TARIFNAME Elektromekanik kola sahip bilet verme mekanizmasi Teknik Alan Bulus; otopark sistemlerinde kullanilan bilet kesme cihazlarina elektro-mekanik bir sistemin entegre edilmesi ile ilgilidir. Bulus 'özellikle, otopark girislerinde bilet almada zorluk yasayan kullanicilar için gelistirilmis sistem ile ilgilidir. Teknigin Bilinen Durumu Mevcut sistemlerde, araç otoparka girmeden önce bilet makinesinden bilet alinir. Biletin alinacagi cihaz ile bileti alacak olan sürücü arasinda bilete ulasmayi güçlestiren bir mesafe bulunmaktadir. Bu mesafeden bileti alabilmek için sürücünün araçtan uzanarak bileti almasi gerekir. Bazi durumlarda bilete ulasamayan sürücüler, araçtan çikarak bileti almak zorunda kalmaktadir. Bu durum sürücüler açisindan zaman kaybina yol açmaktadir. Ayrica otopark girislerinde yogunluk yasanan saatlerde, uzun araç kuyruklarinin olusmasina da neden olabilmektedir. Bazi sürücüler bileti kolay almak için bilet makinesine fazla yaklasmakta ve arabalarini sürtmektedirler. Bu durum da maddi hasalara neden olmaktadir. özeti; iki bilet muhafaza kutusundan bir bilet kodlama cihazina bilet beslemek için bir sistem ile ilgilidir. Özel olarak, bulus bir araç bariyeri ile birlikte çalisan bir otopark kapisi gövdesine veya kolonuna, veya bir otomatik bilet satis cihazina entegre edilmis olan en az iki bilet muhafaza kutusundan bilet beslemek için bir sistem ile ilgilidir. Bulusa göre iki bilet muhafaza kutusundan bir bilet kodlama cihazina, 'özellikle bir araç bariyeri ile baglantili olarak bir otopark kapisi kolonu için olan bir bilet kodlama cihazina, biletlerin beslemesi için olan bir sistem önerilir, bu birbiri ile komsu iki bilet muhafaza kutusu için bir yuva içerir, böylece bir bilesen bilet muhafaza kutularinin boylamsal eksenleri boyunca görüntülenen bilet muhafaza kutularinin bir ucunda konumlandirilmis her bilet muhafaza kutusuna tahsis edilir ve biletlerin beslendigi bir rulo, kilavuz plaka veya firça ile saglanan bir yuva içerir. Görüldügü üzere sistem otoparklardaki bilet muhafaza kutularinin beslemesi ile ilgili sistem olup bunun yaninda yukarida bahsedilen dezavantajlara çözüm saglayabilecek bir yapilanmadan bahsetmemektedir. Teknik arastirmalar sonucunda ortaya çikan bir diger basvuru olan 2014/02746 numarali patentin özeti, "Kapali otopark, açik otopark ve yol kenari parklarinin oldugu yerlerde araç giris çikislarinin kontrol altina alinabildigi, giris bilet verme makinesi, giris abone okuyucusu, çikis kart degerlendirme ve çikis abone okuyucusu olarak çalisabilecek bir akilli park otomatidir . Söz konusu akilli park otomati, otopark giris karti içerisine otopark bilgilerim ve giris zamani bilgilerini yazarak müsteriye rf parklanma karti veren, otopark çikisinda ise parklanma ücreti ödenmis rf parklanma kartini degerlendiren bir dispenser cihazi, müsterinin tanimli abone kartini degerlendiren veya sehir kartinin temassiz olarak okunmasini saglayarak bu kart içerisinden parklanma ücretini kontör olarak düsen kart okuyucu ve park otomati üzerindeki tüm bilesenlerin çalismasini saglayarak tüm sistemi yöneten bir endüstriyel ana kart içermektedir." seklindedir. Mevcut yapi tüm bunlarin yaninda, yukarida sözü edilen olumsuzluklara çözüm getirmeyi amaçlayan bir yenilige sahip degildir. Sonuç olarak yukarida anlatilan olumsuzluklardan dolayi ve mevcut çözümlerin konu hakkindaki yetersizligi nedeniyle ilgili teknik alanda bir gelistirme yapilmasi gerekli kilinmistir. Bulusun Amaci Bulus, mevcut teknikte kullanilan yapilanmalardan farkli olarak bu alanda yeni bir açilim getiren farkli teknik özelliklere sahip bir yapinin ortaya koyulmasini amaçlamaktadir. Bulusun öncelikli amaci; biletin alinacagi cihaz ile bileti alacak olan sürücü arasinda bilete ulasmayi güçlestiren mesafeyi ortadan