PL93421B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania no¬ wych pochodnych kwasu indanooctowego o wzorze 1, w którym Rt oznacza nizszy rodnik alkilowy, R3 ozna¬ cza atom wodoru lub nizszy rodnik alkilowy, R3 ozna¬ cza atom wodoru lub nizszy rodnik alkilowy, R4 oznacza atom wodoru lub nizszy rodnik alkilowy, R5 oznacza atom wodoru, chloru lub nizszy rodnik alkilowy, a R6 i R7 oznaczaja atomy wodoru, albo gdy R5 oznacza atom wodoru, R6 oznacza takze atom chloru lub nizszy rodnik alkilowy i R7 oznacza atom chloru lub nizszy rodnik al¬ kilowy oraz soli kwasów o wzorze 1.

Wedlug wynalazku nowe zwiazki o wzorze 1 oraz ich sole otrzymuje sie w ten sposób, ze redukuje sie zwiazki o wzorze 2, w którym R13 R2, R3, R5, R6 i R? maja zna¬ czenie wyzej podane, a R8 i R9 razem oznaczaja atom tle¬ nu lub nizsza grupe alkilidenowa, albo R8 oznacza atom wodoru lub nizszy rodnik alkilowy, a R9 oznacza grupe hydroksylowa, i ewentualnie otrzymane kwasy o wzo¬ rze la, w którym R15 R2, R4, R5> Ró i R? maja znaczenie wyzej podane, ewentualnie przeprowadza sie w sole.

W zwiazkach o wzorze 1 symbolizowany przez Rt niz¬ szy rodnik alkilowy zawiera korzystnie 1—4 atomy wegla i oznacza zwlaszcza rodnik metylowy lub etylowy. Je¬ zeli R3 oznacza nizszy rodnik alkilowy, to zawiera on ko¬ rzystnie 1—4 atomy wegla. Korzystnie R2 oznacza atom wodoru lub rodnik metylowy. R3 oznacza korzystnie atom wodoru. Jezeli R3 oznacza nizszy rodnik alkilowy, to zawiera on korzystnie 1—4 atomy wegla i oznacza na przyklad rodnik metylowy, etylowy, izopropylowy lub IH-rzed. butylowy. Jezeli R4 oznacza nizszy rodnik al¬ kilowy, to zawiera on korzystnie 1—4 atomy wegla. Ko¬ rzystnie R4 oznacza rodnik metylowy lub atom wodoru. Ko¬ rzystnie R6 i R7 oznaczaja atomy wodoru, a R5 oznacza atom wodoru lub chloru. W przypadku, gdy R5, R6 i R7 oznaczaja nizszy rodnik alkilowy, to te grupy alkilowe zawieraja 1—4 atomy wegla i oznaczaja zwlaszcza rod¬ nik metylowy. Szczególnie korzystne sa na przyklad zwiaz¬ ki, w których Rj oznacza rodnik metylowy, etylowy lub izopropylowy, a R3 oznacza atom wodoru lub rodnik me¬ tylowy, R3 oznacza atom wodoru, R4 oznacza rodnik me¬ tylowy lub atom wodoru, a R5, R6 i R7 oznaczaja atomy wodoru.

Redukcje zwiazków o wzorze 2 prowadzi sie w znany sposób. Korzystnie redukcje prowadzi sie na przyklad metoda katalitycznego uwodorniania. Uwodornianie mozna prowadzic na przyklad w obecnosci katalizatora w roz¬ puszczalniku obojetnym w warunkach reakcji, pod cis¬ nieniem wodoru 1^5 atm i w temperaturze 10—100 °C.

Jako katalizatory stosuje sie katalizatory z platyny lub palladu albo tez nikiel Raneya.

Jako rozpuszczalniki stosuje sie na przyklad nizsze al¬ kohole lub mieszaniny alkohol/woda, albo w przypadku wytwarzania kwasów o wzorze 1, korzystnie kwas oc¬ towy. Uwodornianie prowadzi sie korzystnie z dodatkiem mocnego kwasu mineralnego, takiego jak kwas siarkowy lub kwas nadchlorowy.

Kwasy o wzorze 2(R3 = H), w którym R8 i R9 ra¬ zem tworza grupe alkilidenowa, a R5, R6 i R7 maja znacze- 93 42193 421 nie inne niz atom chloru, mozna tez redukowac na przy¬ klad przez traktowanie sodem w cieklym amoniaku albo w nizszym alkoholu, takim jak propanol, n-butanol lub metyloizobutylokarbinol, otrzymujac odpowiednie kwasy o wzorze 1, w którym R3 oznacza wodór, a R4 oznacza nizszy rodnik alkilowy.

Do redukcji zwiazków o wzorze 2, w którym R8 i R* razem oznaczaja atom tlenu, nadaje sie równiez metoda Wolff-Kishnera i jej modyfikacje, przy czym otrzymu¬ je sie kwasy o wzorze 1, w którym R3 oznacza atom wo¬ doru i R4 oznacza atom wodoru. Tak wiec metoda Wolff- -Kishnera mozna zwiazki o wzorze 2 najpierw przepro¬ wadzac w hydrazony, a te nastepnie traktowac mocnymi zasadami, takimi jak wodorotlenki lub alkoholany metali alkalicznych. Redukcje Wolff-Kishnera prowadzi sie ko¬ rzystnie wedlug wariantu Huang-Minlona, poddajac na przyklad zwiazki o wzorze 2 reakcji z wodzianem hydra¬ zyny w obecnosci wodorotlenku metalu alkalicznego, takiego jak wodorotlenek sodowy1 lub potasowy i obo¬ jetnego w warunkach reakcji, wysokowrzacego, polarnego, mieszajacego sie z woda rozpuszczalnika organicznego w temperaturze okolo 20—220 °C. Jako rozpuszczalniki stosuje sie na przyklad polialkohole, takie jak glikol dwu- lub trójetylenowy albo tez sulfotlenek dwumetylowy.

Czas trwania reakcji moze wynosic 1 /2—40 godzin.

Otrzymane zwiazki o wzorze 1 mozna wyodrebniac z mieszaniny reakcyjnej i oczyszczac w znany sposób.

Kwasy o wzorze la mozna ewentualnie przeprowadzac w sole z nieorganicznymi lub organicznymi zasadami i odwrotnie.

