TARIFNAME PLC KONTROLLÜ SERIT SAC SARIM SISTEMI Teknolojik Alan: Bu bulus, serit sac metal sariminda kullanilabilen PLC kontrollü serit sac sarim sistemi ile ilgilidir. Teknigin Bilinen Durumu: Insanoglu yaradilisindan bugüne kadar yasamini sürdürmek için sürekli gelisme ihtiyaci hissetmistir. En önemli ihtiyaci olan beslenmeyi avlanarak veya toplayarak gidermistir. Bu becerisini gelistirmek içinde birçok degisik araç üretmistir. Agaç ve taslarla yapilan basit araçlar yerine daha sonra dayanikliligi ve uzun ömrü nedeniyle kesfedilen metaller almistir. Dogada kolay bulunabilen elementlerle baslayarak daha sonra teknolojinin gelismesine paralel olarak üretim yöntemlerinin artmasi ile birçok metal kesfedilmistir. Kesfedilen metaller daha çok silah ve zirh yapiminda kullanim alani bulmasiyla hizli bir gelisme göstermistir. Kullanim yerlerinin çesitliligine göre metaller yuvarlak kare altigen, levha vb. sekilde üretilmektedir. Bunlardan en çok kullanilan ve otomotiv sanayisinde büyük öneme sahip form türü sac olmaktadir. Sac, basit olarak tanimlamak gerekirse ince ve düz parçalar haline getirilmis metal diyebiliriz. Kalin levhalarin silindirler arasindan geçirilmesiyle, yani haddelemeyle elde edilmektedir. Sicak olarak yapilan ilk haddelemeden sonra, düzgün bir yüzey elde etmesi için, soguk haddeleme yapilir. Degisik kalinliklarda olan bu saçlar, belirli standart ölçüler dahilinde veya seritler halinde kesilir. Bu islem iki tane merdane ile yapilir. Metal islemede kullanilan temel formlardan biri olmaktadir. Kesilebilir ve çesitli sekillerde bükülebilmektedir. Birçok alanda kullanilmaktadir. Son derece ince kalinliklarda üretilebilir. Düz parçalar halinde veya sarmal serit(ru10 veya bobin) olarak kullanilabilir. Sac dendiginde genellikle çelik levha düsünülür ancak sac kavrami diger metaller içinde kullanilmaktadir. Saclar genisliklerine göre farkli alanlarda kullanilmaktadir. Serit seklinde olan saclar serit sac olarak adlandirilmaktadir. Günümüzde serit metal saclar farkli yöntemlerle elde edilmektedir. Genel olarak serit saclar normal saclarin dilimlenmesi ile elde edilmektedir. Dilimlenerek elde edilen serit saclarin saglikli bir sekilde kullanilmasi için açilarak genis rulo halinde sarilmasi gerekmektedir. Bu islem zahmetli bir isleme olmaktadir. Bu saclarin sarimi istenilen kalitede yapilamamaktadir. Elde edilen sac rulolar düzgün sarilmamakta ve kullanimi sirasinda saglikli bir bosaltma olmamaktadir. TR201106371 numarali patent basvurusunda "Germe sargili sarim tipi sac levha akümülatörü ve uygun yöntem" anlatilmaktadir. En az bir adet harici hareketli döner tabladan, ve hareketli döner tabla ile es eksenli olan bir adet dahili sabit döner tabladan ve dahili sabit döner tablaya entegre bir sarmal (helisel) sac giris kilavuzundan olusmakta olan bir sac levha akümülatörü açiklanmaktadir. Yukarida bahsedilen patent basvurusunda sacin bosaltilmasi ve üretim hattinin devamli beslenmesi için bir yöntem anlatilmaktadir. Bahsedilen basvurudaki sistemdeki kaliteli bir sekilde sac sarimi yapilamamaktadir. Ayrica bahsedilen sistemin maliyeti yüksek ve üretimi de zaman almaktadir. Sonuç olarak yukarida bahsedilen dezavantajlarin üstesinden gelebilen kullanimi kolay, kaliteli sac sarimi yapabilen, senkronize hareket edebilen, otomatik olarak kontrol edilebilen, yüksek hizlarda dahi sarim yapabilen, islem zamani ve maliyeti düsük yeni bir teknolojiye ihtiyaç duyulmaktadir. Bulusun Tanimi: Bu bulus, yukarida bahsedilen dezavantajlarin üstesinden gelebilen PLC kontrollü serit sac sarim sistemi olup, özelligi; kullanimi