Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do gro¬ madzenia gazu, zwlaszcza w celu wykorzystania tlenku wegla wydzielaj apegtO sie w zasadowylm pro¬ cesie tlenowego wyitaftpdamia stali.W znanych zasadowych procesach tlenowego wy¬ tapiania stali, tlenek zelaza i tlenek wegla wy¬ dzielajace sie w czasie procesu odprowadzane sa w posltaci strumienia gazu do komina, rozsze¬ rzonego w g6rnym koncu, w którym struga gazu jest spalana w atmosiferze.Dla unikniecia zanieczyszczenia 'naturalnego sir.o- dowiska, strumien gazu wychodzacy z konwertora jesit chlodzony w wymienniku ciepla z wodnym obiegiem chlodzacym, w którym gaz jesit przemy¬ wany dla usuniecia tlenku zelaza.Spalanie tlenku wegla w otworze wyHotowym komina sitanowi sltrafte gazu palnego, który korzyst¬ nie moze byc zuzytkowany jako zrójdlo energii w róznych procesach luib zmieniony na energie me¬ chaniczna alibo elektryczna. Wydzielanie tlenku wegila w zasadowym procesie tlenowego wytapiania stali nie przebiega w sposób ciagly.(Znanych jesit wiele urzadzen do gromadzenia ga¬ zu wydzielanego z konwertora w celu jego ponow¬ nego uzycia. Nieodlaczne trudnosci towarzyszace stosowaniu znanych urzadzen do gromadzenia ga¬ zu wynikaja z faktu, ze tlenek wegla stainowi w pewnym rozrzedzeniu z powietrzem lub z tlenem, mieszanine wylbuchotwa oraz jest gazem trujacym dla organizmów zywych.Celem wynalazku jest konstrukcja urzadzenia do gromadzenia gazu palnego, pozwalajacego na zmniejszenie do minimum ilosci gazów odprowa¬ dzanych bezuzytecznie jako produkt odpadowy do atmosfery, zwlaszcza gazów uzyskiwanych w za¬ sadowym procesie tlenowego wytapiania stali.Urzadzenie wedlug wynalazku skladajace sie ze zbiornika i przewodów ma pojermniik w postaci mieszka o zmiennej pojemnosci, polaczony z prze¬ wodem wioitowoHwylotowyim gazu oraz wyposazo¬ ny w uklad kontrolny, sterujacy cyklicznym pro¬ cesem rozprezania i sprezania gazu w pojemniku, który doplywa ze zródla do pojemnika lub z nie¬ go wyplywa. Pojemnik w postaci mieszka o zmien¬ nej pojemnosci umieszczony jest w szczelinej ko¬ morze wypelnionej gazem, wylwienajacym sterowa¬ ny nacisk na zewnetrzna powierzchnie pojemnika.Komora jest wypelniona powidtirzem lub gazem obojetnym i polaczona z ukladem sterujacym do¬ plywem i odplywem gazu z komory. Uklad sklada sie z wentylatora do tloczenia gazu do komory oriz sterujacych zaworów. Pojemnik, przewodami poprzez zawór, polaczony jest ze zródlem gazu oraz polaczony jest przewodami poprzez inny za¬ wór z wylotem gazu. Pojemnik w postaci mieszka jest wykonany z materialu elastycznego, którym korzystnie jest material na bazie kauczuku, albo z tworzyw sztucznych, którym korzystnie jest po¬ lichlorek winylu. Mozliwe jest wykonanie pojemni¬ ka z materialu stanowiacego plolaczenie tworzyw 95 0433 sztucznych i kaucaujku. Elaisftyiciziny material, z któ¬ rego wykonany jest pojemnik, korzystnie jest wzmocniony tkanina. Pojemnik ma postac umozli¬ wiajaca jego skladanie, zmniejszajace do minimum pojemnosc