RS66655B1 - Kućište za pogon vrata kao i pogon vrata - Google Patents

Description

Opis

[0001] Ovaj pronalazak se odnosi na kućište za pogon vrata, posebno za zatvarač vrata, koje ima poklopac i bar jednu bočnu kapu za pokrivanje otvora na čeonoj strani poklopca u pokrivnom položaju bočne kape. Nadalje, pronalazak se odnosi na pogon vrata, posebno zatvarač vrata, sa kućištem.

[0002] Pogoni vrata i njihova kućišta su u suštini poznati. Pogoni vrata se, na primer, koriste kao zatvarači vrata kako bi omogućili automatsko pomeranje krila vrata za postupak zatvaranja. Sam pogon obično je smešten u zatvaračko telo, koje je prekriveno kućištem pogona vrata. Time se pogon štiti od prljavštine, oštećenja i/ili neovlašćenog pristupa. Takva kućišta, kako za pogone vrata, tako i za druge slične konstrukcije, mogu se naći u dokumentima EP 2754828 A2, EP 0508192 A2, CN 201943496 U ili DE 102019209409 A1.

[0003] Kod kućišta za pogone vrata, može pre svega biti predviđeno pokrivanje čeonih strana specijalnim bočnim kapama. Pričvršćivanje ovih bočnih kapa vrši se, na primer, pomoću kontura koje se pružaju iz tela zatvarača, kao što je opisano u dokumentu DE 102004012 637 B4. Međutim, ovaj način pričvršćivanja dovodi do povećanja dimenzija celog pogona vrata. Time se povećavaju i zahtevi za prostorom potrebnim za njegovu ugradnju.

[0004] Cilj ovog pronalaska je da se bar delimično otklone gore opisani nedostaci poznatih kućišta za pogone vrata, kao i pogona vrata iz dosadašnjeg stanja tehnike. Pre svega je cilj ovog pronalaska da se obezbedi kućište za pogon vrata kao i pogon vrata, koji uključuju bar jednu zasebnu bočnu kapu za pokrivanje čeone strane pogona vrata, koja je jednostavna za pričvršćivanje i istovremeno je izvedena da štedi prostor.

[0005] Navedeni cilj se rešava patentnim zahtevima. Pre svega cilj se ostvaruje kućištem za pogon vrata sa karakteristikama nezavisnog zahteva 1, kao i pogonom vrata sa karakteristikama nezavisnog zahteva 18. Dalje karakteristike i prednosti kućišta prema pronalasku, odnosno pogona vrata prema pronalasku, proizilaze iz zavisnih zahteva, opisa i crteža. Takođe, karakteristike i prednosti koje su opisane u vezi sa kućištem prema pronalasku mogu biti obezbeđene i pogonom vrata prema pronalasku, što omogućava odn. može da omogući naizmenično upućivanje na različita rešenja gore navedenog problema.

[0006] U skladu sa prvim izvođenjem pronalaska, zadatak se rešava kućištem za pogon vrata, posebno za zatvarač vrata, koje ima poklopac i bar jednu bočnu kapu za pokrivanje čeonog otvora poklopca u njegovom pokrivnom položaju. Prema pronalasku, predviđeno je da poklopac ima žlebni sklop sa dva žlebna kraka u obliku slova L, koji se protežu duž smera umetanja i nalaze se na unutrašnjem površinskom elementu poklopca formirajući odgovarajući žlebno ležište, pri čemu su žlebna ležišta okrenuta jedno ka drugom, pri čemu je nadalje na bočnoj kapi postavljen pričvrsni element, koji je orijentisan u smeru umetanja, pri čemu se pričvrsni element može umetnuti u žlebni sklop poklopca u smeru umetanja sve dok ne dođe do pokrivnog položaja bočne kape, a u pokrivnom položaju bočne kape je u žlebnom sklopu fiksiran spojem ostvarenim silom i/ili oblikom.

[0007] Kućište prema ovom pronalasku predviđeno je za upotrebu sa pogonom vrata, posebno sa zatvaračem vrata. Glavni deo kućišta čini poklopac, čija je dužina pružanja oblikovana prilagođeno veličini pogona vrata, odnosno njegovog zatvaračkog tela.

Prilagođeno oblikovana u smislu ovog pronalaska znači da je poklopac najmanje onoliko dugačak koliko i zatvaračko telo pogona vrata, ali može biti i duži. Drugim rečima, poklopac poželjno pokriva zatvaračko telo duž celog njegovog uzdužnog prostiranja. Mogući su izrezi u poklopcu, na primer za provlačenje pogonske osovine pogona vrata i/ili za elemente za prikazivanje i upravljanje.

[0008] Poklopac kućišta prema pronalasku je poželjno u obliku slova U,izveden sa dve bočne strane i osnovnom stranom postavljenom između njih. Na taj način, bar na jednoj čeonoj strani kućišta ostaje otvorena čeona površina koja nije pokrivena poklopcem. Da bi se takav čeoni otvor prekrio, prema ovom pronalasku predviđena je bočna kapa. Bočna kapa može biti dovedena u pokrivnu poziciju, u kojoj bočna kapa prekriva čeoni otvor, pri čemu u ovoj poziciji poželjno direktno naleže na poklopac. Za to, bočna kapa ima odgovarajuću veličinu kako bi se osiguralo potpuno prekrivanje čeonog otvora. Poželjno je da veličina bočne kape nadalje bude odabrana tako da u pokrivnoj poziciji ne prelazi preko ivica poklopca.

[0009] Suštinski za pronalazak je predviđeno da je bočna kapa u svojoj pokrivnoj poziciji fiksirana za poklopac pomoću uklapanja silom i/ili oblikom. U tu svrhu, poklopac sadrži žlebni sklop u koji se pričvrsni element bočne kape može umetnuti duž pravca umetanja. Kod poklopca, koji je suštinski u obliku slova U, žlebni sklop može biti poželjno postavljen na osnovnoj strani. Žlebni sklop i pričvrsni elementsu konstruisani prilagođeno jedan u odnosu na drugi tako da oblikom uklopljeno zahvatanje, a time vođenje pričvrsnog elementa prilikom umetanja duž pravca umetanja kroz žlebni sklop.

[0010] Za formiranje žlebnog sklopa su unutar poklopca na površinskom elementu postavljena dva žlebna kraka. Oba žleba kraka formiraju žlebno ležište, pri čemu su oba žlebna ležišta usmerena jedno ka drugom. U ova žlebna ležišta može se umetnuti pričvrsni elementbočne kape, pri čemu on ulazi u oba žlebna ležišta i kroz njih se vodi. Kao i ceo žlebni sklop pričvrsni element, tako se i oba žlebna ležišta protežu duž pravca umetanja i paralelno su usmerena jedno prema drugom. Pružanje žlebnih ležišta u pravcu umetanja je pre svega najmanje toliko dugačko da omogućava umetanje pričvrsnog elementa sve dok bočna kapa ne dostigne svoju pokrivnu poziciju. Poželjno je da žlebna ležišta duž pravca umetanja imaju konstantan poprečni presek upravan na pravac umetanja. Umetanje pričvrsnog elementa na ovaj način može biti naročito jednostavno omogućeno. Žlebni kraci su formirani u L-formi, pri čemu se žlebna ležišta mogu delimično formirati i putem dela površinskog elementa.

[0011] Pričvrsni elementje postavljen na bočnu kapu i proteže se duž pravca umetanja. Kod ravno izvedene bočne kape, ovo usmerenje pričvrsnog elementmože biti poprečno, poželjno upravno na bočnu kapu. Pričvrsni element je dalje konstruisan tako da fiksira bočnu kapu u njenoj pokrivnoj poziciji uklapanjem silom i/ili oblikom na žlebni sklop, a time i na poklopac. U tu svrhu, pričvrsni element može, na primer, da primeni silu na delove žlebnog sklopa, čime dolazi do zatezanja odn. stezanja prićvrsnog elementa u žlebnom sklopu. Takođe je zamislivo da odgovarajući delovi pričvrsnog elementa zahvate posebno oblikovane elemente žlebnog sklopa, čime se stvara spoj ostvaren oblikom poprečno na pravac umetanja.

[0012] Drugim rečima, kada je bočna kapa u svojoj pokrivnoj poziciji, pričvrsni element deluje zajedno sa žlebnim sklopom na način koji sprečava neželjeno odn. slučajno uklanjanje bočne kape iz pokrivnog položaja. Time se osigurava pouzdano prekrivanje čeonog otvora kućišta.

[0013] Ukratko, kućištem prema ovom pronalasku može da se omogući sigurno obavijanje ili prekrivanje pogona vrata, posebno njegovog zatvaračkog tela. Istovremeno se u skladu sa kućištem prema pronalasku usled konstrukcije i načina pričvršćivanja bočne kape direktno na poklopac može izbeći upotreba dodatnih elemenata, koji bi se inače pružali iz zatvaračkog tela radi pričvršćivanja bočne kape. Na taj način mogu se smanjiti zahtevi u pogledu prostora potrebnog za smeštaj pogona vrata.

