TARIFNAME BIR HAVA KURUTMA VE ISITMA SISTEMI Teknik Alan Bu bulus, araç kabini içine bakterilerden temizlenmis kuru ve sicak hava saglayan sivi desiccantli bir hava kurutma ve isitma sistemi ile ilgilidir. Önceki Teknik Metallerin paslanmasi, gidalarin veya ahsabin çürümesi, küflenme, mantar üremesi, cildin yapis yapis olmasi ve toz gidalarin topaklanmasi, ahsap mobilyalarin açilmasi veya çarpilmasi, nefes alirken zorlanma, gidalarin üzerinin kabuk baglamasi ve renk degistirmesi gibi benzer günlük problemler sicaklik degisikliginin yaninda özellikle nem degisikliginden kaynaklanan olgulardir. Yasam sartlarini zorlastiran, mal ve para kaybedilmesine sebep olan bu durum özellikle yüksek nem ile ilgilidir. Kastedilen nem solunan hava ile tasinan sudur. Iklim ve hava kosullarina göre insan kontrolü disinda degisen nem, insan sagligini ve esya konforunu bozan en önemli etkendir. Asiri yüksek nem; üremesine yardimci oldugu mantar ve küfler ile insan sagligina, paslanma ve buna bagli asinma ile tüm metal esyaya aksama-makinaya, kuru gidalarin su çekmesi sonucu bozulmasina çürümesine, baski tesislerinde materyallerin uzamasi ve kisalmasina sebep olarak baski kalitesinin bozulmasina, elektrikli ve elektronik esyalarin paslanmasina-bozulmasma-kisa devre yapmasina, higroskopik maddelerin nem çekerek kullanilmaz hale gelmesine, beton içindeki demirlerin paslanmasina yol açarak bina statiginin zayiflamasina, tohumlarin zamansiz çimlenerek zayi olmasina, zararli mikro organizmalarin daha fazla üremesine yol açarak tüm canlilarin riske girmesine, boya-kagit ve bezleri etkileyip metalleri paslandirarak metal-ahsap veya kumas sanat eserlerinin zarar görmesine, buldugu soguk yüzeylere yapisarak buz pistlerinin bozulmasina, evaparatör yüzeylerine yapisarak 6876.243 asiri enerji sarfiyatina, kültür ve sanat eserlerini tahrip ederek müze ve kütüphanelere zarar veren önemli bir olumsuzluktur. Nem Alma ve Nemlendirme Hava, belirli bir sicaklikta ancak belirli miktarda su buhari tutabilir. Daha fazla nem tutamayacak duruma gelen doymus havanin bagil nemi yüzde 100,dür. Havanin sicakligi yükseldikçe tutabilecegi su buhari miktari artar, sicakligi düstükçe bu miktar azalir. Çünkü hava sogudukça tasidigi buharin bir bölümü yogunlasarak suya dönüsecektir. Bu nedenle doymamis hava belirli bir dereceye kadar sogutuldugunda doyma noktasina ulasir; daha da sogutuldugunda içindeki nem su damlaciklari halinde havadan ayrilir. Bu sicakliga "çig noktasi"denir. Bu nedenle, havadaki fazla nemi gidermenin bir yolu havayi çig noktasinin altina düsecek kadar sogutmaktir. Havayi kolayca nem tutan maddelerin üzerinden geçirmek de ikinci bir yöntemdir. Araçlarda rahatlik ve konforu saglayan sistemlerin basinda isitma, sogutma ve havalandirma sistemleri gelmektedir. Artik araçlarda standart olarak kullanilan bu sistemler is makinelerinde de kullanilmaktadir. Soguk havalarda motorlu araçlarin kabin isisi çok düser ve kabin havasiz hale gelir. Bu nedenle iç sicakligin normal bir düzeyde tutulmasi ve havalandirilmasi gerekmektedir. Motorlu araçlarin kullanicilari ve yolculari için kabin içi hava kalitesi uygun hale getirilmis, konforu saglanmis olur. Teknigin bilinen durumunda yer alan araç iklimlendirme sistemlerinde, havanin sicakliginin konfor sicakligi asilmadan havanin neminin alinarak bugu giderme çalismalari için, hava klima sistemi ile önce sogutularak içindeki nem yogusturulur ve devaminda isitilarak bagil nem orani daha düsük bir sicaklikta azaltilir. Bu sistemlerde klima sistemi çalistigindan enerji sarfiyati yüksektir. Teknigin bilinen sivi desiccantli hava kurutma sistemlerinde, dis hava içine sivi desiccant püskürtülerek kismi buhar basinci farkindan dolayi (sekil-3) havanin içindeki