TARIFNAME BIR RÜZGAR ENERJISI SANTRALININ ÇALISMASININ IZLENMESI Açiklama Bulus bir rüzgar enerjisi santralinin çalismasinin izlenmesine ait bir usule iliskin olup, burada izleme kanada iliskin isletimsel verilerin toplanmasini içerir. Bulus ayrica, bir rüzgar enerjisi santralinin çalismasinin izlenmesi için bir sisteme iliskin olup, burada izleme kanada iliskin isletimsel verilerin toplanmasini içerir. Bulus ayni zamanda bir rüzgar enerjisi santrali için bir kanada iliskin olup, burada kanat rüzgar enerjisi santralinin çalismasini izlemek üzere uyarlanmistir, burada izleme kanada iliskin isletimsel verilerin toplanmasini içermektedir. Bir rüzgar enerjisi santralinin çalismasinin, hem beslenen enerjinin, mevcut oldugu takdirde herhangi bir ariza öngörülerek maksimuma çikarilmasina, hem de rüzgar enerjisi santralinin hizmet süresinin uzatilmasina iliskin olarak optimize edilmesi için, rüzgar enerjisi santrali isletimsel verilerin toplanmasi yoluyla izlenir. isletimsel veriler kanatlardaki salinimlar, kanatlardaki zorlama gerinimleri, rüzgar hizi, rüzgar yönü, kanat hatve açisi, kanatlarin dönüs hizi, vb."yi içerebilir. Rüzgar enerjisi santrali çalisina esnasinda kendisinin özelliklerinin ölçülmesi için ölçüm üniteleri içerir, ve bu özelliklere dayali olarak söz konusu isletimsel verilerden bilahare çikarim yapilabilir. Bunu, kanat içindeki zorlama gerinimlerinin saptanmasi yoluyla kanattaki zorlamalarin saptanmasi için kullanilabilecek özelliklerin ölçümü için örneksel ölçüm üniteleri takip etmektedir. Ilgili konumda vuku bulan zorlama gerinimlerinin büyüklügünün izlenmesini mümkün kilmak üzere, kanat üzerine gerinim ölçerler monte edilmistir. Bu gibi gerinim ölçerler, kablolar vasitasiyla, ölçülmüs verileri islemeye yeterlikli elektrikli ölçüm donanimina baglanmistir. Ancak gerinim ölçerler, belirli bir büyüklükteki zorlama gerinimleri vukuunda ve/veya belirli bir sayida hareket durumunda bile tükenine ve bozulma dezavantaji ile iliskilidir. Zorlama geriniminin saptanmasi için bilinen bir baska ölçüm ünitesi türü WO 99/57435,de anlatilinakta olup, burada zorlama gerinimlerinin bir ifadesi, yani bir rüzgar enerjisi santrali için bir kanattaki titresimler, kanat iç kisminda düzenlenmis bir veya daha fazla sayida ivmeölçer vasitasiyla ölçülmektedir. Bu gibi ivmeölçerler kanat içindeki titresimleri ölçmekte, ve öntanimli bir büyüklügü asan titresimler durumunda rüzgar enerjisi santrali durdurulabilmekte, veya kanat ayarinda bir düzenlenine gerçeklestirilebilmektedir. Ölçülmüs titresimlerin arasinda yeterince hassas biçimde ayrim yapilmasi, bunlarin bir kismi aslinda kanattaki ve rüzgar enerji santrali kulesindeki salinimlardan kaynaklandigi için imkansiz oldugundan, deformasyonun veya esnemenin bu tür ölçümü her zaman yeterli olmayabilir. Kanadin çalisma esnasinda izlenmesi arzu edildiginden, kanat içinde geçerli zorlamayi, zorlama gerinimlerinin ve deformasyonun hassas ölçümleri formunda ölçebilmek gereklidir. WO 03/029750 bir rüzgar enerjisi santrali için örnegin bir kanat içinde esnemenin ölçülmesine ait bir usulü gösterir. Bu usul mekanik olarak gayet basittir ve kanat iç kismina bir uçta tutturulmus çubuk biçimli bir ögeden olusmaktadir. Kanadin esnemesi durumunda, söz konusu çubuk biçimli ögenin serbest ucu hareket eder. Bu