Przedmiotem wynalazku jest ul pszczeli.Znane sa ule skladajace sie z podstawy, która podtrzymuje korpus ula. Korpus ula ztoyjkle sklada sie z kwadratowej pudelko/wiej konstrukcji z otwarta górna i dolrla sciana i mojze byc utwo¬ rzony z wielu pionowo ustawionych ramek, z któ¬ rych kazda posiada cztery sciany boczne zesta¬ wione w ukladzie prostokatnym. Od góry korpus ula jest zamkniety pokryiwa, a wejscie do wnetrza ula stanowi otwór w dolnej czesci uHa. Otówór ten moze na przyklad posiadac postac poziomego wy¬ dluzonego otworu, otworzonego pomiedzy dolna krawedzia jednej ze scianek ramki i jpodstaiwa.Znanych jest /wiele postaci wejsc do ula w celu nadania im róznych funkcji w kontroli pracy pszczól. Na przyklad znane sa elementy do kon¬ troli pracy pszczól w postaci plyt posiadajacych otwory do róznych celów, przy czym te plyty sa ustawione na ogól pionowo. Stosuje sie zwlaszcza perforowane plyty w celu usuniecia pylku kiwiato- wego niesionego przez pszczoly — robotnice, które sa zmuszane do przejscia przez otwory w plycie.Pylek kwiatowy jest izwykle zbierany w przykry¬ tej siatka szufladzie umieszczonej ponizej ruszfu.Jednakowoz stwierdzono, ze efektywnosc kontrol¬ nych wejsc urzadzonych w ten sposób jest na ogól daleka od zadowalajacej. Czesc zebranego pylku kwiatowego jest stosunkowo niewielka, w porów¬ naniu z iloscia pylku przenoszonego w warunkach nie zaklócajacych prace pszczól. Pszczoly musza miec kilka dni na adaptacje do zmienionego sro¬ dowiska ula, gdy w jego* korpusie umiesci sie ele¬ menty tkontrolne pracy pszczól.Znane sa z frainciuskiega opisu patentowego nr 12123455 i opisu patentowego Stanów Zjednoczo¬ nych Ameryki nr 3343186 ule pszczele, w których element kontrolny, w tych wypadkach perforowana plyta do usuwania pylku kjwiatowego, jest ulozona w pozycji poziomej. W ullu wedlug opisu francu¬ skiego otwory wejsciowe sa umieszczone na srod¬ kowej plycie ula i wchoidzace pszczoly robotnice, zanim dotra do tych otworów sa zmuszone do przechodzenia przez otwór umieszczony z fooku i w góre wzdluz pochylonej rampy. W ulu wedlug opisu Stanów Zjednoczonych wlatujace pszczoly siadaja na wystajacej rampie i ich dalsza droga do wneibrza ula jest kontrolowaina za pomoca obirolfcowo zamocowanej plyty. W pozycji obnizonej ta plyta stanowi przedluzenie rampy i umozliwia przecho¬ dzenie pszczól bezposrednio do czesci ula przyle¬ glej do jego bocznej sciany. Gdy plyta jest podnie¬ siona, to wchodzace pszczoly musza ominac próg w górnej czesci rampy, a nastepnie przejsc ku górze przez otwory wejsciowe o wymiarach za* pewniajacych usuniecie pylku kwiatowego w ce¬ lu zebrania go w nizej polozonej szufladzie.W praktyce zbieranie pylku za pomoca urzadzen przedstawionych w opisie patentowym francuskim nr 1'223465 i opisie patentowym Stanów Zjednoczo¬ nych Ameryki nr 3343186 - nie jest zadowalajace. 94 71194S711 Efektywnosc zbierania pylku jest praktycznie niska, i fakt ten jest* jak sie sadzi, zwiazany z brakiem pelnej akcepltacji konstrukcji ula przez pszczoly.W dodatku, zawsze mija killka dni, zanim rój pszczól dopasuje sie do Ukladu opisanych urzadzen kontrolnych do (zbierania pylku, przynajmniej w zakresie prowadzenia imozljwie normalnego i stabilnego trybu zycia. i Celeim wynalazku jeist opracowanie konstrukcji ula pszczelego^ kftóry w zasadniczym stopniu eli¬ minuje wspomniane wyzej niedogodnosci.Cel (wynalazku raostal osiagniety przez to, ze w przejdmiej czesci podstawy znajduje sie przejscie dla umieszczenia elementu kontrolnego,, kontrolu¬ jacego przejscie pszczól do ula przez otwór /wejscio¬ wy i korytarz (wejsciowy. Otwór wejsciowy i ko¬ rytarz wejsciowy sa utworzone przez sciecie górnej czesci lacznika podstawy. Element konitroJmy jest zamocowany na prowadnicach i przylega do plyty podstawy. Uli zawiera komore utworzona miedzy para równoleglych laczników, w której usytuowany jest zbiornik na pylek kwiatowy, W uliu wedlug wynalazku, gdzie elementem kon¬ trolnym jest perforowana plytta z otworami o wy¬ miarach zapewniajacych usuniecie pylku kwiato¬ wego z przechodzacych pszczól, ilosc zebranego pylku wynosi az 85% teoretycznej objetosci przy¬ noszonej do mila wtedy, gdy nie stosuje sie zad¬ nych uirza)dzen kontrolnych lub innych przeszkód.Co wiecej i co jest -najwazniejsze, okazalo sie, ze pszczoly elementu kontrolnego w czasie okolo jednej go¬ dziny od momentu jego zalozenia. Przypuszcza sie, ze glównym czynnikiem przyczyniajacym sie do takich wyników jest zastosowanie skierowanego ku górze otlworu, w któryim jest umieszczony ele¬ ment kontrolny scisle przylegajacy do przejscia w podstawie.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, ina którym fig. 1 przedstawia ul pszczeli wedlug wynalazku w stanie rozmontowanym, w widoku perspektywicznym, fig. 2 — dolna przednia czesc ula z fig. 1 w prze¬ kroju, fig. 3 — fragment elementu kontrolnego z ula pszczelego z iig. 1 w widoku perspektywicz¬ nym, fig. 4 — fragment innego (rozwiazania ele¬ mentu kontrolnego w 'widoku perspektywicznym, fig. 5 — jeszcze inne rozwiazanie elementu kon¬ trolnego w widoku perspektywicznym, fig. 6 — czesc ula z fig. 2, pokazujaca sposób usytuowania elementu kontrolnego z fig. 5.Ul 10 zawiera podstawe 12, która utrzymuje korpus 14. Korpus 14 ula 10 sklada sie z jednej lub wiecej nastawek 16, z których dwie sa nary¬ sowane w polozeniu jedna na drugiej. Kazda na- stawka 16 stanowi otwarte z doliu i z góry pro¬ stokatne pudlo, utworzone przez dwie pionowe, przeciwllegle, boczne scianki 16a i dwie polaczone z nimi przeciwlegle scianki boczne 16b. Nastawki 16 zawieraja w ukladzie wiszacym wiele prosto¬ katnych ramek 18. Ramki 18 niosace plastry miodu roju pszczelego osiedlonego w ulu, utrzymywa¬ ne sa za' pomoca swoich bocznych wystepów umieszczonych w wycieciach 20 usytuowanych na przeciwleglych scianach 16b nastawek 16. Wierz¬ cholek ula zamkniety jest pokrywa 22, która spo¬ czywa na górnej nastawee 16. iNizsza krawejdz obrzeza 24 najnizszej nastawki spoczywa na pod¬ stawie 12.Podstawa 12 posiada trzy poprzeczne laczniki 26, 28, 30 do utrzymywania podstawy na powierzchni gruntu 32. Podstawa 12 ima ksztalt prostokata, a krawedzie boczne ustawione sa w linii ze scian¬ kami 16a, 16b nastawek 16. Lacandki 26 i 30 io umieszczone sa na granicy przedniej i tylnej kra¬ wedzi podstawy, a lacznik 28 znajldiuge sie w sto¬ sunkowo dokladnym odstepie wzgledem lacznika 26. Miejdzy lacznikami 26 i 28 na przodzie ula utworzona jest komora 34. Prostokatna plyta me- talowa 38 opiera sie i jest zamocowana na przed¬ niej i tylnej krawedzi do laczników 28 i 30. Plyta 38 rozciaga' sie pomiedzy elementami 40, 41 ramy, a boczne krawedzie plyty metalowej 38 sa zamoco¬ wane do spodu pary bocznych elementów 36 ramy M umieszczonych z obydwu stron podstawy 12. Ele¬ menty 36 rozciagaja sie od lacznika 30 ku przo¬ dowi nad lacznik 28 i dalej do lacznika 26. Ele¬ menty 36 sa zamocowane do laczników 26, 28, 30 na przyklad przez przybicie gwozdziami. Dwa po- przeczne elementy 40, 41 raimy usytuowane sa nad plyta 38 rozciagajac sie wzdluz przedniej i tylnej jej krawedzi i zamocowane sa do laczników 28 i 30 na przyklad przez przybicie gwozdziami. Ele¬ menty 40, 41 ograniczone sa elementami 36 ramy podstawy 12 i* sa tej samej wysokosci co elementy 36. Edementy 36 i 41 utrzymuja dolne krawedzie 24 nizszej nastawki 16. Jak pokazano na* fig. 2, nizsza krawedz obrzeza najnizszej nastawki 16 utrzymy¬ wana jest w swoich czesciach tylnej i bocznej za pomoca elementów 41 i 36, lecz w swojej czesci przedniej nie jest pod|pairta i rozciaga sie ponad lacznikiem 26, tworzac w ten sposób podluzny otwór 50 wejsciowy miedzy krawedzia czesci 44 i lacznikiem 26. 