[0014] Kod kućišta prema pronalasku pričvrsni element ima osnovno telo usmereno duž pravca umetanja i uređaj za fiksiranje postavljen na osnovnom telu, pri čemu osnovno telo ima dve uzdužne strane koje su upravno na pravac umetanja barem delimično razmaknute do maksimalne širine, tako da pri umetanju osnovno telo svakom uzdužnom stranom zahvata u svako od žlebnih ležišta i pri čemu uređaj za fiksiranje tokom i/ili nakon umetanja može biti pomeren iz početne u fiksnu poziciju, u kojoj bar jedan uređaj za fiksiranje fiksira bočnu kapu u njenoj pokrivnoj poziciji u žlebnom sklopu pomoću uklapanja ostvarenog silom i/ili oblikom. U izvođenju u skladu sa pronalaskom kućišta prema pronalasku drugim rečima je predviđeno da pričvrsni element u suštini ima dva glavna dela, naime osnovno telo i uređaj za fiksiranje. Kako će biti objašnjeno u nastavku, ova dva dela su oblikovana tako da ispunjavaju različite funkcije.

[0015] Pre svega osnovno telo ima produženje poprečno u odnosu na pravac umetanja, koje osigurava da osnovno telo zahvata u oba žlebna ležišta u žlebnom sklopu poklopca. Dve uzdužne strane osnovnog tela, koje su bar delimično razmaknute u maksimalnoj širini, time su tokom i nakon završetka umetanja pričvrsnog elementa u žlebni sklop postavljene u žlebnom sklopu u po jednom od žlebnih ležišta, naročito u međusobnom kontaktu. Drugim rečima se ovim uzdužnim stranama, a time i osnovnim telom pričvrsnog elementa, omogućava vođenje pričvrsnog elementa tokom kao i nakon umetanja u žlebni sklop.

[0016] S obzirom da se, kako je gore navedeno, pričvrsni element već vodi kroz osnovno telo u žlebnom sklopu, dodatno prisutni uređaj za fiksiranje može biti posebno dizajniran za ostvarivanje pričvršćivanja bočne kape u žlebnom sklopu uklapanjem putem sile i/ili oblika. U tu svrhu je predviđeno da uređaj za fiksiranje može zauzimati početni položaj i fiksni položaj. Početni položaj je onaj koji uređaj za fiksiranje zauzima pre umetanja pričvrsnog elementa u žlebni sklop. Tokom i/ili nakon umetanja, uređaj za fiksiranje može biti pomeren iz početnog položaja u fiksni položaj, koji je drugčiji od početnog položaja. Kućište prema pronalasku je naznačeno time što može biti omogućeno premeštanje uređaja za fiksiranje iz početnog u fiksni položaj usled elastičnog izvođenja samog uređaja za fiksiranje odn. elastičnim postavljanjem na osnovno telo. Pre svega je fiksni položaj uređaja za fiksiranje odabran tako da dolazi do fiksiranja bočne kape u žlebnom sklopu uklapanjem putem sile i/ili oblika.

[0017] Ukratko, podela pričvrsnog elementa na najmanje osnovno telo i uređaj za fiksiranje omogućava da se, s jedne strane, vodi pričvrsni element u žlebnom sklopu, a s druge strane, da se realizuje fiksiranje silom i/ili oblikom kroz različite delove pričvrsnog elementa. Na taj način može se na jednostavan način omogućiti prilagođavanje osnovnog tela i uređaja za fiksiranje odgovarajućoj nameni.

[0018] Pored toga kod kućišta prema pronalasku može biti predviđeno da osnovno telo ima, posebno kružni, okvirni element za vođenje pričvrsnog elementa u žlebnom sklopu, pri čemu okvirni element bar delimično formira uzdužne strane. Poželjno može biti predviđeno da okvirni element osnovnog tela u potpunosti okružuje pričvrsni element. Na taj način se može povećati stabilnost pričvrsnog elementa, na primer, protiv uvijanja.

[0019] Nadalje, kućište prema pronalasku može uključivati da uređaj za fiksiranje sadrži najmanje jedan stezni element, pri čemu taj bar jedan stezni element ima fiksni kraj kojim je stezni element pričvršćen za osnovno telo i može elastično da se izvede iz osnovnog položaja, pri čemu je nadalje bar jedan stezni element u fiksnom položaju uređaja za fiksiranje pomeren u iskrenuti položaj različit od osnovnog i time pričvrsni element silom fiksira u žlebnom sklopu. Iskretanjem steznog elementa iz osnovnog u iskrenuti položaj, uglavnom zbog elastičnosti steznog elementa i usled povezanosti fiksnog kraja steznog elementa sa osnovnim telom, stvara se sila koja deluje na stezni element u pravcu njegovog osnovnog položaja. Ova sila omogućava da se pričvrsni element silom fiksira u rasporedu žleba. Posebno se poželjno iskretanje steznog elementa može izazvati delovima žlebnog sklopa.

[0020] U dodatnom izvođenju kućišta prema pronalasku može biti predviđeno da uređaj za fiksiranje sadrži stezni element prve vrste, koji se prostire poprečno u odnosu na smer umetanja i ima slobodan kraj nasuprot fiksnom kraju. Taj slobodan kraj se proteže poprečno u odnosu na smer umetanja u pravcu jednog od žlebnih krakova preko jedne od uzdužnih strana osnovnog tela, čime se omogućava da se stezni element prve vrste pri umetanju, usled oslanjanja slobodnog kraja na jedan od dva žlebna kraka, iskreće u položaj iskretanja suprotno od smera umetanja i na taj način omogućava uklapanje pričvrsnog elementa putem sile u žlebnom sklopu, naročito samostalno zaustavljanje.

[0020] U daljem izvođenju kućišta prema pronalasku može biti predviđeno da uređaj za fiksiranje ima stezni element prve vrste, koji se prostire poprečno u odnosu na smer umetanja i ima slobodan kraj suprotan fiksnom kraju, koji štrči poprečno u odnosu na pravac umetanja u pravcu jednog od dva žlebna kraka i prelazi jednu od uzdužnih strana osnovnog tela čime se stezni element prve vrste tokom umetanja naleganjem prvog slobodnog kraja na jednom od dva žlebna kraka nasuprot smeru umetanja može iskrenuti u iskrenuti položaj i time se pričvrsni element može fiksirati u žlebnom sklopu uklapanjem putem sile, pre svega samozaključavanjem.

[0021] U ovom pronalasku izraz „stezni element prve vrste“ opisuje konkretno izvođenje steznog elementa u skladu sa prvom vrstom, drugim rečima prvi mogućnost izvođenja steznog elementa u smislu pronalaska. U nastavku će kao deo pronalaska biti opisani i drugi stezni elementi koji su izvedeni po dodatnim mogućnostima izvođenja, dakle na primer druge vrste, treće vrste itd. Izrazom „stezni element….. vrste“ se u skladu sa pronalaskom mogu praviti razlike između različitih obika izvođenja korišćenih steznih elemenata. Stezni elementi različitih vrsta se mogu koristiti sami za sebe, ukoliko je tehnički smisleno i moguće, i u proizvoljnoj kombinaciji.

[0022] Stezni element prve vrste, koji svojim slobodnim krajem štrči preko odgovarajuće uzdužne strane osnovnog tela, kontaktira ovaj slobodan kraj prilikom umetanja pričvrsnog elementa sa jednim od dva žlebna kraka žlebnog sklopa. Pošto je suprotan fiksni kraj postavljen na osnovno telo, automatski dolazi do iskretanja slobodnog kraja suprotno od pravca umetanja. Čak i u pokrivnom položaju, stezni element prve vrste ostaje u ovom iskrenutom položaju, u kojem je slobodan kraj suprotno od pravca umetanja iskrenut iz osnovnog položaja. Kretanje pričvrsnog elementa, a time i bočne kape suprotno od pravca umetanja zahteva suprotan pokret slobodnog kraja steznog elementa prve vrste, što je međutim sprečeno njegovom dužinom. Poželjno se ova dužina može odabrati tako da se ugao α iskretanja steznog elementa prve vrste, koji opisuje iskretanje elementa iz njegove osnovne pozicije u njegov položaj iskretanja, postavi tako da zajedno sa koeficijentom prianjanja µHodgovarajućeg žlebnog kraka dođe do samozaključavanja ( α< tan<-1>µH). Na ovaj način se može veoma jednostavno i sigurno omogućiti silom ostvareno fiksiranje bočne kape u pokrivnom položaju, jer se posebno sa malim naprezanjima steznog elementa prve vrste mogu generisati velike sile zadržavanja. Gubitak fiksacije usled zamora materijala steznog elementa prve vrste može da se izbegne.

[0023] Nadalje kućište prema pronalasku može u tom smislu da bude dalje razvijeno tako da slobodan kraj ima zaobljeni kontaktni deo za naslanjanje na žlebni krak. Zaobljen u smislu pronalaska ovde na primer, oblikovanje spoljašnje konture slobodnog kraja kao konveksnog poligona, kao luka elipse ili kao luka kruga, pa sve do polukružnog oblika. Takođe su moguće kombinacije različitih takvih oblika. Posebno, zahvaljujući ovakvom zaobljenom kontaktnom delu, omogućeno je sigurno naslanjanje slobodnog kraja na žlebni krak, nezavisno od postojećeg iskretanja steznog elementa prve vrste. Time se može sprečiti gubitak samozaključavajuće fiksacije, koji bi mogao nastati zbog nesigurnog naslanjanja slobodnog kraja na žlebni krak ili se bar može smanjiti rizik od takvog gubitka.