hareket Ölçülür ve kanadin esnemesi için belirli bir degere çevrilir. Ancak kanadin esnemesinin ölçülmesine ait bu usul sicakliktaki degisikliklere veya çubuk biçimli öge ile kanat arasindaki isil genlesme katsayilarindaki farkliliklara duyarlidir. Dolayisiyla, rüzgar enerjisi santralinin çalismasinin daha fazla gelistirilebilecegi bir isletimsel veriler toplama usulünün saglanmasi bulusun bir amacidir. Ayni zamanda, bir kanat içindeki zorlamalarin saptanmasi için, yukarida gönderme yapilan sorunlarin çözüldügü bir usulün saglanmasi da bir amaçtir. Bulusa göre bir usulün yeni ciheti, bir kanat üzerinde en az bir öntanimli noktada bir pozisyon göstergesinin, kendi pozisyonunun tanimlanmasi için bir konumlandirma sisteminde kullanilabilecek sekilde düzenlenmesinden; ve pozisyon göstergesinin pozisyonunun ve dolayisiyla öntanimli noktanin pozisyonunun, söz konusu kanada iliskin isletimsel verilerin bir kismi olarak toplanmasindan olusmaktadir. Bir kanat üzerinde iyi bilinen belirli noktalarin pozisyonunun çalisma esnasinda tanimlanmasi ve bu pozisyonlarin toplanmasi yoluyla, rüzgar enerjisi santralinin çalismasinin izlenmesi ve optimize edilmesi için kullanilabilecek baska parametreler elverisli hale gelir. Bir düzenlemeye göre, önceden tanimlanmis en az bir noktanin pozisyonu, rüzgar enerjisi santralinin denetlenmesi için bir kontrol ve düzenleme algoritmasinda kullanilmaktadir. Bir kontrol ve düzenleme algoritmasindaki pozisyonlarin kullanilmasi yoluyla çalismanin daha engin bilgisi elde edilmekte, ve böylelikle birkaç çalisma faktörünü hesaba katan örnegin bu gibi algoritmalarin kullanilmasi, ve böylelikle rüzgar enerjisi santralinin, sagladigi gücü gelistiren bir sekilde denetlenmesi mümkün olmaktadir. Belirli bir düzenlemeye göre, en az bir öntanimli noktanin pozisyonu, kanadin esnemesinin saptanmasi yoluyla kanat içindeki malzeme zorlamalarini saptamak üzere kullanilmakta olup, burada söz konusu usul asagidaki asamalari içermektedir: - öntanimli noktanin toplanmis pozisyonunun ayni noktanin öntanimli bir referans pozisyonu ile karsilastirilmasi; - toplanmis pozisyonun referans pozisyonu ile karsilastirilmasina dayali olarak, esnemenin ve dolayisiyla malzeme zorlamasinin, toplanmis pozisyon ile referans pozisyonu arasindaki sapmalara dayanilarak saptanmasi. Referans pozisyonlari, noktalarin beklenen münferit pozisyonlarini açiklayan bir veri dizisi olabilir. Alternatif olarak, bunlar noktalarin beklenen karsilikli göreli pozisyonunu açiklayan veriler olabilir. Toplanmis pozisyonlar kanadin deformasyonlari dahil olinak üzere, esnemenin saptanmasi için kullanilabilir. Pozisyonlarin bu tarzda kullanilmasi durumunda, kanadin esnemesini ve deformasyonunu oldukça hassas biçimde saptayabilen, hareketli kisimlarin olmadigi dayanikli bir sistem basarilmakta olup, burada ölçümler bir veya daha fazla referans noktasina iliskin biçimde kablosuz olarak gerçeklestirilmektedir. Dahasi, böylelikle münferit kanadin ayarlanmasinin hakim olan çalisma kosullarina iliskin olarak düzenlenmesi mümkün olur. Günümüzdeki 50 metreyi asan uzunluktaki kanatlar, ve yarinin 75 metreye kadar ve hatta 100 metrenin ötesindeki uzunluklardaki kanatlari, bir rotor devri esnasinda bir kanat üzerine uygulanan zorlamada büyük farkliliklar olabileceginden, kanat ayarinin