su buhari LiCl tarafindan yogusturulur. LiCl solüsyonu derisikligi havanin içindeki suyu absorbe ettikçe azaldigindan yeniden kullanilabilmesi için 6876.243 sicak hava ile sogutma kulesinde rejenere edilir ve bir serpantin yardimi ile sogutularak yeniden nem alma kapasitesi kazandirilmis olur. Özellikle sogutma kuleleri araçlar için uygun yapilar degildir. Sistem bilinen teknikteki hali ile çok karmasik oldugundan araçlar için uygulanabilir degildir. dokümaninda, sivi desiccantli bir iklimlendirme sisteminden bahsedilmektedir. Söz konusu sistemden sivi desiccan kullanilarak kuru ve sicak havaninin disari atildigi ve sivi desiccantaki artik havanin buharlastirici kullanilarak tekrar sisteme geri kazandirildigi açiklanmistir. dokümaninda, sivi desiccantli hava kurutma siteminden bahsedilmektedir. SÖZ konusu sistemde sivi desiccanta giren sivinin nemlendirilmesi için buharlastiricinin kullanildigi açiklanmistir. Bulus ile Çözülen Sorunlar Bu bulusun amaci, dis havanin gizli isisi içindeki nemi yogusturarak isiya çeviren ve bu sayede enerji harcanmadan kuru ve sicak taze hava elden bir hava kurutma ve isitma sistemi gerçeklestirmektir. Bu bulusun diger amaci, yüksek performans katsayisina (COP) sahip bir hava kurutma ve isitma sistemi gerçeklestirmektir. Bu bulusun diger amaci, kompartiman içine giren havanin anti-bakteriyel özellikte olmasini saglayan bir hava kurutma ve isitma sistemi gerçeklestirmektir. Bu bulusun diger amaci, havadan yogusturulan fazla suyun araç cam suyu ve motor suyu olarak kullanilmasina olanak saglayan bir hava kurutma ve isitma sistemi gerçeklestirmektir. 6876.243 Bu bulusun diger amaci, klima çalismasina gerek kalmadan havanin isitilmasini saglayan bir hava kurutma ve isitma sistemi gerçeklestirmektir. Bulusun Ayrintili Açiklamasi Bu bulusun amacina ulasmak için gerçeklestirilen bir hava kurutma ve isitma sistemi, ekli sekillerde gösterilmis olup bu sekiller; Sekil 1. Hava kurutma ve isitma sisteminin sematik görünüsüdür. Sekil 2. Alternatif hava kurutma ve isitma sisteminin sematik görünüsüdür. Sekillerdeki parçalar tek tek numaralandirilmis olup, bu numaralarin karsiligi asagida verilmistir. Atomizer Emis havasi hatti Sivi desiccant kabi 41. Solüsyon pompasi 42. Ejektör . Temiz hava hatti 6. HVAC modülü 61. Fan 62. Serpantin 7. Buharlastirici 8. Buhar isitici baglantisi 9. Çürük sicak su hatti . Su sarj komponentleri 11. Hava birlesim hatti 6876.243 H. Dis ortam havasi Araç kabini içine bakterilerden temizlenmis kuru ve sicak hava saglayan bir hava kurutma ve isitma sistemi (1) en temel halinde, suyun pülverize edilerek püskürtülmesini saglayan en az bir atomizer (2), atomizerden (2) gelen pülverize edilmis su ile dis ortam havasinin (H) içinde karistigi ve bu karisimin aktarilmasini saglayan en az bir emis havasi hatti (3), emis havasi hattindan (3) gelen sivi hava karisiminin duslama yöntemi ile içinde püskürtülmesiyle sicak, kuru ve temiz hava olusturan en az bir sivi desiccant kabi (4), sivi desiccant kabina (4) bagli olan ve sivi desicoant kabindaki (4) solüsyonun karismasini saglayan en az bir solüsyon pompasi (41), solüsyon pompasinin (41) ucunda bulunan en az bir ejektör (42), sivi desiccant kabinda (4) olusan ve sicak, kuru ve temiz havanin tasinmasini saglayan en az bir temiz hava hatti (5), temiz hava hattindan (5) gelen sicak, kuru ve temiz havanin içine girdigi en az bir HVAC modülü (6), sicak, kuru ve temiz havanin HVAC modülü (6) içine girmesini ve kabin içine gönderilmesini saglayan en az bir fan (61), sicak, kuru ve temiz havanin HVAC modülü (6) içinde isisinin arttirilmasini saglayan en az bir serpantin (62), sivi desiccant kabinda (4) derisikligi azalan solüsyonun içinde buharlastirildigi en az bir buharlastirici (7), buharlastiricidan (7) çikan sicak su buhannin HVAC modülünde (6) bulunan serpantine (62) tasinmasini saglayan en az bir buhar isitici baglantisi (8), serpantin (62) içinde bulunan çürük sicak su buharinin atomizere (2) tasinmasina saglayan en az bir çürük sicak su hatti (9), çürük sicak su hattinda (9) bulunan suyun bir kisminin gönderildigi en az bir su sarj komponentleri (10) içermektedir. 