[0024] I prema drugoj varijanti izvođenja kućišta prema pronalasku, može biti predviđeno da slobodni kraj ima u odnosu na smer umetanja u iskošeni pomoćni element za umetanje pričvrsnog elementa u žlebni sklop pri čemu pre svega pomoćni element za umetanje može biti raspoređen u nastavku kontaktnog dela u smeru umetanja. I pričvrsni element sa steznim elementom prve vrste može da se uvede u žlebni sklop duž pravca umetanja. Pošto slobodni kraj steznog elementa prve vrste štrči izvan uzdužne strane osnovnog tela pričvrsnog elementa, nije moguće isključiti mogućnost zaglavljivanja slobodnog kraja, naročito kontaktnog dela, na odgovarajućem žlebnom kraku. Prisustvo iskošene pomoćnog elementa za umetanje, koji može biti postavljen direktno ispred kontaktnog dela u smeru umetanja, omogućava sigurno započinjanje iskretanja steznog elementa prve vrste iz njegovog osnovnog položaja ka položaju iskretanja. Tako se može sprečiti gore opisano zaglavljivanje.

[0025] Poželjno kućište prema ovom pronalasku može nadalje biti oblikovano tako da se stezni element prve vrste pruža poprečno u odnosu na smer umetanja najmanje preko polovine, a poželjno najmanje tri četvrtine, maksimalne širine osnovnog tela. Što je veće pružanje steznog elementa prve vrste u odnosu na smer umetanja, to je manji potreban ugao α iskretanja kako bi se osigurala dovoljna fiksacija celog pričvrsnog elementa u žlebnom sklopu. Pokazalo se da je posebno povoljno pružanje preko polovine, a još bolje preko tri četvrtine maksimalne širine osnovnog tela, jer se na taj način ne samo značajno smanjuje ugao α iskretanja, već se istovremeno obezbeđuje sigurno postavljanje fiksnog kraja steznog elementa prve vrste na osnovnom telu.

[0026] Alternativno ili dodatno, kućište prema ovom pronalasku može biti naznačeno tako da uređaj za fiksiranje poseduje dva stezna elementa druge vrste, koji su raspoređeni na uzdužnim stranama osnovnog tela, posebno na okvirnom elementu, i koji se prilikom umetanja mogu dovesti iz osnovnog položaja u položaj iskretanja usled kontakta sa odgovarajućom žlebnim krakom. Drugim rečima, pokret umetanja dovodi do iskretanja steznih elemenata druge vrste poprečno u odnosu na pravac umetanja. Kraj određenog steznog elementa druge vrste koji je suprotan u odnosu na njegov fiksni kraj može takođe biti oblikovan kao fiksni kraj postavljen za osnovno telo ili kao pokretni kraj, koji nije povezan sa osnovnim telom. Pošto su stezni elementi druge vrste elastično postavljeni za osnovno telo, ostvaruje se već prethodno opisano fiksiranje pričvrsnog elementa u žlebnom sklopu uklapanjem silom, koje ostaje i nakon dostizanja pokrivnog položaja putem bočne kape.

[0027] Prema dalje razvijenoj varijanti kućišta prema pronalasku, može biti predviđeno da uređaj za fiksiranje poseduje dodatni stezni element treće vrste, koji se pruža suprotno od pravca umetanja i koji je, naročito u sredini, raspoređen između uzdužnih strana osnovnog tela, pri čemu tokom umetanja, slobodni kraj steznog elementa treće vrste, koji je suprotan njegovom fiksnom kraju, može biti doveden iz osnovnog položaja u položaj iskretanja kontaktom sa površinskim elementom žlebnog sklopa. Kao što je gore opisano, stezni elementi druge vrste se iskreću poprečno u odnosu na pravac umetanja pomoću žlebnih krakova. Budući da ovi žlebni kraci usled proizvodnog procesa često imaju oštre ivice može doći do abrazije materijala sa steznih elemenata druge vrste, čime se steznim elementima može umanjiti silom ostvareno fiksiranje pričvrsnog elementa u žlebnom sklopu. Dodatnim steznim elementom treće vrste može se generisati dodatna stezna sila, koja, za razliku od steznih elemenata druge vrste, deluje na površinski element žlebnog sklopa. Na ovaj način mogu se ostvariti visoke stezne i pritisne sile, što osigurava pouzdano fiksiranje pričvrsnog elementa u žlebnom sklopu uklapanjem putem sile. Posebno, sigurno fiksiranje pomoću uklapanja silom može biti ostvareno čak i samim steznim elementom treće vrste.

[0028] Poželjno kod kućišta prema ovom pronalasku može nadalje biti predviđeno da slobodni kraj steznog elementa treće vrste ima iskošenu pomoćni element za umetanje u smeru umetanja i/ili upravljački deo za ručno aktiviranje, čime se olakšava umetanje pričvrsnog elementa u žlebni sklop. Da bi stezni element treće vrste mogao da primeni prethodno opisanu steznu silu na površinski element, stezni element treće vrste je oblikovan tako da u osnovnom položaju steznog elementa slobodni kraj steznog elementa prilikom umetanja udara o čeoni kraj površinskog elementa. Time umetanje celokupnog pričvrsnog elementa u žlebni sklop nije moguće dok je stezni element treće vrste u svom osnovnom položaju. Zahvaljujući iskošenom pomoćnom elementu za umetanje može se omogućiti automatsko iskretanje steznog elementa treće vrste u smeru iskrenutog položaja kada njegov slobodni kraj dođe u kontakt sa čeonim krajem površinskog elementa. Isti efekat može se postići pomoću upravljačkog dela za ručno aktiviranje. Sve u svemu, automatskim ili manuelnim iskretanjem steznog elementa treće vrste u pravcu njegovog položaja iskretanja može da se olakša umetanje celokupnog pričvrsnog elementa u žlebni sklop.

[0029] Pored toga, kućište prema pronalasku može biti izvedeno tako da osnovno telo poseduje ležište za pričvrsno sredstvo, poželjno za vijak i odgovarajuću maticu, pri čemu je naročito centralno smešteno između uzdužnih strana osnovnog tela i prostire se poprečno u odnosu na površinski element žlebnog sklopa, kroz celokupno osnovno telo, pri čemu u pokrivnom položaju pričvrsnog elementa, umetanjem pričvrsnog sredstva u ležište, pričvrsni element se dodatno može fiksirati u žlebnom sklopu uklapajem putem sile. I dodatnim pričvrsnim sredstvom, poput vijka, poželjno vijka sa odgovarajućom maticom, može pomoći u smanjenju opasnosti od gubitka fiksiranja pričvrsnog elementa putem uklapanja silom usled abrazije materijala sa steznih elemenata druge vrste. Pričvrsno sredstvo može biti postavljeno u ležište i pritisnuto o površinski element. Time se takođe obezbeđuje sigurno fiksiranje pričvrsnog elementa u žlebnom sklopu uklapanjem silom.

[0030] Alternativno ili dodatno, kućište prema ovom pronalasku može biti naznačeno time da uređaj za fikaisranje ima stezni deo koji je postavljen između dva stezna elementa druge vrste, pri čemu stezni deo, poželjno manuelnim delovanjem, može da se dovede u stezni položaj, u kojem stezni segment pritiska dva stezna elementa druge vrste u pravcu položaja iskretanja steznog elementa druge vrste. Drugim rečima, kada je stezni deo u svom steznom položaju može se osigurati da stezni elementi druge vrste ostanu u svom odgovarajućem položaju iskretanja. Time se može dodatno povećati čvrstoća i sigurnost fiksiranja pričvrsnog elementa u žlebnom sklopu koje obezbeđuju stezni elementi druge vrste.

[0031] Poželjno, kućište prema pronalasku može biti dodatno razvijeno tako da stezni deo ima prve ustavljačke površine, a dva stezna elementa druge vrste imaju odgovarajuće druge ustavljačke površine, pri čemu se, kada je stezni deo u svom steznom položaju, prve i druge ustavljačke površine u paru zahvataju jedna u drugu uklapanjem oblikom i time drže stezni deo u njegovom steznom položaju. Prve i druge ustavljačke površine su u tu svrhu poželjno orijentisane upravno na pravac kretanja steznog elementa u njegov stezni položaj. Na taj način se može sigurno sprečiti neželjeno uklanjanje stežnog elementa iz njegovog steznog položaja, a samim tim i gubitak osiguranja steznih elemenata druge vrste u njihovom položaju iskretanja.