münferit düzenlemelerinin gerçeklestirilebilmesi için artan bir gereksinim dogurmaktadir. Örnegin, rotor kanadinin en üstteki kisminda en alttaki kisimdakinden tipik olarak daha yüksek bir rüzgar hizi bulunacaktir. Üstelik rotor kanadi ani ve sert rüzgarlarda heterojen sekilde etkilenebilir. Kanatlarin örnegin hatve açisinin münferit olarak düzenlenmesi, rotorun zorlanmasinin örnegin ana milin üzerinde alisilmis bir düzeyde ve esit oranli bir yükle sürrnesini mümkün kilar. Bir düzenlemeye göre, rüzgar enerjisi santrali bir referans durumu olarak görülecek bir durumda çalistiginda, öntanimli noktanin en az bir öntanimli referans pozisyonu saptanir ve toplanir. Örnegin, rüzgar enerjisi santralinin çalismasi için bir referans durumu, ortalama bir rüzgar addedilebilecek rüzgara iliskin belirli rüzgar kosullarinin hakim oldugu bir durum olabilir, ve bu kosullarda referans pozisyonlarinin toplanmasi mümkün olur. Bir alternatif, rüzgar enerjisi santralinin üzerinde kanatlarin dönmesinin rüzgar durgun oldugunda ve kanatlar üzerindeki yük minimal oldugunda saglanmasidir. Bulusa göre, konumlandirma sistemi bir veya daha fazla referans noktasi içermekte olup, burada referans noktalarinin pozisyonlari bilinmekte, ve burada kanat üzerinde önceden tanimlanmis en az bir noktanin pozisyonu, referans noktalarindan öntanimli n0kta(1ar)da düzenlenmis pozisyon göstergesine kadar olan mesafenin kullanimi yoluyla saptanmaktadir. Mesafelerin kullanimi, noktalarin pozisyonlarinin saptanmasini kolay hale getirir. Mesafe ölçümü giderek artan sekilde kullanilir hale gelmistir, ve bulusa göre, örnegin IR isigina veya radyo sinyallerine dayali olup, IR isiginin veya radyo sinyallerinin yayilma süreleri referans noktalari ile pozisyon göstergeleri arasindaki bir mesafenin saptanmasi için kullanilmaktadir. Örnegin, referans noktalari bir GPS uydusu olabilir. Bir düzenlemede, kanat üzerinde önceden tanimlanmis en az bir noktanin pozisyonunun saptanmasi rüzgar enerjisi santralinin pozisyonunun kullanimini içerir. Pozisyonun saptanmasinin arzu edilen hassasiyetine bagli olarak, kullanilan GPS uydularinin sayisinin minimuma indirilmesi ve bunun yerine ölçülmüs uydu mesafelerinin rüzgar enerjisi santralinin pozisyonuna ve dolayisiyla noktaya fiziksel olarak mümkün hareket yoluna dair bilgi ile kombine edilmesi mümkündür. Böylelikle, referans noktalari ile pozisyon göstergeleri arasinda gerçeklestirilecek mesafe ölçümlerinin iniktari minimuma indirilebilir, ve dolayisiyla pozisyon daha çabuk saptanabilirken eszamanli olarak referans noktasinin ve pozisyon göstergesinin güç tüketimi azaltilir. Dahasi sistem istem 7,ye göre bir rüzgar enerjisi santralinin çalismasinin izlenmesi için bir sistem ile ilgili olup, burada sistem kanada iliskin isletimsel verilerin toplanmasi için vasita içermektedir. Sistemin yeni ciheti, kanat üzerinde en az bir öntanimli noktada bir pozisyon göstergesinin düzenlenmesi olup, burada pozisyon göstergesi kendi pozisyonunun tanimlanmasi için bir konumlandirma sistemi içinde kullanilabilmekte, ve kanada iliskin isletimsel verilerin toplanmasi için vasita, pozisyon göstergesinin pozisyonunun ve dolayisiyla öntanimli noktanin pozisyonunun toplanmasi için vasita içermektedir. Bir düzenlemeye göre, sistem bir veya daha fazla referans noktasi