pojemnika oraz ksztalt cylindryczny, a jiego sciany maja faldy dla ullaitjwienia skladania.Pojemnik moze miec korzystnie ksztalt kulisty, albo ksztalt kulisty splaszczony dla ulatwienia skladania. Na przewodzie wlliatowo-wyloltowyim po¬ jemnika zaimionjtowany jest analizator do pomiaru ilosci podawanego do lub odbieranego z pojemnika gazu. Równiez na przewodzie doprowadzajacym gaz do komory, przed zaworem jest zamontowany a- nalizatlor do badania gazu w komorze. W konco¬ wej czesci komina, wykonanej w postaci rury, wla¬ czony jest przewód,, który poiprzez przewód wlo- towo-wylotowy polaczony jest z pojemnikiem..| Pirzedmiot wynalazku jesJt przedstawiony na ry¬ sunku w przykladzie wykonania, na którym fig. 1 przedstawia, schemat' urzadzenia do gromadzenia gazu wydzielanego w zas&doWylni procesie tleno¬ wego wytapiania stali, fig. 2 — szczegól pojemni- ka do gmomadzenia gazu w innym wariancie rea¬ lizacji. Urzadzenie do gromadzenia gazu wedlug wynalazku dostosowane jes(t do odbioru odpadowe¬ go gazu z konwertora, w którym prowadzi sie za¬ sadowy proces tlenowego wyltapiania stalli. Gaz odprowadzany jest rozszerzona rura 2 do górnego konca komina 4. W dolnym koncu rury 2 znajdu¬ je sie uirzajdzenie do przemywania gazu wyply¬ wajacego z konwertora przez znany kolpak (nie pokazany na rysunku) i znane urzadzenie do mie¬ rzenia natezenia przeplywu gazu.Wydzielany gaz zawierajajcy tlenek wejglai, moze byc spalany w kominie 4 lub z rury. 2 pobierany w punkcie 6 przez sterowany zawór odcinaj ajcy 8, 1 który umozliwia przejplyw gazu przewodem 10 do wspólnego przeiwodu wlotowo^ylotowego 14, po¬ laczonego z pojemniMem 16 gromadzacym gaz 15.Przymzajd pomiarowy 12 sluzy do okreslenia nate¬ zenia przeplywu gazu 15 do pojemnika 16, wyko¬ nanego z odpowiedniego gatunku tworzylwa sztu¬ cznego, jak polichlorek winylu luib materialu na bazie kauczuku, albo. tez z polaczenia obu tych tworzywa lOtlwairty koniec pojemnika 16 uszczelniony jest w podstawie 18 sztytwnej komory 20 zaimyjkajacej pojemnik 16. Komora 20 ma wystarczajaca pojem¬ nosc, dostosowana do pelnego napelnienia pojem¬ nika 16. W czasie pelnego napelnienia, pojemnik 16 posiada wystarczajaca pojemnosc, dostosowana do iloslci tlenku w:egia wydzielanego podczas jed¬ nej operacji swiezenia w konwertorze. Plojejmnik majacy pojemnosc 21831200 m3 wystarcza do pomiesz¬ czenia tlenku wegla wydzielanego z konwertora o wydajnosci 2150 ton podjczals typowej operacji swie¬ zenia.Przewód wloitowo-wylotowy 14 polaczony jest z analizatorem 22 sluzajcylm do kontrolowania prze¬ plywu potencjalnie wylbiuclhowej . mieszaniny tlen¬ ku wegla z .tlenem lufo pc^etorzelrn. Przewód wio- towo-wyfl)oto|wy 14 polalczony jest tez z przewodem 26 siuizacylm do odbierania gazu, nagromadzonego w pojemniku 16 poprzez zawór odcinajacy 28 i przyrzad 24 do kontrolowania przeplytwu gazu; 043 4 Komora 20 moze byc wyposazona w okienko slu¬ zace do obserwowania pojemnika 16 w czasie jego pracy i umozOilwiajace dostrzezenie w pore ewen¬ tualnych