Zwiazki wyjsciowe mozna wytwarzac na przyklad w sposób nastepujacy: a) Zwiazki o wzorze 2a, w którym Ri, R2* Ra> Rs> Re i R7 maja znaczenie wyzej podane, mozna wytwarzac na przyklad w ten sposób, ze zwiazki o wzorze 3, w któ¬ rym R15 R2, Rs, R* i R7 maja znaczenie wyzej podane, poddaje sie reakcji z chlorkami estrów monoalkilowych kwasu szczawiowego o wzorze 4, w którym R* oznacza nizszy rodnik alkilowy, w obecnosci kwasnego kataliza¬ tora i otrzymane estry alkilowe kwasu ct-ketoindanoocto- wego ewentualnie poddaje hydrolizie. Reakcje zwiazków o wzorze 3 z chlorkami estrów monoalkilowych kwasu szczawiowego prowadzi sie korzystnie w warunkach reakcji Friedel-Craftsa, na przyklad w obecnosci trójchlorku glinu, w obecnosci obojetnego w warunkach reakcji roz¬ puszczalnika organicznego, takiego jak dwusiarczek wegla albo chlorowcowany weglowodór, na przyklad chlorek metylenu, w temperaturze okolo 0° do temperatury wrze¬ nia mieszaniny reakcyjnej. b) Zwiazki o wzorze 2b, w którym R?, R2, R3, Rs, R6 i R7 maja znaczenie wyzej podane, mozna na przyklad wytwarzac przez redukcje zwiazków o wzorze 2a za po¬ moca borowodorku sodowego. Redukcje prowadzi sie korzystnie w nizszym alkoholu, takim jak metanol lub etanol. c) Zwiazki o wzorze 2c, w którym R15 R2, R3, R5, Rs i R7 maja znaczenie wyzej podane, a R* oznacza nizszy rodnik alkilowy, mozna na przyklad wytwarzac w ten sposób, ze estry o wzorze 2a (R3 oznacza nizszy alkil) poddaje sie reakcji ze zwiazkiem. Grignarda o wzorze 5, w którym R* ma znaczenie wyzej podane, a X1 oznacza atomchloru, bromu lub jodu, w obojetnym w warunkach re¬ akcji rozpuszczalniku, na przyklad w eterze, takim jak eter etylowy lub czterowodorofuran, w temperaturze okolo 0—50 °C, hydrolizuje otrzymany kompleks meta¬ loorganiczny i uzyskane estry o wzorze 2c (R3 oznacza nizszy alkil) ewentualnie poddaje hydrolizie. d) Zwiazki o wzorze 2d, w którym R19 R2, R3, R5, R^ i R7 maja znaczenie wyzej podane, a R10 oznacza grupe alkilidenowa, mozna otrzymac na przyklad przez od- szczepianie wody od zwiazków o wzorze 2c, na przyklad w ten sposób, ze zwiazki o wzorze 2c traktuje sie kata- io lityczna iloscia mocnego kwasu, takiego jak kwas meta- nosulfonowy lub kwas p-toluenosulfonowy, w obojetnym w warunkach reakcji rozpuszczalniku, takim jak weglo¬ wodór, na przyklad benzen lub toluen, w podwyzszonej temperaturze, korzystnie w temperaturze wrzenia mie- 13 szaniny reakcyjnej. e) Zwiazki o wzorze 3 mozna na przyklad otrzymac droga cyklizacji zwiazków o wzorze 6, w którym R15 R* R5, R6 i R7 maja znaczenie wyzej podane, albo ich reak¬ tywnych pochodnych kwasowych i redukcje otrzyma- nych zwiazków o wzorze 7, w którym R13 R2, R5, B^ i R7 maja znaczenie wyzej podane. Cyklizacje zwiazków o wzorze 6 prowadzi sie korzystnie w obecnosci silnie kwas¬ nego katalizatora, takiego jak mocny kwas mineralny, na przyklad korzystnie fluorowodór, kwas polifosforowy lub kwas siarkowy, ewentualnie z dodatkiem obojetnego" w warunkach reakcji rozpuszczalnika organicznego, ta¬ kiego jak weglowodór, na przyklad benzen, toluen lub tetralina. Do cyklizacji zamiast kwasów o wzorze 6 moz¬ na tez stosowac na przyklad reaktywne pochodne tych 80 kwasów. Jako reaktywne pochodne stosuje sie na przy¬ klad halogenki kwasowe. Mozna postepowac na przy¬ klad tak, ze kwasy o wzorze 6 przeprowadza sie na przy¬ klad najpierw za pomoca nieorganicznego chlorku kwa¬ sowego, takiego jak chlorek tionylu, w chlorki kwasowe i te nastepnie cyklizuje w warunkach reakcji Friedel-Craftsa w obecnosci katalizatora Friedel-Craftsa, takiego jak chlorek glinu, w obojetnym w warunkach reakcji roz¬ puszczalniku organicznym. Redukcje zwiazków o wzo¬ rze 7 mozna prowadzic na przyklad za pomoca wodoru 40 in statu nascendi, na przyklad traktujac zwiazki o wzorze 7 metoda Clemmensena ukladem amalgamowany cynk /stezony kwas solny. f) Zwiazki o wzorze 3a, w którym R1? R5, R6 i R7 maja znaczenie wyzej podane, mozna tez na przyklad otrzy¬ mac w ten sposób, ze zwiazki o wzorze 8, w którym R5, Ra i R7 maja znaczenie wyzej podane, poddaje sie reakcji ze zwiazkiem Grignarda o wzorze 9, w którym Rx ma znaczenie wyzej podane, otrzymany kompleks poddaje hydrolizie, nastepnie odszczepia wode i tak otrzymany zwiazek o wzorze 10, w którym R^, R5, R$ i R7 maja zna¬ czenie wyzej podane, poddaje redukcji. Redukcje zwiaz¬ ków o wzorze 10 prowadzi sie korzystnie droga katali¬ tycznego uwodorniania. 55 g) Zwiazki o wzorze 6a, w którym Rw R5, R6 i R7 maja znaczenie wyzej podane, mozna na przyklad otrzymac w ten sposób, ze aldehydy o wzorze 11, w którym R5, R6 i R7 maja znaczenie wyzej podane, kondensuje sie ze zwiazkami o wzorze 12, w którym Rj ma znaczenie wy- 60 zej podane, z dodatkiem mocnej zasady, takiej jak al¬ koholan metalu alkalicznego i uwodornia otrzymane po¬ chodne kwasu cynamonowego. Redukcje podwójnego. wiazania mozna prowadzic droga katalitycznego uwo¬ dorniania, albo w przypadku, gdy R5, Re i R7 nie ozna- 65 czaja atomu chloru, równiez za pomoca wodoru in statu 45 5093 421 uascendi, traktujac te zwiazki metalicznym sodem w al¬ koholu. h) Zwiazki o wzorze 6b, w którym R19 R*, R6 i R7 maja znaczenie wyzej podane, a R* oznacza nizszy rodnik al¬ kilowy, mozna na przyklad otrzymac w ten sposób, ze zwiazki o wzorze 13, w którym R± i R| maja znaczenie wyzej podane, a Rn oznacza nizszy rodnik alkilowy, kon- densuje sie z chlorowco-zwiazkami o wzorze 14, w któ¬ rym R5, Re, R7 i X1 maja znaczenie wyzej podane, w obec¬ nosci mocnej zasady, takiej jak wodorek lub amidek so¬ dowy, w obojetnym rozpuszczalniku organicznym, ta¬ kim jak eter, ha przyklad czterowodorofuran, i otrzy¬ many ester zmydla w znany sposób.

Zwiazki o wzorze 1 oraz ich farmakologicznie dopusz¬ czalne sole nie byly dotychczas opisane. Wykazuja one interesujace wlasciwosci farmakodynamiczne i mozna je w zwiazku z tym stosowac jako leki. Posiadaja wlas¬ ciwosci przeciwzapalne, co mozna wykazac w badaniach na zwierzetach. Hamuja one u szczura powstawanie obrze¬ ku w tescie obrzeku kardgeninowego lapy w dawkach okolo 20—100 mg/kg wagi ciala.

Ze wzgledu na swe dzialanie substancje te moga zna¬ lezc zastosowanie jako srodki przeciwzapalne wzglednie hamujace wysieki przy stanach zapalnych wzglednie ob¬ rzekach. Stosowane dawki mozna naturalnie zmieniac w zaleznosci\od rodzaju substancji, sposobu leczenia i sta¬ nu pacjenta. Na ogól jednak osiaga sie zadawalajace wy¬ niki przy dawce 20—100 mg/kg wagi ciala. Dawke te mozna ewentualnie podawac w 2—4 czesciach lub w pos¬ taci o przedluzonym dzialaniu. Dla wiekszych ssaków dawka dzienna wynosi okolo 200—2000 mg. Dawki czastko¬ we do podawania doustnego moga na przyklad zawierac okolo 50—1000 mg zwiazków o wzorze 1 obok stalych lub cieklych nosników.