[0032] Opet alternativno ili dodatno, kućište prema ovom pronalasku može biti izvedeno i tako da uređaj za fiksiranje ima stezni element četvrte vrste koji je, naročito centralno, postavljen između uzdužnih strana osnovnog tela i koji između svog fiksnog kraja i fiksnom kraju suprotnog slobodnog kraja ima zateznu stopu, pri čemu slobodni kraj nadalje ima prvi ustavljački breg, a na površinskom elementu žlebnog sklopa postavljen je odgovarajući drugi ustavljački breg, pri čemu se kod bočne kape u njenom pokrivnom položaju stezni element četvrte vrste može iskrenuti u pravcu površinskog elementa kako bi dostigao položaj iskretanja, i pri čemu se zatezna stopa može pritisnuti o površinski element, i pri čemu u položaju iskretanja, prvi i drugi ustavljački breg zahvataju jedan u drugi uklapanjem oblikom i time drže stezni element četvrte vrste u njegovom položaju iskretanja. Sveukupno, stezni element četvrte vrste može vršiti zateznu silu na površinski element. Za razliku od steznih elemenata prve, druge ili treće vrste, ova zatezna sila ne proizlazi iz povratne sile elastičnog iskretanja određenog steznog elementa, već se generiše zatezanjem steznog elementa četvrte vrste o površinski element preko njegove zatezne stope, pri čemu ga drže ustavljački bregovi, koji zahvataju jedan u drugi uklapanjem oblikom. Budući da je zatezna stopa postavljena između fiksnog i slobodnog kraja steznog elementa četvrte vrste, primenom zakona o poluzi mogu se postići posebno visoke zatezne sile, a time izuzetno sigurno silom ostvareno fiksiranje pričvrsnog elementa u žlebnom sklopu.

[0033] U daljem obliku izvođenja kućišta prema pronalasku može biti predviđeno da uređaj za fiksiranje ima element za vođenje, koji upravno u odnosu na smer umetanja makar delimično ima maksimalnu širinu osnovnog tela i elastično je postavljen na osnovnom telu, pri čemu je osnovno telo postavljeno između bočne kape i elementa za vođenje duž smera umetanja, pri čemu nadalje element za vođenje sa osnovnim telom formira ugao postavljanja koji, posebno u početnom položaju uređaja za fiksiranje, iznosi između 160° i 178°, a poželjno 175°, i/ili u fiksnom položaju uređaja za fiksiranja najmanje u suštini 180°. Time što vodeći element takođe, bar delimično, ima maksimalnu širinu osnovnog tela, može se osigurati da i vodeći element zahvata u oba žlebna ležišta žlebnog sklopa. Tokom umetanja pričvrsnog elementa u žlebni sklop, najpre se element za vođenje uvodi u žlebna ležišta žlebnog sklopa. Nakon toga, bočna kapa se naginje oko ugla postavljanja, omogućavajući umetanje i osnovnog tela u žlebni sklop. Konačno se i osnovno telo umeće u žlebni sklop dok bočna kapa ne dostigne svoju pokrivnu poziciju.Kada je pričvrsni element potpuno umetnut u žlebni sklop, stvara se napetost između osnovnog tela i elementa za vođenje jer se prethodno opisano naginjanje bočne kape iskreće na osnovnom telu elastično postavljeni element za vođenje iz njegove osnovne pozicije. Na taj način pričvrsni element može u žlebnom sklopu da se stegne ukapanjem putem sile i time da se fiksira.

[0034] Kućište prema pronalasku takođe može biti izvedeno tako da uređaj za fiksiranje ima najmanje jednu na osnovnom telu postavljenu pričvrsnu stezaljku kao i dva zahvatna dela, pri čemu nadalje svaki od žlebnih krakova obuhvata odgovarajući utor, pri čemu se tokom umetanja pričvrsnog elementa u žlebni sklop najmanje jedna pričvrsna stezaljka usled dejstva žlebnih kraka na zahvatne delove može elastično iskrenuti i prilikom postizanja fiksnog položaja najmanje jedna pričvrsna stezaljka se iz iskretanja vraća u početni položaj i zahvatni delovi zahvataju u određeni utor, a time se pričvrsni element uklapanjem oblikom fiksira u žlebnom sklopu. Za razliku od prethodno opisanih oblika izvođenja kućišta prema pronalasku sa fiksiranjem uklopljenim silom, u ovom obliku izvođenja se alternativno ili dodatno može omogućiti oblikom uklopljeno fiksiranje pričvrsnog elementa u žlebnom sklopu. U tu svrhu pre svega žlebni kraci imaju utore, u koje mogu da zahvate odgovarajući prisutni zahvatni delovi. Elastičnim iskretanjem i naknadnim vraćanjem najmanje jedne pričvrsne stezaljke može da se osigura da sprovodi zahvatanje zahvatnim delovima u određene ispuste uklapanjem silom. Time obrazovani spoj ostvaren oblikom je pre svega poprečno, poželjno upravno usmeren u odnosu na smer umetanja tako da može da se postigne sigurno fiksiranje pričvrsnog elementa ostvareno oblikom u žlebnom sklopu.

[0035] U skladu sa dodatnim izvođenjem kućište prema pronalasku može biti naznačeno time da uređaj za fiksiranje ima pričvrsnu stezaljku, pri čemu su oba zahvatna dela postavljena na jednoj pričvrsnoj stezaljci i pri čemu prilikom umetanja pričvrsnog elementa u žlebni sklop pričvrsna stezaljka može da se iskrene dejstvom žlebnih kraka na zahvatne delove, naročito na nagibne površine zahvatnih delova, u pravcu površinskog elementa, ili da površinski element obuhvata dve pričvrsne stezaljke, pri čemu je na svakoj pričvrsnoj stezaljci postavljen jedan od zahvatnih elemenata i pri čemu tokom umetanja pričvrsnog elementa u žlebni sklop obe pričvrsne stezaljke mogu da se iskrenu okrenute jedna prema drugoj dejstvom žlebnih kraka, naročito nagibnih površina žlebnih kraka, na zahvatne delove. Za različite pogone vrata, kućišta prema pronalasku mogu biti predviđena u različitim geometrijama, na primer kako bi zadovoljila različite zahteve u vezi sa raspoloživim ugradnim prostorom. To može dovesti i do različitih izvođenja žlebnog sklopa kod kućišta prema pronalasku. Gore opisana izvođenja uređaja za fiksiranje razlikuju se pre svega po tome što u prvom izvođenju jedina prisutna pričvrsna stezaljka može da se iskrene u smeru površinskog elementa, dok u drugom obliku izvođenja dve prisutne pričvrsne stezaljke mogu da se iskrenu jedna prema drugoj unutar žlebnog sklopa. Ovi oblici izvođenja se, dakle, pre svega razlikuju po potrebnom ugradnom prostoru, pri čemu drugi oblik izvođenja omogućava ravnije izvođenje. Zaključno, može se izabrati odgovarajuće izvođenje žlebnog sklopa kao i pripadajućeg pričvrsnog elementa za različita kućišta prema pronalasku.

[0036] Nadalje se zadatak rešava pogonom vrata prema pronalasku, naročito zatvaračem vrata, sa kućištem. Pogon vrata prema pronalasku naznačen je time što kućište izvedeno prema jednom od prethodno opisanih oblika izvođenja. Pogon vrata prema pronalasku time ima sve karakteristike i prednosti, koje su prethodno opisane u vezi sa kućištem prema pronalasku.

[0037] Pronalazak će u nastavku biti opisan pozivanjem na slike. Elementi sa istom funkcijom i načinom dejstva su na slikama snabdeveni istim pozivnim oznakama.

[0038] Šematski je prikazano:

Slika 1 pogon vrata prema pronalasku sa kućištem prema pronalasku, Slika 2 poklopac kućišta prema pronalasku,

Slika 3 pričvrsni element prvog izvođenja kućišta prema pronalasku, Slika 4 montažu kućišta prema pronalasku sa slike 3,

Slika 5 drugo izvođenje kućišta prema pronalasku,

Slika 6 montažu kućišta prema pronalasku sa slike 5,

Slika 7 treće izvođenje kućišta prema pronalasku,

Slika 8 prvi deo montaže kućišta prema pronalasku sa slike 7,

Slika 9 drugi deo montaže kućišta prema pronalasku sa slike 7,

Slika 10 četvrto izvođenje kućišta prema pronalasku,

Slika 11 peto izvođenje kućišta prema pronalasku,

Slika 12 prvi deo montaže kućišta prema pronalasku sa slike 11,

Slika 13 drugi deo montaže kućišta prema pronalasku sa slike 11,

Slika 14 pričvrsni element šestog izvođenja kućišta prema pronalasku, Slika 15 montažu kućišta prema pronalasku sa slike 14,

Slika 16 pričvrsni element sedmog izvođenja kućišta prema pronalasku, Slika 17 montažu kućišta prema pronalasku sa slike 16,

Slika 18 pričvrsni element osmog izvođenja kućišta prema pronalasku, Slika 19 montažu kućišta prema pronalasku sa slike 18,

Slika 20 deveto izvođenje kućišta prema pronalasku,

Slika 21 montažu kućišta prema pronalasku sa slike 20.

[0039] Slika 1 prikazuje u eksplodiranom pogledu pogon 300 vrata prema pronalasku, koji je na primeru izveden kao zatvarač vrata. Telo 302 zatvarača može biti postavljeno na montažnu ploču 308, koja se, pak, može pričvrstiti, na primer, na zid ili nadvratnik (nijedno nije prikazano). Pogonska osovina 304 može biti povezana s pogonskom vezom 306 , preko koje se krilo vrata (takođe nije prikazano) može pokretati.

