TR201510063A2 - Çelti̇kte fi̇totoksi̇si̇te sorununun gi̇deri̇lmesi̇ i̇çi̇n oxadiazon molekülünün güvenli̇ formülasyonunun ve uygulama yöntemi̇ni̇n geli̇şti̇ri̇lmesi̇ - Google Patents

Abstract

Buluş, tarım endüstrisinde çeltik ekim alanlarında yabancı ot kontrolüne yönelik bilinen ancak çeltik alanlarında fitotoksisite ve toprakta birikim dolayısı ile kullanılamayan oxadiazon kimyasalının kapsül süspansiyon formülasyon tekniği ile bu molekülün önceki teknikteki kullanımında görülen sorunların giderilmesi ve ilgili endüstride kullanılmasını amaçlamaktadır.

Description

TARIFNAME ÇELTIKTE FITOTOKSISITE SORUNUNUN GIDERILMESI IÇIN OXADIAZON MOLEKÜLÜNÜN GÜVENLI FORMÜLASYONUNUN VE UYGULAMA YÖNTEMININ GELISTIRILMESI TEKNIK ALAN Çeltik dünya nüfusunun % 40”nin temel besin kaynagi, yaklasik 2.7 milyar insanin kalori ihtiyacinin da % 80°ini karsilayan temel bir gida maddesidir. Tropik ve iliman bölgelerde yaygin olarak tarimi yapilan çeltigin % 90'1 Asya ülkeleri tarafindan üretilip tüketilmektedir.

Dünya'da çeltik tarimi su rejimine göre bes yetistirme sisteminde yapilmaktadir. Bu sistemler ekim alani dikkate alindiginda, sulamayla, yagmurla, derin suda, kirda ve yüzen çeltik olarak yetistirilmektedir.

Genel olarak çeltik üretim sistemi devamli sulamayla yapilmakta olup, bu yöntemde çeltik, tarla su altinda tutularak yetistirilmektedir. Ekimden hasada 20 gün kalana kadar, tarla yüzeyi suyla kaplidir. Su yüksekligi, bitkilerin gelismesine bagli bir sekilde tedrici olarak yükseltilir ve inaksiinum gelisme devresinde 15 cm civarinda tutulur.

Dünyada sulamali çeltik üretim sisteminde kullanilan ekim yöntemleri ülkelerin ekonomik, ekolojik ve sosyal durumuna bagli olarak degismektedir. Bunlar, suya serpme ekim (elle, gübre saçicilari ve uçakla), mibzerle kuruya ekim, sirta ekim ve fideleine (elle ve mibzerle fideleme) seklinde uygulanmaktadir. Çeltik genellikle su dolu parsellerde (tavalarda) yetistirilmektedir. Çeltik ekimi ya kuruya yada su içerisine tohumun saçilmasi seklinde gerçeklesmektedir. Bu ekim sekli farkliligi bölgesel aliskanliklar, klimatolojik sartlar, yeteri miktarda suyun bulunmasi veya bulunmamasi ve cografik kosullar gibi bir çok faktör dolayisi ile farklilik göstermektedir.

Bütün dünyada gida maddesi olarak büyük öneme haiz olan çeltik yetistiriciliginin en önemli sorunu yabanci ot kontrolünün zorlugudur. Çeltik sahalarinda, yabanci otlar büyük verim kaybinin ötesinde üreticinin ektigi alani terketmesine dahi neden olmaktadir. Ayrica yabanci otlar zararli organizmalara, örnegin Scirpophaga incertulas Cnaphaloeroeis inedinalis, konukçuluk eder. Yabanci ot yogunlugu fazla olan bu alanlarda harcanacak is gücü ve ekonomik bedel hasat sonrasi alinacak çeltikten karsilanamayacagi için bu alanlar ya tamamen terk edilmekte yada çeltik sökülerek baska ürün ekilmektedir. Bu yeni ürün ekimi ideal ekim sezonu disindaki bir islem olup daha fazla isgücü ve daha fazla maliyet gerektirmektedir.

Yabanci ot ilaçlarinin (herbisitlerin) kesfinden önce çeltikteki yabanci otlar elle fiziksel olarak yok ediliyordu. Bu teknikte is gücü yetersizligi, su dolu parsellerde çalisma zorlugu. yine bu alanlarda yapilan uzun süreli çalisma sonucu basta romatizma olmak üzere çok sayida ciddi saglik sorunlari ve diger zorluklar nedeniyle tam kontrol edilemeyen yabanci ot sorunu tarim endüstrisindeki uzmanlari arastirmaya sevk etmistir. Bu arastirmalar sonucu herbisitler kesfedilmistir. Çeltik ekim alanlarinin su dolu parsellerde olusu yabanci ot çikisinin yogun olmasina neden olmaktadir. Bu yogun yabanci ot hücumu herbisitlere çok kisa sürede direnç gelisimine neden olmaktadir. Bu yüzden sürekli farkli etki mekanizmasina sahip herbisit arayislari devam etmistir.

Yabanci ot kontrolünde temel sorun ayni grup yabanci ot ilaçlarinin (herbisitlerinin) devamli olarak yillara sari kullanilmasidir. Bu rotasyonsuz kullanima ayni uygulama metodu ve ayni uygulama dönemi de eklendiginde direnç kaçinilmaz hale gelmektedir. Bugün hemen hemen bütün dünyada çeltik yabanci ot sorunu, direnç dolayisi ile çözümsüz bir noktaya ulasmistir.

Günümüzde yeni uygulama yöntemi ve yeni herbisit gelistirilemedigi için dünya çeltik pazari ve dolayisi ile pirinç gida ihtiyaci tehdit altindadir. Bulus, bu tehditi bertaraf etmek için farkli bir herbisit molekülü olan oxadiazon ile gelistirilmis yeni bir formülasyon ve yeni bir yöntemdir.

Bulus, tarim endüstrisinde çeltik ekim alanlarinda yabanci ot kontrolüne yönelik bilinen ancak çeltik alanlarinda fitotoksisite ve toprakta birikim dolayisi ile kullanilamayan oxadiazon kimyasalinin kapsül süspansiyon formülasyon teknigi ile bu molekülün önceki teknikteki kullaniminda görülen sorunlarin giderilmesi ve ilgili endüstride kullanilmasini amaçlamaktadir.

Bulus ile, oxadiazon molekülünden kapsül süspansiyon formülasyon gelistirilmis, oxadiazon herbisit etkili maddesinin bu yeni formu çeltik ekim alanlarinda yabanci ot kontrolünde denenmis, sözkonusu molekülün önceki teknige ait formülasyonlarda görülen yüksek çeltik fitotoksisitesinin bulus konusu formülde olmadigi gözlemlenmis ayrica yabanci ot kontrolünde daha düsük dozlarda sasirtici düzeyde yüksek etkinlik elde etmistir.

BILINEN TEKNIK Oxadiazon klorotil inhibitörü bir herbisit olup, kimyasal adi 5-tert-butyl-3-(2,4-dichloro-5- isopropoxyphenyl)-l,3,4-oxadiazol-2(3H)-0ne”dir Oksadiazon 3-6 aylik bir yarilanma ömrü ile orta derecede kalici herbisittir. Bu herbisit toprak kolloidlerine güçlü bir sekilde tutulur ve adsorbe edilir ve kolayca parçalanma özelligine sahip degildir. Oksadiazon uçucu olarak kabul edilmez.

Oxadiazon bilinen formülasyon tipleri (emülsiyon konsantre (EC), Suda Eriyen Toz (WP), Granül (G) ve ”kapsül formülasyon disindaki” diger kati yada sivi formülasyonlar) daha Önce çeltik disinda çok sayida tarimsal ürün ekili alanlarda bir çok yabanci otun kontrolünde kullanilmistir. Önceki teknikte oxadiazon daha çok çim sahalarda, soganda, karanfil ve diger bir çok tarimsal üretimde kullanilmistir.