kolay, kaliteli sac sarimi yapabilen, senkronize hareket edebilen, otomatik olarak kontrol edilebilen, yüksek hizlarda sarim yapabilen, islem zamani ve maliyeti düsük yeni bir teknoloji olmaktadir. Bulus konusu ürün sahip oldugu kontrol sistemi ile kullanimi gayet kolay ve pratik olmaktadir. Bulus sahip oldugu donanim ile kaliteli ve saglikli bir sac sarimi yapmaktadir. Bulus konusu ürün sahip oldugu kontrol sistemi ile üniteleri es zamanli olarak senkronize bir sekilde hareket ettirme kabiliyetine sahip olmaktadir. Bulus konusu ürün otomatik olarak kontrol edilmektedir. Bulus konusu ürün sahip oldugu donanim ve teçhizat ile yüksek hizlarda dahi sapma olmaksizin sarim ve bosaltma islemi yapabilmektedir. Bulus konusu ürün ile ayri ayri yapilan birçok islem tek istasyonda toplanarak tek bir seferde yapilmaktadir. Böylelikle hem maliyet hem zaman açisinda yüksek tasarruf saglamaktadir. Bulusu olusturan parçalarin birbirine kolay bir sekilde sabitlenmesi sayesinde kolay kurulmakta, montaj süresinin kisa olmasi sayesinde maliyetlerde düsük olmaktadir. Ayrica bulus, saglam bir yapiya sahiptir Sekillerin Açiklanmasi: Bulus, ilisikteki sekillere atifta bulunularak anlatilacaktir, böylece bulusun özellikleri daha açikça anlasilacak ve takdir edilecektir, fakat bunun amaci bulusu bu belli düzenlemeler ile sinirlamak degildir. Tam tersine, bulusun ilisikteki istemler tarafindan tanimlandigi alani içine dahil edilebilecek bütün alternatifleri, degisiklikleri ve denkliklerinin kapsanmasi amaçlanmistir. Gösterilen ayrintilar, sadece mevcut bulusun tercih edilen düzenlemelerinin anlatimi amaciyla gösterildigi ve hem yöntemlerin sekillendirilmesinin, hem de bulusun kurallari ve kavramsal özelliklerinin en kullanisli ve kolay anlasilir tanimini saglamak amaciyla sunulduklari anlasilmalidir. Bu çizimlerde; Sekil 1 Sistemin perspektif görünümüdür. Sekil 2 Sistemin perspektif görünümüdür. Sekil 3 Sac açma ünitesinin perspektif görünümüdür. Sekil 4 Kaynak ünitesinin perspektif görünümüdür. Sekil 5 Kaynak ünitesinin detay görünümüdür. Sekil 6 Sac sarim ünitesinin perspektif görünümüdür. Sekil 7 Sac sarim ünitesinin detay görünümüdür. Sekil 8 Kontrol ünitesinin perspektif görünümüdür. Bu bulusun anlasilmasina yardimci olacak sekiller ekli resimde belirtildigi gibi numaralandirilmis olup isimleri ile beraber asagida verilmistir. Referanslarin Açiklanmasi: 1. Sac sabitleme kollari 2. Sac açma gövdesi 3. Hareketli silindir 4. Ayarlanabilir aparat . Sac kesim biçak kabini .1 Biçak motor 6. Mengene 7. Sabit elektrot 8. Hareketli elektrot 8.1 Elektrot hareket motoru 8.2 Hareketli mengene 9. Hareketli tabla . Hareketli kizak kisim l 1. L gövde 12. Sac sürüm makaralari 12.1 Makara motoru 13. Sac sarim aparati 13.1 Piston baglanti elemani 13.2 Ayar pistonu 14. Sac sarim rulosu 14.1 Rulo motoru 14.2 Sabitleme aparati . Rulo gövde .1 Rulo kizak .2 Kizak motorlari 16. Kontrol dügmeleri 17. Kontrol ekrani A. Sac açma ünitesi B. Kaynak ünitesi C. Sac sarim ünitesi D. Kontrol ünitesi E. Sac sürüm sase R. Serit sac rulo S. Serit sac M. Serbest makaralar Bulusun Açiklanmasi: Bulus, sac sabitleme kollari (1), sac açma gövdesi (2), hareketli silindir (3), ayarlanabilir aparattan (4) olusan sac açma ünitesi (A), sac kesim biçak kabini (5), mengene (6), sabit elektrot (7), hareketli elektrot (8), hareketli tabla (9), hareketli kizak kisimdan (10) olusan kaynak ünitesi (B), L gövde (11), sac sarim makaralari (12), sac sarim aparati (13), sac sarim rulosu (14), rulo gövdeden (15) olusan sac sarim ünitesi (C) ve kontrol dügmeleri (16), kontrol