[0040] Za pokrivanje pre svega tela 302 zatvarača je kod pogona vrata 300 predviđeno kućište 200 prema pronalasku, koje pre svega ima poklopac 20 kao i bočnu kapu 10 na jednom, kao što je prikazano poželjno na oba, čeona kraja. Bočne kape 10 u pokrivnom položaju poželjno u potpunosti pokrivaju, kao što je prikazano, otovore na čeonim stranama poklopca 20. Različita izvođenja kućišta 200 prema pronalasku opisana su u odnosu na naredne sl. 2 do 21, pri čemu iako su pojedinačne mogućnosti izvođenja prikazane i opisane odvojeno, mogu da se realizuju i u proizvoljnim tehnički mogućim kombinacijama u kućištu 200 prema pronalasku.

[0041] Na sl. 2 je na prikazu prikazano suštinsko izvođenje poklopca 20 kućišta 200 prema pronalasku. Prikazani poklopac 20 je u suštini formiran u obliku slova U sa dve bočne strane i osnovnom stranom.Na osnovnoj strani je nadalje predviđen žlebni sklop 22, koji se u unutrašnjosti poklopca 20 prostire suž smera 14 umetanja. Alternativno žlebni sklop 22 može biti postavljen na jednoj od bočnih strana odn. u drugom izvođenju poklopca 20 i na bilo kom drugom odgovarajućem mestu. Žlebni sklop 22 obrazuju dva žlebna kraka 24 i površinski element 25 osnovne strane, koji se nalazi između njih. Kao što je prikazano žlebni kraci 24 formirani su u obliku slova L. U ovom slučaju određeni žlebni krak 24 zajedno sa susednim površinskim elementom 26 obrazuje žlebno ležište 28, koje se takođe prostire u pravcu 14 umetanja, pri čemu su na taj način obrazovana žlebna ležišta 28 okrenuta jedno ka drugom. Moguće je i oblikovanje određenog žlebnog ležišta 28 sa jednim od žlebnih kraka 24 (nije prikazano).

[0042] Naknadno opisani oblici izvođenja kućišta 200 prema pronalasku u suštini obuhvataju poklopac 20, kao što je opisan na sl.1. Samo oblici izvođenja, koji su opisani pozivanjem na sl. 18 do 21, imaju blago modifikovane žlebne krake 24, na šta će uslediti poseban osvrt. Inače će, kako bi se izbegla ponavljanja, u nastavku biti upućeno na opis poklopca 20 uz pozivanje na sl.2. Nadalje je u svim oblicima izvođenja bočne kape 10 prikazane na sl. 3 do 21 postavljen pričvrsni element 12, koji se prostire duž pravca 14 umetanja. Makar direktno na bočnoj kapi 10 određeni pričvrsni element 12 ima osnovno telo 40, koje se, u zavisnosti od izvođenja, može prostirati i izvan njega dalje u pravcu 14 umetanja. Pre svega osnovno telo 40 upravno u odnosu na pravac 14 umetanja makar delimično ima maksimalnu širinu između dveju uzdužnih strama 42 osnovnog tela 40. Ova maksimalna širina je takvih dimenzija, da prilikom umetanja prčivrsnog elementa 12 u žlebni sklop 22 osnovno telo 40 sa obe uzdužne strane 42 zahvata u po jedno žlebno ležište 28 žlebnog sklopa 22. Vođenje pričvrsnog elementa 12 u žlebnom sklopu 22 je time omogućeno samim osnovnim telom 40.

[0043] Prethodno opisane karakteristike, pre svega osnovnog tela 40 i pričvrsnog elementa 12 sve imaju oblike izvođenja kućišta 200 prema pronalasku opisane u nastavku tako da se na ovo ukazuje kako ne bi došlo do nepotrebnih ponavljanja.

[0044] Na osnovnom telu 40 je nadalje postavljen po jedan uređaj 50 za fiksiranje, koji se razlikuje u oblicima izvođenja opisanim u nastavku. Uređajem 50 za fiksiranje se obezbeđuje po jedno silom i/ili oblikom ostvareno fiksiranje pričvrsnog elementa 12 u žlebnom sklopu 22, a time bočne kape 10 u njenom pokrivnom položaju. U nastavku se detaljno pisuju pojedinačni oblici izvođenja različitih uređaja 50 za fiksiranje.

[0045] Sl.3 i 4 prikazuju prvo oblik izvođenja kućišta 200 prema pronalasku, pri čemu je na sl. 3 prikazan pre svega prikaz na pričvrsni element 12, na sl. 4 dva koraka montaža odgovarajućeg kućišta 200 u polutransparentnom prikazu. U ovom obliku izvođenja uređaj 50 za fiksiranje obuhvata stezni element 60 prve vrste. Stezni element 60 prve vrste ima čvrst kraj 62, preko kojeg je povezan sa osnovnim telom, a time je postavljen na njemu. Prikazani stezni element 60 prve vrste se prostire poprečno u odnosu na pravac 14 umetanja preko otprilike tri četvrtine maksimalne širine 44 i svojim slobodnim krajem 64 štrči preko odgovarajuće uzdužne strane 42 osnovnog tela 40.

[0046] Ovo uzrokuje, kao što je vidljivo na sl.4, da se prilikom umetanja pričvrsnog elementa 12 u žlebni sklop 22 unutar poklopca 20 (uporedi sl. 2) stezni element 60 iz svoje osnovne pozicije prikazane na slici 3 iskrene u svoj položaj iskretanja suprotno od smera umetanja 14. Pomoćni element 68 za umetanje na slobodnom kraju 64 sprečava zaglavljivanje steznog elementa 60. Zaobljeni kontaktni deo 66 omogućava sigurno naleganje slobodnog kraja 64 na žlebni krak 24, nezavisno od tačke naleganja. Ukupno, opisano iskretanje steznog elementa 60 prve vrste omogućava, posebno samozaključavajuće silom ostvareno fiksiranje pričvrsnog elementa 12 u žlebnom sklopu 22.

[0047] Drugi mogući oblik izvođenja kućišta 200 prema pronalasku prikazan je na slikama 5 i 6, na slici 5 je prikazan u iskošenom prikazu pre montaže, dok je na slici 6 prikazan tokom montaže u bočnom preseku (leva slika), kao i nakon završetka montaže takođe u bočnom

1

preseku kao i u poluprovidnom pogledu odozgo (slike desno).U ovom obliku izvođenja, uređaj 50 za fiksiranje sadrži dva stezna elementa 70 druge vrste i jedan stezni element 80 treće vrste. Dva stezna elementa 70 druge vrste su spolja postavljena preko dva fiksna kraja 72 na svakoj od uzdužnih strana 42 osnovnog tela 40. Prilikom umetanja u žlebni sklop 22 unutar poklopca 20 (uporedi sliku 2), stezni elementi 70 druge vrste se pritiskaju prema unutra upravno na smer umetanja 14 i time se pomoću žlebnih kraka 24 iskreću u njihove položaje iskretanja, vidi pre svega pogled odozgo na desnm prikazu slike 6. Stezni element 80 treće vrste je preko svog fiksnog kraja 82 postavljen na osnovno telo 40 centralno između uzdužnih strana 42 na okvirnom elementu 46 osnovnog tela 40 i to tako da je usmeren suprotno od smera umetanja 14. Nadalje, stezni element 80 treće vrste ima slobodan kraj 84, koji, kao što se vidi na levom prikazui slike 6, u osnovnoj poziciji udara o površinski element 26 žlebnog sklopa 22 tokom umetanja. Pomoću pomoćnog elementa 86 za umetanje, koji je iskošen u odnosu na smer umetanja 14, slobodan kraj 84 se automatski iskreće prilikom umetanja tako da se stezni element 80 treće vrste nalazi u položaju iskretanja, u kojem, posebno kada uređaj 50 za fiksiranje 50 na kraju umetanja zauzme svoj fiksni položaj, pričvrsni element 12 u žlebnom sklopu 22 čvrsto fiksira uklapanjem silom. Mogući materijalni gubici steznih elemenata 70 druge vrste uzrokovani struganjem o oštre ivice žlebnih krakova 24, mogu se time kompenzovati.

[0048] Slike 7 do 9 prikazuju još jedan mogući oblik izvođenja kućišta 200 prema pronalasku, koji je sličan obliku izvođenja prikazanom na sl.5 i 6, te se u osnovi može pozvati na prethodni opis. Sl. 7 prikazuje kućište 200 u iskošenom pogledu pre montaže, sl. 8 tokom montaže u dva bočna preseka, a slika 9 nakon završene montaže u bočnom preseku (leva slika) i poluprovidnom pogledu odozgo (desna slika). I u ovom obliku izvođenja, pričvrsni element 12, odnosno njegov uređaj 50 za fiksiranje, sadrži dva odgovarajuće postavljena stezna elementa 70 druge vrste i jedan stezni element 80 treće vrste, koji ispunjavaju iste funkcije kao što je već opisano u vezi sa slikama 5 i 6. Međutim, razlika je u izvođenju slobodnog kraja 84 steznog elementa 80 treće vrste. On naime umesto pomoćnog elementa 86 za umetanje (vidi sl.5 i 6) sadrži upravljački deo 88 za ručno aktiviranje. Funkcija ovog upravljačkog dela 88 jasno je prikazana posebno na sl.8. Prilikom umetanja pričvrsnog elementa 12 u žlebni sklop 22 (levi prikaz sl. 8) u ovom obliku izvođenja slobodan kraj 84 steznog elementa 80 treće vrste sprečava potpuno ulaženje pričvrsnog elementa 12 u žlebni sklop 22 unutar poklopca 20 (uporedi sl. 2). Ručnim aktiviranjem, koje je na desnom prikazu sl. 8 označeno strelicom, omogućava pomeranje steznog elementa 80 treće vrste u njegov položaj iskretanja. Time se uređaj 50 za fiksiranje može pomeriti u svoj fiksni položaj (vidi sl. 9), u kojem uklapanjem putem sile fiksira pričvrsni element 12 u žlebnom sklopu 22.

