RS57819B1 - Višeslojno telo i postupak za njegovu izradu - Google Patents

Description

OPIS PRONALASKA

Pronalazak se odnosi na višeslojno telo i postupak za njegovu izradu. Dalje se pronalazak odnosi na sigurnosni element sa jednim takvim višeslojnim telom kao i na jedan zaštićeni dokument sa jednim takvim sigurnosnim elementom.

Višeslojno telo sada često nalazi primenu kao sigurnosni element za zaštitu od falsifikovanja i za utvrđivanje autentičnosti zaštićenih dokumenata, novčanica, pakovanja proizvoda i slično. Radi se pri tome o jednom sistemu sastavljenom od više slojeva, na primer otštampani sloj, sloj sa reljefnom strukturom, sloj za refleksiju i slično. U njegovoj sveukupnosti ovi slojevi grade dekorativne, informativne i/ili druge funkcionalne motive i strukture, pri čemu se slojevi pri tome međusobno dopunjavaju.

Kada strukture izvedene međusobnim dejstvom pojedinačnih slojeva izgrađuju sveukupan motiv, od značaja je, da su ove strukture u registru odnosno registrovane, dakle stavljene u jedan čvrst relativno označeni položaj jedna prema drugoj. To je ipak za ostvarenje u izradi samo jedan nepotreban rashod i povećava znatno ukupne troškove izrade i cenu koštanja konačnog proizvoda. Istovremeno je tačno registrovanje više slojeva jednog prema drugom jedna značajna karakteristika da bi se povećala sigurnost od falsifikovanja.

Pod tačnim registrovanjem podrazumeva se tačan položaj dva ili više elemenata i/ili slojeva relativno jedan prema drugom. Pored toga potrebno je da se tačno registrovanje kreće unutar neke predhodno date tolerancije i pri tome tolerancija treba da bude što je moguće manja. Istovremeno je tačno registrovanje više elemenata i/ili slojeva jednog prema drugom jedna značajna karakteristika da bi se povećala sigurnost od falsifikovanja. Tačnost pozicioniranja položaja može pri tome da usledi naročito pomoću optički detektujućih paser-markera (oznaka) ili registar-markera (oznaka) (najčešće postavljenim na horizontalnim i/ili vertikalnim ivicama višeslojnog tela). Ovi paser - markeri ili registar - markeri mogu biti pri tome prikazani ili kao specijalni separatni elementi ili oblasti ili mogu biti samo deo nekog pozicioniranog elementa ili oblasti ili sloja.

Patentni dokument DE 10 2009 032 697 B3 jasno pokazuje jedno višeslojno telo prema glavnom sadržaju zahteva 1. Zadatak predmenog pronalaska je, da pripremi izradu višeslojnog tela kao i postupak za njegovu izradu, koje ima aktiviranje optičkog pojavljivanja slike pri jednostavnoj izradi. Dalje je zadatak predmetnog pronalaska, optički aktivirani sigurnosni element i zaštićeni dokument na bazi takvog višeslojnog tela. U skladu sa pronalaskom ovaj zadatak se rešava sa jednim višeslojnim telom prema zahtevu 1, jednim postupkom za izradu prema zahtevu 30 i 31, jednim sigurnosnim elementom prema zahtevu 37 i jednim zaštićenim dokumentom prema zahtevu 38.

Jedno ovakvo višeslojno telo obuhvata:

- jednu noseću foliju,

- jedan parcijalan sloj za refleksiju formiran na površini noseće folije, koji je u jedom prvom području najmanje delimično transparentan, a u drugom području neprozračan, - jedan parcijalni sloj sa dekorom formiran na površini noseće folije i/ili na strani noseće folije koja je otklonjena od sloja za refleksiju odnosno suprotna u odnosu na sloj za refleksiju, pri čemu se sloj sa dekorom nalazi u jednom trećem području i ne nalazi se u jednom četvrtom području,

pri čemu se prvo područje preklapa sa trećim područjem i drugo područje se preklapa sa trećim i četvrtim područjem.

Postupak za izradu jednog takvog višeslojnog tela obuhvata sledeće korake:

- priprema jedne noseće folije,

- nanošenje parcijalnog sloja za refleksiju na površinu noseće folije, pri čemu je sloj za refleksiju u jedom prvom području najmanje delimično transparentan i u drugom području neprozračan,

- nanošenje jednog parcijalnog sloja sa dekorom na povšinu noseće folije i/ili na onu stranu noseće folij koja je otklonjena u odnosu na sloja za refleksiju, pri čemu je sloj sa dekorom postavljen u jedno treće područje površine noseće folije i nije postavljen u jedno četvrto području noseće folije,

pri čemu se prvo područje preklapa sa trećim područjem i drugo područje se preklapa sa trećim i četvrtim područjem.

Postupak za izradu zaćtićenog dokumenta obuhvata sledeće korake:

- priprema jedne noseće folije sa parcijalnim slojem za refleksiju, pri čemu je sloj za refleksiju u jedom prvom području najmanje delimično transparentan i u drugom području neprozračan,

- nanošenje jednog parcijalnog sloja sa dekorom na površinu zaštićenog dokumenta, pri čemu je sloj sa dekorom stavljen u jedno treće područje površine zaštićenog dokumenta i nije postavljen u jedno četvrto području zaštićenog dokumenta,

- nanošenje parcijalnog sloja za refleksiju na sloj sa dekorom, tako da se prvo područje preklapa sa trećim područjem i drugo područje se preklapa sa trećim i četvrtim područjem.

Jedno višeslojno telo dobijeno na ovakav način može naći primenu kao sigurnosni element za utvrđivanje autentičnosti zaštićenih dokumenata kao što su novčanice, vrednosni papiri, lična dokumenta, vozačke i saobraćajne isprave, kreditne kartice, pasoši ili vizna-dokumenta. Dodatno je moguće da višeslojno telo ima čisto dekorativnu primenu, gde višeslojno telo ne mora da figurira kao sigurnosni element već samo kao vizuelno atraktivni znak.