ekranindan (17) olusan kontrol ünitesinden (D) meydana gelmektedir (Sekil-2, Sekil-3, Sekil-4, Sekil-5, Sekil-6, Sekil-7, Sekil-8). Bulus, kontrol ünitesinden (D) gelen komut ile kendi ekseninde dönerek serit sacin (S) açilmasini saglayan hareketli silindire (3) sahip olmaktadir (Sekil-l, Sekil-3). Bulus konusu üründe serit sac rulo (R) her iki yanindan sikistirarak sabitlenmesini saglayan sac sabitleme kollari (l) bulunmaktadir (Sekil-2). Bulus konusu ürün serit sac rulo (R) çapina göre konumlandirilabilen ayarlanabilir aparata (4) sahip olmaktadir (Sekil-2, Sekil-3). Bulus konusu üründe biçak motoru (5.1) içeren biçak kabini (5) bulunmaktadir. Bulus, kaynak yapilacak serit saclarin (S) uç kisimlarinin kesilmesini saglayan sac kesim biçak kabinine (5) sahip olmaktadir. Bulus konusu ürün dikey olarak hareket eden, üzerine mengene (6) konumlandirilmis hareketli tabladan (9) olusmaktadir Bulus, mengene (6) üzerine konumlandirilmis sabit elektroda (7) sahip olmaktadir. Bulus konusu üründe elektrot hareket motoru (8.1) ve hareketli mengeneyi (8.2) içeren hareketli elektrot (8) bulunmaktadir (Sekil-l, Sekil-3). Bulus, kaynak ünitesinin (B) alt kismina konumlandirilmis, kaynak ünitesinin (B) ileri-geri hareketini saglayan hareketli kizak kisimdan (10) olusmaktadir. Bulus, rulo motoru (14.1) ve sabitleme aparatini (14.2) içeren sac sarim rulosuna (14) sahip olmaktadir (Sekil-4, Sekil-6). Bulus konusu ürün makara motorunu (12.1) içeren sac sürüm makarasindan (12) olusmaktadir (Sekil- 7). Bulus, serit sacin (S) sürülerek sac sarim rulosuna (14) sarilmasini saglayan sac sürüm makarasi (12) ve serbest makaralara (M) sahip olmaktadir (Sekil-6, Sekil-7). Bulus konusu üründe piston baglanti elemani (13.1) ve ayar pistonunu (13.2) içeren sac sarim aparati (13) bulunmaktadir. Bulus, üzerine sac sürüm sase (E) ve ayar pistonu konumlandirilmis (13.2) L gövdeye (11) sahip olmaktadir (Sekil-6, Sekil-7). Bulus konusu ürün üzerine sac sürüm makarasi (12), sac sarim aparati (13) ve serbest makaralarin (M) konumlandirilmis sac sürüm saseden (E) olusmaktadir (Sekil-6, Sekil- 7). Bulus konusu üründe rulo kizak (15.1) ve kizak motorlari (15.2) içeren rulo gövde (15) bulunmaktadir (Sekil-6). Bulus, sac sarim rulosu (14) konumlandirilmis rulo gövdeye (15) sahip olmaktadir. Bulus konusu ürün kontrol dügmeleri (16) ve kontrol ekranini (17) içeren kontrol ünitesinden (D) olusmaktadir (Sekil-1, Sekil-6, Sekil-8). Bulus konusu üründe sac açma ünitesine (A) ve sac sarim ünitesine (C) hareket komutlari gönderen kontrol ünitesi (D) bulunmaktadir. Bulus, sac açma ünitesi (A) ve sac sarim ünitesini (C) kontrol ederek senkronize bir sekilde çalismasini saglayan kontrol ünitesine (D) sahip olmaktadir Bulusun Detayli Açiklanmasi: Bulusu olusturan parçalar temel olarak; sac açma ünitesi (A), kaynak ünitesi (B), sac sarim ünitesi (C) ve kontrol ünitesi (D) olmaktadir (Sekil-l). Serit saclar (S) bütün halde olan saclarin dilimlenmesi ile elde edilmektedir. Dilimlenmis saclarin açilip düzgün bir biçimde yeniden sarilmasi gerekmektedir. Bulus konusu ürün ile dilimlenen saclar açilarak baska bir rulo üzerine düzenli sekilde sarilmaktadir. Bulus ile ayni zamanda açilan sacin bitmesi durumunda baska bir sac eklenerek sarima devam edilmektedir. Bulus konusu ürün 4 temel üniteden meydana gelmektedir. Birinci ünite sac açma ünitesi (A) olmaktadir (Sekil-1). Sac açma ünitesinde (A) sac açma gövdesine (2) konumlandirilmis hareketli silindir (3) bulunmaktadir. Hareketli silindir (3) üzerine esit açilarda ayarlanabilir aparatlar (4) konumlandirilmistir (Sekil-2, Sekil-3). Ayarlanabilir aparat (4) üzerine dilimlenmis serit sac rulo (R) konumlandirilmaktadir. Ayarlanabilir aparat (4) serit sac rulonun (R) çapina göre ayarlanabilmektedir. Ayarlanabilir aparat (4) üzerine yerlestirilen serit sac rulo (R) sac sabitleme kollari (1) ile her iki yanindan sikistirilarak sabitlenmektedir (Sekil-3) Sac açma ünitesinde (A) bulunan hareketli silindir (3), bagli oldugu motora kontrol ünitesinden (D) gelen komut ile birlikte istenilen hizda dönerek saç açma islemini gerçeklestirmektedir (Sekil-l, Bulusun bir diger ünitesi kaynak ünitesi (B) olmaktadir. Kaynak ünitesi (B) serit sac rulonun (R) bitmesi durumunda devreye girmektedir. Serit sac rulonun (R) bitmesi durumunda biten serit sac rulonun (R) ucu ile yeni takilan serit sac rulonun (R) ucu sac kesim biçak kabinine (5) sokularak düzgün bir sekilde kesilmektedir (Sekil-3, Sekil-4). Daha sonra bu iki uç mengene (6) üzerine konumlandirilmis sabit elektrot (7) üzerine üst üste getirilmektedir (Sekil-5). Üst üste gelen uçlara hareketli mengene (8.2) üzerine konumlandirilmis hareketli elektrotun (8) temasi ile bu iki uç birbirine kaynak yapilarak birlestirilmektedir. Üst üste getirilerek kaynak yapilan serit sacin (S) kaynak yapilan kismi kalin olmaktadir. Bu kalinligi serit sac (S) kalinligina getirmek için kaynak yapilan kisma taslama islemi uygulanmaktadir. Taslama isleminden sonra serit sac (S) sarma islemi devam etmektedir (Sekil-5). Bulusun bir diger ünitesi sac sarim ünitesi (C) olmaktadir. Sac sarim ünitesinde (C) L gövde (11) üzerine konumlandirilmis sac sürüm sase (E), ayar pistonu (13.2) ve L gövde (11) alt kismina konumlandirilmis rulo gövde (15), rulo gövde (15) üzerine konumlandirilmis sac sarim rulosu (14) bulunmaktadir (Sekil-2, Sekil-6). Serit sac (S), sac sürüm makarasi (12) ve serbest makaralara (M) temas ederek sac sarim aparati (13) yuvalarindan geçmektedir (Sekil-6, Sekil-7). Sac sarim aparati (13) yuvalarindan geçen serit sac (S) sac sarim rulosuna (14) sarilmaktadir (Sekil-6). Sac sarim aparati (13) piston baglanti elemani (13.1) ile ayar pistonuna (13.2) iliskilendirilerek, ayar pistonuyla (13.2) es zamanli olarak hareket etmesi saglanmistir. Sac sarim rulosu (14) üzerine sarilan serit sacin (S) üst üste binmesi ile yükselme olmaktadir (Sekil-6, Sekil- 7). Bu yükselmeye es zamanli olarak ayar pistonu (13.2) sac sarim aparatina (13) hareket vererek sarimin saglikli bir biçimde yapilmasini saglamaktadir (Sekil-6). Sac sürüm makarasina (12) iliskilendirilmis makara motoru (12.1), serit sacin (S) sarimi boyunca sac sürüm makarasini (12) kendi ekseni etrafinda döndürmektedir. Sac sürüm makarasi ( 12) serit saca (S) temas ederek serit sacin (S) sürümünü kolaylastirrnakta ve serbest makaralar (M) ile serit sacin (S) düzgün bir hizada sürülmesini saglamaktadir. (Sekil-6, Sekil-7). Rulo gövde ( 15) üzerinde bulunan rulo kizaklara (15.1) iliskilendirilmis kizak motorlar (15.2) rulo gövde (15) üzerinde bulunan sac sarim rulosunun (14) saga ve sola hareketinin saglamaktadir (Sekil-6). Sac sarim rulosunun (14) sag ve sola hareket etme kabiliyeti ile serit sacin (S) bir yüzeye yan yana sarilmasini saglanmaktadir (Sekil-6). Bulusun bir diger ünitesi kontrol ünitesi (D) olmaktadir. Kontrol ünitesi (D) üzerinde kontrol dügmeleri (16) ve kontrol ekrani (17) bulunmaktadir. Buradan diger üniteler kontrol edilmektedir. Serit sac (S) sarma isleminin baslatilmasi veya hizlandirilmasi veya yavaslatilmasi veya durdurulmasi kontrol ünitesinden (D) verilen komutlar dahilinde gerçeklesmektedir (Sekil-6, Sekil-8). TR