kaldirarak kullanicilarin rahat bir sekilde bilet almalarini saglamaktir. Bulusun bir amaci, otopark sistemlerinde bilet almak için bazi kullanicilarin emniyet kemerlerini çikarmak ve araçtan inerek bilet almak zorunda kalmalarindan dolayi olusan trafigin önüne geçilmesini saglamaktir. Bulusun bir diger amaci, araç sürücülerinin, rahat bilet almak amaciyla bilet makinesine fazla yaklasmalariyla meydana gelen araç sürtmelerinin önüne geçilmesini saglamaktir. Bulusun yapisal ve karakteristik özellikleri ve tüm avantajlari asagida verilen sekiller ve bu sekillere atiflar yapilmak suretiyle yazilan detayli açiklama sayesinde daha net olarak anlasilacaktir ve bu nedenle degerlendirmenin de bu sekiller ve detayli açiklama göz önüne alinarak yapilmasi gerekmektedir. Bulusun Anlasilmasina Yardimci Olacak Sekiller Sekil 1,bulusa konu olan sistemin yandan gösterimidir. Sekil 2, bulusa konu olan sistemin önden gösterimidir. Sekil 3, bulusa konu olan sistemin üstten gösterimidir. Çizimlerin mutlaka ölçeklendirilmesi gerekmemektedir ve mevcut bulusu anlamak için gerekli olmayan detaylar ihmal edilmis olabilmektedir. Bundan baska, en azindan büyük ölçüde özdes olan veya en azindan büyük ölçüde özdes islevleri olan elemanlar, ayni numara ile gösterilmektedir. Parça Referanslarinin Açiklamasi 1. Araç: . Motor . Kol kontrol sensörü 21. Araç kontrol sensörü . Mekanik kol 40. Bilet verme mekanizmasi 41. Bilet verilen kisim 42. Bariyer 50. Islemci d2: Araç-kol mesafesi B1: Bilet talep butonu 82: Bilet iptal butonu d1: Bilet mekanizmasinin yerden yüksekligi d3: Araç-mekanizma mesafesi dx: Mekanik kolun uzama miktari d4: 82'nin yerden yüksekligi Bulusun Detayli Açiklamasi Bu detayli açiklamada, bulusun tercih edilen yapilanmalari, sadece konunun daha iyi anlasilmasina yönelik olarak ve hiçbir sinirlayici etki olusturmayacak sekilde açiklanmaktadir. Bulusa konu olan sistemi olusturan unsurlar ve islevleri su sekildedir; Üzerinde bulunan bilet verilen kismin (41), araca (1) yaklastirilmasini saglayan mekanik kol (30), Irtibatli bulundugu mekanik kolu (30) zemine göre paralel olarak ileri-geri hareket ettiren ve bu sayede mekanik kolun (30) uç kisminda yer alan bilet verilen kismin (41) araç (1) içerisindeki kisiye yaklastirilmasini saglayan motor (10), Mekanik kolun (30) araca (1) olan araç-kol mesafesini (d2) ölçen ve mekanik kolun (30) önüne çikan cisimleri algilayan kol kontrol sensörü (20), Bilet verme mekanizmasinin (40) önünde duran araçlarin (1) algilanmasini saglayan ve araç (1) ile bilet verme mekanizmasi (40) arasindaki araç-mekanizma mesafesini (d3) ölçen araç kontrol sensörü (21), Kol kontrol sensörü (20) ve araç kontrol sensöründen (21) gelen bilgilere göre motorun (10) çalismasini kontrol eden islemci (50). Bulusa konu olan sistemin gerçeklestirdigi islem adimlari ise su sekildedir; Bilet verme mekanizmasi (40) önünde araç (1) olup olmadiginin, araç kontrol sensörü (21) araciligiyla islemci (50) tarafindan anlik olarak kontrol edilmesi, Bilet verme mekanizmasinin (40) önünde araç (1) bulunmasi halinde, araç kontrol sensörünün (21) araç-mekanizma mesafesini (d3) ölçmesi ve ölçülen mesafeyi islemciye (50) iletmesi, Motor (10) araciligiyla mekanik kolun (30) araca (1) dogru hareket ederek önceden belirlenen ve islemcide (50) kayitli bulunan araç-kol mesafesi (d2) kalana kadar yaklasmasi, o Mekanik kolun (30) hareketi sirasinda önüne bir cisim çikmasi halinde, cismin kol kontrol sensörü (20) tarafindan algilanmasi ve islemcinin (50) motoru (10) durdurmasi, - Mekanik kolun (30) araç-kol mesafesine (d2) gelmesiyle islemcinin (50) motoru (10) durdurmasi, - Kullanicinin, bilet talep butonuna (Bi) basarak, bilet verme mekanizmasini (40) tetikleyerek mekanik kola (30) irtibatli bilet verilen kisimdan (41) bileti