Zwiazki o wzorze 1 posiadaja równiez dzialanie hamujace zapalenie stawów. Tak na przyklad w badaniu okresu utajonego zapalenia stawów Freund-Adjuvans na szczu¬ rach wykazuja dzialanie hamujace powstawanie obrzeków w dawkach okolo 30—100 mg/kg wagi ciala.

Ze wzgledu na dzialanie hamujace zapalenie stawów mozna stosowac zwiazki o wzorze 1 do zapobiegania i le¬ czenia schorzen artretycznych i reumatycznych. Stoso¬ wane dawki zmieniaja sie naturalnie w zaleznosci od ro¬ dzaju substancji, sposobu leczenia i stanu pacjenta. Na ogól jednak osiaga sie zadawalajace wyniki przy dawkach —100 mg/kg wagi ciala. Dawke te mozna podawac ewentualnie w 2—4 czesciach lub w postaci o przedlu¬ zonym dzialaniu. Dla wiekszych ssaków dawka dzienna wynosi okolo 200—2000 mg. Do podawania doustnego dawka czastkowa moze wynosic na przyklad okolo 50—1000 mg zwiazków o wzorze 1.

Nowe zwiazki wzglednie ich fizjologicznie dopuszczal¬ ne sole mozna stosowac jako leki same lub w odpowied¬ niej postaci leku wraz z farmakologicznie dopuszczal¬ nymi substancjami pomocniczymi.

Jezeli wytwarzanie produktów wyjsciowych nie jest opisane, sa one znane, lub tez mozna je wytworzyc w zna¬ ny sposób, wzglednie analogicznie do tu opisanych lub analogicznie do znanych sposobów.

W nastepujacych przykladach blizej wyjasniajacych sposób wedlug wynalazku, wszystkie dane temperatu¬ rowe podane sa w stopniach Celsjusza.

Przyklad I. Kwas 2-izopropylo-a-metylo-5-inda- aooctowy. 6 Roztwór 15 g kwasu a-hydroksy-2-izopropylo-a-me- tylo-5-indanooctowego w 300 ml lodowatego kwasu oc¬ towego i 4 ml 70% kwasu nadchlorowego uwodarnia sie z dodatkiem 400 mg katalizatora z tlenku platyny IV- -wartosciowej w temperaturze 80°, mieszajac, w ciagu godzin. Nastepnie roztwór saczy sie, do roztworu do¬ daje 6 g bezwodnego octanu sodu i odparowuje rozpusz¬ czalnik. Pozostalosc rozdziela sie pomiedzy eter i wode, faze eterowa przemywa woda, suszy nad siarczanem so- dowym, saczy i zateza. Otrzymany jako pozostalosc kwas 2-izopropylo-a-metylo-5-indanooctowy oczyszcza sie dro¬ ga chromatografii na zelu krzemionkowym i przekrysta- lizowuje z heksanu, otrzymujac produkt o temperaturze topnienia 83—86°.

Otrzymana przez reakcje z 2-amino-2-hydroksy-me- tylo-l,3-propan-diolem sól (l,3-dwuhydroksy-2-hydroksy- metylo-2-propylo)-amoniowa kwasu 2-izopropylo-a-mc- tylo-5-indanooctowego krystalizuje z metanolu/eteru i wykazuje temperature topnienia 140—141°.

Produkt wyjsciowy mozna wytwarzac w sposób nas¬ tepujacy: a) 36 g kwasu indano-2-karboksylowego (wytworzo¬ nego z a, a', -dwubromo-o-ksylenu i estru dwumetylo- wego kwasu malonowego) rozpuszcza sie w 500 ml me- tanolu i do roztworu wprowadza sie w ciagu 5 godzin, mieszajac, gazowy chlorowodór w temperaturze 20—35°.

Roztwór zateza sie, a otrzymany jako pozostalosc su¬ rowy ester metylowy kwasu indano-2-karboksylowego oczyszcza sie droga destylacji w aparaturze do destyla- cji z rura kulkowa. ^Temperatura wrzenia wynosi 150— —170°/11 mm Hg. b) Do roztworu jodku metylomagnezowego (wytwo¬ rzonego z 142 g jodku metylu i 24,0 g opilków magne¬ zowych) w 1,2 litrach eteru wkrapla sie roztwór 37,3 g estru metylowego kwasu indano-2-karboksylowego w 200 ml eteru i w ciagu 2 godzin gotuje pod chlodnica zwrotna. Nastepnie mieszanine reakcyjna zadaje sie os¬ troznie 500 ml 10% roztworu chlorku amonowego i ekstra¬ huje eterem. Wyciag eterowy przemywa sie woda, suszy 40 nad siarczanem sodu i odparowuje. Otrzymany surowy 2-(2-indanylo)-2-ptopanol roztwarza sie w 1 litrze to¬ luenu i gotuje w ciagu 24 godzin z 1 g kwasu p-tolueno- sulfonówego pod chlodnica zwrotna. Ochlodzony roz¬ twór przemywa sie roztworem kwasnego weglanu so- 45 dowego, suszy nad siarczanem sodowym i zateza. Otrzy¬ many jako pozostalosc olej roztwarza sie w 500 ml eta¬ nolu i uwodornia z dodatkiem 1 g 10% palladu osadzo¬ nego na weglu pod cisnieniem w temperaturze poko¬ jowej. Roztwór saczy sie i zateza. Otrzymany jako po- 50 zostalosc 2-izopropyloindan topnieje w temperaturze 40— —41°. c) Do zawiesiny 55 g chlorku glinu w 400 ml chlorku metylenu wkrapla sie w temperaturze 0—5°, mieszajac, roztwór 33 g 2-izopropylo-indanu i 27,8 g chlorku estru 55 monometylowego kwasu szczawiowego w 400 ml chlor¬ ku metylenu w ciagu 60 minut. Czerwony roztwór mie-r sza sie dalej w ciagu 3 godzin w temperaturze pokojowej, po czym wylewa do wody z lodem. Mieszanine ekstra¬ huje sie chlorkiem metylenu, ekstrakt saczy przez talk, przemywa woda, suszy nad siarczanem sodowym i zateza.

Otrzymany jako pozostalosc ester metylowy kwasu 2- -izopropylo-a-keto-5-indanooctowego oczyszcza sie droga destylacji w rurze kulkowej. Temperatura wrzenia pro- 65 duktu wynosi 200°/0,2 mm Hg.$3121 d) Do roztworu jodku metylomagnezowego, wytwo¬ rzonego z 9,6 g opilków magnezowych i 25 ml jodku mc- tylu, w 5Ó0 ml eteru wkrapla sie roztwór 41 g estru me¬ tylowego kwasu 2-izopropylo-a-ketó-5-ine&nooctowego w '400 ml eteru i miesza w ciagu 2 godzin pod chlodnica zwrotna. Do ochlodzonej mieszaniny wkrapla sfc 400 ml % roztworu chlorku amonu, po czym ekstrahuje ete¬ rem. Wyciag eterowy przemywa sie woda, suszy nad siarczanem sodowym i odparowuje. Otrzymany jako pozostalosc surowy ester metylowy kwasu a^hydroksy- -2-rzopropylo-tt-metylo-5-indanooctowego przerabia sie da¬ lej bez oczyszczania. e) Do roztworu 41,5 g surowego estru metylowego kwasu a-hydroksy-2-izopropylo-a-metylo-5-indanooctówe- go w 500 ml metanolu dodaje sie roztwór 26,6 g wodoro¬ tlenku potasu w 50 ml wody i mieszanine gotuje pod chlóctnrca zwrotna w ciagu 1,5 godzin. Roztwór za- teza sie, rozciencza wóda i w celu usuniecia obojetnych skladników ekstrahuje eterem. Faze wodna zakwasza sie Itwasem solnym, ekstrahuje eterem, wyciag eterowy prze¬ mywa woda, suszy nad siarczanem sodowym i odparo¬ wuje. Otrzymany jako pozostalosc kwas a-hydroksy- -2-rzopropylo-a-metylo-^-indanooctowy przekrystalizowu- je sie z ukladu eter/heksan i otrzymuje produkt o tem¬ peraturze topnienia 126—130°.