içerrnekte olup, burada referans noktalarinin pozisyonlari bilinmektedir, ve burada kanat üzerinde önceden tanimlanmis en az bir nokta, referans noktalarindan, önceden tanimlanmis noktada düzenlenmis pozisyon göstergesine kadar olan mesafenin kullanimi yoluyla saptanir. Belirli bir düzenlemeye göre, konumlandirma sistemi GPR kullanilmakta olup, burada pozisyon göstergeleri bir GPS alicisidir. Zaten bilinen bu sistemin kullanilmasi yoluyla, GPS alicilarinin kanat üzerindeki öntanimli noktalar içinde düzenlenmesi yoluyla sistem oldukça kolay biçimde yapilandirilabilmekte, burada GPS alicilari kendi pozisyonlarinin saptanmasi ve bunlarin örnegin rüzgar enerjisi santrali içinde yerlesik bir bilgisayara iletilmesi için modifiye edilmektedir. Dahasi bulus bir rüzgar enerjisi santralinin bir kanadina iliskin olup, burada kanat bir rüzgar enerjisi santralinin çalismasinin izlenmesini mümkün kilinakta, burada izleme, kanada iliskin isletimsel verilerin toplanmasini içermektedir. Kanadin yeni eiheti, kanat üzerindeki en az bir öntanimli noktada, kendi pozisyonunun tanimlanmasi için bir konumlandirma sistemi içinde kullanilabilecek bir pozisyon göstergesinin düzenlenmesi, ve pozisyon göstergesinin pozisyonunun ve dolayisiyla öntaniinli noktanin pozisyonunun saptanmasi ve kanada iliskin söz konusu isletimsel verilerin bir kismi olarak toplanmasidir. Bir düzenlemeye göre, konumlandirma sistemi GPS°dir ve pozisyon göstergeleri GPS alicilaridir. Bulus simdi düzenlemelerini ömeklendiren Sekillere referans ile daha detayli biçimde açiklanacaktir: Sekil 1A bir rüzgar enerjisi santrali için bir kanadi göstermekte olup, burada - önceden tanimlanmis noktalarda - noktalarin pozisyonunun tanimlanmasi için vasitalar düzenlenmistir; Sekil 18 bir rüzgar enerjisi santrali için bir kanadin alternatif bir düzenlemesini göstermektedir; Sekil 2 bir rüzgar enerjisi santralinin mahfazasi içinde düzenlenmis bir bilgisayari göstermektedir; Sekil 3 bir rüzgar enerjisi santralinin izlenmesi için bir sistemi göstermekte olup, burada izleme kanat üzerindeki öntanimli noktalarin pozisyonunun toplanmasini içermektedir; Sekil 4 bir rüzgar enerjisi santralinin izlenmesi için bir sistemin alternatif bir düzenlemesini göstermekte olup, burada izleme kanat üzerindeki öntanimli noktalarin pozisyonunun toplanmasini içermektedir; Sekil 5 toplanmis pozisyonlarin bir kanat üzerindeki yükün kanadin esnemesine dayali olarak saptanmasi için kullanildigi bir akis semasidir. Sekil 1A bir rüzgar enerjisi santrali için, çalismayi izlemek üzere bulusa göre uyarlanmis bir kanadi (101) gösterir. Kanadin (101) üzerinde ve önceden saptanmis dolayisiyla öntanimli pozisyonlarin tanimlanmasi için bir pozisyon belirleme sistemi içinde kullanilabilir. Pozisyon göstergeleri, Sekil 3 ve 4 baglaminda daha detayli biçimde açiklanacagi üzere, örnegin bir GPS veya benzeri olabilir. Çalisina esnasinda bir kanat üzerindeki iyi bilinen belirli noktalarin pozisyonunun tanimlanmasi ve bu pozisyonun toplanmasi, rüzgar enerjisi santralinin çalismasini optimize etmek üzere kullanilabilecek bir baska parametre saglar. Çalisma esnasinda noktalarin pozisyonlarina ait bilgiyle ve bunlarin karsilikli göreli pozisyonlarindaki degisikliklere dayali olarak, kanadin esnemesinin saptanmasi mümkündür. Dahasi, bir kanadin hizinin