Oxadiazon daha çok tohuma etkili bir herbisittir. Bulus konusu oxadiazon kapsül formülasyonu disindaki kati yada sivi formülasyonlar son yillarda azda olsa çeltikte de kullanilmaya baslamistir, Bilinen teknikte özellikle oxadiazon EC formülasyonlarda aktif madde uygulama alanina ulastigi anda tamamiyla serbest haldedir. Bu molekülün serbest halde bulunmasi ve topraktaki kaliciligi birlikte düsünüldügünde ürünün çeltik yabanci ot kontrolü için uygun olmadigi görülecektir. Baska bir ifadeyle, serbest haldeki molekülün aylarca süren etkisi aylarca hücum doz demektir ve bu hücum doz yabanci ot kadar çeltik bitkisine de zarar vermektedir, Dolayisi ile çeltik üreticileri tamamen çözümsüz kalmadikça bu ürünlerin klasik formülasyon tiplerini kullanmamaktadirlar. Önceki tekniklerden birisi oxadiazon EC formülasyon tipinin çeltikte yabanci ot kontrolünde kullanilmasidir. Bu formülasyon tipi ile yapilan uygulamalarda çeltikte tölere edilemez agir fitotoksisite görülmüstür. Bulus sahipleri tarafindan bilinen teknigin uygulanmasi ile meydana gelen agir fitotoksitenin ve tohum kaybinin giderilmesi için oxadiazon herbisit aktif maddesinin yeni formül teknikleri ve farkli uygulama yöntemine ait çok sayida arastirma yapilmistir. Bu arastirmalar sonucu söz konusu herbisitin kapsül süspansiyonun çeltik üretim endüstrisinde yabanci ot kontrolünde kullanilabilecegi kesfedilmistir. Önceki teknikte kapsül süspansiyon disindaki formülasyonlar denenmis, çeltikte çimlenememe sorunu ile karsilasilmistir. Bu sorunu ortadan kaldirmak için önceki teknikte, oxadiazon kullanimi sonrasi çeltik ekimi yapilacak alan en az 2 defa yikanmaktadir. Bu islem hem maliyeti artirmakta, hemde yabanci ot kontrolününün basari derecesini düsürrnektedir. Çünkü yikama bir yandan yabanci ot çikisini artirirken, diger yandan oxadiazon7un yikanmasi nedeniyle yabanci ot etkili dozunu düsürmektedir. Ayrica toprak hazirligi ile ekim arasinda ki süre çesitli nedenlerden dolayi uzun tutulamainaktadir. Bu süre 1-3 gün arasinda degismektedir. Çünkü çeltik üreticisi için çok yogun bir dönem olan bu dönemde ayrica meterolojik sartlar çogu defa çiftçiye fazla zaman tanimamaktadir. Bundan dolayi Oxadizazon CS formülasyorilar disindaki diger klasik fonnüllerin endüstride kullanimi zorunlu haller disinda mümkün degildir..

Bilinen teknik, Oxadiazone EC uygulandiktan sonra serbest halde bulunan oxadiazon toprak üst kolloidleri tarafindan kuvvetli bir sekilde tutulmaktadir. Toprak üst katmanlarinda bulunan oxadiazon çeltik ekimi ile birlikte çeltik tohumlari ile temas eder. Toprak üst katmanlarina kuvvetli bir sekilde tutunan oxadiazon, tamamen serbest haldedir. Ekimle birlikte çeltik tohumlari ile direkt temas eder ve bu temas hücum doz etkisi yapar. Buda çeltik tohuinunun çimlenme gücünü kaybetmesine ve dolayisi ile çeltigin çimlenmemesine neden olur. Önceki teknikte, Türkiyede ve dünyanin bir çok ülkesinde FOB, AuXin hormonlari, ALS etki mekanizmasina sahip ve kontakt tesirli herbisit aktif maddeleri kullanilmaktaydi. Bu herbisitlere dünyanin bir çok bölgesinde direnç gelismis ve artik söz konusu herbisitler dirençli Cyperus spp, Echinochloa spp, ve Alisina spp. gibi yabanci otlari kontrol edememektedir. Direnç yönetimi amaçli halen dünyada çok sayida üniversitede herbologlar yeni çözüm araçlari veya yeni yöntemler üzerinde çalismaktadir. Ancak su ana kadar ne yeni bir molekül ne de yeni bir yöntem gelistirilmis degildir. Çözümsüz kalan yabanci ot sorunu çeltikte %3 5-45 arasinda verim kaybina neden olmaktadir. Önceki teknikte, Cyperus spp, Echinochloa spp, Digitaria saiiguinalis (L.)Scop ve Diplachiie spp. gibi yabanci otlarinin kontrolünde ALS grubundan, bensulfuron metil, penoksulam.

Bispiripak Na+ ve diger aktif maddeler kullanilmaktadir. Bu aktifmaddeleriri uygulama dönemi herbisitlere göre degismekle birlikte uygulama dönemi genellikle çikis sonrasi çeltigin 2-3 ile 6-8 yaprakli oldugu zaman dilimidir. Çeltik bu dönemlerde su içinde olup uygulama çok zor ve yüksek maliyetlidir. Havadan uygulamalar da çevre duyarliligi nedeni ile yasaklandigi için problem büyümektedir. Su içerisindeki çeltigi ilaçlamak için arazide tekerlekli aletlerler kullanilinakta olup kültür bitkisinin çignenmesi sebebiyle büyük zararlar olusmaktadir. Bu sorunlar bulus ile ortadan kaldirilmistir.

Diger önceki teknikte, Cyperus spp, Echinochloa spp, Digitaria sanguinalis (L.)Seop ve Diplachne fusca yabanci otlarinin kontrolünde FOB grubundan, cyhalofob butyl, fenoxaprop-P- ethyl ve bunlarla ayni etki mekanizmasina sahip diger herbisit aktif maddeleri kullanilmaktaydi.

Bu aktif maddelerin uygulama dönemi de çikis sonrasi çeltigin 4-8 yaprakli oldugu zaman diliniidir.

