 40 wspólpracuje ^ scieniowa powierzchnia 70 sluza do umieszczenia 40 50 55 zarówno z kolem zebatym 44L pólosi i kolem zebatym 44R pólosi i z powierzchniami oporowymi 42 przylegajacymi do pierscieniowych powierzchni oporowych 46 na wewnetrznych koncach kól zebatych 44 pólosi. Oczywiscie powierzchnie opo¬ rowe 42 sluza do zabezpieczenia kól zebatych 41 pólosi od zbyt dalekiego przesuwania sie do wewnatrz, co powoduje niepozadane, zbyt scisle zazebianie pomiedzy kolami zebatymi 44 pólosi satelitami 40. Pólosie napedowe 16 przechodza do wnetrza wspornika róznicowego 28 przez otwo¬ ry 26L i 26R, utworzone we wsporniku wspól¬ osiowo i Jego osia obrotu, przy czym pólosie 16 sa polaczone ze pomoca wielowpustu <38, .wc celu za¬ pewnienia, obracania sie pólosi i- odpowiednich kól zebatych. f ;; :• Wspornik róznicowy 28 zawiera elementy stwa¬ rzajace opór swobodnemu dzialaniu róznicowemu mechanizmu róznicowego w ograniczonym zakresie, aby pewien moment obrotowy mógl byc wywiera¬ ny przez jedna pólbs napedowa nawet gdy druga pólos ma mozliwosc swobodnego obracania sie,, przez co jest zapewnione to dzialanie, które jest znane jako dzialanie róznicowe z ograniczonym poslizgiem. Stwarzajace opór elementy stanowia sprzegla 52L i 52R, sprzezone odpowiednio z pól- osiami 16L i 16R, przy czym kazde sprzeglo za¬ wiera wiele pierscieniowych tarcz ciernych 56 za¬ mocowanych za pomoca wielowpustu na wsporniku 23 w celu wspólnego obracania sie z nim.Tarcze cierne 56 sa poprzedzielane wieloma pierscieniowymi tarczami ciernymi 58 zamocowa¬ nymi za pomoca wielowpustu w celu wspólnego obracania sie z odpowiadajacymi im kolami zeba¬ tymi 44 pólosd. Gdy pólosie 16L i 16R obracaja sie z ta sama predkoscia, nie wystepuje wzgledny obrót pomiedzy przemiennie ulozonymi tarczami ciernymi sprzegla. Jednakze gdy jedna pólos 16Ji i 16R obraca sie szybciej niz druga, wystepuje wzgledny "fuch pomiedzy ich odpowiednimi kolami zebatymi A i wspornikiem 28i Ten wzgledny ruch napotyka na opór ze' strony tarcz ciernych sprze¬ giel 52. Moment obrotowy powstaly w wyniku oporu tarcz sprzegiel, równy co do wielkosci lecz przeciwnie skierowany; dochodzi do pólosa 16R lub 16L, która jest jeszcze zdolna dó wykorzysta¬ nia takiego momentu obrotowego.Na fig. 2 pokazano szczególowo sprzegjo 52R które to sprzeglo, oraz jego czesci skladowe sa identyczne ze sprzeglem 52L. Kolo napedowe 44R pólosi jest wyposazone oprócz wewtneibrznej, pier¬ scieniowej powierzchni oporowej 46 w pierscie¬ niowa boczna powierzchnie oporowa 62 na jego zewnetrznym koncu.Otwory 26L i 26R pólosi, prowadzace do we¬ wnatrz w kierunku zaglebienia wspornika róznico¬ wego, rozszerzaja sie w komory 66L i 66R o nie¬ regularnym ksztalcie, które zawieraja wystep 68 umieszczony wspólosiowo z osia podluzna pólosi92 418 6 sprezyny* lub elementu ustalajacego zróznicowanie, korzystnie w postaci podkladki sprezystej typu —¦ pierscieniowego, np. sprezyny 74 Bellevilie. Kazda ze .sprezyn 74 zawiera powierzchnie promieniowa lub obrzeze 76 stykajace sie z pierscieniowa po- 