iyi bilinen noktalardan birinde gayet hassas biçimde saptanmasi mümkündür. Pozisyonun tanimlanacagi noktalarin sayisi, izlemek ve istege bagli olarak optimize etmek üzere hangi isletiinsel özelligin arzu edildigine bagli olacaktir. Dahasi noktalarin karsilikli konumlarinin seçimi de, izlenmesi ve optimize edilmesi arzu edilen özellik üzerinde bir etkiye sahiptir. Sekil lB bir rüzgar enerjisi santrali için bir kanadin alternatif bir düzenlemesini kenarlari boyunca düzenlenmistir. Bu konumlandirina özellikle, kanadin burulumsal bükülmelerinin saptanmasi için optimize edilmistir. Sekil 2 bir rüzgar enerjisi santralinin (203) mahfazasi içinde düzenlenmis bir bilgisayari (201) gösterir. Bilgisayar (201) rüzgar enerjisi santralinin üzerinde düzenlenmis muhtelif transistörlere baglantilar yoluyla isletimsel veri toplamak üzere kullanilmaktadir. Dahasi bilgisayar rüzgar enerjisi santralinin çalismasinin, rüzgar enerjisi santralinin denetlenmesi için kanatlarin dösenmesini, rüzgar enerjisi santralinin basliginin döndürülmesini içeren toplaninis verilerin kullanimi yoluyla optimize edilmesi için yazilimla donatilabilir. Mevcut bulusta bilgisayar münferit pozisyon göstergelerinin pozisyonlari hakkinda bilgi almaya ve toplamaya yeterliklidir. Örnegin, bu bilgi münferit pozisyon göstergelerine telsiz bir iletisim baglantisi yoluyla, veya konumlandirma sisteminin baska kisimlarindan alinabilir. Sekil 3 bir rüzgar enerjisi santralinin çalismasinin izlenmesi için bir sistemi göstermekte olup, burada izleme kanat üzerindeki öntanimli noktalarin pozisyonunun toplanmasini içerir. Pozisyon göstergelerinin bir konumlandirma sistemi içinde tanimlanmis pozisyonu, pozisyon göstergelerinin kendi pozisyonlarini saptamak üzere GPS uydulari (301, 303, 305) forinundaki referans noktalarini kullanan GPS alicilari oldugu GPS,ye dayalidir. Sekilde, pozisyon saptama kanat üzerindeki bir nokta (300) tarafindan resinedilmis olup, burada söz konusu noktada bir GPS alicisi düzenlenmistir. Noktadaki (300) alici ile uydularin 311) dayali olarak noktanin pozisyonu üçgenleme kullanimi yoluyla hesaplanabilmektedir. Bir düzenlemeye göre, üniteler standart GPS alicilari olabilir ve ya kendileri pozisyon hesaplamasi gerçeklestirir, ya da alternatif olarak, GPS alicilari ölçülmüs mesafeleri rüzgar enerjisi santrali içindeki bilgisayara (201) iletecekleri, ve ardindan bilgisayarin hesaplamayi gerçeklestirecegi sekilde daha fazla basitlestirilmis olabilir. Bu durum GPS alicisinin güç tüketimini minimuma indirmek üzere avantajli olabilir. GPS,de bilinen, pozisyonun hesaplanmasi, münferit GPS uydularina ölçülmüs mesafeye sahip noktalarin sinirlandirilmasi ilkesine dayalidir. Dolayisiyla yalnizca bir GPS uydusu ilgili oldugunda, ölçülmüs mesafeye sahip noktalar GPS uydusunun etrafindaki bir küre içindeki noktalarla sinirlidir. Iki GPS uydusu (301 ve 303) kombine edildigi takdirde, iki küre sonuçlanmakta ve ayni anda her iki GPS uydusuna ölçülmüs mesafelere sahip noktalar iki kürenin bir daire üzerindeki noktalar formundaki kesisimi ile sinirli olmaktadir. Bir baska GPS uydusu (305) kullanildigi takdirde noktalar, iki nokta olan üç kürenin bir kesisimi ile sinirlidir. Iki noktadan hangisinin dogru oldugu konusunda kesinlikle emin olmak için bir dördüncü uydu kullanilabilir; alternatif