pejkniec. Z komora 20 polaczony jesit wen- 3 tylaltor 30 za posirednicftlwiem zaworów 32, 34, 36, 38.Wentylator sluzy do oprózniania kolmory 20 z ga¬ zu przy zamknicjtych zaworach 38, 34vi ojtjwatfltych zaworach 32, 36, umozlilwiajac rozprezenie siega- • gazu 15 w pojemniku 16, a tym samym na|pe4nie- nie pojemnika 16 gazem ze zródla. W zaleznosci od siticipnia rozprezania, którego wielkosc jest kon¬ trolowana w sposób ciagly i korygowana praca wentylatora 30, gaz gromadzony jest w pojemniku 16, w którym znajduje sie zawsze pod cisnieniem atmosferycznym.Analizator 33 sluzy do badania gazu znajduja- . celgo sie w komorze 20 i tym samym 'wykrywa e- wenitualne nieszczelnlosci pdjiemnika 16. Opróznia¬ nie pojemnika 16 z gazu..przewodem 26 odbywa sie • pr-^y otwartych zaworach 34, 38 i zamkniejtylclh za¬ worach 32, 36. Zawór 8 w tym czasie jest zam- kniejty.W czasie pracy urzadzenia do giromadzenia ga¬ zu, zawory 8, 28 poczatkowo sa' zamkniete,, a po- jamnik 16 calkowicie zlozony. Bezposrednio przed rozpoczeciem procesu swiezenia staiM, gazy ulatnia¬ jace sie z konwertora wyciagane sa przez ochla- dzacz i pluczke, które polaczone sa z rura 2 i nastepnie wydalane do atmiosfery przez komin 4.W momencie rozpoczynania wdmuchiwania tlenu, wytworzony gaz badiany jest' przez analizator 5 na zawartosc tlenu, tlenku wegla i dwutlenku we¬ gla. Gdy uchodzacy z konwertora gaz jest calkowi¬ cie woliny od tlenu lub powietrza, wtedy zawór 8 jesit automatycznie lub recznie otwierany, sto¬ sownie do;zadowalajacych odczytów analizatora 5 i przyrzadu 1 do pomiaru przejplywiu.W momencie tym wentylator 30 wraz z otwar¬ tymi zaworami 32, 36 i zamknietymi zawaraimd 34, *° 38 wyciaga powietrze z koimory#20, powodujac roz¬ prezanie pojemnika 16.Riozlprezanie pojemnika 16 powoduje przeplyw gazu do urzadzenia do gromadzenia tlenku wegla przeplywajacego z rury 2 przez przewód 10. Brze- 46 plyw ten trwa do wczesniej okreslonego punktu czasu i konczy sie przed zaikonczemem dmuchu tleniu do konwertora. Wydajnosc wentylartlora jest zalezna od ilosci doplywajacego do przytrzajdu 12 gazu, przez rure 2, mierzonej przez przyrzad 1. 60 w nie uwidocznionym punkcie wentylator 30 po¬ laczony jest z atmosfera i gdy zawór 8 je&fc zarri- kniejty, w tym momemcie tlenek wegla znajdujacy sie w pojemniku 16 jest pod cisnieniem aftmosfe- rylcznym, tak ze róznica cisnien poimiejdzy pojem- 55 nikiem a komora jest równa zeru, co zmniejsza do minimum mozliwosc przecieków gazu i wytwa¬ rzania sie potencjalnie wybuchowej lub klujacej mieszaniny gazowej.•Analizator 22 mierzy ilosc i zanieczyszczenie gro- 80 madzonego gazu tak, ze mozliwosc jego wykiorzy- stania okreslana jest przed oHiworem wylotowym na przewodzie 26. W przyjpaidlku gdy zgiromaldzony w pojemniku 16 gaz jesit zlanieczyisizczony w stop¬ niu uniemozliwiajacyim jego uzycie, moze byc skie- w rowany do rury 2 i spalony w kominie 4 razem95 043 z gaizem wyit^orzonyni poldiczas kolejnego procesu wytopu stali. Ilosc odpinowaidzonego do komdoa