almasi, - Mekanik kolun (30) geri çekilerek araç (1) gelmeden önceki konumunu almasi ve biletin alindigini tespit eden islemcinin (50), aracin (1) geçis yapmak istedigi bölüme ait bariyerin (42) kaldirilmasi için komut göndermesi, Ilk olarak sürücü, araci otopark girisindeki isaret edilen alana getirmektedir(Sekil 3*te gösterildigi gibi). Islemci (50), araç kontrol sensörü (21) araciligiyla saniyede 60 kez araç (1) geçip geçmedigini kontrol etmektedir. (Bu tarz mesafe sensörlerinde genellikle 60 Hz frekansinda ölçüm yapilabilmektedir.) Araç kontrol sensörü (21) bir cisim algiladigi andan itibaren "t" saniye süresince ölçüm yapmaya devam eder. Bu süre boyunca cismin araç kontrol sensörünün (21) önünde durmasi halinde, araç kontrol sensörü (21), bir aracin yaklasmis oldugunu tespit eder ve araç-mekanizma mesafesini (d3) ölçerek bu bilgiyi islemciye (50) yollar. Böylece islemci (50), bilet verme sürecini baslatir. Elektrik motoru (10) araciligiyla mekanik kol (30), bekleme konumundan bilet verme konumuna geçmek üzere ileri dogru hareket eder. Bilet verme mekanizmasi (40), bileti verebilmek için mekanik kol (30) sürücüye, araç-kol mesafesi (d2) kadar yaklasir. (Bu mesafe uygulayici firma tarafindan belirlenmektedir) Mekanik kol (30) bilet verme konumuna geldikten sonra, sürücü Bl butonuna basarak giris yapma istedigini onaylar. Daha sonra bilet verme mekanizmasi (40) çalisarak bileti basar. Sürücü, basilan bileti alir. Islemci (50), biletin alindiginin tespitini yaptiktan sonra bariyerin (42) kaldirilmasi için talimat vermektedir. Ayni esnada mekanik kol (30) motor (10) tarafindan tekrar ilk konumuna getirilir. Biletin kesim zamani ve barkod bilgisi bu esnada sisteme yollanmaktadir. Bariyer (42) açildiktan sonra araç (1) otoparka giris yapar. Sistemi kullanan firma tarafindan belirlenecek olan sürenin ardindan bariyer (42) kapanir. Sonrasinda cihaz siradaki araci tespit etmek için baslangiç konumuna geçmektedir. Eger sürücü, mekanik kol (30) bilet verme konumuna geldikten sonra bilet almaktan vazgeçerse, iptal butonuna (B2) basmalidir. Iptal butonuna (82) basildiktan sonra, eger bilet yazdirilmis ise bilet verme mekanizmasi (40) tarafindan geri alinir. Daha sonra cihaz baslangiç konumuna geçer. Eger araç (1) yaklasmis oldugu halde hiçbir butona basilmazsa, araç kontrol sensörü (21) önündeki cismin varligini dogruladigi sürece mekanik kol (30) bilet verme konumunda bekler. Eger önündeki cismin uzaklastigi tespit edilirse, mekanik kol (30) baslangiç konumuna geçer. Bilet kesme yöntemiyle isleyen otopark sistemlerine ek olarak, kart okutmali otopark sistemlerinde de kart okutulan bölmenin ayni prensipler kullanilarak sürücüye yakinlastirilmasi mümkündür. Mekanik kolun (30) ilk konum ve bilet verme konumu arasindaki yer degistirmesi olan mekanik kolun (30) uzama miktari (dx), aracin bilete olan uzakligi olan araç-mekanizma mesafesinden (d3) fazla olamaz. - Eger (13 <= d2 ise, araç (1) firmanin belirlemis oldugu en yakin mesafeden daha yakina park etmis oldugu için mekanik kol (30) hareket etmez. Bu durumda (dx) = 0 0 Eger d3 (12 ise, mekanik kol (30) dx = d3 - d2 mesafesi kadar araca yaklasacaktir. Yaklasma esnasinda kol kontrol sensörü (20) eger d2mesafesinden daha yakinda bir cisim tespit ederse, kolun hareketi duracaktir. Yani mekanik kol (30), hareket dogrultusundaki hiçbir cisme d2 mesafesinden daha fazla yaklasmayacaktir. d3 mesafesinin varligi, mekanik kolun (30) aracin kaporta hizasindan daha ileriye geçmesini önlemek içindir. Ornegin d3 ölçülmeseydi, sürücünün cami açikken kol kontrol sensörü (20) tarafindan bir cisim algilanmayacagindan, mekanik kol (30) yanlislikla aracin penceresinden içeri girebilirdi. Bu nedenle kolun uzama miktari (dx), hiçbir durumda aracin makineye olan uzakligindan büyük olamaz. TR