Yukaridaki önceki teknik örneklerinde bahsedilen herbisitlere karsi 5-7 yil kullanimdan sonra direnç gelismektedir. Bilinen bu herbisit moleküllerinin en yenisi 20 yili askindir kullanilmaktadir, dolayisi ile uzun süre kullanim nedeniyle direnç sorunu artik en üst düzeye ulasmistir. Bu yabanci ot direnci dünyanin hemen hemen her yerinde çeltikte yabanci ot kontrolü için büyük sorun haline gelmistir. Söz konusu herbisitlerin dozu 4-5 kat arttirilarak uygulanmasina ragmen olusan direncin önüne geçilememektedir. Önceki teknikte, yukarida ki etki mekanizmasinin disinda yeni etki mekanizmasina sahip moleküller arastirilmis, bu arastirma sonucu yeni bir etki sekli ile oxadia20n kullanimina gidilmistir. Yapilan deneylerde elde edilen sonuçlar her lokasyonda kaydedilmistir. Bütün sonuçlar birbirine paralel olup, oxadiazon kullanimiyla yabanci ot kontrolünde FOB, ALS, auxin hormonlari ve kontakt tesirli herbisitlere oranla daha iyi sonuçlar elde edilmistir. Bu deneylerde, yabanci ot kontrolünün yaninda çeltik çiinlenmesinde ki etki de degerlendirilmistir. Önceki teknikte, yapilan uygulamalar sonucu oxadiazon kullanimi olan ekim alanlarinda Oxadiazon Emülsiyon Konsantre (EC) formülasyon tipi çeltige büyük zararlar vermis, tolere edilemeyen fitotoksisite sonucu ile karsilasilmistir. Önceki teknikte, çeltikteki fitotoksisiteyi önlemek amaciyla uygulamadan sonra en az 2 kez toprak yikamasi yapilmis buna ragmen çeltik tohumlarinin ölümü tolere edilemeyecek düzeyde seyretmi'stir. Önceki teknikte oxadiazon EC formu uygulandiktan sonra yapilan en az 2 yikamadan sonra uzun süre çeltik ekimi bekletilmeye çalisilmis, bu durumda da sonradan ot çikisina engel olunamamistir. Bekleme için hem zaman hem de mevsimsel sartlar her zaman uygun olmadigi gibi, oxadiazon°un toprakta direkt günes isinlarina maruz kalinasi nedeniyle etkin dozun kaybi da deney sonuçlarinda kaydedilmistir. Etkin doz hem yikama ile hemde bekleme ile birlikte önemli ölçüde düsmekte ve daha sonra gelecek yabanci ot çikisini kontrol edememektedir. Önceki teknikte yikama ve bekleme ile kaybolan oxadiazon miktarinin etkin dozun altina düsmemesi için, baslangiç dozunun yüksek tutulmasi denenmis, bu durumda da hem ekonomik kayip hemde gereksiz ekolojik kirlenmelere yol açan sorunlarla karsilasilmistir. Baslangiç dozunun yüksek tutulmasi çeltikte tohumun çimlenmesine engel olabilmektedir. Yüksek doz yikama ve bekleme islemleri teknik olarak dogru yapilamadigi durumda oxadiazon toprakta kalacak ve çeltik çimlenmesinin tamamen durmasina neden olacaktir Önceki teknikte, baslangiç dozunun yüksek tutulmasi yikamalarla birlikte hedef disi alanlarin kimyasal olarak kirlenmesine neden olmustur. Özellikle EC formülasyon (emülsiyon konsantre) formu içerigindeki Petrol türevi solvent ve emülgatörlerin dogaya salinmasi ekolojik kirlenineye sebebiyet vermistir. Bu kimyasal kirlenme bulus ile bertaraf edilmistir. Zira bulus formülü olan kapsül formülasyon su bazli olup önceki forrnülasyonlara oranla dogaya karsi daha güvenlidir. Önceki teknikte (Oxadiazon EC kullaniminda) en az 2 yikama yapilmasi gerektigi yukarida belirtilmistir. Su yetersizligi olan bölgelerde bu yikamalar için gerekli su temin edilememekte, bu durumda çeltik ekiminden vazgeçilmekte yada baska çözümler aranmaktadir. Önceki teknik olan Oxadiazon EC kullaniminda toprak yikamasinin dogru yapildigi durumlarda dahi tarlalarin bazi bölgelerinde herbisit yigilmasi olmakta ve bu bölümlerden hiç çeltik alinamamaktadir.

Diger bilinen teknikte yikama, herbisit uygulandiktan genellikle 4 gün sonra yapilmakta yikamadan sonra 6 gün bekleyip ekim yapilmaktadir. Önceki teknikte bazen 4. gün ile bu süreden sonraki ekim zamanini bekleme zaman diliminde yikamadan dolayi toprakta oxadiazone EC azalmakta veya tamamen bitmektedir. Bu sonuç, 6 günlük zaman diliminde yeni yabanci ot tohuinlarinin çimlenmesine neden olmaktadir. Ayrica, sadece baslangiç yabanci ot tohumlari kontrol edilmekte daha sonra çikis yapacak yabanci ot tohumlari kontrol edilememektedir. Baska bir degisle etki kisa sürmektedir.

Bilinen Oxadiazone EC uygulama tekniginde, yukaridaki nedenlerin (yikama, bekleme...) yaninda forrnülasyon performansi da yetersizdir. Oxadiazon EC formülasyonu ve mevcut bulusa ait formülasyon ile yapilan karsilastirmali deneme ve bu denemenin sonuçlari asagida bulusun detayli olarakanlatildigi bölümde dikkatinize sunulmaktadir. Elde edilen sonuçlara göre bulus, en az %20 daha düsük dozda daha yüksek performans göstermistir.

BULUSUN AMACI Yukarida tarif edilen bilinen teknik göz önüne alindiginda oxadiazon molekülünün çeltik üretiminde yabanci otlarla mücadelede kullanimi için yeni fonnülasyonlarina ihtiyaç duyuldugu görülmektedir. Bu dogrultuda, bulus sahipleri çeltik ekiin alanlarinda büyüyen yabanci otlarin kontrol edilmesi için bir oxadiazon formülasyonu gelistirmeyi amaçlamaktadirlar.

Bir açidan, bulus sahipleri oxadiazon etken maddesini içeren kapsül süspansiyon (CS) formunda fonnülasyonlarin, titotoksisiteye neden olmayacak ve toprakta sürüklenmeyerek farkli bitki türlerine zarar vermeyecek sekilde uygulanmasini saglayacak bir yöntem gelistirmeyi amaçlainaktadirlar.

Bulus sahipleri ayrica, çeltik üretiminde yabanci otlarla mücadelede kullanilan herbisitlerin sahip oldugu dezavantajlari gideren bir formül gelistirmeyi amaçlamaktadir. Bu baglamda bulus sahipleri, su ana kadar direnç problemi olmayan oxadiazon etken maddesinin ekim öncesi kullanilmasina ve yabanci otlarin tohum asamasinda kontrol edilmesine dair bir fonnül gelistirerek, etkin yabanci ot kontrolü yapan, çevre, verimlilik, maliyet ve isçilik yönünden tasarruf saglayan bir ürün gelistirmeyi hedeflemektedirler. Mevcut bulusa uygun formülasyonlar çeltik tavalarindan disari salinan, yer alti ve yer üstü sularina karisan, genellikle petrol bazli solvent ve emülgatörlerin kullanilmasini önlemektedir.

Bulus sahipleri sasirtici bir sekilde asagida detaylari açiklanan Oxadiazon kapsül süspansiyon formu ile hem çeltik üretiminde yabanci otlarin kontrol altina alindigini hem de çeltik tohumunun uygulama esnasinda hiçbir zarar görmedigini ve ekili alanin veriminin arttigini bulmuslardir.

BULUSUN KISA ÖZETI Bulusun çözmeyi amaçladigi sorun titotoksisite nedeniyle oxadiazon kullanilamamasidir.

Bu sorun oxadiazon aktif maddesinin CS formülasyon ile çeltikte yabanci ot kontrolünde kullanilmasiyla çözülmüstür. Oxadiazon CS formülasyonunun kullanimiyla yabanci ot kontrolünde bilinen forrnülasyonlara oranla daha düsük dozda daha yüksek etki elde edilmis bunun yaninda bilinen formülasyonlar ile çeltikte meydana gelen Iitotoksisite sorunu da ortadan kaldirilmistir. Bulus hem oxadiazon kapsül formülasyonunun gesistirilmesi hem de gelistirilen bu teknolojinin çeltikte yabanci ot kontrolünde kullanilmasina dair uygulama yöntemini içermektedir.

Sorun oxadiazonun güvenli formülasyon tipleri ve kullanimi ile çözülmüstür.

Oxadiazon CS formülasyonu bu tarifnamede belirtilen otlara karsi, örnegin (Darican özellikle Cyperus difformis L. ] , Kurbaga kasigi [Alisma spp. ve özellikle Alisma plantago- aquatica L. ], Çeltiksi darican [Echinochloa spp. Ve özellikle Echiiiochloa oryzoides (Ard.) F.] ve diger dar ve genis yaprakli yabanci otlara karsi mücadelede kullanilir.

Oxadiazon CS formülasyonu disinda CS, ZW, ZE, ZC, EW,MC, ES, SE, ME, SC, CF vb. formülasyonlarda da ayni etkinligi gösterir.

BULUSUN DETAYLI ANLATIMI Oxadiazon diger formülasyon tipleri (emülsiyon konsantre (EC), Suda Eriyen Toz (WP) ve diger bilinen forrnülasyonlar daha önce çeltik disinda çok sayida tarimsal ürün ekili alanlarda bir çok yabanci ot kontrolü amaçli kullanilmistir. Oxadiazon kapsül formülasyon disindaki kati yada sivi fomiülasyonlar son yillarda azda olsa çeltikte denenmege baslamistir. Ancak bu formülasyolarda aktif maddenin serbest olarak bulunmasi ve bu molekülün topraktaki 3-6 ay kadar kaliciligi birlikte düsünüldügünde hem ekim öncesi hemde ekim sonrasi uygulamalarda çeltikte büyük fitotoksitelere neden olinakta ve çeltigin gelisimini bir aya yakin süre durdurmaktadir. Dolayisi ile çeltik üreticileri tamamen çözümsüz kalmadikça bu molekülün klasik formülasyon tiplerini kullanmamaktadirlar.

Bulus, hem fitotoksite problemini ortadan kaldirmis hemde daha düsük dozda yüksek verim alinmasina imkan tanimistir. Bu avantajlar bulus konusu Oxadiazon molekülünün kapsülasyon formülasyonu ile elde edilmistir. Bulus oxadiazonun sorunsuz kullanimina dair bir icat olup, oxadiazon molekülünün kullanimindaki sorunlarin Oxadiazon”un CS formül tipinin yeni bir uygulama yöntemiyle entegre edilerek yabanci ot kontrolünde kullanilmasiyla kesfedilmistir.

Mevcut bulus oxadizon molekülünün çeltik ekim alanlarinda uygulanmaya uygun kapsül süspansiyon formuna iliskindir.

Mevcut bulus bir diger açidan oxadiazon°a ek olarak en az bir yardimci madde içeren kapsül süspansiyon formülasyonlarina iliskindir.

Bulus oxadiazon etken maddesinin bilinen bütün yöntemlerle enkapsülasyonu ile kapsül süspansiyon formülasyonunun elde edilmesini kapsamaktadir. Asagidaki tabloda tercih edilen oran ve içerikler ve tercih edilen yöntem olan ara yüzey polimerizasyonu teknigi açiklaninakta olup bulus kapsami bunlarla sinirlandirilmamaktadir.

Asagidaki tabloda bulusu olusturan bilesenlerin agirlikça genel ve tercih edilen oranlari verilmistir.

Tablo 1. Bulusu olusturan bilesenlerin genel ve tercih edilen oranlari Bilesen Genel % Tercihen % (agirlikça) Içerik (agirlikça) içerik Oxadiazon 0,001 - 85 20 Emülgatör karisimi 0,001-35 6 Solvent 1-60 22 Antimikrobiyal Koruyucu ajan 0,0001-59 0,3 Köpük kesici 0,001-60 1 Antifriz 0,01-60 4 Reaktan l 0,001-70 5 Reaktan 2 0,001-60 2 Reaktan 3 0,001-70 l Tasiyici %100”e tamamlar %100`e tamamlar Mevcut bulus kapsaminda kullanilan “emülgatör karisimi” ifadesi hem birden fazla emülgatörün birlesiminden olusan karisimi hem de tek bir emülgatörden olusan emülgatörü kapsamaktadir.

Bu emülgatör veya emülgatörler iyonik, anionik ve noniyonik gruptan olabilecegi gibi bu gruplarin kombinasyonu da olabilirler. Mevcut bulusa uygun formülasyon içerisinde; amin etoksilatlari, etilen oksit (EO) / propilen oksit (PO) blok polimerleri, eter sülfatlari, doymus alkol alkoksilatlari, doymus alkol etoksilatlari, sorbitan ester etoksilatlari, tributilfenol etoksilatlari, fosfat esterleri, tristrilfenol etoksilatlari, sülfonasyon ürünleri, çoklu kondensasyon ürünleri, nonil fenol etoksilatlar, alkil benzen sülfonatlar, castor yagi etoksilatlari, EO/PO alkoksilasyon ürünleri, doyinus alkol etoksilatlari, olein sulfontlari ve sulfosuccinat grubu içerisinden seçilen bir veya daha fazla emülgatör kullanilabilir..Birden fazla emülgatör kullanilmasi durumunda söz konusu emülgatörler miktar olarak ayni oranlarda veya birbirlerinden farkli oranlarda kullanilabilirler. Formülasyonda tercihen tristryl fenol etoksilat ve nonil fenol etoksilat gruplari kullanilir. Emülgatör kombinasyonu içerisinde tristryl fenol etoksilat ve nonil fenol etoksilat karisiini kullanildiginda söz konusu emülgatör karisiminin bilesenleri tercihen l:1 karsim olarak kullanilir.

Tabloda bahsedilen solvent normal sartlarda kati halde olan Oxadiazon etken maddesinin içinde çözündügü sivi ortamdir. Bulus kapsaminda sudaçözünmeyen solventler kullanilir. Bulus konusu formülasyon içerisinde kullanilabilecek solventler; xylen, benzeri, toluen, siklohegzan, solvesso 100, solvesso 150, solvesso 200 ve exxsol serisi gibi hidrokarbonlarin yanisira gibi yagli tohumlardan elde edilen bitkisel yaglar, bunlarin etil ve metil esterleri ve bitkisel kaynakli terpenleri içeren bir grubun içerisinden seçilebilir. Mevcut bulus kapsaminda yukarida sayilan grubun içerisinden seçilen tek bir solvent kullanilabilecegi gibi, bu grup içerisinden seçilen en az ikiveya daha fazla solventin karisimi da kullanilabilir. Iki farkli solvent kullanilmasi durumunda söz konusu solventler birbirleri ile ayni oranlarda veya farkli oranlarda kullanilabilir.

Formülasyonda tercihen xylen solventi kullanilmistir.

Tabloda belirtilen antioksidan koruyucu ajani butile edilmis hidroksi toluen (BHT) ve bütile edilmis hidroksi anisol (BHA) dür.

Tabloda belirtilen antifriz ajani su bazli pestisit formülasyonlarinda bilinen bir uygulama olarak düsük sicakliklarda donmayi engelleyici glikol türevi katkilardir. Mevcut bulusa uygun fonnülasyonlar içerisinden kullanilabilecek antifriz ajan; etilen glikol, monopropilen glikol, dipropilen glikol, dietilenglikol ve gliserinden olusan bir grubun içerisinden seçilebilir.

Formülasyonda tercihen monopropilen glikol kullanilmistir.

Tabloda bahsi geçen reaktan l, isosiyanat fonksiyonel grubu içeren organik bilesiklerdir.

Reaktan l“in formülasyonda görevi; hazirlanan Oxadiazon yag fazi içerisine katilarak emülsiyon olusumu sonrasi katalizör solusyonu yardimi ile emülsiyon damlaciklari-su arayüzünde polimerize olmasi ve poliüre kapsül duvari meydana getirmesidir. Bu baglamda reaktan l; Metil izosiyanat, metilen difenil diizosiyanat(MDI), hexametileii diizosiyanat(HDI), toluen diizosiyanat(TDI), naftalin diizosiyanat(NDl), metilen bisiklohegzil izosiyanat(HMDI) ve ya izoporon diizosiyaiiat(lPDl) içeren bir grubun içerisinden seçilebilir.

Tabloda bahsi geçen reaktan 2 ve reaktan 3, izosiyanat grubu olan reaktan 1 ile polimerizasyon reaksiyonuna girerek polyüre bir kapsül kabugu meydana getiren aminlerdir. Reaktan 2 ve reaktan 3 beraber su içerisinde ön karisim yapilarak katalizör çözeltisi hazirlanir. Hazirlanan katalizör çözeltisi su içerisinde emülsiye edilmis Oxadiazon yag fazi üzerine yavas yavas eklenerek poliüre kapsül kabugu olusumu için reaksiyon baslatilir. Poliüre kapsül kabugunun sentezinde kullanilan aminler birincil, ikincil yada üçüncül ainin gruplarindan olabilir. Mevcut bulus kapsaminda kullanilabilecek reaktan 2 ve reaktan 3 ; etilaiiiiii, etilen diamin, dietileii triamin, trietilen tetraaiiiiii, diinetilamiii, trimetilamin, dietilamin, diizopropilamin, dimetilaminopropilamin, triizopropilaminî içeren bir grubun içerisinden seçilir. Reaktan 2 ve reaktan 3 birbirinin aynisi olabilecegi gibi, yukarida sayilan grubun içerisinden seçilen birbirinden farkli iki molekül de olabilir.

Tabloda bahsi geç-en kivam artirici, polimerizasyon reaksiyonu sona erdikten sonra formülasyonun vizkozitesini ayarlamak amaciyla kullanilabilecek katkilardir. Mevcut bulus kapsaminda kullanilan kivam arttirici; ksantan gum, guar gum, gum arabic, karboksimetil selüloz, metil selüluz, hidroxy propil selüloz°dan olusan bir grubun içerisinden seçilebilir.

Formülasyonda tercihen ksantan gum kullanilmistir.

Tabloda belirtilen tasiyici madde olarak tercihen su kullanilir. Köpük kesici ve antimikrobiyal koruyucu katki maddeleri pestisit formülasyonlarinda sikca kullanilan ürünlerdir. Formülasyonda tercihen silikon bazli köpük kirici kullanilmistir. 70, özellikle tercihen 0/0 1 I 60 oraninda, örnegin % 20 oraninda kullanilir.

Mevcut bulus dahilindeki formülasyonlarda emülgatör karisimi agirlikça %0,01 - 35, tercihen % 0,1-30, özellikle tercihen % 3 I 15 oraninda, örnegin % 6 oraninda kullanilir.

Mevcut bulus dahilindeki formülasyonlarda solvent agirlikça % l - 60, tercihen % 5 - 40, özellikle tercihen % 10 - 35 oraninda, örnegin % 22 oraninda kullanilir.

Mevcut bulus dahilindeki formülasyonlarda antimikrobiyal koruyucu ajan agirlikça % 0,0001 I kullanilir.

Mevcut bulus dahilindeki formülasyonlarda köpük kesici agirlikça % 0,001 - 60, tercihen % 0,01 - 40, özellikle tercihen % 0,1 , 30 oraninda, örnegin % 1 oraninda kullanilir. özellikle tercihen % 0,1 2 20 oraninda, örnegin % 4 oraninda kullanilir.

Mevcut bulus dahilindeki formülasyonlarda reaktan l agirlikça % 0,001 - 70, tercihen % 0,05 - , özellikle tercihen % 0,1 - 20 oraninda, örnegin % 5 oraninda kullanilir. , özellikle tercihen % 0,1 - 20 oraninda, örnegin % 2 oraninda kullanilir. , özellikle tercihen % 0,1 - 20 oraninda, örnegin % 1 oraninda kullanilir.

Mevcut bulus dahilindeki foimülasyonlarda kivam arttirici agirlikça % 0,0001 - 30, tercihen % Mevcut bulus kapsamindaki yöntemde kullanilacak Oxadiazon CS formülasyonu içerisinde yukarida sayilan yardiinci maddelere ilaveten farkli yardimci maddeler de bulunabilir. Söz konusu ilave yardimci maddeler kivam degistirici, yogunluk degistirici, dagitici, süspande edici ajan, Çözücü vb içerisinden seçilebilir.

Kivam degistirici ajan, bunlarla sinirli olmamak kaydiyla, guar gum, ksantan guin, kairagenan, aljinat, hidroksipropil metil selüloz vb.”den olusan bir grubun içerisinden seçilebilir.

Yogunluk degistirici ajan, bunlarla sinirli olmamak kaydiyla, karragenan, pektin, jelatin, polietilen glikol, polivinil alkol, hidroksi propil metil selüloz, karboksimetil selüloz vb”den olusan bir grubun içerisinden seçilebilir.

Dagitici ajan, bunlarla sinirli olmamak kaydiyla, amonyum aluril sülfat, sodyum lauril sülfat, sodyum dodesil sülfat, sodyum sterarat, polietilen glikol vb,den olusan grubun içerisinden seçilebilir. Çözücü, bunlarla sinirli olmamak kaydiyla, su veya organik çözücüler, örnegin etanol, metanol, izopropanol, pronanol, bütnol, hekzan, heptan, benzen, toluen, xylene, solvesso, trietilamin, dimetilsülfoksit, dimetilfomamid veya bunlarin karisimi içerisinden seçilebilir.

Bir diger açidan mevcut bulus oxadiazon kapsül süspansiyon formülasyonunun hazirlanmasindan kullanilacak bir üretim yöntemine iliskindir. SÖZ konusu üretim yöntemi; o Oxadiazon, solvent, antioksidan koruyucu ajan ve kapsül reaktani 1 ile karistirilarak emülsiye edilebilir bir oxadiazon solusyonu hazirlanmasi, 0 Su içerisine emulgatör karisimi, antifiriz, antimikrobiyal koruyucu ve köpük kirici eklenerek emülsiyonun su fazinin hazirlanmasi, o Hazirlanan Oxadiazon solusyonu su fazi içerisinde yüksek devirli karistirici yardimi ile emülsiye edilmesi o Olusturulan emülsiyona diger reaktanlar olan reaktan 2 ve reaktan 3 ün yavas yavas eklenmesi, o Baslatilan polimerizasyon reaksiyonunun sona ermesi için karisimin dinlendirilmesi ve bunu takiben kivam artirici yardimi ile vizkozitenin ayarlanmasi adimlarini içerir.

Bir baska açidan mevcut bulus, oxadiazon kapsül süspansiyon formülasyonlarinin çeltik üretim sahalaria uygulanmasinda kullanilacak bir yönteme iliskindir. Bulus sahipleri çeltik üretim sahalarinda oxadiazon molekülünün enkapsülasyonu ile çeltige zarar vermeden kullanimini saglayan bir uygulama yöntemide gelistirmeyi amaçlamislardir.

Mevcut bulusa uygun yöntem asagidaki adimlari içermektedir; Çeltik tohumlari çuvallar veya benzer materyaller içiresinde suya birakilarak uyandirilir, tohumun patlanmasi saglanir ve çimlenmcyc hazir hale getirilir. Istege bagli olarak bu adim atlanabilir ve çeltik tohumlari uyandirilmadan da ekime geçilebilir. Bu baglamda, çeltik tohuinlarinin uyandirilmagi yöntem de bu basvurunun kapsami dahilindedir.

Ekim yapilacak toprak keseksiz hale gelecek sekilde islenir.

Hazirlanan topraga oxadiazon kapsül süspansiyon (CS) fonnülasyonu uygulanir.

Formülasyonun uygulanmasindan en az 24 saat, tercihen en az 72-168 saat sonra alana su verilir ve tohum salinir.

Bulus sahipleri bu sekilde çeltik tohumlarinin kapsül içerisindeki oxadiazon ile üst dozlarda direkt temas etmedigini ve bu sayede yüksek miktarda etken maddeden kaynaklanan çeltik çimlenme ve gelisim problemlerine rastlanmadigini gözlemlemislerdir. Toprak altinda yabanci ot tohumlariyla temas eden oxadiazon kapsülleri yavas salinimla kademeli çikis yapacak yabanci ot tohumlarini kontrol eder.

Bulusun uygulama yönteminin detayli açiklamasi Mevcut bulus ayrica, çeltik üretim sahalarinda yabanci otlarin bertaraf edilmesi için oxadiazon molekülün kapsül süspansiyon formülasyonun uygulanmasina ait bir yöntemde olup, söz konusu yöntem (i) çeltik ekimi öncesinde, topragi islenmesinden hemen sonra ekim yapilacak alana oxadiazon kapsül süspansiyon (CS) formülasyonu uygulanmasi, (ii) oxadiazon kapsül süspansiyon formülasyonun uygulanmasindan en az 24 saat sonra ekim yapilacak alana su verilmesi, (iii) ekim alanina su verilmesinden, en az bir (1) gün sonra tercihen dört (4) gün sonra, özellikle tercihen su verilmesini takip eden 6. gün tohum atilmasi adimlarini içerir.

Bulus konusu yöntemin uygulamasina iliskin bazi temel noktalara asagida deginilmistir; 1) Keseksiz t0prak hazirligi yapilir, keseksiz alanda oxadiazon CS basarisi olagan üstü yükselir. 2) Oxadiazon CS uygulamasi toprak isleme biter bitmez, beklemeden yapilmalidir. 3) Oxadiazon CS tavsiye edilen dozda t-jet memeler kullanilarak toprak yüzeyine pülverize 4) Oxadiazon CS, dekara 20-40 litre su ile kullanilir. Doz ayarlamasi için Cihaz kalibre edilmelidir.

) Oxadiazon CS uygulamasindan sonra kesinlikle toprak isleme yapilmamalidir. 6) Oxadiazon CS uygulamasindan en az bir (1) tercihen dört (4) gün sonra su verilmeli, su salinmasindan sonra, tercihen en az bir (1) gün sonra, özellikle tercihen 6. gün sonra tohum atilmalidir. 7) Oxadiazon CS”nin tam performans gösterebilmesi için kurutma süreleri uzun tutulmamalidir. 8) Asiri kurutmalardan kaçinmali ve toprak yüzeyi çatlatilmamalidir.

Söz konusu yöntemde çeltik tohumlari uyandirilmak için bir kap içerisinde suya birakilir. Söz konusu kap çuval, tahta kasa, plastik bir kap vb olabilir. Uyandirilma yapilmasi zaruri degildir.

Yukarida açiklanan yöntemde Oxadiazon (CS formülasyon için) etken maddesi alana 5 g a.i/da ile 300 g a.i/da arasinda bir dozda, tercihen 25 g a.i/da ile 100 g a.i/da arasinda bir dozda, Özellike tercihen 30 g 'di/da ile 85 g a.i/da arasinda bir dozda uygulanabilir.

Istege bagli olarak, Oxadiazon CS formülasyonunun uygulamasi öncesinde toprak keseksiz hale gelinceye kadar islenebilir.

Mevcut bulus kapsaminda kullanilacak Oxadiazon etken maddesi emülsiyon konsantre (EC) formu disinda enkapsüle süspansiyon (MC/ ES/ CS) formunda olabilir. Mevcut bulus kapsaminda kullanilacak Oxadiazon etken maddesi kontrollü salinim yapan mikrokapsül süspansiyonu (CS) formu disinda, kontrollü salinim yapabilen diger formülasyon tipleri olan; mikrokapsül tohum ilaci (CF), mikrokapsül konsantre (MC), mikrokapsül + su içerisinde yag emülsiyonu karisimi (ZW), mikrokapsül + süspansiyon konsantre karisimi (ZC) ya da mikrokapsül + süspansiyon konsantre + su içerisinde yag emülsiyonu karisimi (ZE) olabilir.

Etken maddenin dozaj ve forinu burada sayilanlarla sinirli olmayip diger kati ya da likit formülasyonlarda olabilir.

Bulus, Oxadiazon°un kapsül süspansiyon formülasyon yaninda diger su bazli tekli ve çoklu formülasyonlarida kapsar.

Bulus, oxadiazon molekülünün kullaniminda Iitotoksiste yada etkinlik sorunu yasanan diger tarim yada tarim disi alanlarda da kullanilabilir. Farkli tarimsal bitkiler ve çim alanlari gibi tarim disi alanlarda ki yabanci ot kontrolünde kullanimi da bulus kapsami dahilindedir.

Bulus ile yabanci ot özellikle Cyperus spp., bazi Echinochloa türlerini >%90 oraninda kontrol ettigi için bulusun uygulandigi alanlarda diger alanlara oranla daha yüksek verim elde edilmektedir.

Bulus sahipleri yaptiklari çalismalarda bulus konusu yöntemin kapsül süspansiyon formda oxadiazon kullaniminin etkinligini beklenmeyen bir sekilde arttirdigini ve bu sekilde çeltik ekim alanlarindaki yabanci otlarla mücadelede maliyeti düsük, uygulamasi kolay ve verimi yüksek bir fonnülasyonla birlikte yeni bir yöntemde elde edildigini görmüslerdir. Bu nedenle bulus bir diger açidan Oxadiazon molekülünün çeltik üretim sahalarina uygulanmasi için oxadiazon kapsül süspansiyon formülasyonun uygulanmasina yönelik bir yönteme iliskin olup, söz konusu yöntem; l. Çeltik ekimi öncesinde topraga Oxadiazon CS formülasyonunun uygulanmasi 2. Formülasyon uygulamasindan en az 24 saat sonra ekim yapilacak alana su verilmesi ve 3. Foniiülasyon uygulamasindan en az 48 saat sonra önceden çuvallarda su içinde bekletilerek çimlenmeye baslamis (patlatilmis veya diger adiyla uyandirilmis) çeltik tohumlarinin hazirlanan alana ekilmesi adimlarindan olusur.

Mevcut bulus kapsaminda kullanilan “çimlenmeye baslamis” ifadesi ayni zamanda patlatilmis veya uyandirilmis tohum anlamlarini da kapsamaktadir.

Bulus sahipleri yürüttükleri çalismalarda hazirlanan ekim alanina öncelikle Oxadiazon CS formülasyonunun uygulanmasi ile yabanci ot tohumlarinin >%90 oraninda çimlenme gücünü kaybettigini ve yabanci ot kontrolünde sasirtici bir etkinlik olustugunu tespit etmislerdir. Bu etkinlik oxadiazon emülsiyon konsantre formülasyonuna oranla en az %20 daha düsük dozda elde edilmistir. Yapilan uygulamalarda Oxadiazon CS uygulamasindan en az 24 saat sonra tercihen 96 saat sonra tarlaya su salinip, bu islemden tercihen 144 saat sonra çimlenmeye hazir çeltik tohumunu su yüzeyiiie atmislardir. Böylece çuvallarda yari çimlenen çeltik toliumu Oxadiazon CS`den etkilenmemistir. (Oysa ayni islem oxadiazon EC (emülsiyon konsantre) formülasyonu ile yapildiginda çeltik tohumlarinin çimlenme gücünü kaybettigi gözlemlenmistir.) Bunun yani sira toprak kolloidlerinc tutunan Oxadiazon CS molekülleri yavas ve zainana bagli salinim yaparak yeni çikacak yabanci otlara karsi 72 gün boyunca etkili olmustur. Dolayisi ile çeltik için son derece güvenli olan bu yöntem yabanci ot için yüksek derecede etkiiilik sunmaktadir.

Mevcut bulus kapsaminda kullanilan ZW, ZE, ZC, EW1 MC1 ES. SE, ME1 CF, SC kisaltmalari teknigin bilinen durumunda yaygin olarak bilinen farkli pestisit forinülasyon türlerini ifade etmektedir.

Mevcut bulus kapsaminda kullanilaii EW kisaltinasi su içinde yag emülsiyonu formülasyonunu ifade etmektedir.

Mevcut bulus kapsaminda kullanilan ES kisaltmasi tohum uygulamasi için eniülsiyon formülasyonunu ifade etmektedir.

Mevcut bulus kapsaminda kullanilan SE kisaltmasi süspo-emülsiyon formülasyonunu ifade etmektedir.

Mevcut bulus kapsaminda kullanilan ME kisaltmasi mikro-emülsiyon formülasyonunu ifade etmektedir.

Mevcut bulus kapsaminda kullanilan MC kisaltmasi mikro-emülsiyon formülasyonunu ifade etmektedir.

Mevcut bulus kapsaminda kullanilan CF kisaltmasi tohum uygulamasi için kapsül süspansiyon formülasyonunu ifade etmektedir.

Mevcut bulus kapsaminda kullanilan SC kisaltmasi süspansiyon konsantresi (akiskan konsantre) formülasyonunu ifade etmektedir.

Mevcut bulus kapsaminda kullanilan CS kisaltmasi kapsül süspansiyon forinülasyonunu ifade etmektedir.

Mevcut bulus kapsaminda kullanilan ZC kisaltmasi C8 ve SC formülasyonlarinin karisimindan olusan bir formülasyonu ifade etmektedir.

Mevcut bulus kapsaminda kullanilan ZE kisaltmasi CS ve SE formülasyonlarinin karisimindan olusan bir formülasyonu ifade etmektedir.

Mevcut bulus kapsaminda kullanilan ZW kisaltmasi CS ve EW formülasyonlarinm karisimindan olusan bir forinülasyonu ifade etmektedir.

Mevcut bulus kapsaminda uygulanacak yöntemde oxadiazon etken maddesine ek olarak en az bir diger farkli etken madde de kullanilabilir. Söz konusu diger etken madde oxadiazon ile beraber ayni anda uygulanabilecegi gibi, üretimin herhangi bir baska asamasinda da kullanilabilir. Söz konusu ikinci etken madde glifosat, parakuat, glufosinat, bütaklor, pretilaklor, fenklorin, clomazone, pendimetalin, okzadiargil, bisparibak sodyum, fenoksaprop, etoksisülfüron, metsülfüron, klorimuron, safener, azimsülfuron, penoksulan veya bunlarin kombinasyonlarindan olusan bir grubun içerisinden seçilebilir.

Bulusa uygun formülasyon çeltik tarlalarinda büyük verim kaybina neden olan Darican Cyperus spp.] , Kurbaga kasigi [Alisma plantago-aquatica L. ve Alisma spp. ], Çeltiksi darican yazili olan yabanci otlarla sinirli olmayip diger dar ve genis yaprakli yabanci otlarda kapsam dahilindedir.

Bulus sahipleri yukarida detaylari açiklanan yöntem ile çesitli denemeler yapmislardir. Yapilan çalismalarin birisinde bulusa konu, Oxadiazon etken maddesinin %20”lik kapsül süspansiyon dozlarinda >%90 düzeyinde yabanci ot kontrolü saglamistir.

Bulus sahipleri mevcut bulusa uygun formülasyonun teknigin bilinen durumunda var olan formülasyonlardan daha üstün özelliklere sahip oldugunu göstermek amaciyla deneyler yapmistir. Asagida bulusa ve bilinen teknige ait formülasyonlar ve uygulama yöntemleri ile yapilan deneylerin ortak sonuçlari mevcuttur. Söz konusu deneyler; 1. Ondokuzmayis Üniversitesi Bitki Koruma Bölümünden Prof. Dr. Hüsrev MENNAN ve ekibi tarafindan Mayis-Eylül 2014 tarihlerinde Osmancik-Çorum-Türkiye, Ipsala-Edirne-Türkiye de gerçeklestirilmistir. 2. Uzman Agronomist Mesut Atalay, Deniz serdar Özçelik ve Volkan Öztürk tarafindan Mayis- Eylül 2013-2014 tarihlerinde, Bafra Samsun-Türkiye. Boyabat-Sinop-Türkiye. Bandirma Balikesir-Türkiye, Çavusköy, Biga Balikesir- Türkiye, Uzunköprü-Edirne Türkiye de gerçeklestirilmistir. 3. Tablodaki sonuçlar aritmetik ortalamalara göre alinmis, her deney sonucu digerinden %5 den fazla sapma göstermemistir.

Bulus ve Bilinen Teknik Herbisiti E. E. cus-galli C. A. plantago- oryzodies difformis aquatica 5Oxadiazon EC 60 a.i/da (Bilinen Çeltik Çeltik çikisi Çeltik Çeltik çikisi Teknik) SELEKTIVITE DOZU çikisi olmadi. çikisi olmadi. olmadi. olmadi.

Bulus, 30 g a.i/da dozda %90 barajini asarak basarili bulunmustur. Uygulama sonrasi yikama vb herhangi bir tedbir alinmamistir. Çimlenmede kontrol guruplarina göre bir negatif sonuç gözlenmemi stir.

Ayrica, 20 g a.i/da dozundan itibaren bulus konusu oxadiazon formülasyonunun en az bir zararli için bilinen teknige ait formülasyondan daha iyi sonuç verdigi görülmektedir.

Bulus, fititoksisite ve çeltik çimlenmesi üzerindeki etkileri için selektivite dozunda, hafif bir fitotoksisite görülmüs, 7 gün içerisinde fitotokisite son bulmustur. 30. gün sonunda herbisit uygulanmamis çeltik alani ile bulus selektivite doz alani çeltikleinde bir farklilik görülmemistir.

Selektivite dozu uygulamasindan sonrada toprak yikamasi yapilmamistir. Önceki teknik oxadiazon EC herbisiti, bulusun etkin dozu 30 g a.i/da dozunda hiç bir yabanci ot üzerinde sinir deger %90'm üzerinde etkili olmamistir. Uygulama sonrasi bir (1) kez toprak yikamasi yapilmistir. Bunun yanisira oxadiazon EC 30 g ai /da dozunda, bulusun selektivite dozundan (60 g a.i/da) daha yüksek bir çeltik fitotokisitesi göstermistir. Hasat döneminde kontrol grubuyla, bilinen teknik (oxadiazon EC 30 g ai/da) herbisitinin uygulandigi alanlarda ki çeltik boylari farklilik göstermistir. Etkin doz olmadigi için uygulamanin verim kaybi olusturup Olusturmadigina bakilmamistir. Önceki teknik oxadiazon EC herbisiti 375 g a.i/da dozunda bazi yabanci otlarda sinirda basari göstermistir. Bu uygulamada iki (2) kez toprak yikamasi yapilmistir. Çeltikte 15 günlük gelisme geriligi görülmüs ve hasat döneminde %13 verim kaybi olmustur. Önceki teknik oxadiazon EC için bulus selektivite dozu olan 60 g a.i/da dozu önceki tenik içinde selektivite dozu olarak degerlendirilmis, yapilan uygulamada iki (2) kez toprak yikanmasina ragmen çeltik çikisi olmamistir. Üretici tarafindan olasi yüksek doz uygulamalarinda çeltik çikisi olmaycagindan Oxadiazon EC uygulamasinin çeltikte yabanci ot kontrolünde kullanilmasinin uygun olmayacagi sonucu elde edilmistir. Önceki teknige uygun formülasyonun yabanci ota etkin dozu (37,5 g a.i/da) uygulanmis bir tarlada 30 gün sonra gözlem yapildiginda çimlenmenin durdugu gözlenmistir.

Bulusa uygun formülasyon örnegi: Bilesen Tercihen % (agirlikça) içerik Oxadiazon 20 Tristryl fenol etoksilat : nonil fenol etoksilat (lzl) 6 Bütile edilmis hidroksi tolüen ve bütile edilmis hidroksi anisol 0,3 Köpük kesici l Monopropilen glikol 4 Metil izosiyanat 5 Trimetil amin 2 Dimetil aminopropil amin l Kivam artirici 0,08 SU. %100°e tamamlar i Oxadiazon, xylene, bütile edilmis hidroksi tolüen ve bütile edilmis hidroksi anisol ve Metil izosiyanat ile karistirilarak emülsiye edilebilir bir oxadiazon solusyonu hazirlanir, 0 Su içerisine tristryl fenol etoksilat : nonil fenol etoksilat (l:l), monopropilen glikol, Bütile edilmis hidroksi tolüen ve bütile edilmis hidroksi anisol ve köpük kirici eklenerek emülsiyonun su fazinin hazirlanir,Hazirlanan oxadiazon solusyonu su fazi içerisinde yüksek devirli karistirici yardimi ile emülsiye edilir 0 Olusturulan emülsiyona diger reaktanlar olan trimetil amin ve dimetil aminopropil amin yavas yavas eklenir, o Baslatilan polimerizasyon reaksiyonunun sona ermesi için karisimin dinlendirilir ve bunu takiben kivam artirici yardimi ile vizkozite ayarlanir.

Yukarida verilen örnekler sadece bulusu açiklamak için verilmis olup bulus kapsami bu örneklerle sinirlandirilamaz.

Claims (1)

1. ISTEMLER . Çeltik üretim sahalarinda yabanci otlarin bertaraf edilmesi için kullanima uygun bir formülasyon olup özelligi; - etken madde olarak oxadiazon içermesi ve - formülasyonun kapsül süspansiyon formunda olmasidir. Istem 1,e göre bir formülasyon olup kapsül süspansiyon (CS) formuna ilaveten ZW, ZE, ZC, EW, MC, ES, SE, ME, CF, SC vb. diger formülasyon türlerinde de olabilir. . Istem 1°e göre bir formülasyon olup özelligi oxadiazon`a ek olarak en az bir yardimci madde içermesidir. Istem 3”e göre bir formülasyon olup özelligi emülgatör, solvent, antimikrobiyal koruyucu ajan, köpük kesici, antifriz, reaktan 1, reaktan 2, reaktan 3, kicam arttirici, tasiyici içerisinden seçilen en az bir yardimci madde içermesidir. . Istem 4”e göre bir formülasyon olup, emülgatör olarak tek bir emülgatör veya birden fazla emülgatörün karisimi kullanilabilir. Istem 4 veya 5”e göre bir formülasyon olup amin etoksilatlari, EO/PO blok polimerleri, eter sülfatlari, doymus alkol alkoksilatlari, doymus alkol etoksilatlari, sorbitan ester etoksilatlari, tributilfenol etoksilatlari, fosfat esterleri, tristrilfenol etoksilatlari, sülfonasyon ürünleri, çoklu kondensasyon ürünleri, nonil fenol etoksilatlar, alkil benzen sülfonatlar, castor yagi etoksilatlari, EO/PO alkoksilasyon ürünleri, doymus alkol etoksilatlari, olein sulfontlari ve sulfosuccinat grubu içerisinden seçilen bir veya daha fazla emülgatör kullanilabilir. Istem 6'ya göre bir formülasyon olup emülgatör olarak tristryl fenol etoksilat ve nonil fenol Istem 7“ye göre bir formülasyon olup tristryl fenol etoksilat ve nonil fenol etoksilat 111 oranda karisim olarak kullanilir. Istem 6-8°den herhangi birine göre bir formülasyon olup emülgatör karisimi agirlikça %0,01 kullanilir. Istem 4”e göre bir formülasyon olup solvent; xylen, benzen, toluen, siklohegzan, solvesso 100, solvesso 150, solvesso 200 ve exxsol serisi gibi hidrokarbonlarin yanisira gibi yagli tohumlardan elde edilen bitkisel yaglar, bunlarin etil ve inetil esterleri ve bitkisel kaynakli terpenleri içeren bir grubun içerisinden seçilir. Istem 10°a göre bir forinülasyon olup solvent olarak xylen kullanilir. özellikle tercihen % 10 - 35 oraninda, örnegin % 22 oraninda kullanilir. Istem 4”e göre bir formülasyon olup antioksidan koruyucu ajan olarak butile edilmis hidroksi toluen (BHT) ve bütile edilmis hidroksi anisol (BHA) kullanilir. Istem l3”e göre bir formülasyon olup antioksidan koruyucu ajan agirlikça % 0,000] 7 59, kullanilir. Istem 4”e göre bir forrnülasyon olup, antifriz ajan etilen glikol, monopropilen glikol, dipropilen glikol, dietilenglikol ve gliserinden olusan bir grubun içerisinden seçilir. Istem 15,e göre bir fonnülasyon olup antifriz ajan olarak monopropilen glikol kullanilir. Istem 4”e göre bir formülasyon olup, reaktan l Metil izosiyanat, metilen difeni] diizosiyanat(MDI), hexametilen diizosiyanat(HDl), tolueii diizosiyanat(TDI), naftalin diizosiyanat(NDl), metilen bisiklohegzil izosiyanat(HMDl) ve ya izoporon diizosiyanat(IPDI) içeren bir grubun içerisinden seçilir. özellikle tercihen % 0,1 - 20 oraninda, örnegin % 5 oraninda kullanilir. Istem 4”e göre bir formülasyon olup reaktan 2 ve reaktan 3 etilarnin, etilen diamin, dietilen triainiii, trietilen tetraamin, diinetilainin, trimetilamin, dietilamin, diizopropilamin, dimetilaminopropilamin, triizopropilaniinî içeren bir grubun içerisinden seçilir. Istem 20°ye göre bir formülasyon olup reaktan 2 ve reaktan 3 birbirinin aynisi olabilecegi gibi, birbirinden farkli iki molekül de olabilir. Istem 4°e göre bir formülasyon olup kivam arttirici ksantan gum, guar gum, gum arabic, karboksimetil selüloz, metil selüluz, hidroxy propil selüloz”dan olusan bir grubun içerisinden seçilir. Istem 24`e göre bir formülasyon olup özelligi kivam arttirici olaran ksantan gum kullanilmasidir. kullanilir. Istem 1-267ya göre bir formülasyon olup oxadiazon etken maddesine ek olarak glifosat, parakuat, glufosinat, bütaklor, pretilaklor, fenklorin, clomazone, pendimetalin, okzadiargil, bisparibak sodyum, fenoksaprop, etoksisülfüron, metsülfuron, klorimuron, safener, azimsülfüron, penoksulan veya bunlarin kombinasyonlarindan olusan bir grubun içerisinden seçilen en az bir adet ikinci etken madde içerir. Istem 1-27 ”e göre bir formülasyonun hazirlanmasi için kullanilacak bir yöntem olup özelligi; - Oxadiazon, solvent, antioksidan koruyucu ajan ve kapsül reaktani 1 ile karistirilarak emülsiye edilebilir bir oxadiazon solusyonu hazirlanmasi - Su içerisine emulgatör karisimi, antifiriz, antimikrobiyal koruyucu ve köpük kirici eklenerek emülsiyonun su fazinin hazirlanmasi, - Hazirlanan oxadiazon solusyonu su fazi içerisinde yüksek devirli karistirici yardimi ile emülsiye edilmesi, - Olusturulan emülsiyona diger reaktanlar olan reaktan 2 ve reaktan 3 ün yavas yavas eklenmesi, - Baslatilan polimerizasyon reaksiyonunun sona ermesi için karisimin dinlendirilmesi ve bunu takiben kivam artirici yardimi ile vizkozitenin ayarlanmasi adimlarini içermesidir. Oxadiazon kapsül formülasyonunun çeltik üretim sahalarina uygulanmasinda kullanilacak bir yöntem olup özelligi; - Ekim yapilacak topragin keseksiz hale gelecek sekilde islenmesi - Hazirlanan topraga oxadiazon kapsül süspansiyon (CS) forinülasyonunun uygulanmasi - Formülasyonun uygulanmasindan en az 24 saat, tercihen en az 72-168 saat sonra alana su verilir ve tohum salinir . Istem 29°a göre bir yöntem olup, oxadiazon kapsül süspansiyon uygulamasi toprak isleme biter bitmez beklemeden yapilir. Istem 29 veya 30”a göre bir yöntem olup oxadiazon kapsül süspansiyon t-jet memeler kullanilarak toprak yüzeyine pülverize edilir. Istem 29-3l”den herhangi birine göre bir yöntem olup oxadiazon kapsül süspansiyon dekara lstem 2962`den herhangi birine göre bir yöntem olup Oxadiazon CS uygulamasindan en az bir (1) tercihen dört (4) gün sonra su verilir, su salinmasindan sonra, tercihen en az bir (1) gün sonra, Özellikle tercihen 6. gün sonra tohum atilir. Istem 29-33”den herhangi birine göre bir yöntem olup oxadiazon etken maddesi alana 5 g a.i/da ile 300 g a.i/da arasinda bir dozda. tercihen 25 g a.i/da ile 100 g ari/da arasinda bir dozda, özellike tercihen 30 g ai/da ile 85 g a.i/da arasinda bir dozda uygulanir. Istem l-27°den herhangi birine göre olan oxadiazon formülasyonunun Darican [Echinochloa crus-galli (L Beauv.) ve Echinochloa spp.] Kiz otu [Cyperus difformis L. ve Cyperus spp.] , Kurbaga kasigi [Alisma plantago-aquatica L. ve Alisma spp. ], Çeltiksi darican [Echinochloa oryzoides (Ard.) F.] ve diger dar ve genis yaprakli yabanci otlara karsi mücadelede kullanilmasi.