[0049] Stezni element se po mogućnosti napinje tek kada je oslonac potpuno umetnut, čime se sprečava stvaranje strugotina.

[0050] Na slici 10 prikazan je još jedan mogući oblik izvođenja kućišta 200 prema pronalasku. Ponovo uređaj 50 za fiksiranje sadrži dva stezna elementa 70 druge vrste, koja su postavljena na uzdužnim stranama 42 osnovnog tela 40. Kako bi se omogućilo dodatno fiksiranje, u ovom obliku izvođenja u osnovnom telu 40 je predviđeno ležište 48, postavljeno centralno između uzdužnih strana 42. U ovom ležištu, koje 48 se u osnovnom telu 40 prostire poprečno u odnosu na površinski element 26 žlebnog sklopa 22, može da se postavi pričvrsno sredstvo, poput vijka sa odgovarajućom maticom, kako je prikazano. Može se ostvariti dodatno stezanje pričvrsnog elementa 12 u odnosu na žlebni sklop 22 poklopca 20 (uporedi sl. 2), a time i povećanje silom ostvarenog fiksiranja bočne kape 10 na poklopcu 20.

[0051] Još jedan mogući oblik izvođenja pričvrsnog elementa 12 prikazan je na sl.11 do 13. Slika 11 prikazuje kućište 200 pre montaže u iskošenom pogledu, slika 12 tokom montaže u dva poluprovidna pogleda odozgo, a slika 13 prikazuje stanje tokom montaže (leva slika) kao i nakon završetka montaže (desna slika) u preseku poprečnom na smer umetanja 14. Iako uređaj 50 za fiksiranje, čak i u ovom obliku izvođenja, takođe ima dva stezna elementa 70 druge vrste na uzdužnim stranama 42 osnovnog tela 40, ali oni imaju samo jedan fiksni kraj 72 postavljen na osnovno telo 40 i dodatno jedan suprotni slobodni kraj 74. Kao što se može videti poređenjem leve i desne slike na sl. 12, koje prikazuju dva uzastopna stadijuma umetanja pričvrsnog elementa 12 u žlebni sklop 22 unutar poklopca 20 (vidi sl. 2), slobodni krajevi 74 steznih elemenata 70 druge vrste se pri umetanju sabijaju. Ovo je podržano primenom steznog dela 100, koji je elastično postavljen između steznih elemenata 70 druge vrste na osnovnom telu 40. Ovaj stezni element 100 može se naročito dovesti u stezni položaj prikazan na donjoj sl. 13, u kojem stezni deo 100 potiskuje oba stezna elementa 70 druge vrste u njihove odgovarajuće položaje iskretanja. Prve ustavljačke površine 102 na zaustavnom delu 100 i druge ustavljačke površine 76 na slobodnim krajevima 74 steznih elemenata 70 druge vrste sprečavaju neželjeno uklanjanje steznog dela 100 iz njegovog steznog položaja. Tako je i u ovom obliku izvođenja obezbeđeno fiksiranje pričvrsnog elementa 12 u žlebnom sklopu 22.

[0052] Dalje moguće izvođenje kućišta 200 prema pronalasku prikazano je na slikama 14 i 15, pri čemu slika 14 prikazuje iskošeni prikaz bočne kape 10 i pričvrsnog elementa 12 postavljenog na njoj, dok slika 15 prikazuje bočni presek tokom montaže (leva slika) i nakon završetka montaže (desne slike) bočne kape 10 na poklopac 20 (uporedi sliku 2). U ovom obliku izvođenja, uređaj 50 za fiksiranje poseduje stezni element 90 četvrte vrste, koji je svojim fiksnim krajem 92 postavljen centralno između uzdužnih strana 42 osnovnog tela 40. Okvirni element 46 osnovnog tela 40, koje obuhvata uzdužne strane 42 osnovnog tela 40, obezbeđuje ukupnu stabilnost pričvrsnog elementa 12. Stezni element 90 četvrte vrste posebno poseduje zateznu stopu 96, koja se nalazi između fiksnog kraja 92 i slobodnog kraja 94 steznog elementa 90. Kao što se može videti na slici 15, zatezna stopa 96 se proteže u pravcu površinskog elementa 26 žlebnog sklopa 22. Zbog elastičnog izvođenja steznog elementa 90 četvrte vrste, on se tokom montaže može iz svoje osnovne pozicije iskrenuti u pravcu površinskog elementa 26, na primer pomoću alata ili ručno, kao što je naznačeno strelicom na levoj slici 15. Na taj način zatezna stopa 96 prelazi u svoj iskrenuti položaj, u kojem je pritisnuta o površinski element 26 i time pričvrsni element 12 uklapanjem putem sile zaglavljuje odn. fiksira u sistemu žleba 22. Da bi se sprečilo vraćanje steznog elementa 90 četvrte vrste u njegovu osnovnu poziciju, on na svom slobodnom kraju 94 ima prvi ustavljački breg 98, koja može stupiti u zahvat sa drugim ustavljačkim bregom 30, koja je odgovarajuće postavljena na okvirnom elementu 46. Zahvaljujući uklapanjem prvog zupčastog nosača 98 i drugog zupćastog nosača 30 oblikom poprečno u odnosu na pravac iskretanja steznog elementa 90 četvrte vrste, stezni element 90 ostaje u svom iskrenutom položaju, a bočna kapa 10 je u svojoj pokrivnoj poziciji uklapanjem silom fiksirana na čeonom otvoru poklopca 20.

[0053] Na slikama 16 i 17 prikazano je moguće izvođenje pričvrsnog elementa 12 u bočnim presečnim prikazima, gde uređaj 50 za fiksiranje obuhvata elastično postavljen vodeći element 110 na osnovnom telu 40. Slika 16 prikazuje bočnu kapu 10 sa pričvrsnim elementom 12, na slici 17 u levoj i srednjoj slici prikazana su dva trenutka tokom montaže, a na desnoj slici nakon montaže kućišta 200 prema pronalasku. Vodeći element 110 poseduje maksimalnu širinu 44 upravno na pravac umetanja 14 i na ravan presečnih prikaza, barem u pojedinim delovima. Time vodeći element 110, kao i osnovno telo 40, može zahvatiti oba žlebna ležišta 28 žlebnog 22 sklopa unutar poklopca 20 (uporedi sliku 2). Pored toga, vodeći element 110 zajedno sa osnovnim telom 40 formira ugao postavljanja 112, koji u osnovnoj poziciji vodećeg elementa 110 poželjno iznosi približno 175°, vidi naročito na sl.16, kao i levi prikaz na sl.17.

[0054] Montaža izvođenja bočne kape 10 kućišta 200 prema pronalasku, prikazanog na slikama 16 i 17, u suštini obuhvata tri osnovna koraka. Leva slika 17 prikazuje stanje nakon završetka prvog koraka, u kojem je vodeći element 110 umetnut u žlebni sklop 22. Dalje umetanje je onemogućeno zbog osnovnog tela 40, koje u osnovnoj poziciji zajedno sa vodećim elementom 110 formira ugao postavljanja 112 od 175°, kao što je prethodno opisano. Zahvaljujući elastičnoj postavci vodećeg elementa 110 na osnovno telo 40, nakon toga se, poželjno ručno, naginjanjem bočne kape 10 (što je naznačeno savijenom strelicom na levoj slici 17), vodeći element 110 dovodi u svoj iskrenuti položaj, u kojem ugao postavljanja 112 iznosi približno 180°. Ovo je prikazano na srednjem prikazu sl.17. Na taj način omogućeno je dalje umetanje pričvrsnog elementa 12 sve do fiksnog položaja uređaja 50 za fiksiranje (desni prikaz sl.17). Elastičnim postavljanjem vodećeg elementa 110 na osnovnom telu 40 generiše se povratna sila koja vraća vodeći element 110 u njegov početni položaj. Na taj način se kompletan pričvrsni element 12 zaglavljuje u žlebnom sklopu 22, a time se bočna kapa 10 uklapanjem silom u svojoj pokrivnoj poziciji.