5 wierzchnia 70, a powierzchnia promieniowa lub obrzeze 78 styka sie z pierscieniowa, zewnetrzna powierzchnia opoirowa 62 kola zebatego 44.Scisniecie podkladki sprezynowej 74 powoduje przylozenie sily osiowej do pierscieniowej, ze- 10 wnetrznej powierzchni oporowej 62 kola zebatego pólosi, przez co wystepuje tendencja do przesuwa¬ nia kola zebatego 44 wzdluznie lub osiowo do wewnatrz az do zetkniecia sie pierscieniowej, wewnetrznej powierzchni oporowej 46 kazdego 15 kola zebatego pólosi i powierzchni oporowej 42;: Dlatego powierzchnie 42 sluza jako elementy dy¬ stansowe do utrzymania precyzyjnej, ustalonej odleglosci pomiedzy kolami zebatymi 44 pólosi i satelitami40. 20 Mechanizm róznicowy wedlug wynalazku umoz¬ liwia uzyskanie duzego zróznicowania przy duzym obciazeniu i wzglednie malego zróznieowani/a przy malym obciazeniu. Nip. zróznicowanie przy duzym obciazaniu wynosi w przyblizeniu 2,0, podczas gdy 25 zróznicowanie przy malym obciazeniu wynosi w przyblizaniu 1,25. Jest tó uzyskaiie dzieki zasto¬ sowaniu sprezyny 74 Belleville za kazdym z kól zebatych 44 pólosi. Sprezyny 74 sa dostatecznie silne do podtrzymania nacisku kól zebatych pólosi ^ przy malych obciazeniach, tak aby sprzegla 52 nie byly obciazone.Wielkosc sily wywieranej przez sprezyny 74 - moze- byc oczywiscie zmienna, w zaleznosci od wy¬ magan dla poszczególnych zastosowan. Korzystnie 35 sa równiez wprowadzane elementy dystansujace do powstrzymywania kól zebatych 44 przed prze¬ suwaniem sie zbyt daleko do wewnatrz, co po¬ woduje niepozadane zbyt scisle zazebianie kól zebatych 44 i satelitów 40. Do tego celu sluza po- 40 wierzchnie oporowe 42 krzyzaka, umieszczone pro¬ mieniowo do wewnaitrz od satelitów 40.W jednym z przykladów wykonania mozna przyjac, ze nacisk na kazde kolo zebate 44 pólosi wynosi w przyblizaniu 1360 kG przy maksymalnym obciazeniu. Jednakze przy minimalnym obciazeniu jest pozadana neutralizacja sprzegania sprzegiel 52, zrealizowana za pomoca podkladek 74 Beldeville, które przesuwaja kola zebate 44 osiowo do we¬ wnatrz lub jedno w kierunku drugiego, z sila w przyblizeniu 1360 kG, co w przyblizeniu neutrali¬ zuje sprzegla 52 przy minimalnym obciazeniu i umozliwia dzialanie mechanizmu róznicowego 10 tak, jakby nie bylo w nim sprzegiel.Oczywiscie podczas normalnej, prostej pracy na¬ cisk jest przenoszony z satelitów 40 na kola zebate 44 poprzez zazebiajace sie odpowiednie zeby tych kól. Jesli w wyniku operacji skrecania, pólos na¬ pedowa 16R obraca sie wolniej niz pólos napedowa 16L (tak, ze wystepuje dzialanie róznicowe), wów¬ czas wystepuje zwiekszajaca sie sila na pólosi na¬ pedowej 16R, która dodaje sie do uprzednio wy¬ stepujacej sily nacisku, zas na pólosi napedowej 16L ta sila odejmuje sie od wystepujacej sily, zmniejszajac nacisk koncowy na lewa pólos na¬ pedowa.Sprezyna % 74 ustalajaca zróznicowanie dostarcza wstepnego zróznicowania, które jest uzywane do wyeliminowania lub co najmniej zmniejszenia na¬ cisku wstepnego na kola zebate pólosi tak, aby nie wystepowalo sprzeganie i tym