6876.243 Bulus konusu hava kurutma ve isitma sistemi (1), araç kabini içine bakterilerden temizlenmis kuru ve sicak hava saglamayi amaçlamaktadir. Çürük sicak su tercihe bagli olarak piezoelektrik veya basinç yardimiyla tahrik eden bir atamizer (2) sayesinde pülverize edilerek emis havasi hatti (3) araciligiyla sivi desiccant kabi (4) içine püskürtülür. Emis havasi hattinin (3) içinde emilen dis ortam havasi (H) bulunmaktadir ve atomizerden (2) gelen pülverize edilmis su ile dis ortam havasi (H) birbirlerine karisarak havanin buharlasmasi saglanir. Havanin sicakliginin atomizerden (2) gelen pülverize edilmis sicak su ile temas etmesiyle suyun, doyma sicakligi arttirilarak buharlasma kapasitesinin arttirilmasi saglanmaktadir. Sicakligi ve içindeki su buhari miktari arttirilmis olan hava, duslama yöntemi ile sivi desiccant kabi (4) içine püskürtülür. Sivi desiccant kabinin (4) taban kisminda bulunan solüsyon üzerine püskürtülen sicak ve yüksek buhara sahip hava solüsyon ile karismaktadir. Karisimin ardindan, su buhari, solüsyon içinden kabarcik seklinde disari çikar. Su buhari, yogunluk farkindan dolayi solüsyon içinden kabarcik olarak disari çikar. Bu sayede yogunlasan su buhari gizli isisini çekerek isitilmakta ve kurutulmaktadir. Bulusun tercih edilen bir uygulamasinda. sivi desiccant kabinda (4) LiCl solüsyon kullanilmaktadir. LiCl solüsyon havanin virüs ve bakterilerden temizlenmesini saglamaktadir. Sivi desiccant kabinda (4) olusan ve sicak, kuru ve temiz hava, HVAC modülü (6) içinde bulunan fanin (61) sagladigi emis sayesinde temiz hava hatti (5) içine çekilir. Sicak, kuru ve temiz hava, temiz hava hattindan (5) HVAC modülü (6) içine tasinir. HVAC modülü (6) içinde bulunan sicak, kuru ve temiz hava sicak buhar yogusturucu serpantinden (62) geçerek sicakligi daha da yükseltilir ve fan (61) yardimiyla kabine üflenir. Bu sayede bir hava kurutma ve isitma sistemi (1), klima çalismasina gerek kalmadan havanin isitilmasini saglamaktadir. Ayrica bir hava kurutma ve isitma sistemi (1), dis havanin gizli isisi içindeki nemi yogusturarak isiya çevirmektedir ve enerji harcanmadan kuru ve sicak taze hava 6876.243 Sivi desiccant kabinda (4) derisikligi azalan sivi desiccantin bir kismi solüsyon pompasinin (41) tahrik ettigi ejektör (42) tarafindan olusan vakum sayesinde buharlastiriciya (7) gönderilir. Bu sayede, solüsyon pompasi (41) ve ejektör (42) solüsyonun karismasini saglamaktadir. Sivi desiccant kabinda (4) derisikligi azalan solüsyon, buharlastirici (7) içinde buharlastirilarak buhar isitici baglantisi (8) yardimiyla HVAC modülünde (6) bulunan serpantine (62) tasinir. Buhar isitici baglantisindan (8) serpantine (62) gönderilen sicak su buhari, serpantin (62) içinde yogusarak kabin havasini isitan su buhari çürük sicak su hattindan (9) atomizere (2) tasinir. Bu sayede, yüksek performans katsayisina (COP) sahip bir hava kurutma ve isitma sistemi (1) gerçeklestirilmis olur. Bulusun tercih edilen bir uygulamasinda, çürük sicak su hattinda (9) bulunan Suyun bir kismi araç içinde cam silecek suyu veya motor sogutma suyu olarak kullanilmak üzere sarj komponentlerine (10) gönderilir. Bu sayede bir hava kurutma ve isitma sistemi (1 ), havadan yogusturulan fazla suyun araç cam suyu ve motor suyu olarak kullanilmasina olanak saglamaktadir. Bulusun tercih edilen bir uygulamasinda, araç kabini içine bakterilerden temizlenmis kuru ve sicak hava saglayan bir hava kurutma ve isitma sistemi (1) en temel halinde, - içinde dis ortam havasinin (H) su buhari ile karismasini saglayan ve bu karisimin aktarilmasini saglayan en az bir emis havasi hatti (3), - emis havasi hattindan (3) gelen sivi hava karisiminin duslama yöntemi ile içinde bulunan solüsyona püskürtüldügü ve sicak, kuru ve temiz hava olusturan en az bir sivi desiccant kabi (4), - sivi desiccant kabina (4) bagli olan ve sivi desiccant kabindaki (4) solüsyonun karismasini saglayan en az bir solüsyon pompasi (41), - solüsyon pompasinin (41) ucunda bulunan en az bir ejektör (42), - sivi desiccant kabinda (4) olusan ve sicak, kuru ve temiz havanin tasinmasini saglayan en az bir temiz hava hatti (5), 6876.243 - temiz hava hattindan (5) gelen sicak, kuru ve temiz havanin içine girdigi en az bir HVAC modülü (6), - sicak, kuru ve temiz havanin HVAC modülü (6) içine girmesini ve kabin içine gönderilmesini saglayan en az bir fan (61), - sivi desiccant kabinda (4) derisikligi azalan solüsyonun içinde buharlastirildigi en az bir buharlastirici (7), - buharlastirici (7) içinde bulunan sicak su buharinin emis havasi hattina (3) tasinmasina saglayan en az bir hava birlesim hatti (l 1), içermektedir. Bulus konusu hava kurutma ve isitma sistemi (1), araç kabini içine bakterilerden temizlenmis kuru ve sicak hava saglamayi amaçlamaktadir ve sekil 2"de alternatif hava kurutma ve isitma sisteminin (1) sematik görünüsü gösterilmektedir. Emis havasi hattinin (3) içinde emilen dis ortam havasi (H) bulunmaktadir ve dis ortam havasi (H) buharlastiricidan (7) gelen sicak su buhari ile karisarak dusiama yöntemi ile sivi desiccant kabi (4) içine püskürtülür. Sivi desiccant kabinin (4) taban kisminda solüsyon bulunmaktadir ve sivi desicccant kabinin (4) içine püskürtülen sicak ve yüksek buharina sahip hava solüsyon ile karismaktadir. Su buhari solüsyon içinden yogunluk farkindan dolayi kabarcik olarak disari çikar, bu sayede yogunlasan su buhari gizli isisini çekerek isitilmakta ve kurutulmaktadir. Bulusun tercih edilen bir uygulamasinda, sivi desiccant kabinda (4) LiCI solüsyon kullanilmaktadir. LiCI solüsyon havanin virüs ve bakterilerden temizlenmesini saglamaktadir. Bu sayede bir hava kurutma ve isitma sistemi (1), kabin içine giren havanin anti-bakteriyel özellikte olmasini saglamaktadir. Sivi desiccant kabinda (4) olusan ve sicak, kuru ve temiz hava, HVAC modülü (6) içinde bulunan fanin (61) sagladigi emis sayesinde temiz hava hatti (5) içine çekilir. Sicak, kuru ve temiz hava temiz hava hattindan (5) HVAC modülü (6) içine tasinir ve fan (61) yardimiyla kabine üflenir. Bu sayede bir hava kurutma ve isitma sistemi (1), klima çalismasina gerek kalmadan havanin isitilmasini saglamaktadir. Ayrica bir hava kurutma ve isitma sistemi (1), dis havanin gizli 6876.243 isisi içindeki nemi yogusturarak isiya çevirmektedir ve enerji harcanmadan kuru ve sicak taze hava elde edilmesini saglamaktadir. Sivi desiccant kabinda (4) derisikligi azalan sivi desiccantin bir kismi solüsyon pompasinm (41) tahrik ettigi ejektör (42) tarafindan olusan vakum sayesinde buharlastiriciya (7) gönderilir. Sivi desiccant kabinda (4) derisikligi azalan solüsyon, buharlastirici (7) içinde su buharlastirilarak havanin bagi] neminin arttirilmasi ve isitilmasi saglanir. Buharlastirici (7) içinde bulunan sicak su buhari emis havasi hattina (3) hava birlesim hatti (ll) sayesinde tasinmaktadir. Elde edilen sicak su buhar, emis havasi hattina (3) gönderilir ve orada dis ortam havasi (H) ile karistirilir. Bu sayede, yüksek performans katsayisina (COP) sahip bir hava kurutma ve isitma sistemi (1) gerçeklestirilmis olur. TR