Przedmiotem wynalazku jest srodek pomocni¬ czy do silosowania stanowiacy dodatek do kiszo¬ nek. Przy silosowaniu, przy wytwarzaniu kiszo¬ nek, zasadnicze znaczenie ma powstawanie kwasu mlekowego. W wielu przypadkach jest celowe lub konieczne odpowiednie wplywanie na fermentacje przez dodawanie substancji, które intensyfikuja rozwój bakterii fermentacji mlekowej i jednocze¬ snie hamuja niepozadane procesy fermentacyjne, a w szczególnosci przeciwdzialaja rozwojowi mi- kroorgainizimów, powodujacych powstawanie (kwasu maslowego. O jakosci kiszonek decyduje przede wszystkim przebieg fermentacji w ciagu pierw¬ szych dni. Wiadomo, ze przy wartosci pH wynoszacej okolo 4 zywotne sa prawie wylacznie bakterie fermen¬ tacji mlekowej, totez jako dodatki przy silosowa¬ niu stosuje sie kwasy, które nadaja sie do utrzy¬ mywania odpowiedniej wartosci pH. Uzywa sie na przyklad kwasu mrówkowego, kwasu propionowe- go lub mieszanin kwasu solnego z kwasem siar¬ kowym lub kwasem fosforowym. Przez dodanie kwasów mozna od samego poczatku efektywnie za¬ hamowac tworzenie sie kwasu maslowego. Jest takze znany sposób polegajacy na stosowaniu soli wymienionych kwasów. Jezeli chodzi o kwasne sole metali alkalicznych z kwasami mineralnymi, jak nip. NaHs/PO^. N.aHS04 to ich dizialanie od¬ powiada w znacznym stopniu dzialaniu wolnych kwasów. Jezeli jednak stosuje sie sole obojetne, 26 jak np. propionian sodu lub propionian wapna, to dzialanie to jest powolniejsze i bardziej ogra¬ niczone w porównaniu z wolnymi kwasami. Szcze¬ gólnie w decydujacej poczatkowej fazie fermenta¬ cji tworzenie sie kwasu maslowego zostaje zaha¬ mowane czesto w niewystarczajacym stopniu. Obecnie stwierdzono, ze jako srodki pomocnicze do silosowania stanowiace dodatki do kiszonek szczególnie dobrze nadaja sie estry kwasu propio- nowego z glikolem propylenowym. Chociaz estry te sa substancjami o odczynie obojetnym, ich dzia¬ lanie jest szybsze i silniejsze w porównaniu z kwasami. Zapobiega sie przy tym w wysokim stop¬ niu nie tylko niepozadanym procesom fermenta¬ cyjnym, jak powstawanie kwasu maslowego, lecz takze intensyfikuje sie tworzenie sie kwasu mle-% kowego. Dzialanie estrów jest lepsze od dziala¬ nia kwasu propionowego, chociaz skladnik alko¬ holowy estru, glikol 1,2-propylenowy, wplywa nie¬ korzystnie na fermentacje, jezeli stosuje sie go jako oddziel/na subsltamcje. Jako srodki wedlug wynalazku mozna stosowac wszystkie estry glikolu 1,2-propylenowego z kwa- Bem proipionoiwym, ia mianowicie .propiomiian 2-hy- droksypropylu-1, propionian 1-hydroksypropylu-l i dwupropionian propylenu-1,2. Mozna stosowac za¬ równo poszczególne estry i mieszaniny estrów. Stezenie estrów w kiszonce mozna dobierac w szerokich granicach w zaleznosci od rodzaju ki¬ szonki i warunków silosowania. Na ogól dodaje 92 44692 446 sie do silosowanych materialów korzystnie co naj¬ mniej okolo 0,01 do okolo 1,0% wagowo estru. Wieksze ilosci dodatków, od okolo 2 do 5°/o wa¬ gowych, tylko rzadko maja znaczenie. Najkorzy¬ stniej ilosc dodawanego estru wynosi 0,1—0,5% 5 wagowo. ? Estry stosuje sie przewaznie jako takie. Mozna