samym zeby nie wystepowalo dzialanie ograniczajace mechanizm róznicowy przy malym obciazeniu.Oczywiscie mozna stosowac rózne modyfikacje w mechanizmie wedlug wynalazku. Na przyklad element ustalajacy zróznicowanie wedlug wynalaz¬ ku nie jest ograniczony do sprezyn lecz moze miec forme wstepnego obciazenia hydraulicznego, ko¬ rzystnie na zewnatrznych, pierscieniowych po¬ wierzchniach oporowych kól zebatych pólosi. W innych * rozwiazaniach do niektórych zastosowan mozna wyeliminowac element dystansowy po¬ miedzy krzyzakiem i kolami zebatymi pólosi. Po¬ nadto elementy dystansowe nie sa ograniczone do powierzchni oporowych lecz moga byc wystepami na kolach zebatych pólosi lub tworzyc odldizielna konstrukcje. • PL PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Mechanizm róznicowy, zawierajacy obudowe nosna, krzyzak umieszczony .wewnatrz obudowy i polaczony z nia dla wspólnego obracania sie, satelity utrzymywane przez krzyzak, kola zebate pólosi umieszczone wewnatrz obudowy, wspólpra¬ cujace z satelitami sprzegla cierne dla przenosze¬ nia momentu obrotowego pomiedzy obudowa i kolami zebatymi pólosi, umieszczone pomiedzy czescia obudowy i kolami zebatymi pólosi i za¬ wierajace tarcze cierne polaczone z obudowa i tarcze cierne polaczone z kolami zebatymi pólosi, przez co sila osiowa przykladana do kól zebatych pólosi przez satelity naciska tarcze cierne w kie- . runku ich zlaczania, co ogranicza dzialanie rózni¬ cowe mechanizmu, znamienny tym, ze ma elemen¬ ty sprezynowe ustalajace zróznicowanie, wywiera¬ jace uprzednio okreslona sile, umieszczone po¬ miedzy obudowa i boczna powierzchnia oporowa (62) kól zebatych pólosi, dla naciskania kól zeba¬ tych pólosi w kierunku przeciwnym do kierunku sily osiowej przykladanej do kola zebatego pólosi poprzez satelity, dzieki czemu tarcze cierne sprzegiel sa naciskane w kierunku ich rozlaczania, gdy uprzednio okreslona sila jest wieksza niz sdla osiowa, oraz element (42) do utrzymywania ustalonej odleglosci pomiedzy satelitami i kolami zebatymi pólosi, gdy uprzednio okreslona sila jest wieksza niz sila osiowa, aby zabezpieczyc kolo zebate pólosi przed zbyt dalekim przesunieciem do wewnatrz i spowodowaniem niepozadanego, zbyt scislego zazebiania pomiedzy satelitami i kolami zebatymi pólosi.

2. Mechanizm, wedlug zastrz. 1 znamienny tym, ze element ustalajacy zróznicowanie stanowi sprezyna (74) Belleville, przy czym sprezyna (74) ma powierzchnie (76) promieniowa wspólpracu- 10 15 20 26 30 35 40 45 50 55 6092 418 8 jaca z obudowa, oraz powienzclniie (78) promie¬ niowa wspólpracujaca z boczna powierzchnia oporowa (62) kól zebatych (44) pólosl

3. Mechanizm, wedlug zastrz. 1 znamienny tym, wyipukla, pierscieniowa powierzchnie opiorowa (42) usytuowana na krzyzaku (32) wspólpracujaca z pier¬ scieniowa, boczna powierzchnia oporowa (46, usytuowana na kolach zebatych (44) pólosi, sasia- ze eleTme/ruty do utrzymywania odleglosci stanowia * dujaca z powierzchnia oborowa na krzyzaku. FIG. I Cena 10 zl PZGraf. K-lin. D-801 Naklad 125 Format A-4 PL PL