olarak, rüzgar enerjisi santralinin cografi konumunu bilmek suretiyle kisi bir noktayi hariç birakabilir, bunu takiben GPS alicisinin pozisyonu bulunur. Pozisyonun saptanmasinin arzu edilen hassasiyetine bagli olarak, kullanilan GPS uydularinin sayisinin minimuma indirilmesi, ve bunun yerine, ölçülmüs uydu inesafelerinin rüzgar enerjisi santralinin pozisyonu ve dolayisiyla noktanin fiziksel olarak muhtemel hareket yolu hakkinda bilgiyle kombine edilmesi mümkündür. Böylelikle GPS uydulari ile GPS alicisi arasinda gerçeklestirilecek mesafe ölçümlerinin sayisi minimuma indirilir, ve dolayisiyla ayni anda GPS alicisinin güç tüketimi azaltilirken pozisyon daha çabuk saptanabilir. Münferit GPS uydulari ile GPS alicilari arasindaki mesafeler, belirli bir dalga boyunda ve gönderme süresinde radyo sinyalleri ileten GPS uydulari tarafindan saptanir. Iletileri bu sinyaller GPS alicilari tarafindan alinir, ve radyo sinyalinin gönderilme süresi ve hizi bilinerek, mesafenin saptanmasi inüinkün olur. Mesafenin saptanmasinin hassasligi, bir referans GPS alicisinin bilinen bir pozisyonda konumlandirilmasi yoluyla daha fazla arttirilabilir, ve referans GPS istasyonunun pozisyonunun yukarida açiklanan ölçüin ile kombinasyon halinde ölçümü, belirsizligi hesaba katmak üzere kullanilabilir ve böylece çok hassas bir ölçüm verir. Referans GPS alicisi istege bagli olarak, kanatlara iliskin sabit bir referans noktasini garantilemek üzere rüzgar enerjisi santrali kulesinin tabaninda düzenlenebilir. Tanimlama vasitasi olarak kullanilabilecek bir GPS alicisi, Topcon°un GPS+ alicilarinda kullanilan, TOPCON"dan bir GPS alicisi Paradigma islemcisine dayali olabilir. Bu islemciler düsük güç tüketimine sahiptir ve pozisyon saptanmasinda da hizlidir. Sekil 4 bir rüzgar enerjisi santralinin (407) çalismasinin izlenmesi için bir sisteme ait bir baska düzenlemeyi göstermekte olup, burada izleme kanatlar üzerinde önceden tanimlanmis noktalarin pozisyonunun toplanmasini içermektedir. Burada GPS ile ayni ilkeye göre çalisan bir konumlandirma sistemi kullanilmaktadir; ancak bu lokal ölçümlere dayalidir. Referans noktalari olarak GPS uydularinin kullanilmasi ve bunlara olan mesafenin ölçülmesi yerine, bazi referans noktalari rüzgar enerjisi santralinin düzenlenmistir. Sekil 4ade üç verici düzenlenmis olup, burada bir verici rüzgar enerjisi santralinin (407) içinde bir pozisyonda (401) düzenlenmis, ve burada diger iki verici baska rüzgar enerjisi santralleri (409, 411) içinde, bunlarin etrafinda yerlesik pozisyonlarda (403 ve 405) düzenlenmistir. Bir vericinin düzenlendigi noktaya (413) olan mesafe, vericilerden aliciya radyo sinyalleri iletilmesi yoluyla saptanabilir. Iletilen sinyaller alici tarafindan alinir, ve gönderme süresi (örnegin radyo sinyalinde içerilen), radyo sinyalinin hizi, ve vericinin pozisyonu bilinerek, mesafe saptanabilir. Saptanmis mesafelere dayali olarak, noktanin (413) pozisyonu Sekil 3 baglaminda açiklandigi üzere GPS içinde gerçeklestirilen hesaplainalara tekabül eden pozisyon hesaplamalarinin kullanimi yoluyla saptanabilir. Konumlandirma sisteminin bu versiyonunda sabit pozisyonlara sahip vericiler kullanilmasi mümkün oldugundan, pozisyonun hassas biçimde belirlenmesinin basarilmasi mümkündür. Sekil 3 ve Sekil 4°ün açiklamasinda, pozisyon