Przyklad II. Kwas 2-izopropylo-a-metylo-5-inda- nooctwowy, Roztwór 1,7 g kwasu 2-izopropylo-a-metyleno-5-kidano- -octowego w 300 ml etanolu uwodornia sie z dodatkiem 50 mg tlenku platyny IV-wartosciowej w temperaturze pokojowej. Nastepnie katalizator odsacza sie, rozpusz¬ czalnik odparowuje, a pozostaly olej chromatografu- je, otrzymujac kwas 2-izopropylo-a-metylo-5-indanooc- towy o temperaturze topnienia 83—86°. Temperatura topnienia soli (l,3-dwuhydioksy-2-hydroksymetylo-2-pro- pylo)-amoniowej zwiazku tytulowego wynosi 140—141 ° (z metanolu/eteru).

Zwiazek wyjsciowy mozna wytworzyc w sposób nas¬ tepujacy: Roztwór 3.8g kwasu a-hydroksy-2-izopropylo- -a-metylo-5-indanooctowego w 300 ml toluenu utrzy¬ muje sie w stanie wrzenia pod chlodnica zwrotna z 0,5 g kwasu p-toluenosulfonowego w ciagu 5 godzin, stosu¬ jac oddzielacz wody. Ochlodzony roztwór przemywa sie woda, suszy nad siarczanem sodu i zateza. Otrzymany jako pozostalosc kwas 2-izopropylo-a-metyleno-5-indanooc- towy przekrystalizowuje sie z toluenu/heksanu, otrzy¬ mujac produkt o temperaturze topnienia 158—159°.

Przyklad III. Kwas 2-etyIo-2,a-dwumetylo-5-in- danooctowy. Kwas 2-etylo-a-hydroksy-2, a-dwumetylo-5- indanooctowy uwodornia sie analogicznie do przykladu I.

Temperatura topnienia soli cykloheksyloamoniowej zwiazku tytulowego wynosi 165—167° (z eteru).

Zwiazekwyjsciowy mozna wytworzycw sposób nastepujacy; a) Do zawiesiny 44 g wodorku sodowego w 1,3 litra czterowodorofuranu wkrapla sie 202,7 g estru metylo¬ wego kwasu a-metylo-maslowego, po czym mieszajac utrzymuje w stanie wrzenia pod chlodnica zwrotna w ciagu 16 godzin. Nastepnie wkrapla sie roztwór 204 ml chlorku benzylu w 500 ml czterowodorofuranu i mieszanine reak¬ cyjna gotuje pod chlodnica zwrotna w ciagu 70 godzin.

Nastepnie czterowodorofuran oddestylowuje sie, mie¬ szanine chlodzi, dodaje 600 ml eteru naftowego i 30 ml metanolu i przemywa 300 ml 5 % kwasu octowego i nas¬ tepnie woda. Otrzymany jako pozostalosc po odparowa¬ niu rozpuszczalnika surowy oleisty ester metylowy kwa¬ su a-etylo-a-mctylo-dwuwodorocynamonowego destyluje sie przy 15 mm Hg i frakcje wrzaca w temperaturze 13Ó— —140° stosuje sie bez dalszego oczyszczania w ha*St§p- nym etapie reakcji. b) Do roztworu 101,5 g estru metylowego kwfcsu a- -etylo-a-metylodwuwodorocynamonowegó w 1,5 litra me¬ tanolu dodaje sie roztwór 100 g wodorotlenku potasu w 200 ml wody i mieszanine utrzymuje w stanie wrzenia pod chlodnica zwrotna w ciagu 20 godzin. Roztwór za¬ teza sie do objetosci okolo 300 ml, rozciencza woda i obo¬ jetne produkty uboczne ekstrahuje eterem. Nastepnie faze wodna zakwasza sie kwasem solnym, ekstrahuje ete¬ rem, wyciag eterowy przemywa woda, suszy nad siar- czanem sodowym i odparowuje. Otrzymany jako po¬ zostalosc oleisty surowy kwas a-etylo-a-metylodwuwodo- rocynamonowy mozna oczyszczac droga chromatogra¬ ficzna. c) Do 700 g kwasu polifosforowego wkrapla sie, mie- szajac, w temperaturze 150° 69 g kwasu a-etylo-a-me- tylo-dwuwodorocynamonowego w ciagu 5 minut. Mie¬ szanine miesza sie nastepnie w ciagu 10 minut w tempe¬ raturze 160°, chlodzi do temperatury 100° i wkrapla 100 ml wody. Nastepnie mieszanine wylewa sie na lód, ekstrahuje eterem, ekstrakt eterowy przemywa Woda i su¬ szy nad siarczanem sodowym. Otrzymany przez odpa¬ rowanie rozpuszczalnika 2-etylo-2-rnetylo-l-indanon o- czyszcza sie droga destylacji. Temperatura wrzenia wy¬ nosi 137—140°/20 mm Hg. d) Do mieszalnika wkrapla sie szybko 335 g pylu cyn¬ kowego i 33,5 g octanu rteciowego oraz roztwór 330 ml stezonego kwasu solnego w 280 ml wody. Mieszanine utrzymuje sie w stanie wrzenia pod chlodnica zwrotna i wkrapla roztwór 63 g 2-etylo-6-metylo-l-indanonu w 525 ml'etanolu, mieszajac, w ciagu 10 minut. Miesza¬ nine miesza sie nastepnie w ciagu 28 godzin pod chlod¬ nica zwrotna, chlodzi, saczy, a pozostalosc przemywa ukladem woda/eter naftowy. Przesacz ekstrahuje Sie eterem naftowym, wyciag eteru naftowego przemywa sie woda i suszy nad siarczanem sodu. Po usunieciu rozpusz¬ czalnika otrzymuje sie oleisty surowy 2-etylo-2-metyio- -indan, który oczyszcza sie droga chromatografii przy uzyciu tlenku glinu i eteru naftowego. e) Ester metylowy kwasu 2-etylo-a-keto-2-metylo-5- -indanooctówego wytwarza sie analogicznie do przykla¬ du Ic) i w postaci surowej przerabia dalej. f) Kwas 2-etylo-a-hydroksy-2,a-dwumetylo-5-indanooc- towy wytwarza sie analogicznie do przykladu Id) i Te) i w postaci surowej przerabia dalej.

Przyklad IV. Kwas 2-etylo-2,6-dwumetylo-5-in- danooctowy.