je jednak takze wprowadzac w mieszaninie z in¬ nymi substancjami. Chodzi przy tym o substancje, które dzialaja jako dodatki do silosowania lub ja- io ko srodki konserwujace, lub o substancje oboje-t- ne. Zmieszanie estrów z silnie zdyspergowanym dwutlenkiem krzemu lub innymi substancjami sta¬ lymi o dzialaniu ¦ absorbujacym mozna w razie po^ trzeby uzyc do tego, aby przeprowadzic estry, któ- 15 re sa cieczami slabo mieszalnymi z woda, w sypkie suibsibainoje stale. Estry stosowane jako dodatki wedlug wynalaz¬ ku, nadiaja sie do wszystkich rodzajów kiszonek, zwlaszcza do kiszoinek z roslin, jak itrawia, luicer- 20 na, wyika, koniczyna, zielona 'kukurydza, buraki i kartofle. Przyklad I. Próbki po 650 g swiezo sko¬ szonej trawy pastewnej poddano silosowaniu. Lacznie sporzadzano 56 próbek w 7 grupach po 25 8 jednakowych próbek: grupa 1 — bez dodatków grupa 2a — z dodatkiem 0,2% wagowo glikolu propylenowego grupa 2b — z dodatkiem 0,4% wagowo glikolu pro- 30 pylenowego grupa 3a — z dodatkiem 0,2°/o wagowo kwasu propionowego. grupa 3b — z dodatkiem 0,4% wagowo kwasu propionowego 35 grupa 4a — z dodatkiem 0,2% wagowo dwupro- pionianu propylenu-1,2 grupa 4b — z dodatkiem 0,4% wagowo dwupro- pioniamu propylenu — 1,2 Próbki przechowywano w hermetycznie zam- 40 knietych naczyniach o pojemnosci 1 dcm3 przy temperaturze zewnetrznej 24° w ciagu 90 dób. Aby ocenic jakosc kiszonki, oznaczono strate gazów fermentacyjnych jako miare straty srodków zy¬ wieniowych podczas fermentacji. Ponadto ckres- 45 lano jakosc kiszonki na podstawie zapachu, barwy i struktury wedlug klucza kiszonek Niemieckich Przepisów Rolniczych (Handbuch der Futtermittel, tom I 1969), Wydawnictwo Paul Perey, Hamburg i Berlin). Uzyskano nastepujace wyniki. Grupa 1 2a 2b 3a 3b 4a 4b Strata gazów fermentacyjnyeh Wartosc srednia dla grupy, % 7,9 8,2 8,7 3,0 1,7 1,8 1,3 Jakosc kiszonki zla zla zla dobra bardzo dobra bardzo dobra bardzo dobra 50 Przyklad II. Postepowano wedlug przykla¬ du I, ale silosowano próbki po 820 g wilgotnych ziaren kukurydzy. Lacznie sporzadzono 32 próbki, a mianowicie 4 grupy po 8 jednakowych próbek: grupa 1 — bez dodatków grupa 2 — z dodatkiem 0,4% wagowo glikolu pro¬ pylenowego grupa 3 — z dodatkiem 0,4% wagowo kwasu pro- piomowegio grupa 4 — z dodatkiem 0,4% wagowo mieszaniny dwóch monopropionianów hydroksy- propylowych Uzyskano nastepujace wyniki: Grupa 1 2 3 1 4 Strata gazów fermentacyjnyeh Wartosc srednia dla grupy % ,2 ,5 1,2 0,9 Jakosc kiszonki zla zla bardzo dobra bardzo dobra | Przyklad III. Postepowano wedlug przy¬ kladu I, ale silosowano próbki po 640 g lucerny. Lacznie sporzadzono 32 próbki, a mianowicie 4 grupy po 8 jednakowych próbek: grupa 1 — bez dodatku grupa 2 — z dodatkiem 0,3% wagowo glikolu pro- ipyienowego grupa 3 — z dodatkiem 0,3% wagowo kwasu pro¬ pionowego grupa 4 — z dodatkiem 0,2% wagowo dwupropio- niionu obu mOinopropionianów hydiroksypro- pylowych Uzyskano nastepujace wyniki.. Grupa 1 2 3 1 4 Strata gazów fermentacyjnyeh Wartosc srednia dla grupy % 9,3 11,4 3,7 2,4 Jakosc kiszonki zla zla dobra bardzo dobra 55 60 65 PL PL PL PL PL PL PL