[0055] Za razliku od prethodno opisanih mogućih izvođenja kućišta 200 prema pronalasku, kod varijanti prikazanih na slikama 18 do 21, fiksiranje bočne kape 10 se ne vrši uklapanjem putem sile več oblikom. U tu svrhu odgovarajući pričvrsni element 12 poseduje bar jednu pričvrsnu stezaljku 120 i zahvatne delove 122, koji u pokrivnom položaju bočne kape 10 uklapanjem oblikom zahvataju odgovarajuće postojeće utore 32 na žlebnim kracima 24 i time sprečavaju neželjeno uklanjanje bočne kape 10 sa čeonog otvora poklopca 20, koji on prekriva (uporedi sliku 2). U nastavku će, na osnovu slika 18 i 19, odnosno slika 20 i 21, biti opisane dve moguće varijante ovog oblika izvođenja sa fiksiranjem putem uklapanja oblikom.

[0056] Oblik izvođenja prikazan na sl.18, 19 obuhvata pričvrsni element 12 sa dve pričvrsne stezaljke 120, koje svaka na jednom kraju ima zahvatni deo 122. Sl. 18 prikazuje pogled odozgo na pričvrsni element 12, dok sl.19 prikazuje dva stanja tokom montaže (leva i srednja slika) i nakon završene montaže (desna slika) bočne kape 10 na poklopac 20 (uporedi sliku 2) u poluprovidnom prikazu. Pričvrsne stezaljke 120 su okružene okvirnim elementom 42 osnovnog tela 40, koji obuhvata uzdužne strane 42 osnovnog tela 40 i time omogućava vođenje pričvrsnog elementa 12 u žlebnom sklopu 22. Nadalje se ceo pričvrsni element 12 stabilizuje okvirnim elementom 46. Prilikom umetanja pričvrsnog elementa 12 u žlebna ležišta 28 žlebnog sklopa 22 se obe pričvrsne stezaljke 120, usled kontakta nagnutih površina 124 pričvrsnih stezaljki 120, koji je ostvaren oblikom, na odgovarajućim nagnutim površinama 34 žlebnih kraka 24 iskreću okrenuto jedna prema drugoj, vidi levu i desnu sl. 19. Time što se iskretanje vrši u ravni pričvrsnog elementa 12, ono se u pogledu prostora može izvesti na posebno štedljiv način. Ukoliko se pričvrsni element 12 dalje umeće u žlebno sklop 22 sve dok ne postigne pokrivni položaj bočne kape 10, zahvatni delovi 122 pričvrsnih stezaljki 120 stižu do utora 32 žlebnih kraka 24, a pričvrsne stezaljke 12 se iz njihovog određenog iskretanja vraćaju u početni položaj. Zahvatni delovi 122 pričvrsnih stezaljki 120 uklapanjem oblikom zahvataju u utore 32 žlebnih kraka 24 (vidi desni prikaz sl.19), a bočna kapa 10 se time fiksira u svom pokrivnom položaju.

[0057] Na sl. 20, 21 je prikazan pričvrsni element 12 sa varijantom uređaja 50 za fiksiranje prikazanog na sl. 18, 19. Sl. 20 prikazuje iskošeni pogled odozdo na kućište 200 prema pronalasku, sl.21 dva stanja tokom montaže (levi i srednji prikaz) kao i jedno nakon završetka montaže (desni prikaz) bočne kape 10 na poklopcu 20 (upor. sl. 2) kučišta 200 prema pronalasku u bočnom preseku. Ta razliku od gore opisanog oblika izvođenja ovde uređaj 50 za fiksiranje ima samo jednu pričvrsnu stezaljku 120 na kojoj su postavljena dva zahvatna dela 122. Takođe su samo na zahvatnim delovima 122 prisutne nagnute površine 124. Postupak montaže bočne kape 10 u žlebnom sklopu 22 se vrši na sličan način. Tako se prilikom umetanja pričvrsnog elementa 12 u žlebna ležišta 28 žlebnog sklopa 22 jedina pričvrsna stezaljka 120, usled oblikom uklopljenog kontaktiranja nagnutih površina 124 pričvrsnih stezaljki 120 na žlebnim kracima 24, takođe iskreće ali u pravcu površinskog elementa 26 žlebnog sklopa 22, vidi levi i srednji prikaz sl. 21. Time ovaj oblik izvođenja u poređenju sa varijantom prikazanom na sl.18, 19 ima nešto veću potrebu za prostorom. Čim se pričvrsni element 12 u žlebnom sklopu 22 umetne sve dok ne stigne do pokrivnog položaja bočne kape 10 se i u ovom izvođenju iskretanje pričvrsne stezaljke, kada dostigne utore 32 žlebnih kraka 24 usled zahvatnih delova 122, vraća u počeni položaj. Zahvatni delovi 122 pričvrsnih stezaljki 120 s druge strane uklapanjem oblikom zahvataju u utore 32 žlebnih kraka 24 (vidi desni prikaz) sl. 21), a bočna kapa 10 se time fiksira u svom pokrivnom položaju. Korišćenjem samo jedne jedine pričvrsne stezaljke 120 ona može, kao što je prikazano, biti

1

izvedena tako da je veća od dve pričvrsne stezaljke 120 u varijanti opisanoj gore u pogledu sl. 18, 19. Time jedna jedina pričvrsna stezaljka 120 može generisati veću povratnu silu, čime se može poboljšati zadržavanje zahvatnih delova 122 u utorima 32. Ovom prednošću se makar delimično može kompenzovati veća potreba za prostorom.

[0058]

10 bočna kapa

12 pričvrsni element

14 pravac umetanja

20 poklopac

22 žlebni sklop

24 žlebni krak

26 površinski element

28 žlebno ležište

30 drugi ustavljački breg

32 utor

34 nagnuta površina

40 osnovno telo

42 uzdužna strana

44 maksimalna širina

46 okvirni element

48 ležište

50 uređaj za fiksiranje

60 stezni element (prva vrsta)

62 fiksni kraj

64 slobodan kraj

66 kontaktni deo

68 pomoćni element za umetanje

70 stezni element (druga vrsta)

72 fiksni kraj

74 slobodan kraj

76 druga ustavljačka površina

80 stezni element (treča vrsta)

82 fiksni kraj

84 slobodan kraj

86 pomoćni element za umetanje

88 upravljački deo

90 stezni element (četvrta vrsta)

92 fiksni kraj

94 slobodan kraj

96 zatezna stopa

98 prvi ustavljački breg

100 stezni deo

102 prva zaustavna površina

110 vodeći element

112 ugao postavljanja

120 pričvrsna stezaljka

122 zahvatni deo

124 nagnuta površina

200 kućište

300 pogon za vrata

302 telo zatvarača

304 pogonska osovina

306 pogonska veza

308 montažna ploča

Claims (18)

PATENTNI ZAHTEVI

1. Kućište (200) za pogon za vrata, pre svega za zatvarač vrata, koje ima poklopac i makar jednu bočnu kapu (10) za pokrivanje otvora na čeonoj strani poklopca u pokrivnom položaju bočne kape (10) pri čemu poklopac (20) obuhvata žlebni sklop (22) sa žlebnim kracima (24) u obliku slova L, koji se prostiru duž pravca (14) umetanja i smešteni su u unutrašnjosti poklopca (20) na površinskom elementu (26) poklopca (20) i formiraju žlebno ležište (28), pri čemu se žlebna ležišta (28) formiraju i delom površinskog elementa (26) i pri čemu su žlebna ležišta (28) okrenuta jedno ka drugom, pri čemu je nadalje na bočnoj kapi (10) postavljen pričvrsni element (12), koji je usmeren u pravcu (14) umetanja, pri čemu se pričvrsni element (12) može umetnuti u žlebni sklop (22) poklopca (20) u pravcu (14) umetanja sve dok ne dostigne pokrivni položaj bočne kape (10), a u pokrivnom položaju bočne kape (10) fiksiran je uklapanjem silom i/ili oblikom u žlebnom sklopu (22); pri čemu pričvrsni element (12) u suštini ima dva dela, naime jedno osnovno telo (40), koje je usmereno u pravcu umetanja, i uređaj (50) za fiksiranje postavljen na osnovnom telu (40), pri čemu osnovno telo (40) ima dve uzdužne strane (42), koje su upravno u odnosu na pravac (14) umetanja makar delimično razmaknute u maksimalnoj širini (44) tako da osnovno telo (40) prilikom umetanja svakom uzdužnom stranom zahvata jedno od žlebnih ležišta (28); i pri čemu uređaj (50) za fiksiranje (50) tokom i/ili nakon umetanja iz osnovnog položaja može da se prebaci u fiksni položaj, u kojem makar jedan uređaj (50) za fiksiranje bočnu kapu (10) uklapanjem silom i/ili oblikom fiksira u njegovom pokrivnom položaju u žlebnom sklopu (22), naznačeno time što je pomeranje uređaja 50) za fiksiranje u fiksni položaj omogućeno elastičnim izvođenjem uređaja (50) za fiksiranje i/ili elastičnim rasporedom uređaja (50) za fiksiranje na osnovnom telu (40).

2. Kućište (200) prema zahtevu 1, naznačeno time što osnovno telo ima, pre svega onodni, okvirni element (46) za vođenje pričvrsnog elementa (12) u žlebnom sklopu (22), pri čemu okvirni element (46) makar delimično formira uzdužne strane (42).