Do roztworu 6,2 g estru metylowego kwasu 2-etylo- -2,6-dwumetylo-a-keto-5-indanooctowego w 50 ml gli- 55 kolu dwuetylenowego dodaje sie 10 g wodorotlenku po¬ tasu, mieszanine miesza w ciagu 1 godziny w tempera¬ turze 100°, po czym pozostawia w ciagu 12 godzin. Nas¬ tepnie dodaje sie 12 ml wódziami hydrazyny, mieszani¬ ne mieszajac ogrzewa sie w ciagu 1 godziny pod chlod- 60 nica zwrotna, oddestylowuje nadmiar wódziami hydra¬ zyny i utworzona podczas reakcji wode, az temperatura wrzenia mieszaniny reakcyjnej wzrosnie do 180°, po czym gotuje dalej pod chlodnica zwrotna w ciagu 2 godzin w temperaturze 180°. Mieszanine reakcyjna chlodzi sie do 65 temperatury pokojowej, rozciencza woda, zakwasza kwasem 40 4591421 -^ 9 solnym i ekstrahuje eterem. Ekstrakt przemywa sie woda, suszy nad siarczanem sodowym i odparowuje. Otrzy¬ many jako pozostalosc kwas 2-etylo-2,6-dwumetylo-5- -indanooctowy przekrystalizowuje sie z eteru naftowe¬ go w temperaturze —30°, temperatura topnienia pro¬ duktu wynosi 40—42°. Temperatura topnienia soli cy- kloheksyloamoniowej zwiazku tytulowego wynosi 154— —156°.

Zwiazek wyjsciowy mozna otrzymac w sposób nas¬ tepujacy: a) Ester metylowy kwasu a-etylo-a,4-dwumetylodwu- wodorocynamonowego wytwarza sie analogicznie do przy¬ kladu Ilia) z estru metylowego kwasu a-metylomaslo- wego i a-bromo-p-ksylenu, temperatura wrzenia pro¬ duktu wynosi 135—152°/13 mm Hg. b) Kwas a-etylo-a,4-dwumetylodwuwodorocynamono- wy wytwarza sie analogicznie do przykladu Illb). Oleisty surowy produkt przerabia sie bezposrednio dalej. c) 2-etylo-2,6-dwumetylo-l-indanon wytwarza sie ana¬ logicznie do przykladu Hic), temperatura topnienia wy¬ nosi 25,5—27 °. d) 2-etylo-2,5-dwumetyloindan wytwarza sie analo¬ gicznie do przykladu Md). Oleisty surowy produkt prze¬ rabia sie bezposrednio dalej. e) Ester metylowy kwasu 2-etylo-a-keto-2,6-dwume- tylo-5-indanooctowego wytwarza sie analogicznie do przy¬ kladu Ic). Temperatura wrzenia produktu wynosi 195°/ /0,1 mm Hg.

Przyklad V. Kwas 2-izopropylo-5-indanooctowy Kwas 2-izopropylo-a-keto-5-indanooctowy redukuje sie analogicznie do przykladu IV przez reakcje z wodoro¬ tlenkiem potasu i wodzianem hydrazyny. Temperatura topnienia zwiazku tytulowego wynosi 83—86°.

Material wyjsciowy wytwarza sie w sposób nastepu¬ jacy: a) Ester etylowy kwasu 2-izopropylo-a-keto-5-indano- octowego wytwarza sie analogicznie do przykladu Ic).

Oleisty surowy produkt przerabia sie bezposrednio dalej. b) Do roztworu 24,5 g surowego estru etylowego kwa¬ su 2-izopropylo-a-keto-5-indanooctowego w 300 ml eta¬ nolu wprowadza sie roztwór 10 g wodorotlenku sodowego w 20 ml wody i mieszanine gotuje sie pod chlodnica zwrotna w ciagu 1,5 godziny. Roztwór zateza sie, roz¬ ciencza woda, a obojetne produkty uboczne ekstrahuje eterem. Faze wodna zakwasza sie nastepnie kwasem sol¬ nym, ekstrahuje eterem, wyciag eterowy przemywa wo¬ da, suszy nad siarczanem sodowym i odparowuje. Jako pozostalosc otrzymuje sie kwas 2-izopropylo-a-keto-5- indanooctowy w postaci oleju, który przerabia sie da¬ lej bez oczyszczania. Temperatura topnienia soli (1,3- -dwuhydroksy-2-hydroksymetylo-2-propylo)-amoniowej kwasu 2-izopropylo-a-keto-5-indanooctowego wynosi 145— —147°.

P r z y k l a d VI. Kwas 2-etylo-6-chloro-5-indanboctowy.

Ester metylowy kwasu 2-etylo-6-chloro-a-keto-5-inda- nooctowego redukuje sie analogicznie do przykladu IV.

Temperaturatopnienia soli cykloheksyloamoniowej zwiazku tytulowego wynosi 145—147 °.

Material wyjsciowy mozna wytworzyc w sposób nas¬ tepujacy: a) Do roztworu etanolanu sodu, wytworzonego z 27 g sodu, w 450 ml etanolu wkrapla sie roztwór 126 g estru ety¬ lowego kwasu a-(dwuetylofosfono)-maslowego w 130 ml etanolu, mieszajac, w temperaturze 0—5°. Miesza sie dalej w temperaturze 0—5° w ciagu 1 godziny, wkrapla roztwór 70 g 4-chlorobenzaldehydu w 140 ml etanolu i miesza dalej w ciagu 2 godzin w temperaturze pokojo¬ wej. Nastepnie wkrapla sie roztwór 140 g wodorotlenku potasu w 280 ml wody, mieszanine ogrzewa, mieszajac, pod chlodnica zwrotna w ciagu 18 godzin, zateza, roz¬ ciencza woda i obojetne produkty uboczne ekstrahuje eterem. Alkaliczna faze wodna zakwasza sie, chlodzac, stezonym kwasem solnym, bezbarwny osad odsacza sie io na nuczy i przemywa woda. Surowy kwas a-etylo-4- -chlorocynamonowy przekrystalizowuje sie z metanolu.

Temperatura topnienia produktu wynosi 138—140°. b) Roztwór 44,5 g kwasu a-etylo-4-chlorocynamono- wego w 750 ml etanolu uwodornia sie z dodatkiem 0,4 g katalizatora z tlenku platyny IV-wartosciowej pod cis¬ nieniem wodoru 1 atm i w temperaturze 25°. Po przy¬ laczeniu obliczonej ilosci wodoru saczy sie, a roztwór zateza. Otrzymany jako pozostalosc kwas a-etylo-4-chlo- rodwuwodorocynamonowy przekrystalizowuje sie z eteru naftowego. Temperatura topnienia produktu wynosi 59—61°. c) 2-etylo-6-chloro-l-indanon wytwarza sie analogicz¬ nie do przykladu IIIc). Temperatura wrzenia produktu wynosi 135—145°/0,1 mm Hg. d) 2-etylo-5-chloroindan wytwarza sie analogicznie do przykladu Md). Temperatura wrzenia produktu wy¬ nosi 122—127°/14 mm Hg. e) Ester metylowy kwasu 2-etylo-6-chloro-a-keto- -5-indanooctowego wytwarza sie analogicznie do przy- kladu Ic). Temperatura wrzenia produktu wynosi 176— —180°/0,15mmHg.

Przyklad VII. Kwas ~2-etylo-6-metylo-5-indano- octowy.

Ester metylowy kwasu 2-etylo-a-keto-6-metylo-5-in- danooctowego redukuje sie analogicznie do przyklada IV.

Temperatura topnienia zwiazku tytulowego wynosi 103— —104°.

Material wyjsciowy mozna wytworzyc w sposób nas- 40 tepujacy: a) Kwas a-etylo-4-metylocynamonowy wytwarza sie analogicznie do przykladu Via) z estru etylowego kwasu a-(dwuetylofosfono)-maslowego i 4-metylobenzaldehydu.

Temperatura topnienia 156—158° (z metanolu). 45 b) Do 100 g sodu w 250 ml toluenu wkrpala sie w ciagu 1 godziny, w temperaturze 130°, dobrze mieszajac, za¬ wiesine 91 g kwasu a-etylo-4-metylocynamonowego w 1,5 litra metyloizobutylokarbinolu. Po uplywie dalszej godziny nie stwierdza sie juz obecnosci sodu, po czym 50 mieszanine chlodzi sie i ostroznie zadaje 500 ml wody.