40 Przednia krawedz elementu 40 umieszczona jest w tyle o kolo 5 do 7,5 cm od krawedzi czesci. 44 tak, ze przewazajaca czesc podlogi podstawy 12 za¬ kryta jest plyta 38, a pozostala czesc tworzy przejscie 52. Przejscie 52 ograniczone jest po prze¬ ciwleglych bokach wewnetrznymi powierzchinianii elementów 36, na przodzie tylem czesci 44, a z tylu przednia krawedzia elementu 40.Otwór 50 na przodzie nula laczy sie z górna, M przednia czescia' komory 34,. natomiast przejscie 52 laczy sie z górna czescia komory bezposrednio z tylu otworu 50. Ponadto, komora otwarta jest po przeciwleglych, poprzecznych stronach podstawy 12. Otwór 50 i przejscie 52 razem z komora 34 55 i bocznymi otworami tworza droge wejsciowa do wnetrza ula. Chociaz pszczoly .moga wchodzic do ula przez otwory boczne komory 34 i przez przejscie 52, na ogól beda wchodzic przez otwór 50, komore 34 i przejscie 52. 80 Na drodze wejsciowej przewidziana jest para bocznych prowadnic 56 zamocowanych do kazdego z elementów 36 ramy na ich wewnetrznych po¬ wierzchniach, a rozciagajacych sie ku tylowi od przednich konców elementów 36 do elementu 40. «5 Kazda prowadnica 56 ma górna pozioma po- 4594 7ll wierzchnie, 58, która znajduje sie ponizej. kra¬ wedzie^. tk kontroli ula przewidziane sa trzy elementy 60, 62 i 64 kontrolne ;(fig*/3, 4 i 5). Kazdy z nich jest plaski, ma ksztalt prostokata i (jest umieszczo¬ ny tak, ze przykrywa przejscie 52. Element kon¬ trolny wsuwany jest w polozeniu poziomym od przodu uila przez górna czesc przejscia 52. Boczne krawedzie obrzeza elementu leza na górnych po¬ wierzchniach 58 prowadnic 56 i przechodza miedzy nimi a powierzchnia 44. Element kontrolny moze byc usytuowany tak* ze jego tykia krawedz przy¬ lega do elementu 40, natomiast przednia czesc obrzeza jest ponizej czesci 44. W ten sposób dostep do wnetrza ula moze byc tylko wtedy, jestf bedzie mozliwe przejscie przez element kontrolny. Tylna krawedz elementu lepmtrolnego wchodzi {pod wysu¬ niety ku przodowi wystep 75 ustalajacy jego kra¬ wedz i zapobiegajacy wygieciu jej ku górze. Górna czesc lacznika 26 i dolna czesc najnizszej nastawki 16 maja odpowiadajace sobie wyciecia 77, dla ulatwienia wyjmowania elementu kontrolnego.Element kontrolny 60 wykonany jest w postaci perforowanej oslony majacej liczne okragle otwory 66 o srednicy 4,7 mim. Kiedy element kontrolny 60 jest zasuniety, pszczoly wchodzace do ula przez przejscie 52 musza przechodzic przez otwory 66.Ich srednica jest tak dobrana, aby pszczoly mio- donosne nie mogly < przenosic pelnego ladunku pylku kwtiafooiwego przez nie i w wynilku tego pylek kwiatowy jest zeskrobywany z pszczól w czasie ich przechodzenia do ula. Pylek ten spada do komory 34, gdzie jest zbierany, na przy¬ klad, do zakrytego zbiornika 68. Zbiornik 68 moze byc wsuwany do komory z jej otwartej strony po poprzecznej plycie podlogowej 69, laczacej spody laczników 26 i 28. Zbiornik 68 zakryty jest od góry zdejmowana pokrywa 71. Pokrywa 71 ma liczne otwory 71a o wymiarach 19X3,1 mm, wy¬ starczajacych, aby zapobiec przechodzeniu pszczól do zbiornika i pobierania z powrotem pylu kwia¬ towego.Element kontrolny 62 jest wykonany równiez w postaci oslony, maa^cej liczne otwory 72 o wy¬ miarach 19X3,1 mm. Kiedy jest on umieszczony w poprzek przejscia 52, pszczoly moga byc zatrzy¬ mane wewnatrz ula dla zapobiegania ich wedrówce.Nalezy -zauwazyc, ze stosunkowo duzy wymiar przejscia 52 pozwala, przy umieszczonym w nim elemencie 62, osiagac we wnetrzu ula dobra wen¬ tylacje. Jest to szczególnie /wazne w czasie tran¬ sportu uli, kiedy ograniczone przewietrzanie moze spowodowac smierc pszczól w ulu.Element 64 jest wykonany równiez w postaci oslony z cienkiej blachy metalowej i kiedy jest umieszczony w poprzek przejscia 52 zamyka go z tej strony. Czesc 76 elementu 64 sasiadujaca z przednia krawedzia 74, jest tak uksztaltowana, ze zapewnia dostep do ula. Czesc 76 uksztaltowana jest przez wykonanie dwu równoleglych ciec 78 o odpowiedniej dlugosci w miejscach oddalonych od bocznych krawedzi 79 elementu. Czesc 76 wy¬ gieta jest ku dolowi wzdluz zagiecia 80 i tworzy wolno opadajaca pochyla droge. Pirzednia krawedz czesci 76 spoczywa na górnej powierzchni 26a lacz- naka 26 (fife. S)-kiedy element jest osaczony w .po¬ przek przejscia/52. Stad* chociaz element 64 rzeczy¬ wiscie blokuje przejscie 52, to jednak umozliwia ograniczony dostep do wnetrza ula przez otwór 50 i do góry wzdluz pochylej czesci 76. Male bocffine otwory miedzy krawedziami bocznymi 76» czesci 76 a reszta elementu 64 zapewniaja w niewielkim stopniu dostep do komory 34. Element kontaoflny 64 jest uzyteczny wtedy., kiedy roj pszczeli* zajmu- io jacy ul 10 jest maly i kiedy jest trudne dla pszczól dostateczne zabezpieczenie przejscia 52 przed wejs¬ ciem intruzów. rOtwór o ograniczonej wielkosci posiada wzglednie imaia powierzchnie wymagajaca pilnowania i moze byc skutecznie zabezpieczony nawet przez slaby rój pszczeli.Nalezy zauwazyc, ze opisana kon&trufkcja jest szczególnie korzystna dlatego, ze moze ona byc z latwoscia przystosowywana do róznych celów.Szczególna latwosc z jaka pylek kwiatowy moze byc zbierany przy zastosowaniu oslony 60 jest równiez korzystna. Pylek ten moze byc wykorzy¬ stany do bezposredniej sprzedazy lub moze byc magazynowany dla pózniejszego dokarmiania pszczól w czasie, kiedy naturalne zródla pozywie¬ nia sa skape, na przyklad podczas zimy. Oprócz tych korzysci zastosowanie srodków kontroli pylku kwiatowego wprowadzanego do ula spelnia do¬ datkowa funkcje. !W czasie, kiedy pylek jest obfity i moze byc zbierany pnzez pszczoly w zbyt duzych ilosciach tendencja pszczól, aby roic sie w tych warunkach sprowadzona jest przez odbiór pylku do minimum i stad moze byc uniknieta strata cennych rojów pszczelich z ula. Korzysci z uniknie¬ cia strat cennych pszczól, podczas transportu przez zastosowanie elementu 62 maja szczególne znacze¬ nie. Poprawione przewietrzenie, zapewnione przez urzadzenie wedlug wynalazku jesti jeszcze wzmo¬ zone w opisanej konstrukcji i przez wystepy 80, powstale z wystajacych przednich konców elemen¬ tów 36. Wystepy te nie dopuszczaja ustawienia uli w czasie transportu takiego, aby pionowe scianki podstawy 12 przylegaly do siebie i blokowaly otwór 50.Opisany ul pszczeli posiada korpus 14 trady¬ cyjnego ksztaltu, decz nalezy zdawac sobie sprawe, ze inne ksztalty równiez moga byc stosowarfe.Równiez nie jesit istotne to, ze droga wejsciowa jest wlaczona do podstawy 12, gdyz mozliwa jest ona i w innych ukladach, w których podstawa 12 przytwierdzona jest p^o korpusu.W opisanej konstrukcji mozna dokonac wielu innych modyfikacji bez odstejpowania od 'istoty i zakresu wynalazku otoesdonego zalaczonymi za¬ strzezeniami. PL