göstergeleri kanat üzerinde önceden tanimlanmis noktalarda düzenlenmis radyo sinyali alicilari formunda açiklanmistir. Kanada yildirim çarpmasi riskinin minimuma indirilmesi için, alicinin rüzgar türbini mahfazasindan bir besleme kablosuyla donatilmasindan kaçinilmasi arzu edilir. Alicilarin beslenmesi için bir seçenek optik liflerin kullanilmasi olabilir; burada isik optik lif içerisinden iletilir, ve enerji alicida toplanir ve aliciyi beslemek üzere kullanilir. Bir baska seçenek, kanadin hareketinden enerji toplamak için yararlanan, kendiliginden yeniden sarj olabilen bir bataryanin kullanimidir. Yukarida, bir kanat üzerindeki öntanimli noktalarin pozisyonunun, rüzgar enerjisi santralinde örnegin bir bilgisayar tarafindan bilahare toplanan pozisyon göstergelerinin pozisyonunun saptanmasi için bir konumlandirma sisteminde kullanilan konumlandirma göstergelerinin düzenlenmesi yoluyla nasil saptanabilecegine ve toplanabilecegine iliskin örnekler verilmistir. Simdi bunu toplanan pozisyonlarin kullanimina ait bir örnek takip etmektedir. Sekil 5 toplanmis pozisyonlarin kullaniinina ait bir örnegi göstermekte olup, burada toplanan pozisyonlar kanat üzerindeki yükün kanadin esnemesine dayali olarak saptanmasi için kullanilmaktadir. Bilgi toplamak için kullanilan, örnegin rüzgar enerjisi santralindeki bilgisayar oldugu takdirde, bu ayni zamanda, toplanmis pozisyonlara dayali olarak esneme olaylarinin bulunmasi için bir algoritma uygulayan yazilim ile donatilmis bilgisayar da olabilir. Bu gibi algoritmanin bir örnegi Sekil 5 "de resmedilmis olup, burada (501), konumlandirma sisteminden toplanmis olan verileri belirtmektedir. Bu veriler konumlandirma sisteminden, kanat üzerinde düzenlenmis alicilardan veya radyo sinyali vericisinden gönderilmis pozisyonlar olabilir. Veya alternatif olarak, veriler hangi pozisyonlarin vericiler ile alicilarin arasinda, yukarida açiklanmis olan üçgenleme ilkesine göre hesaplanmis olduguna dayali olarak ölçülmüs mesafeler de olabilir. Vericilerin sayisinin öntaniinli noktalarin bir pozisyonunu degil, daha ziyade bir pozisyonlar grubunu saglamasi durumunda, (503)de bir pozisyon seçilir. Bunun yer almasinin nedeni, (507)de, olasi pozisyonlarin (501) bir karsilastirmasinin, rüzgar enerjisi santralinin kendisi içindeki bir bilgisayarda depolanabilecek olan kendi pozisyonu (505) bilinerek gerçeklestirilmesidir. Bu durumda önceden tanimlanmis noktalarin pozisyonlari saptanmakta, ve (509)da, noktalarin saptanmis pozisyonlarinin kendi öntanimli referans pozisyonlari ile bir karsilastirmasi gerçeklestirilmekte, ve farka dayali olarak, kanat konfigürasyonuna ve kanat malzemesine ait bilgiye dayali biçimde, kanadin esnemesi hakkinda bir tani (513)de yapilmaktadir. Nihayet, ölçülmüs olan tani (517)de izleme amaciyla depolanmakta, ve (519)da tani, esnemeye bagli olarak örnegin kanadin hatvesini, esnemeyi minimuma indirmek ve dolayisiyla hasari Önlemek ve/veya rüzgar enerjisi santrali tarafindan saglanan etkiyi optimize etmek üzere baslatmaya yeterlikli bir düzenleme algoritmasi için girdi olarak kullanilmaktadir. Mevcut açiklama ve Sekillerde açiklanan bulusun, asagidaki istemler tarafindan sunulan koruma kapsaminca içerilmeyi sürdürürken modifiye edilebilecegi veya degistirilebilecegi anlasilacaktir. TR TR TR TR TR TR