Faze wodna oddziela sie, a faze metyloizobutylokarbi¬ nolu jeszcze dwukrotnie ekstrahuje sie woda. Polaczone fazy wodne zakwasza sie stezonym kwasem solnym i ek¬ strahuje eterem. Wyciag eterowy przemywa sie woda, 55 suszy nad siarczanem sodowym i odparowuje. Surowy kwas a-etylo-4-metylodwuwodorocynamonowy otrzymuje sie w postaci oleju i mozna go oczyscic droga chromato¬ grafii. c) 2-etylo-6-metylo-l-indanon wytwarza sie analogicz- 60 nie do przykladu Hic). Temperatura topnienia produktu wynosi 50—52° (z heksanu). d) 2-etylo-5-metyloindan wytwarza sie analogicznie do przykladu Md). Oleisty produkt oczyszcza sie droga chromatografii na tlenku glinu przy uzyciu eteru naftowego. 65 e) Ester metylowy kwasu 2-etylo-a-keto-6-metylo-5-03421 U -indanooctowego wytwarza sie analogicznie do przykla¬ du Ic). Temperatura wrzenia produktu wynosi 185— —190°/0,lmmHg.

Przyklad VIII. Kwas 2-metylo-5-indanooctowy.

Ester metylowy kwasu a-keto-2-metylo-5-iudanooctó- wego redukuje sie analogicznie do przykladu IV. Tem¬ peratura topnienia soli cykloheksyloamoniowej zwiazku tytulowego wynosi 175—178°.

Material wyjsciowy wytwarza sie w sposób nastepujacy: a) Kwas a-metyiccynaraonowy wytwarza sie analo¬ gicznie do przykladu Via) z estru metylowego kwasu «-(dwuetylofi^ono)-propionowcgo i benzaldehydu. Tem¬ peratura topnienia produktu wynosi 78—80°. b) Kwas a-metyio4wuwodorocynam©i*awy wytwarza sie analogicznie do przykladu VHb) w postaci oleistego pro¬ duktu surowego. c) 2-metylo-l-indanon wytwarza sie analogicznie do przykladu IIIc) w postaci oleistej o temperaturze wrzenia 170—1909/11 mm Hg- d) Roztwór 28,7 g 2-metylo-l-indanonu w 500 mi etanolu uwodornia sie z dodatkiem 2,5 g palladu osa¬ dzonego na weglu(10%) i 20 rot stezonego kwasu solnego w ciagu 4 godzin w temperaturze pokojowej pod cisnie¬ niem. Roztwór zatejza sie do objetosci okolo 100 ml, roz¬ ciencza woda i ekstrahuje eterem naftowym. Ekstrakt przemywa sie woda, suszy nad siarczanem sodowym i od¬ parowuje. Otrzymany jako pozostalosc 2~metyloindan o- czyszcza sie droga chromatografii na 200 g tlenku glinu przy uzyciu eteru naftowego, e) Ester metylowy kwasu a-keto-2-inetylo-5-mdanooeto- wego wytwarza sie analogicznie do przykladu Ic. Tem¬ peratura wrzenia produktu wynosi 170°/0,1 mm Hg.

Przyklad IX, Kwas 2-etylo-5-ittdanooctowy.

Kwas 2-etylo-a-keto-5-indanooctowy redukuje sie ana¬ logicznie do przykladu IV. Temperatura topnienia zwiazku tytulowego wynosi 48—50 °, % Material wyjsciowy mozna wytworzyc w sposób nas¬ tepujacy: a) Kwas a-etylocynamonowy wytwarza sie analogicz¬ nie do przykladu Via) z eteru etylowego kwasu a-(dwu- etylofosfono)-maslowego i benzaldehydu. Temperatura topnienia produktu Wynosi 105—180°. b) Kwas a-etylodwuwodorocynamonowy wytwarza sie analogicznie do przykladu VIIb. Otrzymuje sie oleisty produkt o temperaturze wrzenia 136—I40°/0,Q2 mm Hg. c) 2-etylo-l-indanon wytwarza sie analogicznie do przykladu IIIc). Otrzymuje sie oleisty produkt o tempe¬ raturze wrzenia 127—129°/U mm Hg. d) 2-etyloindan otrzymuje sie analogicznie do przy¬ kladu VIIId). Oleisty surowy produkt przerabia sie bez¬ posrednio dalej. e) Ester metylowy kwasu 2-etylo-a-keto-5-indanoocto- wego wytwarza sie analogicznie do przykladu Ie). Tem¬ peratura wrzenia produktu wynosi 170—190°/0,05 mm Hg. f) Kwas 2-etylo-a-keto-5-indanooctowy wytwarza sie analogicznie do przykladu Vb) i w postaci surowej prze¬ rabia dalej.

Przyklad X. Kwas 2-etylo-63a-dwumetylo-5-in- danooctowy.

Kwas Z-ctylo-a-hydroksy-ója^wumetylo-S-indanoocto- my, wytworzony analogicznie do przykladu 14) i Ie z estru metylowego kwasu 2'et7lQ-6-metylo-a-keto-5-indanooc- 12 18 50 towego, uwodornia sie analogicznie do przykladu I, Tem¬ peratura topnienia produktu wynosi 106—108°.

Przyklad XI. Kwas 2-etylo-«-metylo-5-indanooc- towy.

Kwas 2-etyio-a-hydToksy-a-metylo-5-indaaooctowy, wy¬ tworzony analogicznie do przykladu Id) i Ie) z estru me¬ tylowego kwasu 2-etylo-a-keto-5-indanooctowego, uwo¬ dornia sie analogicznie do przykladu I. Temperatura, topnienia soli cykloheksylo-amoniowej zwiazku tytulo¬ wego wynosi 182—184°.

Przyklad XII. Kwas 23a-dwumetylo-5-indanooc- towy.

Kwas a-hydroksy-2, a-dwumetylo-5-indanooctowy, wy- i$ tworzony analogicznie do przykladu Id) i Ie) z estru me¬ tylowego kwasu a-keto-2-metylo-5-indanooctowegOj uwo¬ dornia sie analogicznie do przykladu I. Temperatura topnienia soli cykloheksyloamoniowej zwiazku tytulo¬ wego wynosi 190—193°. 88 Przyklad XIII. Kwas 2-etylo-6-chloro-a-metylo- -5-indanooctowy.

Kwas 2-etyloH6^chbro-a-hydroksy-a-metylo-5-indanooc- towy, wytworzony analogicznie do przykladu Id) i Ie) z estru metylowego kwasu 2-etylo-6-chloro~a-keto-5-in- danooctowegOf uwodornia sie analogicznie do przykladu I.

Temperatura topnienia produktu wynosi 113—115°.

Przyklad XIV. Kwas 2-etylo-2-metylo-5-indano- octowy. 2Q Ester metylowy kwasu 2-etylo-a-keto-2-metylo-5-in- danooctowego redukuje sie analogicznie do przykladu IV.

Temperatura topnienia soli cykloheksyloamoniowej zwiaz¬ ku tytulowego wynosi 149—151°, a temperatura top¬ nienia soli sodowej zwiazku tytulowego 184—188°. 3* Przyklad XV. Kwas 2,2-dwuetylo-5-indanooc- towy.

Ester metylowy kwasu 2,2-dwuetylo-a-keto-5-inda- nooctowego redukuje sie analogicznie dó przykladu IV.