Kod jednog sigurnosnog elementa može da se radi o jednoj laminarnoj foliji, foliji za utiskivanje, folija za lepljenje ili slično, sa koje može da se prenese višeslojno telo na neki objekat. Takođe su moguće sigurnosne trake, sigurnosni konci, sigurnosni prozor ili informacione strane na primer od polikarbonata ili nečeg sličnog za integraciju u dokument. Kada se ova neprovidna područja sloja za refleksiju, kao isto tako ovo treće područje opremljeno sa slojem sa dekorom, preklope sa takođe četvrtim područjem, maskira se ovo neprozirno drugo područje dakle maskiraju se granične linije dekora. Drugim rečima, može se kako sloj sa dekorom tako isto i sloj za refleksiju registrovati sa jednom izvesnom greškom, to jest postavljeni sa izvesnom toleracijom položaja ili netačnim položajem relativno jedan prema drugom, što na osnovu ovog predhodno navedenog maskiranja vizuelno nije primetno.

Može se dobiti jedno optičko aktiviranje višeslojnog tela, bez toga da se upotrebe naročite mere, da bi se osigurala visoka stabilnos registrovanja. Na taj način će se izrada jednog ovakvog višeslojnog tela značajno pojednostaviti i može se to izvesti sa malom cenom izrade i neznatnom veličinom otpada.

U izvesnom specijalnom slučaju može čak biti povoljno, da se sloj sa dekorom nanese po celoj površini, što time postupak za izradu može da ima veoma nisku cenu.

Pod jednim slojem ovde se podrazumeva jedna površinska formacija-slika. Jedan sloj može biti homogen ili da ima više samostalnih ponovoljenih po celoj površini ili parcijalnih slojeva, naročito slojeve izvedene sa rasterom. Pod jednim rasterom ovde se podrazumeva niz transparentnih i neprozirnih područja, koja mogu da budu u pravilnim razmacima ili nepravilnim razmacima, naročito mogu biti stohastički raspoređena i takođe mogu da nose dodatnu informaciju, koja naročito nije stohastička. Neprozirna područja su raster-elementi različite forme, na primer raster-tačke ili raster-linije ili drugi grafički motivi. Između rasterelemenata raspoređena su transparentna područja. Jedan raster pri tome prvenstveno nije moguće prepoznati očima. Ali su takođe mogući i krupni rasteri. Naročito se ovde mogu na ovaj način stvoriti atraktivni kontinualni prolazni prelazi između na primer difraktivnog metalnog područja i otštampanog područja.

Pod pojmom preklapanje dva područja podrazumeva se da postoji najmanje jedna normalna ravan koja paralelno prolazi upravno na površinu jednog sloja višeslojnog tela, koja pri tome seče oba područja.

Jedno neprozirno područje predstavlja područje u kome je karakteristika propuštanja svetlosti (transmisivitet odnosno stepen transmisije svetlosti) manja od 30 %, povoljno je da bude manja od 20 % i naročito povoljno manja od 10 %.

Jedno transparentno područje je područje u kome je karakteristika propuštanja svetlostitransmisivitet viši od 30 %, povoljno je da bude viši od 50 % i naročito je povoljno da je viši od 70 %.

Povoljno je ako jedan sloj sa dekorom sadržim najmanje jednu boju, pigment, metalni sloj, efekt-pigment, sistem sa tankim-film slojem, magnetni sistem sa tankim-film slojem, i/ili holesterinski sistem sa tečnim kristalima.

Gore pomenuti sastavni delovi sloja sa dekorom mogu se takođe kombinovati, da bi sadržali kompleksan dekor, koji je teško kopirati - falsifikovati i time će se garantovati visoka zaštitu od falsifikovanja i/ili jedna visoka vizuelnu atraktivnost.

Pri tome je povoljno, kada je u trećem području formiran najmanje jedan motiv, jedna slika, jedan logo i/ili jedan alfanumerički crtež.

Pri korišćenju sloja sa dekorom na primer za ID-dokument može treće područje da ima na povoljan način takođe jednu individualizovanu i/ili personalizovanu informaciju, kao što je na primer ime, fotografija, datum rođenja ili nešto drugo.

Dalje je povoljno, kada sloj sa dekorom predstavlja jednu jednobojnu ili višebojnu raster -grafiku ili vektor - grafiku ili je obuhvata.

Na ovaj način mogu se naročito realizovati aktivirajući dekori.

Pri tome debljina sloja jednog sloja sa dekorom iznosi prvenstveno od 5 nm do 500 µm, povoljno od 50 nm do 100 µm, naročito povoljno od 500 nm do 50 µm. Dalje je povoljno, kada sloj za refleksiju makar delimično ima izveden, naročito u prvom području, metalni sloj, naročito sloj od Al, Cr, Cu, Ag, Au ili iz njih izvedene legirajuće/kombinacije.

Gore navedeni metali se takođe mogu međusobno kombinovati, da bi se ostvarili kompleksni optički otisci.

U jednoj dalje izvedenoj formi obrazovano je prvo područje kao raster od prvog delimičnog područja, u kome je postavljen sloj za refleksiju, i obrazovano je drugo delimično područje u kome nije postavljen sloj za refleksiju.

Iako je deo područja zaposednut na taj način, da je u njemu postavljen jedan sloj za refleksiju u prvom području, prvo područje, koje je u osnovi raster, je i dalje još uvek transpatentno u smislu gore navedene definicije transparentnosti. Pomoću rastera mogu se realizovati dalji grafički efekti. Naročito je moguće postići, da se u prvom području pojavi vidljiv sloj sa dekorom pomoću sloja za refleksiju, pri čemu istovremeno pomoću rastera nastaje jedan laki metalni otisak.

Pri tome je povoljno, da je raster jedan tačkasti raster ili linijski raster. U upotrebi se može naći takođe bilo koji željeni raster, na primer stohastički raster ili raster koji nosi jednu dodatnu informaciju koja nije stohastička.

Tačke ili linije rastera mogu pri tome biti pravilno raspoređene, mogu se varirati u skladu sa jednom predhodno datom funkcijom ili mogu biti stohastički raspoređene. Raster-tačke jednog tačkastog rastera mogu biti u najjednostavnijem slučaju u obliku kruga, ali takođe mogu da poseduju neku željenu geometriju. Takođe mikrostrukturisana informacija može biti napisana kao tekst ili logo sa raster-tačkama.

Dalje je povoljno, kada širina rastera leži ispod granice vidljivosti ljudskog oka i naročito iznose od 5 µm do 300 µm, prvenstveno iznose od 30 µm do 200 µm.

Raster je dakle nevidljiv za ljudsko oko i jedino je prepoznatljiv kao sloj sa dekorom sa jednim prenosnim efektom, na primer kao slabiji metalni otisak (sa ili bez dodatnih difraktivnih optičkih efekata).

Kod jedne dalje izvedene forme variran je stepen transparentnosti (prema srazmeri rasterotvora za raster-širinu) dalje preko prvog područja, prvenstveno u skladu sa jednim predhodno datim gradijentom, koji varira transpatrentnost duž makar jednog prostornog pravca. Raster-otvor je pri tome uvek transparentno područje između dva neprozirna rasterelementa. Raster-širina je rastojanje dva neprozirna raster-elementa.

Ovim putem se može varirati transparentnost i/ili metalni otisak u prvom području, čime se mogu dodatno realizovati dalji optički efekti. Time se može na primer ostvariti jedan kontinualni ili stepenasti prelaz između transparentnog i neprozirnog područja sloja za refleksiju ili se može ostvariti jedna varijacija metalnog otiska preko daljeg rastera.

Naročito kombinacija jednog otštampanog obojenog efekta sa jednim istaknutim taktičkim reljefnim efektom je vizuelno vrlo dopadljiva i pogodna je za upotrebu kao sigurnosna karakteristika-obeležje. Ovaj istaknuti taktički reljefni efekat, na primer u formi površine slobodnog oblika ili sočiva, može se pri tome proizvesti pomoću difraktivne strukure, koja je izgrađena tako, da njene linije rešetke proizilaze uglavnom u konturne linije površine slobodnog oblika, pri čemu je razmak linija rešetke kontinualno promenljiv od središnjeg područja površine slobodnog oblika prema njenoj ivci. Efekat istaknute ispupčene površine slobodnog oblika može se takođe proizvesti sa statističkim varijacijama određenih strukturnih parametara ili takođe sa strukturama, koje imaju nepromenljivi razmak između linija rešetke ali poseduju promenljivu dubinu strukture.

Dalje je povoljno, kada prvo delimično područje prekriva 20 % do 80 %, povoljnije 30 % do 70 %, dalje je prvenstveno povoljno 20 % do 50 % površine prvog područja.

Kod jednog takvog prekrivanja površine pomoću sloja za refleksiju pojavljuje se prvo područje za ljudsko oko još uvek transparentno. Jedan praktični metalni otisak postaje pri prvom prekrivanju potpuno neproziran više od 90 %.

Kod jedne dalje izvedene forme sloj sa dekorom ima makar delimično raster-strukturu, koja sa rasterom sloja za refleksiju izgrađuje jedan moire'-efekat (efekat u obliku francuske moire'- tkanine).

Ovim putem se takođe mogu proizvesti dopunski optički efekti, koji proizvode ne samo odgovarajući dizajn već takođe znatno povećavaju sigurnost od falsifikovanja višeslojnog tela.

Dalje je povoljno, kada jedna granična linija potpuno prekrije drugo području između trećeg i četvrtog područja.

Tako će cela spoljna kontura ( spoljna kontura odgovara graničnoj liniji ) sloja sa dekorom biti prekrvena sa ovim neprozirnim područjem sloja za refleksiju, tako da eventualna greška u registrovanju može da se kašira ( višeslojno dubliranje ) ukupnom spoljnom konturom.

Pri tome je naročito povoljno, kada se drugo područje na svakoj tački granične linije uvek upravno na graničnu liniju pruža jednom dužinom u treće i četvrto područje, pri čemu ova dužina pružanja odgovara najmanje iznosu jedne pojedinačne registar-tolerancije ostvarene pri izradi sloja sa dekorom.

Kada na primer tolerancija registrovanja u jednom pravcu ili jednom istezanju (na primer samo u X–pravcu ili samo u Y-pravcu) iznosi 1 mm ( dakle plus/minus 1 mm , tada je povoljno da gore pomenuta dužina iznosi 1 mm. To znači da je drugo područje u ovom primeru u jednom pravcu ili jednom istezanju prvenstveno široko 2 mm, pa je na taj način ukupno područje tolerancije od plus/minus 1 mm = 2 mm prekriveno sa drugim područjem. Pomeranjem tolerancije registrovanja istovremeno u dva pravca, dakle na primer istovremeno u X-pravcu i Y-pravcu, potrebno je tada da se odgovarajuća tolerancija registrovanja za jedan pravac iz predhodno navedenog primera multiplicirati sa , dakle sa koeficijentom približno 1,414. To znači, da tolerancija registrovanja u jednom pravcu ili jednom istezanju (na primer samo u X–pravcu ili samo u Y-pravcu) iznosi na primer oko 1,414 mm (dakle plus/minus 1,414 mm), dakle i odgovarajuća gore pomenuta dužina prvenstveno iznosi 1,414 mm. To znači, da je drugo područje u ovom primeru u jednom pravcu ili jednom istezanju prvenstveno široko 2,828 mm, pa je na taj način ukupno područje tolerancije od plus/minus 1,414 mm = 2,828 mm prekriveno sa drugim područjem.

Ovim putem će se na opisani način ostvariti potpuno kaširanje greške u registrovanju uz istovremeno minimalno prekrivanje preko ukupne spoljne konture.

Pokrivanje greške postignuto je pomoću neprozirnog područja. Pomoću simetričnog istezanja neprozirnog područja duž spoljne konture stvara se istovremeno odgovarajuće vidljivo područje bez ivica-kontura sloja sa dekorom.

Pogodno je da ova dužina iznosi 0,2 mm do 2 mm, prvenstveno 0,5 mm do 0,8 mm.

Ova odgovarajuća dvostruka tolerancija registrovanja, koja se pojavljuje kod uobičajenog postupka nanošenja sloja sa dekorom, može da pouzdano prekrije takvu vrstu greške.

Kod jedne dalje izvedene forme sloj za refleksiju je makar delimično obrazovan, naročito u drugom području, kao HRI-sloj (HRI = high refractive index), naročito iz ZnS, TiO2, takođe formiran iz transparentnog sistema sa tankim-film slojem, naročito kao alternativni niz od HRI-slojeva i LRI-slojeva (LRI = low refractive index), ili takođe obrazovan kao mešavina iz takozvanih nano-kompozita.

Naročito aktivirajuće kombinacije su iz metalnog područja, naročito u jednom transparentnom području izvedeno rasterom i HRI-slojevima. Samo po sebi je razumljivo da su moguće i druge kombinacije i druga raspoređivanja, kako bi se dostigao aktivirajući efekat.

Na svrsishodan način debljina sloja jednog sloja za refleksiju iznosi 5 nm do 5000 nm, prvenstveno 20 nm do 100 nm.

Dalje je povoljno, kada višeslojno telo ima ili obuhvata makar jedan replicirajući sloj sa jednim reljefom na gornjoj površini.

Na taj način se mogu proizvesti mnogobrojni dalji optički efekti, naročito se mogu proizvesti trodimenzionalni dejstvujući efekti, koji poboljšavaju prikaz višeslojnog tela i povećavaju sigurnost od falsifikovanja. Replicirajući sloj može biti raspoređen direkno kao susedni uz sloj za refleksiju, tako da sloj za refleksiju sledi reljef na gornjoj površini i njegov optički efekat može da se pojača. Ovaj prvi replicirajući sloj leži tada u skladu sa pronalaskom u pravcu sloja ipred sloja sa dekorom. Ovaj prvi replicirajući sloj može da ima kao dekor ili kao optički efekat jedan pojedinačni motiv, naročito registrovan uz druga područja dekora ili takođe jedan beskonačni motiv-mustru, koji nije registrovan ili može biti takođe registrovan uz druga područja dekora. Naročito mogu motivi i/ili mustre prvog i drugog replicirajućeg sloja da budu jedni uz druge u registru.

Pri tome površinski reljef na nekoj površini prvenstveno obuhvata jednu ili više reljefnih struktura izabranih iz grupe difraktivne rešetke, holograma, blaze-rešetke (specijalna optička rešetka za maksimalno savijanje svetlosnih zraka), linearne rešetke, krstaste rešetke, heksagonalne rešetke, simetrične ili nesimetrične rešetkaste strukture, retro-reflektivne strukture, mikro-sočiva, mikro prizme, prizmatična sočiva, slobodna forma prizmatičnih sočiva, prelomne srukture nulte orijentacije, strukture koja nalikuje očima moljca (takozvana struktura "oči moljca" je struktura sa periodično raspoređenim antirefleksionim slojevima slično očima moljca) ili izotropne ili anizotropne mat strukture ili jednu mešavinu od dve ili više gore navedenih reljefnih struktura.

Parametri rešetke difraktivne strukute mogu pri tome biti konstantni ili se mogu kontinualno menjati; u malom delimičnom području su konstantni, pri čemu u susednom delimičnom području imaju različite parametre rešetke; ili mogu biti statističke varijacije. Kod gore pomenute mešavine takođe su moguće kombinacije sa varijacijama parametara rešetke, to znači na primer mešavina sastavljena od kontinualno promenljivih struktura i sa jednom statistički promenljivom strukturom.

Dalje je pogodno, kada debljina sloja jednog replicirajućeg sloja iznosi od 50 nm do 50 µm, prvenstveno od 200 nm do 1 µm.

Noseća folija se prvenstveno sastoji iz PET (polietilentereftalat), PEN (polietilennaftalat) ili BOPP (biaksijalo orijentisani polipropileni = biaksijalno ispruženi polipropileni).

Noseća folija može pre, u toku ili posle nanošenja višeslojnog tela na objekat, na primer na jedan zaštićeni dokument, da se odvoji od preostalih slojeva višeslojnog tela, koja sa potrebnim slojevim višeslojnog tela može da formira jednu transfer-naslagu, koja će se preneti na objekat odnosno supstrat. Noseća folija štiti i stabilizuje dakle višeslojno telo pre njegovog konačnog nanošenja na objekat, naročito tokom njegove izrade i tokom transporta. Na pogodan način, debljina noseće folije iznosi od 6 µm do 100 µm, prvenstveno od 12 µm do 50 µm.

Dalje je povoljno, kada višeslojno telo ima jedan zaštitni sloj, koji sadrži naročito jedan UV-otvrdnjavajući lak, PVC, poliester ili akrilat, pri čemu je zaštitni sloj postavljen između noseće folije i sloja sa dekorom.

U suprotnosti u odnosu na noseću foliju ovaj zaštitni sloj posle odvajanja ostaje prvenstveno na višeslojnom telu, kada se ono nanese na neki objekat i tamo formira njegovu spoljnu zaštitnu površinu. Zaštitni sloj može dalje osetljive slojeve višeslojnog tela da zaštiti dakle od uticaja spoljne sredine, zaprljanja, habanja i drugih sličnih pojava. Ovaj dodatni zaštitni sloj može da bude predviđen sa jednim difraktivnim reljefom na gornjoj površini. Pri tome mogu biti interesantni optički i/ili funkcionalni efekti kao što su na primer taktički prikazana površina ili dinamički tok mat strukture na primer kombinovan sa jednim logom u boji i na taj način će se ovi efekti sa pogodnim karakteristikama kombinovati iz otštampanih područja. Jedan ovakav kombinovani efekat, koji je na primer povezan difrakciono sa otiskom, povećava kako vizuelnu atraktivnost tako isti i sigurnost od falsifikovanja.

Pri tome je povoljno, kada debljina sloja dotičnog zaštitnog sloja iznosi od 1 µm do 20 µm, prvenstveno od 3 µm do 10 µm.

Kod jedne dalje izvedene forme višeslojno telo ima jedan sloj za odvajanje, naročito sastavljen od sloja sa voskom i/ili jednog čvrstog u obliku film-akrilata, pri čemu se sloj za odvajanje raspoređuje između noseće folije i zaštitnog sloja.

Jedan ovakav sloj za odvajanje omogućava jednostavno i bez oštećenja odvajanje noseće folije od transfer - naslage pri nanošenju višeslojnog tela odnosno transfer-naslage na objekat. Pri tome je povoljno da debljina sloja jednog sloja za odvajanje iznosi od 5 nm do 1µm, prvenstveno od 10 nm do 1µm.

Dalje višeslojno telo ima sloj sa lepkom, koji je postavljen na sloja za refleksiju na njegovu stranu koja je otklonjena odnosno suprotno okrenuta od noseće folije.

Ovde može da se radi o jednom toplom lepku, jednom hladnom lepku, jednom optički ili termički aktivirajućem lepku, jednom UV- aktivirajućem lepku ili nečem sličnom, koji obezbeđuju fiksiranje višeslojnog tela na objekat, na primer na jedan zaštićeni dokument. Povoljno je da pri tome debljina sloja dotičnog sloja sa lepkom iznosi od 50 nm do 50 µm, prvenstveno od 0,5 µm do 10 µm.

Kao povoljno ovde se pokazalo, kada se u pravcu sloja pre sloja sa lepkom i naročito u pravcu sloja iza sloja sa dekorom, predvidi jedan dalji sloj za refleksiju. Pokazalo se, da pri jednoj tamnoj pozadini objekta ili supstrata, na koji se nanosi višeslojno telo, može da se u mnogim slučajevima znatno umanji optički sjaj optičkog efekta višeslojnog tela. Dalji sloj za refleksiju služi za to, da optičke efekte višeslojnog tela zaštiti u odnosu na supstrat i naročito omogući da se u jednom pravcu sloja optički efekti ne smanjuju, naročito čak ojačava površinu za očuvanje efekata.

Kod jedne povoljno izvedene forme biće sloj sa dekorom makar u nekom području postavljen pomoću štampanja, naročito pomoću sito-štampe, duboke-štampe, inkjet-štampe, intaglioštampe ili offset-štampe.

Gore navedeni postupci štampanja mogu se takođe međusobno zajedno kombinovati, da bi se na primer sloj sa dekorom proizveo sa više otštampanih slojeva i da bi se proizveo kompleksan optički efekat. Pri tome se mogu naročito više jednobojnih i/ili sa različitim bojama slojevi dekora zajedno otštampati tačno registrovani jedni prema drugim, kako bi mogli da se proizvedu motivi sa više boja. Po potrebi treba izvesti pri tome malu toleranciju registrovanja, time bi se proizveli egzaktni motivi, što s jedne strane može da dovede do izrade naročito podesnih optičkih efekata i s druge strane može da dovede do jednog povećanja sigurnosti od falsifikovanja.

Alternativno ili dodatno može se sloj sa dekorom postaviti makar u neke delove područja pomoću lakiranja, izlivanja, potapanja i/ili istiskivanja pomoću pare. Naročito je povoljan sistem sa tankim-film slojem sastavljen iz više slojeva.

Dalje je povoljno, kada se sloj za refleksiju postavi pomoću postupka katodnog rasprašivanja ( sputter-postupak ), istiskivanja pomoću pare, izdvajanja u fazi gasa ( pare ). Na ovaj način se mogu dobiti slojevi za refleksiju sa dobrim kvalitetom i naročito konstantnom debljinom sloja.

Povoljno je pri tome što će se sloj za refleksiju postaviti parcijalno.

Ovo može da nastane pomoću upotrebe jedne maske ili pre toga postavljanjem parcijalno lako-odstranjivog sloja sa lakom tokom nanošenja sloja za refleksiju.

Alternativno je takođe moguće, da se sloj za refleksiju najpre nanese po celoj površini i na kraju strukturiše.

Strukturisanje može pri tome da usledi pomoću nagrizanja. Sredstvo za nagrizanje se odabira u zavisnosti od sastava sloja za refleksiju i postavlja se u kontakt sa onim područjem sloja za refleksiju koje treba da se odstrani. Ovo može da se ostvari pomoću parcijalnog maskiranja sloja za refleksiju sa jednim rezistentom za nagrizanje ili takođe pomoću parcijalnog utiskivanja sredstva za nagrizanje.

Pronalazak će biti uz pomoć slika nacrta izvedenih primera na pogodan način bliže objašnjen. One prikazuju:

Slika 1 jedan šematski prikazan presek izvedenog primera jednog višeslojnog tela sa jednim slojem sa dekorom, slojem za refleksiju i jedne noseće folije sa difraktivnim reljefom na gornjoj površini;

Slika 2 jedan šematski prikazan pogled na izvedeni primer višeslojnog tela sa jednim slojem sa dekorom, koji je oivičen od strane jednog neprozirnog metalnog sloja koji je postavljenog skroz okolo;

Slika 3 jedan šematski prikazan pogled na izvedeni primer višeslojnog tela sa jednim slojem sa dekorom, koji je oivičen od strane jednog neprozirnog metalnog sloja, koji ima difraktivni takozvani pump-efekat odnosno efekat izveden potiskivanjem.

Na slici 1 je prikazano jedno višeslojno telo 1, koje je u celosti označeno sa 1, koje obuhvata jednu noseću foliju 11, na koju je postavljen parcijalni metalni sloj 12. Na metalni sloj 12, na njegovoj strani koja je otklonjena odnosno okrenuta suprotno od noseće folije 11, postavljen je parcijalni sloj 13 sa dekorom, koji je s druge strane po celoj površini prekriven sa jednim slojem 14 sa lepkom.

Noseća folija 11 ima sloj 112 za odvajanje, zaštitni sloj 113 i jedan replicirajući sloj 114.

Noseća folija 11 se sastoji pre svega od materije PET, PEN ili BOPP i ima povoljnu debljinu sloja od 3 µm do 100 µm, naročito povoljno od 6 µm do 50 µm.

Na noseću foliju 11 priključen je sloj 112 za odvajanje, naročito izveden od sloja sa voskom i/ili jednog čvrstog u obliku film - akrilata, pri čemu se sloj za odvajanje raspoređuje između noseće folije 11 i zaštitnog sloja 113.

Jedan ovakav sloj 112 za odvajanje omogućava jednostavno i bez oštećenja odvajanje noseće folije 11 od postavljenih slojeva višeslojnog tela 1 pri nanošenju višeslojnog tela 1 na objekat. Pri tome debljina sloja dotičnog sloja 112 za odvajanje iznosi od 5 nm do 1µm, prvenstveno od 10 nm do 1µm.

Posle odvajanja noseće folije 11 zaštitni sloj 113 ostaje na površini višeslojnog tela 1 pristupačnoj sa spoljne strane i štiti osetljive dalje slojeve višeslojnog tela 1 dakle od uticaja spoljne sredine, zaprljanja, habanja i drugih sličnih pojava.

Zaštitni sloj 113 se sadrži naročito od jednog UV- otrdnjavajućeg laka, PVC, poliestera ili akrilata, pri čemu je zašttni sloj postavljen između noseće folije 11 i sloja 13 sa dekorom i ima debljinu sloja od 1 µm do 20 µm, prvenstveno od 3 µm do 10 µm.

Na zaštitni sloj 113 naslonjen je replicirajući sloj 114, koji se sastoji od jednog replicirajućeg laka, prvenstveno od jednog termoplastičnog laka ili UV-otrdnjavajućeg laka, sa jednom debljinom sloja od 50 nm do 50 µm, prvenstveno od 200 nm do 1 µm.

U ovu površinu replicirajućeg sloja 114, koja je suprotno okrenuta odnosno otklonjena od zaštitnog sloja 113, nanet je površinski reljef. Površinski reljef obuhvata jednu ili više reljefnih struktura, koje su odabrane iz grupe difraktivne rešetke, holograma, blaze-rešetke, linearne rešetke, krstaste rešetke, heksagonalne rešetke, simetrične ili nesimetrične rešetkaste strukture, retro-reflektivne strukture, mikro-sočiva, mikro prizme, prizmatična sočiva, slobodna forma prizmatičnih sočiva, prelomna sruktura nulte orijentacije, strukturu koja nalikuje očima moljca odnosno strukturu sa periodično raspoređenim antirefleksionim slojevim ili izotropna ili anizotropna mat struktura ili jedna mešavina od dve ili više gore navedenih reljefnih struktura. Na taj način se mogu realizovati kompleksni optički efekti, naročito se mogu proizvesti trodimenzionalni dejstvujući efekti, koji mogu da se menjaju u zavisnosti od ugla posmatranja.

Na replicirajući sloj 114 postavljen je sloj 12 za refleksiju. On može biti izveden kao metalni sloj, prvenstveno od Al, Cr, Cu, Ag, Au ili kao legirajuće/kombinacije. Alternativno ili dodatno je moguće upotrebiti materijal sa visokim prelamanjem svetlosti kao HRI-sloj (HRI = high refractive index), koji je naročito izgrađen od ZnS, TiO2ili takođe od takozvanih nano-kompozita. Povoljno je da pri tome debljina sloja dotičnog sloja 12 za refleksiju iznosi od 5 nm do 5000 nm, naročito povoljno od 20 nm do 100 nm.

Gore navedeni materijali mogu se kombinovati međusobno, da bi se realizovali kompleksni optički otisci.

Sloj 12 za refleksiju ima jedno prvo područje 121, u kome je sloj 12 za refleksiju makar delimično transparentan, dakle poseduje stepen transmisije svetlosti veći od 30 % . U jednom drugom području 122 je sloj 12 za refleksiju neproziran, dakle poseduje stepen transmisije svetlosti manji od 30 %.

Na slikama 2 i 3 u prikazanom primer je prvo područje 121 izvedeno kao raster iz prvog delimičnog područja, u kome postoji sloj za refleksiju i drugog delimičnog područja u kome ne postoji sloj za refleksiju.

Mada dakle postoji delimično područje u kome postoji sloj za refleksiju u prvom području 121, prvo područje 121 je na osnovu rastera još uvek transparentno u smislu ove gore navedene definicije o stepenu transmisije svetlosti. Pomoću rastera je moguće realizovti dalje grafičke efekte. Naročito je moguće, da u prvom području sloj 13 sa dekorom je vidljiv pomoću sloja 12 za refleksiju, pri čemu istovremeno nastaje jedan laki mretalni otisak pomoću rastera.

Prvenstveno je pri tome raster jedan tačkasti ili linijski raster. U ovom primeru prikazanom na slikama radi se o jednom linijskom rasteru u obliku šrafure.

Tačke ili linije rastera mogu pri tome biti raspoređene pravilno, mogu se varirati u skladu sa jednom predhodno datom funkcijom ili mogu biti stohastički raspoređene. Raster-tačke jednog tačkastog rastera mogu biti u najjednostavnijem slučaju u obliku kruga, ali takođe mogu da poseduju neku željenu geometriju. Takođe mikrostrukturisana informacija može biti napisana kao tekst ili logo sa tačkama rastera. Prvenstveno širina rastera leži ispod granice vidljivosti ljudskog oka i naročito iznose od 5 µm do 300 µm, prvenstveno iznose od 30 µm do 200 µm. Raster je dakle nevidljiv za ljudsko oko i jedino je prepoznatljiv kao sloj 13 sa dekorom sa jednim prenosnim efektom, na primer kao slabiji metalni otisak.

Širina rastera se može dalje varirati preko prvog područja 121, prvenstveno u skladu sa jednim predhodno datim gradijentom, gde se variranje vrši duž najmanje jednog prostornog pravca. Na taj način se može na primer ostvariti jedan kontinualni ili stepenasti prelaz između transparentnog područja 121 i neprozirnog područja 122 sloja 12 za refleksiju ili se može ostvariti dalje varijacija jednog metalnog otiska preko rastera.

Prvenstveno metalno područje rastera prekriva 20 % do 80 %, povoljnije 30 % do 70 %, dalje je prvenstveno povoljno 20 % do 50 % površinu prvog područja 121. Kod jednog takvog pokrivanja površine pomoću sloja 12 za refleksiju pojavljuje se prvo područje 121 za ljudsko oko još uvek transparentno. Jedan metalni otisak postaje pri prvom prekrivanju potpuno neproziran više od 90 %.

Prekrivč prvog područja 121 izveden pomoću sloja 12 za refleksiju može dalje da se varira preko prvog područje 121, prvenstveno u skladu sa jednim predhodno datim gradijentom, gde se variranje može da vrši duž najmanje jednog prostornog pravca. Na taj način se može varirati transparentnost i/ili metalni otisak u prvom području 121, pri čemu dodatno mogu da se realizuju optički traženi efekti.

Na sloj 12 za refleksiju postavljen je sloj 13 sa dekorom. Ovaj sloj sa dekorom prvenstveno sadrži najmanje jednu boju, pigment, metalni sloj, efekt-pigment, naročito optički promenljive otštampane boje, kao što je na primer OVI<®>sistem sa tankim-film slojem, magnetni sistem sa tankim-film slojem, i/ili holesterinski sistem sa tečnim kristalima. Gore pomenuti sastavni delovi sloja 13 sa dekorom mogu se takođe kombinovati, da bi sadržali kompleksan dekor, koji je teško kopirati-falsifikovati i time se garantuje visoka zaštita od falsifikovanja.

Pri tome je povoljno, kada sloj 13 sa dekorom ima formiran najmanje jedan motiv, jednu sliku, jedan simbol, jedan logo i/ili jedan alfanumerički crtež. Ovi elementi mogu postojati pojedinačno odnosno sami, ali takođe i u kombinaciji i mogu biti čisto dekorativni, ali mogu biti i informativni, na primer označavaju nominalnu vrednost novčanice ili označavaju nešto slično.

Ovakav dekor se može ostvariti na primer kao jednobojna ili višebojna raster-grafika ili vektor–grafika.

Za izradu sloja 13 sa dekorom povoljan je postupak štampanja, naročito pomoću sito-štampe, duboke-štampe, inkjet-štampe, intaglio-štampe ili offset-štampe, ali takođe i postupak lakiranja, izlivanja, potapanja i/ili istiskivanja parom.

Gore navedeni postupci mogu se pri tome takođe kombinovati međusobno, da bi se proizveli slojevi sa dekorom sa više otštampanih slojeva i realizovali kompleksni optički otisci.

Prvenstveno debljina sloja jednog sloja sa dekorom iznosi od 5 nm do 500 µm, povoljno od 50 nm do 100 µm i naročito povoljno od 500 nm do 50 µm.

Sloj 13 sa dekorom prekriva pri tome transparentno prvo područje 121 sloja 12 za refleksiju i pruža se izvan ovog prema spolja unutar neprozirnog područja 122.

Kada neprozirno područje 122 sloja 12 za refleksiju dakle prekrije sloj 13 sa dekorom kao i takođe područje bez dekora višeslojnog tela 1, tada istovremeno neprozirno područje 122 maskira granične linije odnosno spoljne konture dekora. Drugim rečima, može se kako sloj 13 sa dekorom tako isto i sloj 12 za refleksiju registrovati sa jednom izvesnom greškom, to jest postavljeni sa izvesnom toleracijom položaja ili netačnim položajem relativno jedan prema drugom, što na osnovu ovog maskiranja vizuelno nije primetno.

Kako to prikazuju slike 2 i 3, neprozirno područje 122 se pruža povoljno preko granične površine sloja 13 sa dekorom i prekriva njegovu graničnu liniju odnosno njegovu konturu.

Ovo dakle prekrivanje ukupne spoljne konture sloja 13 sa dekorom od strane neprozirnog područja 122 sloja 12 za refleksiju, deluje tako da se eventualne greške u registru mogu kaširati dalje preko cele spoljne konture.

Pri tome je naročito povoljno, kada se neprozirno područje 122 na svakoj tački granične linije upravno ka graničnoj liniji pruži sa jednom dužinom u treće i u četvrto područje, pri čemu ova dužina pružanja odgovara najmanje iznosu jedne pojedinačne registar-tolerancije ostvarene pri izradi sloja 13 sa dekorom.

Ovim putem će se na opisani način ostvariti potpuno kaširanje grešaka u registrovanju uz istovremeno minimalno prekrivanje preko ukupne spoljne konture pomoću neprozirnog područja 122. Pomoću simetričnog istezanja neprozirnog područja 122 sloja 13 za refleksiju duž spoljne konture stvara se istovremeno odgovarajuće vidljivo područje sloja 13 sa dekorom.

Na slici 3 je jasno vidljivo, da može neprozirno područje 122 u kombinaciji sa reljefnim strukturama u replicirajućem sloju 114 da se iskoristi za proizvodnju dodatnih efekata. Na primer pomoću promene ugla nagiba mikro ogledala ili azimutnog ugla blaze-rešetke mogu se ostvariti ovi na slici 3 očigledno pokazani prevrnuti efekti (kip - efekti), tako da pri prevrtanju višeslojnog tela 1 jedna reflektujuća zona u neprozračnom području 122 putuje od unutrašnjosti ka spolja i obrnuto.

Sloj 13 sa dekorom i sloj 12 za refleksiju će na kraju biti prekriveni još sa slojem 14 sa lepkom, sa kojim se višeslojno telo 1 može da učvrsti na neki objekat.

Ovde može da se radi o jednom toplom lepku, jednom hladnom lepku, jednom optički ili termički aktivirajućem lepku, jednom UV-aktivirajućem lepku ili nečem sličnom. Pri tome debljina sloja jednog sloja sa lepkom iznosi od 50 nm do 50 µm, prvenstveno od 0,5 µm do 10 µm.

Lista pozicija i odgovarajućih oznaka na crtežima

1 višeslojno telo

11 noseća folija

112 sloj za odvajanje

113 zaštitni sloj

114 replicirajući sloj

12 sloj za refleksiju

121 transparentno područje

122 neprozirno područje

13 sloj sa dekorom

14 sloj sa lepkom

Claims (15)

PATENTNI ZAHTEVI

1. Višeslojno telo (1) sa

- jednom nosećom folijom (11)

- jednim parcijalnim slojem (12) za refleksiju raspoređenim na površinu noseće folije (11), koji je u prvom području (121) makar delimično transparentan i u jednom drugom području (122) neproziran, naznačeno pomoću

- jednog parcijalnog sloja sa dekorom, koji je raspoređen na površinu noseće folije i/ili na sloja za refleksiju na njegovu stranu koja je suprotno okrenuta odnosno otklonjena od noseće folije, pri čemu je sloj sa dekorom predviđen u jednom trećem području i nije predviđen u jednom četvrtom području,

pri čemu se ovo prvo područje preklapa sa trećim područjem i drugo područje se preklapa sa trećim područjem i sa četvrtim područjem, tako da drugo područje maskira graničnu liniju sloja sa dekorom.

2. Višeslojno telo prema zahtevu 1,

naznačeno time,

da sloj sa dekorom sadrži najmanje jednu boju, pigment, metalni sloj, efekt-pigment, sistem sa tankim-film slojem, magnetni sistem sa tankim-film slojem, i/ili holesterinski sistem sa tečnim kristalima i/ili sloj sa dekorom sadrži jednu ili više raster-grafika ili vektor-grafika.

3. Višeslojno telo prema nekom zahtevu 1 ili 2,

naznačeno time,

da je sloj za refleksiju makar delimično, naročito u prvom području, izveden kao metalni sloj, prvenstveno izgrađen od Cu, Ag, Au, Al, Cr ili legura ili kombinacija sastavljenih od njih.

4. Višeslojno telo prema zahtevu 3,

naznačeno time,

da je prvo područje izvedeno kao raster izgrađen od prvog delimičnog područja, u kome postoji sloj za refleksiju i drugog delimičnog područja, u kome ne postoji sloj za refleksiju.

5. Višeslojno telo prema zahtevu 4,

naznačeno time,

da je raster jedan tačkasti ili linijski raster i/ili da širina rastera jednog rastera leži ispod granice vidljivosti ljudskog oka i naročito iznose od 5 µm do 300 µm, prvenstveno iznosi od 30 µm do 200 µm, pri čemu se širina rastera povoljno menja dalje preko prvog područja, prvenstveno u skladu sa prednodno datim gradijentom duž najmanje jednog prostornog pravca.

6. Višeslojno telo prema nekom zahtevu 4 ili 5,

naznačeno time,

da da prvo delimično područje prekriva 20 % do 80 %, povoljnije 30 % do 70 %, dalje je prvenstveno povoljno 20 % do 50 % površinu prvog područja, pri čemu je povoljno da prekrivač prvog područja izveden pomoću prvog delimičnog područja može da se menja dalje preko prvog područja, prvenstveno u skladu sa prednodno datim gradijentom duž najmanje jednog prostornog pravca.

7. Višeslojno telo prema nekom zahtevu 4 do 6,

naznačeno time,

da sloj sa dekorom makar delimično ima jednu raster-strukturu, koja sa rasterom sloja za refleksiju formira jedan moire'-efekat.

8. Višeslojno telo prema nekom od predhodno navedenih zahteva,

naznačeno time,

da drugo područje potpuno prekriva granične linije između trećeg i četvrtog područja, pri čemu je povoljno kada se prvo područje na svakoj tački granične linije upravno ka graničnoj liniji pruži sa jednom dužinom u treće i u četvrto područje, pri čemu ova dužina pružanja odgovara najmanje iznosu jedne pojedinačne registar-tolerancije ostvarene pri izradi sloja sa dekorom i pri čemu ova dužina povoljno iznosi 0,2 mm do 2 mm, prvenstveno 0,5 mm do 0,8 mm.

9. Višeslojno telo prema nekom od predhodno navedenih zahteva,

naznačeno time,

da je sloj za refleksiju makar delimično, naročito u drugom području, obrazovan kao HRI-sloj (HRI = high refractive index), naročito iz ZnS, TiO2ili obrazovan iz nanokompozita.

10. Višeslojno telo prema nekom od predhodno navedenih zahteva,

naznačeno time,

da višeslojno telo ima ili obuhvata jedan replicirajući sloj sa površinskim reljefom, pri čemu je povoljno da površinski reljef ima jednu ili više reljefnih struktura odabranih iz grupe difraktivnih rešetki, holograma, blaze-rešetke, linearne rešetke, krstaste rešetke, heksagonalne rešetke, simetrične ili nesimetrične rešetkaste strukture, retro-reflektivne strukture, mikro-sočiva, mikro prizme, prizmatična sočiva, slobodna forma prizmatičnih sočiva, prelomne srukture nulte orijentacije, strukture koja nalikuje očima moljca ili izotropne ili anizotropne mat strukture ili jedna mešavina sastavljena od dve ili više gore navedenih reljefnih struktura.

11. Višeslojno telo prema nekom od predhodno navedenih zahteva,

naznačeno time,

da se noseća folija naročito sastoji od PET (polietilentereftalat), PEN (polietilennaftalat) ili BOPP (biaksijalo orijentisani polipropileni = biaksijalno ispruženi polipropileni), pri čemu višeslojno telo prvenstveno ima jedan zaštitni sloj, koji sadrži naročito jedan UV-otrdnjavajućii lak, PVC, poliester ili akrilat, koji je postavljen između noseće folije i sloja sa dekorom, pri čemu prvenstveno višeslojno telo sadrži jedan sloj za odvajanje, izveden od jednog sloja sa voskom i/ili jednog čvrstog sloja u obliku film-akrilata, koji je raspoređen između noseće folije i zaštitnog sloja.

12. Postupak za izradu višeslojnog tela, naročito prema nekom zahtevu 1 do 11, sa proizvodnim koracima:

- priprema jedne noseće folije,

- nanošenje parcijalnog sloja za refleksiju na površinu noseće folije, pri čemu je sloj za refleksiju u jedom prvom području najmanje delimično transparentan i u jednom drugom području neprozračan,

- nanošenje jednog parcijalnog sloja sa dekorom na povšinu noseće folije i/ili na sloja za refleksiju na onu njegovu stranu koja je otklonjena u odnosu na noseću foliju, pri čemu je sloj sa dekorom postavljen u jedno treće područje gornje površine noseće folije i nije postavljen u jedno četvrto području noseće folije,

pri čemu je prvo područje preklopljeno sa trećim područjem i drugo područje je preklopljeno sa trećim i četvrtim područjem, tako da drugo područje maskira granične linije sloja sa dekorom.

13. Postupak za izradu jednog zaštićenog dokumenta, sa sledećim radni koracima:

- priprema jedne noseće folije sa parcijalnim slojem za refleksiju, pri čremu je sloj za refleksiju u jedom prvom području najmanje delimično transparentan i u drugom području neprozračan,

- nanošenje jednog parcijalnog sloja sa dekorom na površinu zaštićenog dokumenta, pri čemu je sloj sa dekorom stavljen u jedno treće područje površine zaštićenog dokumenta i nije postavljen u jedno četvrto područje površine zaštićenog dokumenta, - nanošenje parcijalnog sloja za refleksiju na sloj sa dekorom, tako da se prvo područje preklapa sa trećim područjem i drugo područje se preklapa sa trećim i četvrtim područjem, tako da drugo područje maskira granične linije sloja sa dekorom

14. Sigurnosni element, dobijen od prenešenih slojeva jednog višeslojnog tela izvedenog prema nekom zahtevu od 1 do 11, pri čemu su prenešeni slojevi višeslojnog tela odvojeni od noseće folije.

15. Zaštićeni dokument, naročito lična dokumenta, pasoš, vizni-dokument, vrednosni papir, vozačka i saobraćajna isprava, kreditna kartica, novčanice ili slično, sa jednim sigurnosnim elementom izvedenim prema zahtevu 14.