3. Kućište (200) prema zahtevu 1 ili 2, naznačeno time što uređaj (50) za fiksiranje obuhvata makar jedan stezni element (60, 70, 80, 90), pri čemu makar jedan stezni element (60, 70, 80, 90) ima fiksni kraj (62, 72, 82, 92, kojim je stezni element (60, 70, 80, 90) postavljen na osnovnom telu (40), kao i da se može elastično iskrenuti iz osnovnog položaja, pri čemu je nadalje najmanje jedan stezni element (60, 70, 80, 90) u fiksnom položaju uređaja (50) za fiksiranje iskrenut u položaj iskretanja koji je drugačiji od osnovnog položaja, a pričvrsni element (12) je uklapanjem putem sile fiksiran u žlebnom sklopu (22).

4. Kućište (200) prema zahtevu 3, naznačeno time što uređaj (50) za fiksiranje ima stezni element (60) prve vrste, koji se prostire poprečno u odnosu na smer (14) umetanja i ima slobodni kraj (64) koji je suprotan fiksnom kraju (62) i prostire se poprečno u odnosu na smer (14) umetanja u smeru jednog od žlebnih kraka (24) štrči preko jedne od uzdužnih strana (42) osnovnog tela (40) čime se stezni element (60) prve vrste tokom umetanja putem oslanjanja slobodnog kraja na jednom od dva stezna kraka (42) nasuprot smeru umetanja može iskrenuti u iskrenuti položaj i time se pričvrsni element (12) uklapanjem putem sile može fiksirati u žlebnom sklopu (22), pre svega samozaključavanjem.

5. Kućište (200) prema zahtevu 4, naznačeno time što slobodan kraj (64) ima zaobljeni kontaktni deo (66) za oslanjanje na žlebni krak (24).

6. Kućište (200) prema zahtevu 4 ili 5, naznačeno time što slobodan kraj (68) ima pomoćni element (68) za umetanje koji je iskošen u odnosu na smer (68) umetanja za umetanje pričvrsnog elementa (12) u žlebni sklop (22), pri čemu je pre svega pomoćni element (68) za umetanje u smeru (14) umetanja naknadno postavljen na kontaktni deo (66).

7. Kućište (200) prema jednom od zahteva 4 do 6, naznačeno time što se stezni element (60) prve vrste poprečno u odnosu na smer (14) umetanja prostire najmanje preko polovine, poželjno najmanje tri četvrtine, maksimalne širine (44) osnovnog tela (40).

8. Kućište (200) prema jednom od zahteva 3 do 7, naznačeno time što uređaj (50) za fiksiranje ima dva stezna elementa (70) druge vrste, koja su postavljena na uzdužnim stranama osnovnog tela (40), pre svega na okvirnom elementu, i koji se tokom umetanja oslanjanjem na po jednom od žlebnih kraka (24) mogu pomeriti iz osnovnog u iskrenuti položaj.

9. Kućište (200) prema zahtevu 8, naznačeno time što uređaj (50) za fiksiranje ima dodatni stezni element (80) treće vrste , koji se prostire nasuprot smeru (14) umetanja, pre svega centralno, između uzdužnih strana (42) osnovnog tela (40) pri čemu se, tokom umetanja, slobodan kraj (84) steznog elementa (80) treće vrste koji je suprotan fiksnom kraju (82) steznog elementa (80) treće vrste oslanjanjem o površinski element (26) žlebnog sklopa (22) može da se pomeri iz osnovnog položaja u iskrenuti položaj.

10. Kućište (200) prema zahtevu 9, naznačeno time što slobodan kraj (84) steznog elementa (80) treće vrste ima u odnosu na smer (14) umetanja iskošeni pomoćni element (86) za umetanje i/ili upravljački deo (88) za ručnno aktiviranje kako bi se olakšalo umetanje pričvrsnog elementa (12) u žlebni sklop (22).

11. Kućište (200) prema jednom od zahteva 8 do 10, naznačeno time što osnovno telo (40) ima ležište (48) za pričvrsno sredstvo, pre svega za vijak i odgovarajuću maticu, koje je, pre svega centralno postavljeno između uzdužnih strana (42) osnovnog tela (40) i prostire se poprečno u odnosu na površinski element (26) žlebnog sklopa (22), kroz celokupno osnovno telo (40), pri čemu u pokrivnom položaju pričvrsnog elementa (12), postavljanjem pričvrsnog elementa u ležištu (48), pričvrsni element (12) može dodatno da se fiksira u žlebnom sklopu (22) uklapanjem putem sile.

12. Kućište (200) prema jednom od zahteva 8 do 11, naznačeno time što uređaj (50) za fiksiranje ima stezni deo (100) koji je postavljen između dva stezna elementa (70) druge vrste, pri čemu stezni deo (100) poželjno ručnim aktiviranjem, može da se se prebaci u stezni položaj, u kojem stezni deo (100) oba stezna elementa (70) druge vrste pritiska u smeru iskrenutog položaja određenog steznog elementa (70) druge vrste.

13. Kućište (200) prema zahtevu 12, naznačeno time što stezni deo (100) ima prve ustavljačke površine (102), a dva stezna elementa (70) druge vrste maju određene druge ustavljačke površine (76), pri kod steznog dela (100) u njegovom steznom položaju prve ustavljačke površine (102) i druge ustavljačke površine (76) u paru uklapanjem oblikom zahvataju jedna u drugu i time se stezni deo (100) zadržava svom steznom položaju.

14. Kućište (200) prema jednom od zahteva 3 do 13, naznačeno time što uređaj (50) za fiksiranje ima stezni element (90) četvrte vrste koji je, pre svega centralno, postavljen između uzdužnih strana (42) osnovnog tela (40) i između svog fiksnog kraja (92) i slobodnog kraja (94), koji je suprotan fiksnom kraju (92), ima zateznu stopu (96), pri čemu nadalje slobodan kraj (94) ima prvi ustavljački breg (98) i odgovarajući drugi ustavljački breg (30) postavljen na okvirnom elementu (26); pri čemu u bočnoj kapi (10), u njegovom pokrivnom položaju, za dostizanje iskrenutog položaja,stezni element (90) četvvrte vrste

1

može biti iskrenut u pravcu površinskog elementa (26) i, kao rezultat, zatezna stopa (96) može biti pritisnuta o ravni element (26),

i pri čemu, u iskrenutom položaju, prvi ustavljački breg (98) i drugi ustavljački breg (30) zahvataju jedan u drugi uklapanjem oblikom, čime se stezni element (90) četvrte vrste drži u iskrenutom položaju.

15. Kućište (200) prema jednom od zahteva 1 do 14, naznačeno time što uređaj (50) za fiksiranje obuhvata vodeći element (110), koji upravno na smer (14) umetanja makar delimično ima maksimalnu širinu (44) osnovnog tela (40) i elastiččno je postavljen na osnovnom telu (40), pri čemu je osnovno telo (40) duž smera (14) umetanja postavljeno između bočne kape (10) i vodećeg elementa (110), pri čemu nadalje vodeći element (110) sa osnovnim telom (40) formira ugao (112) postavljanja, koji pre svega u početnom položaju uređaja (50) za fiksiranje iznosi imeđu 160° i 178°, poželjno 175°, i/ili u fiksnom položaju uređaja (50) za fiksiranje u suštini 180°

16. Kućište (200) prema jednom od zahteva 1 do 15, naznačeno time što uređaj (50) za fiksiranje ima najmanje jednu pričvrsnu stezaljku (120), koja je elastično postavljena na osnovnom telu (40), kao i dva zahvatna dela (122), pri čemu nadalje svaki od žlebnih kraka (24) ima odgovarajući utor (32), pri čemu tokom umetanja pričvrsnog elementa (12) u žlebni sklop (22) najmanje jedna pričvrsna stezaljka (120) delovanjem žlebnih kraka (24) na zahvatne delove (122) može elastično da se iskrene i postizanjem fiksnog položaja najmanje jedna pričvrsna stezaljka (120) iz svog iskretanja može da se vrati u početni položaj, a zahvatni delovi (122) zahvataju u odgovarajući utor (32) i time se pričvrsni element (12) uklapanjem oblikom fiksira u žlebnom sklopu (22).

17. Kućište (200) prema zahtevu 16, naznačeno time što uređaj (50) za fiksiranje ima pričvrsnu stezaljku (120), pri čemu su oba zahvatna dela (122) postavljena na jednoj pričvrsnoj stezaljci (120) i pri čemu tokom umetanja pričvrsnog elementa (12) u žlebni sklop (22) pričvrsna stezaljka (120) dejstvom žlebnih kraka (24) na zahvatne delove (122), pre svega na nagnute površine (124) zahvatne površine (122) u smeru površinskog elementa (26) može da se iskrene ili što, uređaj (50) za fiksiranje ima dve pričvrsne stezaljke (120), pri čemu je na svakoj pričvrsnoj stezaljci (120) postavljen jedan od zahvatnih delova (122) i pri čemu tokom umetanja pričvrsnog elementa (12) u žlebni sklop (22) obe pričvrsne stezaljke (120) dejstvom žlebnih kraka (24), pre svega nagnutih površina (34) žlebnih kraka (24), na zahvatne delove (122) mogu da se iskrenu okrenute jedna ka drugoj.

18. Pogon (300) za vrata, pre svega zatvarač za vrata, sa kućištem (200), naznačen time što je kućište (200) izvedeno prema jednom od prethodnih zahteva.

1