Temperatura topnienia soli (l,3-dwuhydroksy-2-hydro- 40 ksymetylo-2-propylo)-amoniowej zwiazku tytulowego wy¬ nosi 116—119°.

Substancje wyjsciowa mozna wytwarzac analogicznie do przykladu Ula)—Ule): a) Ester metylowy kwasu a, a-dwuetylodwuwodorocyna- 45 monowego wytwarza sie z kwasu 2-etylomaslowego i chlor¬ ku benzylu. Temperatura wrzenia produktu wynosi 140— —154°/14mmHg. b) Kwas a, a-dwuetylodwuwodorocynamonowy wy¬ twarza sie przez gotowanie 85 g wyzej wymienionego estru i 85 g wodorotlenku potasu w 300 ml sulfotlen- ku dwumetylowego i 120 ml wody w ciagu 20 godzin pod chlodnica zwrotna i w postaci surowej przerabia dalej. c) 2,2-dwuetylo-l-indanon oczyszcza sie droga des- 55 tylacji w rurze kulkowej (laznia powietrzna 200°/13 mm Hg). d) 2,2-dwuetyloindan, temperatura wrzenia 140—150°/ /14 mm Hg (temperatura lazni powietrznej). e) Ester metylowy kwasu 2,2-dwuetylo-a-keto-5-inda- aA nooctowego przerabia sie dalej w postaci surowej. 60 Przyklad XVI, Kwas 2,2-dwumetylo-5-indanooc- owy.

Ester metylowy kwasu 2,2-dwumetylo-a-keto-5-indano- octowego redukuje sie analogicznie do przykladu IV 65 Temperatura topnienia soli cykloheksyloamoniowej zwiaz¬ ku tytulowego wynosi 155—156°.93 421 13 14 Substancje wyjsciowa mozna wytwarzac analogicz¬ nie do przykladu Ilia)—Ule): a) Ester metylowy kwasu a, a-dwumetylodwuwodoro- cynamonowego wytwarza sie z chlorku benzylu i estru metylowego kwasu izomaslowego. Temperatura wrze- 5 nia produktu wynosi 112—126°/14 mm Hg. b) Kwas a, a-dwumetylodwuwodorocynamonowy, tem¬ peratura topnienia 58,5—59,5 °. c) 2,2-dwumetylo-l-indanon, temperatura topnienia 42—43°.' io d) 2,2-dwumetyloindan przerabia sie dalej w postaci surowej. e) Ester metylowy kwasu 2,2-dwumetylo-a-keto-5-in- danooctowego przerabia sie dalej w postaci surowej.

Przyklad XVII. Kwas 6-chloro-2,2-dwumetylo- -5-indanooctowy.

Ester metylowy kwasu 6-chloro-2,2-dwumetylo-a-ke- to-5-indanooctowego redukuje sie analogicznie do przy¬ kladu IV. Temperatura topnienia zwiazku tytulowego 20 wynosi 143—145°.

Material wyjsciowy mozna wytwarzac analogicznie do przykladu Ilia/—Me/: a) Ester metylowy kwasu, a,a-dwumetyio-4-chloro- dwuwodorocynamonowego wytwarza sie z estru mety- 25 lowego kwasu izomaslowego i chlorku 4-chlorobenzylu.

Temperatura wrzenia produktu wynosi 127—145713 mm Hg. b) Kwas a,a-dwumetyio-4-chlorodwuwodorocynamono- wy, temperatura topnienia 90—92° (z heksanu). . 30 c) 6-chloro-2,2-dwumetylo-l-indanon, temperatura top¬ nienia 40—42 °. d) 5-chloro-2,2-dwumetyloindan, temperatura wrzenia 105—108 °/13 mm Hg. e) Ester metylowy kwasu 6-chloro-2,2-dwumetylo-a- 35 -keto-5-indanooctowego przerabia sie dalej w postaci surowej.

Przyklad XVIII. Kwas 2-etylo-6-chloro-2-metylo- -5-indanooctowy.

Ester metylowy kwasu 2-etylo-6-chloro-2-metylo-a- -keto-5-indanooctowego redukuje sie analogicznie do przykladu IV. Temperatura topnienia zwiazku tytulo¬ wego wynosi 87—89 °.

Material wyjsciowy wytwarza sie analogicznie do przy- 45 kladu'Ilia)—Ule). a) Ester metylowy kwasu a-etylo-a-metylo-4-chloro- -dwuwodorocynamonowego wytwarza sie z estru mety¬ lowego kwasu a-metylomaslowego i chlorku 4-chloro¬ benzylu. Temperatura wrzeniaproduktu wynosi 148—168°/ 50 /15 mm Hg. b) Kwas a-etylo-4-chloro-a-metylodwuwodorocyna- monowy, temperatura topnienia 35—36,5°. c) 2-etylo-6-chloro-2-metylo-l-indanon, oleisty, prze¬ rabia sie dalej w postaci surowej. 55 d) 2-etylo-5-chloro-2-metyloindan, olej, przerabia sie dalej w postaci surowej. e) Ester metylowy kwasu 2-etylo-6-chloro-2-metylo- -a-keto-5-indanooctowego przerabia sie dalej w postaci surowej. 60 Przyklad XIX. Kwas 2,2,6-trójmetylo-5-indanooc- towy.

Ester metylowy kwasu 2,2,6-trójmetylo-a-keto-5-indano- octowego redukuje sie analogicznie do przykladu IV.

Substancje wyjsciowa wytwarza sie analogicznie do przykladu Ilia)—Ule): a) Ester metylowy kwasu a,a,4-trójmetylodwuwodorocy- namonowego wytwarza sie z a-bromo-p-ksylenu i estru metylowego kwasu izomaslowego, temperatura wrzenia wynosi 120—145 713 mm Hg. b) Kwas a,ct, 4-trójmetylodwuwodorocynamonowy, tem¬ peratura topnienia 51—53° (z eteru naftowego/eteru). c) 2,2,6-trójmetyloindan-l-on przerabia sie dalej w pos¬ taci surowej. d) 2,2,5-trójmetyloindan, temperatura wrzenia 120— —130714 mm Hg. e) Ester metylowy kwasu 2,2,6-trójmetylo-a-keto-5-in- danooctowego przerabia sie dalej w postaci surowej.

Analogicznie do przykladu IV mozna wytwarzac równiez nastepujace zwiazki: Kwas 2-etylo-4,7-dwuchloro-5-indanooctowy, wychodzac z kwasu 2-etylo-4,7-dwuchloro-a-keto-5-indanooctowego, kwas 2-etylo-7-chloro-4-metylo-5-indanooctowy, wycho¬ dzac z kwasu 2-etylo-7-chloro-4-metylo-a-keto-5-indano- octowego, kwas 2-etylo-4,7-dwumetylo-5-indanooctowy o tempera¬ turze topnienia 103—105°, wychodzac z kwasu 2-etylo- 4,7-dwumetylo-a-keto-5-indanooctowego.

Przyklad XX. Kwas 2,2,a-trójmetylo-5-indano- octowy.

Kwas 2,2,a-trójmetylo-a-hydroksy-5-indanooctowy, wy¬ tworzony analogicznie do przykladu Id) i Ic), uwodor¬ nia sie analogicznie do przykladu I. Temperatura topnie¬ nia soli cykloheksyloamoniowej wynosi 180—183° (z etanolu).

Analogicznie do przykladu I mozna równiez wytworzyc nastepujace zwiazki: kwas 2-etylo-4,7-dwuchloro-a-metylo-5-indanooctowy, wy¬ chodzac z kwasu 2-etylo-4,7-dwuchloro-a-hydroksy-a- -metylo-5-indanooctowego; kwas 2,2,6,a-czteiometylo-5- -indanooctowy, wychodzac z kwasu a-hydroksy-2,2,6,a_ -czterometylo-5-indanooctowego; kwas 2-etylo-4,7,a-trój, metylo-5-indaooctowy, temperatura topnienia 98—100°.

Przyklad XXI. Ester metylowy kwasu 2-etylo-6- -chloro-2-metylo-5-indanooctowego.

Roztwór 5,2 g estru metylowego kwasu 2-etylo-6-chloro- -2-metylo-a-keto-5-indanooctowego w 100 ml metanolu i 10 ml stezonego kwasu siarkowego uwodornia sie z do¬ datkiem 1,0 g tlenku platyny IV-wartosciowej w tempera¬ turze 45 ° i pod cisnieniem 4 atn wodoru. Po przylaczeniu teoretycznej ilosci wodoru odsacza sie katalizator, roz¬ twór rozciencza 5% roztworem kwasnego weglanu sodo¬ wego i ekstrahuje eterem. Ekstrakt przemywa sie woda, suszy nad siarczanem sodu i odparowuje. Otrzymany jako pozostalosc zwiazek tytulowy oczyszcza sie droga chroma¬ tografii. Chromatogram cienkowarstwowy: wartosc Rf 0,60, adsorbent: zel krzemionkowy, eluent: chloroform.

Analogicznie do przykladu XXI mozna otrzymac równiez nastepujace pochodne estrów alkilowych kwasu 5-indano- octowego droga katalitycznego uwodorniania odpowiednie h pochodnych estrów alkilowych kwasu a-keto-5-indano- octowego: ester metylowy kwasu 2-etylo-5-indanooctowego, tempe¬ ratura wrzenia 145 70,01 rnm Hg.

Ester etylowy kwasu 2-etylo-5-indanooctowego, tempe¬ ratura wrzenia 102—10670,01 rnm Hg.93 421 ester metylowy kwasu 2-etylo-2,6-dwumetylo-5-indanooc- towego, ester etylowy kwasu 2-izopropylo-5-indanooctowego, ester metylowy kwasu 2-etylo-6-chloro-5-indanooctowego,, ester metylowy kwasu 2-etylo-6-metylo-5-indanooctowego, 5 ester metylowy kwasu 2-metylo-5-indanooctowego, ester metylowy kwasu 2-etylo-5-indanooctowego, ester metylowy kwasu 2-etylo-2-metylo-5-indanooctowego ester metylowy kwasu 2,2-dwuetylo-5-indanooctowego, ester metylowy kwasu 2,2-dwumetylo-5-indanooctowego, io ester metylowy kwasu 6-chloro-2,2-dwumetylo-5-inda- nooctowego, ester metylowy kwasu 2,2,6-trójmetylo-5-indanooctowego, ester n-butylowy kwasu 2-etylo-4,7-dwuchloro-5-indano- octowego, 15 ester n-propylowy kwasu 2-etylo-7-chloro-4-metylo-5- -indanooctowego, ester etylowy kwasu 2-etylo-4,7-dwumetylo-5-indanooc- towego.

Przyklad XXII. Ester metylowy kwasu 2-etylo-2,a- ' 20 -dwumetylo-5-indanooctowego.

Roztwór 8 g estru metylowego kwasu 2-etylo-a-hydroksy- -2,a-dwumetylo-5-indanooctowego w 100 ml metanolu i 8 ml stezonego kwasu siarkowego uwodornia sie z do¬ datkiem 0,8 g tlenku platyny IV-wartosciowej w tempera- 25 turze 40—45 ° pod cisnieniem 3 atn wodoru. Po przylacze¬ niu teoretycznej ilosci wodoru roztwór saczy sie, rozcien¬ cza 5% roztworem kwasnego weglanu sodowego i ekstra¬ huje eterem. Ekstrakt przemywa sie woda, suszy nad 30 siarczanem sodu i odparowuje. Otrzymany jako pozosta¬ losc oleisty zwiazek tytulowy oczyszcza sie droga desty¬ lacji. Temperatura wrzenia wynosi 138—140°/0,3 mm Hg.

Analogicznie do przykladu XXII mozna otrzymac równiez nastepujace pochodne estrów alkilowych kwasu a-alkilo- 35 -5-indanooctowego przez katalityczne uwodornianie od¬ powiednich pochodnych estrów alkilowych kwasu a-alki- lo-a-hydroksy-5-indanooctowego: ester etylowy kwasu 2-etylo-2,a-dwumetylo-3-indanooc- towego, 40 16 ester metylowy kwasu 2,2,6,a-czterometylo-5-indanooc- towego, ester metylowy kwasu 2-izopropyloTa-metylo-5-indanooc- towego, ester etylowy kwasu 2-izopropylo-a-metylo-5-indanooc- towego, ester metylowy kwasu 2-etylo-6,a-dwumetylo-5-indano- octowego, ester metylowy kwasu 2-etylo-a-metylo-5-indanoocto- wego, ester metylowy kwasu 2,a-dwumetylo-5-indanooctowego, ester metylowy kwasu 2-etylo-6-chloro-a-metylo-5-inda- nooctowego, ester metylowy kwasu 2,2,a-trójmetylo-5-indaooctowego, ester metylowy kwasu 2-etylo-4,7-dwuchloro-a-metylo- -5-indanooctowego, ester n-butylowy kwasu 2-etylo-2,a-dwumetylo-5-indano- octowego, ^/CH-C00R3 WZÓR 1 %/C-C00R3 WZdR2a P £ V7 i" /CH-COOH WZtfR 1a R. a W/CH-COORj i 5 WZCfR 2b C-COOR, WZÓR 2 C-COOR, WZtfR 2c93 421 R. &c COCL COOR! WZdR 4 Rj-Mg-Xr WZÓR 5 WZÓR3 COOH WZdR 6 a i i V WZdR 3a R.

R CH-CH 2 \ /\ COOH Y i R« WZdR 6a93 421 K K J\/CH2-C-COOH WZdR 6b R,-MgBr WZdR 9 WZdR fQ CHO 0 R, ta | 1 (C2H50)2 P-CH-COOAik WZdR 12 R; R1" :ch-coqr.

WZdR 13 r6AAch_xi WZdR 14

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania nowych pochodnych kwasu in- danooctowego o wzorze 1, w którym R± oznacza nizszy rodnik alkilowy, R2 oznacza atom wodoru lub nizszy rod¬ nik alkilowy, R3 oznacza atom wodoru lub nizszy rodnik alkilowy, R4 oznacza atom wodoru lub nizszy rodnik al¬ kilowy, R5 oznacza atom wodoru, chloru lub nizszy rod¬ nik alkilowy, a R6 i R7 oznaczaja atomy wodoru, albo gdy R5 oznacza atom wodoru, R6 oznacza równiez atom chlo¬ ru lub nizszy rodnik alkilowy, a R7 oznacza atom chloru lub nizszy rodnik alkilowy, oraz soli kwasów o wzorze 1, znamienny tym, ze redukuje sie zwiazki o wzorze 2, w którym Rla R2, R3, R5, R6 i R7 maja znaczenie wyzej podane, a R8 i R9 razem oznaczaja atom tlenu lub nizsza grupe alkilidenowa, albo R8 oznacza atom wodoru lub niz¬ szy rodnik alkilowy, a R«, oznacza grupe hydroksylowa, i ewentualnie otrzymane kwasy o wzorze la, w którym Ru R2, R4, R5, R6 i R7 maja znaczenie wyzej podane, ewentual¬ nie przeprowadza sie w sole.! 93 421 ?7 ?*