ga¬ zu jeslt regulowana tak, ze nie stanowi oin miesza¬ niny wybuchowej. Odbieranie z pojemnika 16 ga¬ zu,, przydatnego na przyklad do spalarnia w kotle lub turbinie, odbywa sie przez otworzenie zawo¬ rów 38, 34 i zaimkniecie zaworów 32, 36.W innym wariancie realizacji rjozwiazainie po¬ jemnika wedlug wynalazku przedstawione jest na fig. 2. Pojamnik 16 zilustrowany na fig. 1 ma fal¬ dy na sciankach bocznych dla ulatwienia sklada¬ nia, a w rozwiazaniu zilustrowanym na fig. 2 za¬ stapiony jest mieszkiem w ksztalcie splaszczonej kuli, przy czym pojeminosc pojemników ipo zlo¬ zeniu praktycznie jest równa zero. W tej sytua¬ cji ryzyko zainieczyiszczenia gromadzonego gazu resztkami gazu zgromadzonego w popflzedniim cy¬ klu jest powaznie zimniejiszane. Ponadto fakt, ze pojemnik 16 moze byc rozipirazaaiy do maksymalnej objetosci na jaka pozwala komora 20 powoduje, ze zanieczyszczenia resztkowe stanowiace pozostalosc gazu zgromadzonego w pojemniku w poprzednim cyklu beda tak dalece rozrzedzone, ze zmniejsza to jakiekolwiek ryzyko zapalenia. Niedogodnosci towarzyszace stosowaniu znanych uirzajdzen do gro¬ madzenia gazu, na pnzylklaid mozliwosc zapalenia lub wybuchu gazu,, sa praktycznie wyeliminowane w rozwiajzaniu wedlug wynalazku, poniewaz pod¬ czas gromadzenia gazu róznica cisnienia na zew¬ natrz i wewnatrz pojemnika 16 jest praktycznie niedosItmzegaiLna, a jego. wyplyw odbywa sie wy¬ lacznie pod cisnieniem atmosferyiczinym.. Ewentual¬ ne przecieki przez nieszczelnosci zostana wykryte; poprzez amalizaltor 33. Mozlldwy jest jednak jakis przeciek gromadzonego w pojemniku gazu przez zawór 8, dlatego wskazane jeslt aby na koncu ru- • ry 2 komina 4 zainsjtaHowane bylo urzadzenie za¬ mykajace jego wylot. Cisnienie tlenku wegla znaj¬ dujacego sie w pojemniku 16 i w przewiodach 10, 26 jest zawsze faktycznie równe cisnieniu powie¬ trza w komorze 20. Cisnienie powietrza w komiorze regulowanie jesit przez sterowany wydatek wen¬ tylatora 30 i polaczone z niiim zawory. Cisnienie tlenku wegla w pojemniku 16 jest zaiwsize kon¬ trolowane i w zaleznosci od zyczenia moze byc wieksze, równe lub mniejisze od cisnienia otocze¬ nia: Urzadzenie do gromadzenia gazu moze byc stosowane przy zasadowym procesie tlenowego wy¬ tapiania stalli, poniewaz ewentualne awarie urza¬ dzenia do gromadizenia gazu nie szkodza i nie prze¬ rywaja ciaglosci procesu wytapiania stali.' ,W rozwiazaniu wedlug wynalazku uwidocznio¬ no na fig. 1 polaczenie pojemnika 16 z rura 2, z której doprowadzony jest tlenek wegila, jednak¬ ze mozna stosowac wieksza ilosc zbiorników po¬ laczonych kolejno z ruraimi polaczonymi z rózny¬ mi koniwertorami, co ulatwia ciaglosc pracy urza¬ dzenia do gromadzenia gazu, niezaleznie od cy¬ klu swiezenia stali. Urzadzenie do gromadzenia ga¬ zu, wedlug wynalazku moze byc stosowane w przy¬ padkach, gdy istnieje poitrzeba gromadizenia gazu o okreslonych wlasnosciach oraz eliminowania ga¬ zów pallnyich i trujacych. PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL