RS62391B1

RS62391B1 - Ključ za cilindar brave i postupak za njegovu proizvodnju

Info

Publication number: RS62391B1
Application number: RS20211147A
Authority: RS
Inventors: Gerhard Hennecke; Klaus Ziaja
Original assignee: Bks Gmbh
Priority date: 2017-11-09
Filing date: 2017-11-09
Publication date: 2021-10-29
Also published as: ES2887099T3; SI3739153T1; HUE055569T2; PT3739153T; EP3483363B1; EP3483363A1; HRP20211463T1; EP3739153B1; PL3739153T3; EP3739153A1

Description

Opis

[0001] Pronalazak se odnosi na ključ za cilindar brave sa karakteristikama iz uvodnog dela patentnog zahteva 1. Pronalazak se dodatno odnosi na postupak za proizvodnju takvog ključa za cilindar brave prema nezavisnom patentnom zahtevu. Pronalazak se takođe odnosi na sistem zaključavanja koji se sastoji od jednog takvog ključa za cilindar brave i pripadajućeg cilindra.

[0002] Ključevi za cilindar brave kao i sistemi zaključavanja koji su u uvodu navedeni poznati su iz stanja tehnike, npr. iz EP 2 388 415 A1. Takve ključeve za cilindar brave odlikuju glava ključa i osovina ključa koja se proteže u aksijalnom smeru u odnosu na glavu ključa, na kojoj su izrađeni urezi za mehaničko poravnanje čivija, koje su predviđene na pripadajućem cilindru brave. Ovakvi ključevi za cilindre brava su se dobro pokazali, s obzirom da zbog velikog broja pojedinačnih kombinacija za zaključavanje nude visok nivo sigurnosti za korisnika.

[0003] Međutim, ovde postoji prostor za optimizaciju. Na primer, troškovi kao i utrošak materijala prilikom proizvodnje odgovarajućeg ključa za cilindar brave su prilično visoki. Osim toga, u praksi se često pojavljuju problemi zbog oštećenja ključeva za cilindar brave kao i funkcionalnih poteškoća na pripadajućim cilindrima brave koji nastaju usled prodora stranih tela. U ekstremnim slučajevima, korišćenjem ključa za cilindar brave više nije moguće da se otključa pripadajući cilindar brave. JP H04 319034 A i US 2015/114058 A prikazuju, respektivno, ključ za cilindar brave sa karakteristikama iz uzvodnog dela patentnog zahteva 1 kao i postupak za proizvodnju ključa za cilindar brave sa karakteristikama iz uvodnog dela daljeg nezavisnog zahteva.

[0004] Pronalazak ima za cilj da se omogući pouzdan rad ključa za cilindar brave sa jednostavnim sredstvima konstrukcije i redukovanim utroškom materijala.

[0005] Prema pronalasku ovaj problem se rešava ključem za cilindar brave sa karakteristikama iz patentnog zahteva 1. Prema tome, ključ za cilindar brave se odlikuje time što osovinu ključa u polovini koja je aksijalno udaljena od glave (distalna, odnosno prednja polovina osovine ključa) odlikuje stabilizator, koji raspolaže povećanom čvrstoćom u odnosu na materijal osovine ključa.

[0006] Takvo izvođenje ima prednost u tome što stabilizator pruža povećanu čvrstoću osovini ključa. Time se pojačava i stabilizuje osovina ključa. Rizik od oštećenja osovine ključa, naročito savijanjem ili lomljenjem, time se značajno smanjuje. Pri tome je uočeno da je opasnost od takvog oštećenja najveća kada se ključ cilindra brave delimično izvuče iz kanala cilindra brave i, kao rezultat pomeranja rukovaoca ključa cilindra brave u odnosu na krilo vrata koja sadrže taj cilindar, pritisne momentom koji deluje poprečno u odnosu na aksijalni smer cilindra brave. Stabilizatorom u osovini ključa se sprečavaju takvi uticaji. Na taj način se ostvaruje zaštita od lomljenja ili krivljenja.

[0007] Stabilizator takođe omogućava manju debljinu materijala ključa cilindra brave, posebno osovine ključa kao i glave ključa, tako da je omogućena ušteda materijala. Pored toga, stabilizator omogućava izvođenje kanala za ključ pridruženog cilindra brave sa manjim poprečnim presekom, posebno sa relativno uskim kanalom za zaključavanje, tako da su manipulacije ili napadi alatima otežani i smanjen je rizik od prodora stranih tela.

[0008] Kao što je ranije već objašnjeno, stabilizator se nalazi u prednjoj polovini, naročito u prednjoj trećini osovine ključa. Kao stabilizator može da se koristi metalni umetak, npr. od metala velike čvrstoće sa većom čvrstoćom od materijala osovine ključa. Takođe i osovina ključa, kao i ključ za cilindar brave, mogu da budu izrađeni od metala.

[0009] Ključ za cilindar brave može naročito da bude profini ključ. Pripadajući cilindar brave može naročito da bude izveden kao profili cilindar.

[0010] U jednom poželjnom izvođenju, stabilizator može da bude utisnut u jedan prolaz izrađen, naročito probušen u osovini ključa. Bušenje prolaza i/ili utiskivanje može da se izvrši direktno pri štancanju ključa cilindra brave (nenarezan ključ). Time se ključ jednostavno proizvodi u samo nekoliko koraka, pri čemu se postiže stabilan dizajn. Kontura prolaza može biti neprekinuta (prolaz sa konturom koja je zatvorena ka spolja) ili prekinuta (prolaz sa konturom koja je otvorena ka spolja, barem u delovima). Uzdužna osa prolaza je naročito orijentisana poprečno ili ortogonalno u odnosu na aksijalni smer. Drugim rečima, prolaz time naročito izlazi sa jedne strane osovine ključa na drugu stranu osovine ključa.

[0011] Pogodno je da se poprečni presek prolaza može smanjiti unutar prolaza. Ovim se omogućava postizanje definisane dubine utiskivanja, tako da je stabilizator postavljen u definisanom položaju u osovini ključa ili poprečnom preseku. Poprečni presek se može smanjiti oblogom koja je povučena unazad u odnosu na bočnu površinu osovine ključa. Obloga može da bude izvedena po obodu ili delimično po obodu. Prolaz tako može imati odeljak sa prvim poprečnim presekom (npr. prvim prečnikom), oblogom i odeljkom sa smanjenim poprečnim presekom (npr. manjim prečnikom). Takođe je moguće i izvođenje prolaza sa unutrašnjim zidovima izvedenim sa sfernim ili konveksnim poprečnim presekom, koji redukuju poprečni presek prolaza.

[0012] U jednom mogućem izvođenju, stabilizator može da bude izveden tako da je postavljen u ravni ili udubljen u odnosu na bočne površine osovine ključa. Time se stabilizuje osovina ključa, pri čemu na njegovu konturu ne utiču izbočine ili slično.

[0013] Dalje, prema pronalasku, stabilizator ima izbočinu koja je izdignuta iz osovine ključa sa jedne ili sa obe strane i koja se koristi za kodiranje zaključavanja. Izbočina tako predstavlja odliku zaključavanja koja doprinosi kodiranju zaključavanja. Individualno izvođenje izbočine (npr. visina i debljina izbočine) povećava broj mogućih kombinacija zaključavanja. Jednostrana ili dvostrana izbočina je izdignuta izvan bočne površine osovine ključa.

[0014] Pogodno je da osovina ključa ima najmanje jedan dodatni umetak, koji je postavljen aksijalno između glave ključa i stabilizatora. Takav umetak može imati dodatne funkcije kao funkcionalni umetak. Zajedno sa stabilizatorom, osovina ključa može da bude opremljena sa ukupno dva ili tri umetka. Umetci mogu da budu zalepljeni ili utisnuti.

[0015] Konkretno, dodatni umetak može imati izbočinu koja je izdignuta iz osovine ključa sa jedne ili sa obe strane i koja se koristi za kodiranje zaključavanja, kodiranje bojom, piktogram i/ili RFID transponder. Kroz jednu izbočinu koja je izdignuta iz osovine ključa sa jedne ili sa obe strane može da se realizuje (dalja) odlika zaključavanja, koja doprinosi kodiranju zaključavanja. Pomoću kodiranja bojom, ključ cilindra brave može vizuelno da se dodeli hijerarhiji zaključavanja ili asortimanu proizvoda. Pomoću piktograma može da se nanese uputstvo za upotrebu ili logo firme proizvođača ili mušterije. Pomoću RFID transpondera može da se postigne elektronsko kodiranje zaključavanja kao alternativa ili dopuna mehaničkom kodiranju zaključavanja.

[0016] U jednom poželjnom izvođenju, bočne strane osovine ključa mogu da budu izrađene paralelno jedna drugoj i bez profila (bočne površine bez aksijalnih udubljenja ili uzvišenja). Ovo olakšava proizvodnju i redukuje skladištenje u proizvodnji ključeva, jer uvek može da se koristiti isti osnovni materijal. Time se redukuje rizik od pogrešnih ključeva (pogrešan poprečni presek profila). Sam poprečni presek osovine ključa ne doprinosi kodiranju zaključavanja, već samo odlike ugrađene u osovinu ključa, npr. kroz izbočine izrađene na umetcima umetnutim u osovinu ključa i/ili kroz ureze (na strani pera) izrađene u osovini ključa za aktiviranje čivija na strani brave. Na taj način osnovnog materijal za proizvodnju ključeva mogu da budu neprofilisane ploče, npr. metalne ploče ili limovi.

[0017] Pogodno je da osovina ključa ima ureze koji služe za kodiranje zaključavanja, a u području ureza može da bude izrađena neprekidna spoljna ivica. Na taj način urezi i uzvišenja koja se nalaze između njih ne formiraju profil sa oštrim ivicama. Time se smanjuje opasnost od povreda korisnika ključa i oštećenje njihove odeće.

[0018] Na svrsishodan način, neprekidna spoljna ivica može da bude formirana prelazom koji se proteže u aksijalnom smeru, na koji su sa obe strane postavljeni urezi za kodiranje zaključavanja. Time se prelaz, s obzirom na debljinu osovine ključa, naročito može postaviti u sredinu, pri čemu se prelaz nalazi između dva reda ureza i stabilizuje osovinu ključa. Drugim rečima, ostvaruje se dvoredno izvođenje ureza sa prelazom kao međuelementom.

[0019] Na povoljan način ključ cilindra brave može da bude izrađen kao profilni ključ za cilindar brave u obliku jednostranog ključa („konvencionalni profilni ključ za cilindar“). Jednostrani ključ može da se umetne u pripadajući cilindar brave samo u jednom položaju. Alternativno, ključ cilindra brave može da se izradi kao profilni ključ cilindra u obliku dvostranog (obrtnog) ključa. Dvostrani (obrtni) ključ može da se umetne u pripadajući cilindar brave u više položaja, naročito u dva. Tako se može obezbediti stabilizovan dizajn ključa bez obzira na vrstu konstrukcije.

[0020] Konkretno, osovinu ključa, naročito glavu ključa i osovinu ključa, može da odlikuje debljina materijala od 1,5 mm do 2,5 mm, poželjno od 1,7 mm do 2,3 mm, poželjnije 1,8 mm do 2,2 mm, još poželjnije 2,0 mm. Zahvaljujući stabilizatoru, pouzdan rad odgovarajućeg ključa za cilindar brave je omogućen i pri relativno maloj debljini materijala osovine ključa i/ili glave ključa. U jednom poželjnom izvođenju, ključ za cilindar brave može da bude izrađen od metala sa niskim sadržajem nikla ili legure metala sa niskim sadržajem nikla, naročito od nerđajućeg hromiranog čelika. Time mogu da se izbegnu alergije koje mogu da nastanu kod korisnika ključa u kontaktu sa ključem za cilindar brave. Pri tome se pod pojmom „nizak sadržaj nikla“ podrazumeva da je oslobađanje nikla ispod stope oslobađanja koja je relevantna ili primetna za osobe koje pate od alergija, naročito ispod 0,5 µg nikla po cm<2>nedeljno.

[0021] Napred navedeni cilj pronalaska takođe je postignut postupkom za proizvodnju ključa za cilindar brave sa karakteristikama iz daljeg nezavisnog patentnog zahteva. U vezi sa prednostima koje se time mogu postići, upućuje se na navode u vezi sa gore opisanim ključem za cilindar brave.

[0022] U jednom poželjnom izvođenju, najmanje jedan dodatni umetak može da se uvede, naročito utisne, u osovinu ključa. Na taj način, ključ za cilindar brave može da se proizvede u samo nekoliko koraka, gde dodatni umetak kao funkcionalni umetak može da preuzme dodatne funkcije.

[0023] Dodatno, mere opisane u vezi sa ključem za cilindar brave mogu da posluže za povoljno izvođenje postupka.

[0024] Napred navedeni cilj pronalaska takođe je postignut sistemom zaključavanja sa karakteristikama iz daljeg nezavisnog patentnog zahteva. On obuhvata ključ za cilindar brave, koji može da se izradi kao što je prethodno opisano, i pripadajući cilindar brave. Pri tome se cilindar brave u vezi sa kodiranjem zaključavanja individualno prilagođava ključu za cilindar brave.

[0025] Pronalazak se u daljem tekstu detaljnije objašnjava sa pozivanjem na slike, pri čemu isti ili funkcionalno isti elementi u nekim slučajevima samo jednom označeni pozivnim brojevima. Prikazano je:

Slika 1 pogled iz perspektive na ključ za cilindar brave izrađen kao jednostrani ključ bez stabilizatora;

Slika 2 pogled sa strane na ključ za cilindar brave sa slike 1 sa stabilizatorom;

Slika 3 čeoni pogled na ključ za cilindar brave prema strelici III sa slike 2;

Slika 4 pogled iz perspektive na ključ za cilindar brave izrađen kao dvostrani ključ bez stabilizatora;

Slika 5 pogled sa strane na ključ za cilindar brave sa slike 4 sa stabilizatorom; i

Slika 6 čeoni pogled na ključ za cilindar brave prema strelici VI sa slike 5.

[0026] Slika 1 prikazuje ključ za cilindar brave koji je kao celina označen pozivnim brojem 10. Ključ 10 za cilindar brave odlikuje glava 12 ključa i osovina 16 ključa koja se proteže duž aksijalnog smera 14. Osovinu 16 ključa odlikuje jedna od glave 12 ključa aksijalno udaljena polovina 18 (prednja polovina 18 osovine 16 ključa) i jedna glavi 12 ključa aksijalno približena polovina 20 (zadnja polovina 20 osovine 16 ključa).

[0027] Osovinu 16 ključa odlikuje stabilizator 22 u polovini 18 aksijalno udaljenoj od glave 12 ključa (videti sliku 2). Stabilizator 22 raspolaže većom čvrstoćom od materijala osovine 16 ključa.

[0028] Stabilizator 22 je utisnut u prolaz 24, koji je izrađen, naročito probušen, u osovini 16 ključa. Utiskivanje stabilizatora 22 može da usledi direktno prilikom štancanja ključa 10 za cilindar brave. Prolaz 24 se proteže sa jedne strane 26 osovine 16 ključa na drugu stranu 28 osovine 16 ključa. Uzdužna osa 30 prolaza 24 je orijentisana poprečno ili ortogonalno u odnosu na aksijalni smer 14 (videti sliku 1).

[0029] Poprečni presek prolaza 24 može se smanjiti unutar prolaza 24 (nije prikazano). To se može uraditi pomoću obloge koja je postavljena povučeno u odnosu na bočnu površinu 32, 34 osovine ključa, koja redukuje poprečni presek prolaza 24. Alternativno tome, stabilizator 22 može da bude izrađen sa sfernim ili konveksnim poprečnim presekom.

[0030] Stabilizator 22 odlikuje izbočina 36, 38 koja je izdignuta iz osovine 16 ključa sa jedne ili sa obe strane i koja se koristi za kodiranje zaključavanja (videti slike 2 i 3 i 6). Ova izbočina 36, 38 može da dejstvuje dodatnim kodiranjem zaključavanja u pripadajućem cilindru brave. Alternativno, stabilizator 22 može da odlikuje samo jedna izbočina 36, 38 koja je izdignuta sa jedne strane ili može biti postavljena u ravni ili udubljena u odnosu na bočne površine 32, 34 osovine ključa (nije prikazano).

[0031] Osovina 16 ključa može imati najmanje još jedan dodatni umetak, koji je postavljen aksijalno između glave 12 ključa i stabilizatora 22 (nije prikazano). Taj dodatni umetak može kao funkcionalni umetak da preuzme dodatne funkcije. Dodatni umetak može da ima prethodno pomenutu izbočinu koja je izdignuta iz osovine 16 ključa sa jedne ili sa obe strane i koja se koristi za kodiranje zaključavanja, kodiranje bojom, piktogram i/ili RFID transponder, kao što je prethodno opisano.

[0032] Bočne površine 32, 34 osovine 16 ključa su izvedene paralelno jedna drugoj i bez profila. Drugim rečima, bočne površine 32, 34 su ravne i bez aksijalnih udubljenja ili uzvišenja.

[0033] Osovinu 16 ključa odlikuju urezi 40, 41 (isečci) koji služe za kodiranje zaključavanja, pri čemu je u predelu ureza 40 za kodiranje zaključavanja izrađena neprekidna spoljna ivica 42. Neprekidna spoljna ivica 42 formirana je pomoću prelaza 44 koji se proteže u aksijalnom smeru 14, na koji su sa obe strane postavljeni urezi 40, 41 za kodiranje zaključavanja. Pomoću ureza 40, 41 formira se dvoredni dizajn ureza sa prelazom 44 kao međuelementom (dva reda kodiranja zaključavanja 40, 41 sa međuelementom prelazom 44). Prelaz 44 se u odnosu na debljinu materijala osovine 16 ključa postavlja naročito u sredinu.

[0034] Ključ 10 za cilindar brave ovde je izrađen kao jednostrani ključ („konvencionalni profilni ključ za cilindar“). Kao jednostrani ključ, ključ 10 za cilindar brave može da se umetne u pripadajući cilindar brave samo u jednom položaju.

[0035] Ključ 10 za cilindar brave, naročito glava 12 ključa i osovina 16 ključa, mogu da imaju debljinu materijala od 1,5 mm do 2,5 mm, poželjno od 1,7 mm do 2,3 mm, poželjnije 1,8 mm do 2,2 mm, još poželjnije 2,0 mm. Ključ 10 za cilindar brave može da bude izrađen od metala sa niskim sadržajem nikla ili legure metala sa niskim sadržajem nikla, kao što je ranije opisano.

[0036] Slika 4 prikazuje dalji primer izvođenja ključa za cilindar brave, koji je kao celina označen pozivnim brojem 10. Predmetni ključ 10 za cilindar brave u velikoj meri odgovara izvođenju opisanom u vezi sa slikama 1-3. Zbog toga se, radi izbegavanja ponavljanja, pozivamo na ranije navode.

[0037] Kao odstupanje od toga, ključ 10 za cilindar brave može biti izrađen kao dvostrani ključ. Kao dvostrani (obrtni) ključ, ključ 10 za cilindar brave može da se da se umetne u pripadajući cilindar brave u više, u ovom slučaju u dva položaja. Stabilizator 22 može da bude postavljen u prednjoj polovini 18 osovine 16 ključa ili, kao što je ovde prikazano, u prednjoj trećini osovine 16 ključa.

[0038] Postupak za proizvodnju ključa 10 za cilindar brave sa glavom 12 ključa i osovinom 16 ključa koja se aksijalno proteže od glave 12 ključa može da se odvija na sledeći način: Ključ 10 za cilindar brave izrađuje se postupkom štancanja, odnosno kroz postupak štancanja dobija svoj oblik, obuhvatajući glavu 12 ključa i osovinu 16 ključa (ištancan nenarezan ključ).

[0039] Prilikom štancanja ključa 10 za cilindar brave, u polovinu 18 osovine 16 ključa udaljenu od glave 12 ključa uvodi se stabilizator 22 sa većom čvrstoćom od materijala osovine 16 ključa. Ovo se naročito postiže utiskivanjem stabilizatora 22 u osovinu 16 ključa. Takođe je moguće njegovo ubacivanje u prednju trećinu osovine 16 ključa. U toku procesa štancanja takođe se izrađuje prolaz 24 u koji se ubacuje stabilizator 22.

[0040] Tokom ili posle proseca oblikovanja štancanjem, u osovinu 16 ključa može da se uvede, naročito da se utisne, dodatni umetak. Kao funkcionalni umetak, dodatni umetak može preuzeti dodatne funkcije, kao što je ranije opisano.

Claims

PATENTNI ZAHTEVI

1. Ključ (10) za cilindar brave sa glavom (12) ključa i osovinom (16) ključa koja se proteže od glave (12) ključa u aksijalnom smeru (14), pri čemu osovina (16) ključa u polovini (18) aksijalno udaljenoj od glave (12) ključa sadrži stabilizator (22) koji raspolaže većom čvrstoćom od materijala osovine (16) ključa, naznačen time, što stabilizator (22) sadrži izbočinu (36, 38) za kodiranje zaključavanja koja je izdignuta sa jedne ili sa obe strane osnove (16) ključa.

2. Ključ (10) za cilindar brave prema zahtevu 1, naznačen time, što je stabilizator (22) utisnut u prolaz (24) koji je izrađen, naročito probušen, u osovini (16) ključa.

3. Ključ (10) za cilindar brave prema zahtevu 2, naznačen time, što je poprečni presek prolaza (24) redukovan unutar prolaza (24).

4. Ključ (10) za cilindar brave prema jednom od prethodnih zahteva, naznačen time, što osovina (16) ključa sadrži najmanje jedan dodatni umetak, koji je postavljen aksijalno između glave (12) ključa i stabilizatora (22).

5. Ključ (10) za cilindar brave prema zahtevu 4, naznačen time, što dodatni umetak sadrži izbočinu koja je izdignuta iz osovine (16) ključa sa jedne ili sa obe strane i koja se koristi za kodiranje zaključavanja, kodiranje bojom, piktogram i/ili RFID transponder.

6. Ključ (10) za cilindar brave prema jednom od prethodnih zahteva, naznačen time, što su bočne površine (32, 34) osovine (16) ključa paralelne jedna sa drugom i izrađene su bez profila.

7. Ključ (10) za cilindar brave prema jednom od prethodnih zahteva, naznačen time, što osovina (16) ključa ima ureze (40, 41) koji služe za kodiranje zaključavanja i što je u predelu ureza (40, 41) izrađena neprekidna spoljašnja ivica (42).

8. Ključ (10) za cilindar brave prema zahtevu 7, naznačen time, što je neprekidna spoljašnja ivica (42) formirana pomoću prelaza (44) koji se proteže u aksijalnom smeru (14), na kojem su sa obe strane postavljeni urezi (40, 41) za kodiranje zaključavanja.

9. Ključ (10) za cilindar brave prema jednom od prethodnih zahteva, naznačen time, što je ključ (10) za cilindar brave izrađen kao jednostrani ili dvostrani ključ.

10. Ključ (10) za cilindar brave prema jednom od prethodnih zahteva, naznačen time, što ključ (10) za cilindar brave, naročito glava (12) ključa i osovina (16) ključa, imaju debljinu materijala od 1,5 mm do 2,5 mm, poželjno od 1,7 mm do 2,3 mm, poželjnije 1,8 mm do 2,2 mm, još poželjnije 2,0 mm.

11. Ključ (10) za cilindar brave prema jednom od prethodnih zahteva, naznačen time, što je ključ (10) za cilindar brave izrađen od metala sa niskim sadržajem nikla ili legure metala sa niskim sadržajem nikla, naročito od nerđajućeg hromiranog čelika.

12. Postupak za proizvodnju ključa (10) za cilindar brave sa glavom (12) ključa i osovinom (16) ključa koja se aksijalno proteže od glave (12) ključa, pri čemu se ključ (10) za cilindar brave izrađuje u procesu štancanja, naznačen time, što se prilikom štancanja ključa (10) za cilindar brave u polovinu (18) osovine (16) ključa udaljenu u od glave (12) ključa ubacuje, naročito utiskuje, stabilizator (22) sa većom čvrstoćom od materijala osovine (16) ključa, pri čemu stabilizator (22) sadrži izbočinu (36, 38) koja je izdignuta iz osovine (16) ključa sa jedne ili sa obe strane i koja služi za kodiranje zaključavanja.

13. Postupak prema zahtevu 12, naznačen time, što se u osovinu (16) ključa ubacuje, naročito utiskuje, najmanje jedan dodatni umetak.

14. Sistem zaključavanja, koji sadrži ključ (10) za cilindar brave prema jednom od zahteva od 1 do 11 i pripadajući cilindar brave.